Procedura : 2016/2036(INI)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A8-0360/2016

Teksty złożone :

A8-0360/2016

Debaty :

PV 13/12/2016 - 14
CRE 13/12/2016 - 14

Głosowanie :

PV 14/12/2016 - 9.16
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P8_TA(2016)0503

SPRAWOZDANIE     
PDF 646kWORD 84k
30.11.2016
PE 587.509v04-00 A8-0360/2016

w sprawie realizacji wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa

(2016/2036(INI))

Komisja Spraw Zagranicznych

Sprawozdawca: Elmar Brok

POPRAWKI
PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
 OPINIA MNIEJSZOŚCI
 OPINIA Komisji Budżetowej
 OPINIA Komisji Kultury i Edukacji
 WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGOW KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie realizacji wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa

(2016/2036(INI))

Parlament Europejski,

–  uwzględniając sprawozdanie roczne Rady dla Parlamentu Europejskiego na temat wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa,

–  uwzględniając art. 21 i 36 Traktatu o Unii Europejskiej,

–  uwzględniając Kartę Narodów Zjednoczonych,

–  uwzględniając Porozumienie międzyinstytucjonalne z dnia 2 grudnia 2013 r. pomiędzy Parlamentem Europejskim, Radą i Komisją w sprawie dyscypliny budżetowej, współpracy w kwestiach budżetowych i należytego zarządzania finansami,

–  uwzględniając oświadczenie wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa (wiceprzewodnicząca / wysoka przedstawiciel) w sprawie odpowiedzialności politycznej,

–  uwzględniając wspólny dokument roboczy z dnia 21 września 2015 r. pt. „Równość płci i wzmocnienie pozycji kobiet – jak odmienić los dziewcząt i kobiet w kontekście stosunków zewnętrznych UE w latach 2016–2020?” (SWD(2015)0182),

–  uwzględniając orędzie o stanie Unii wygłoszone przez przewodniczącego Junckera w dniu 14 września 2016 r.,

–  uwzględniając globalną strategię Unii Europejskiej w dziedzinie polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, zaprezentowaną przez wiceprzewodniczącą / wysoką przedstawiciel F. Mogherini w dniu 28 czerwca 2016 r., a także jej propozycje przedstawione na nieformalnym posiedzeniu ministrów spraw zagranicznych w Bratysławie w dniu 2 września 2016 r.,

–  uwzględniając wnioski ze szczytu w Bratysławie z dnia 16 września 2016 r.,

–  uwzględniając wyniki nieoficjalnego posiedzenia ministrów obrony państw UE w Bratysławie w dniu 27 września 2016 r.,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 7 czerwca 2016 r. w sprawie operacji wspierania pokoju i zaangażowania UE w działania ONZ i Unii Afrykańskiej(1),

–  uwzględniając wspólne oświadczenie ministrów spraw zagranicznych państw Trójkąta Weimarskiego Franka-Waltera Steinmeiera (Niemcy), Jeana-Marca Ayraulta (Francja) i Witolda Waszczykowskiego (Polska) w sprawie przyszłości Europy, złożone w Weimarze dnia 28 sierpnia 2016 r.,

–  uwzględniając francusko‑niemiecką inicjatywę w sprawie obrony z września 2016 r. pod nazwą „Odnowienie wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa”,

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych oraz opinie Komisji Budżetowej oraz Komisji Kultury i Edukacji (A8-0360/2016),

A.  mając na uwadze, że Unia Europejska stoi przed nieznanymi dotąd wewnętrznymi i zewnętrznymi wyzwaniami, obejmującymi konflikty międzypaństwowe, upadek państw, terroryzm, zagrożenia hybrydowe, niepewność cybernetyczną i energetyczną, przestępczość zorganizowaną oraz zmianę klimatu; mając na uwadze, że UE będzie w stanie skutecznie stawić czoła nowym wyzwaniom wyłącznie poprzez współpracę między jej strukturami a państwami członkowskimi w ramach wspólnych i prawdziwie skoordynowanych wysiłków w kontekście WPZiB/WPBiO;

B.  mając na uwadze, że Unię Europejską otacza teraz strefa niestabilności, gdyż duże obszary Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej (MENA) są ogarnięte konfliktami o podłożu etniczno-religijnym i wojnami zastępczymi, a grupy terrorystyczne takie jak tzw. Państwo Islamskie (IS)/Daisz i Dżabhat Fatah an-Szam rozszerzają swoje wpływy w całym regionie; mając na uwadze, że Al-Kaida wykorzystuje brak bezpieczeństwa na Bliskim Wschodzie i w Afryce Północnej, aby wzmocnić swoje siły, a jej oddanie globalnemu dżihadowi nie słabnie;

C.  mając na uwadze, że konflikty te mają bezpośrednie i poważne konsekwencje dla bezpieczeństwa i dobrobytu obywateli europejskich, gdyż w coraz większym stopniu ogarniają UE, czy to w postaci terroryzmu, masowego przemieszczania się uchodźców czy też kampanii dezinformacyjnych mających na celu doprowadzenie do podziałów w naszych społeczeństwach;

D.  mając na uwadze, że Europie zagraża terroryzm na jej własnym terytorium; mając na uwadze, że niedawne akty terroru w europejskich miastach, których dopuścili się radykalni dżihadyści związani z IS/Daisz, stanowią element kompleksowej strategii tej grupy uzupełniający wojnę lądową w Syrii, Iraku i Libii, wojnę gospodarczą wymierzoną w branżę turystyczną w Afryce Północnej oraz propagandę internetową i ataki cybernetyczne; mając na uwadze, że tysiące obywateli Unii, którzy dołączyli do takich grup terrorystycznych, stanowi coraz większe zagrożenie dla naszego bezpieczeństwa zarówno w Unii, jak i w innych miejscach na świecie;

E.  mając na uwadze, że agresywna Rosja w dalszym ciągu narusza suwerenność i niepodległość swoich sąsiadów oraz otwarcie kwestionuje europejski i światowy pokój oraz porządek bezpieczeństwa; mając na uwadze, że Rosja jest dziś bardziej autokratyczna i agresywniej nastawiona wobec swoich sąsiadów niż kiedykolwiek wcześniej po rozpadzie Związku Radzieckiego w 1991 r.; mając na uwadze, że oficjalna rosyjska propaganda przedstawia Zachód jako przeciwnika oraz czynnie próbuje osłabić jedność Unii Europejskiej i wewnętrzną spójność sojuszu transatlantyckiego, czy to poprzez kampanie dezinformacyjne czy też finansowanie eurosceptycznych i faszystowskich ugrupowań w Unii i w krajach kandydujących;

Kontynuacja sukcesów UE – transformacja poprzez działanie

1.  przypomina, że Unia Europejska to jedno z największych osiągnięć w historii Europy oraz że siła transformacji charakteryzująca UE umożliwiła zagwarantowanie jej obywatelom pokoju, stabilizacji i dobrobytu, co dotyczy także jej państw sąsiednich, z których wiele zostało państwami członkowskimi UE; podkreśla, że UE w dalszym ciągu jest największą potęgą gospodarczą, najhojniejszym darczyńcą w dziedzinie pomocy humanitarnej i rozwojowej, a także jednym z najważniejszych podmiotów globalnej wielostronnej dyplomacji w takich kwestiach jak zmiany klimatu, międzynarodowy wymiar sprawiedliwości, nierozprzestrzenianie broni masowego rażenia i prawa człowieka; apeluje o większą widoczność działań UE w tych obszarach;

2.  uważa, że obecny kryzys wewnętrzny i zewnętrzny to również szansa dla UE, jeżeli wykorzysta się go do usprawnienia jej funkcjonowania i zacieśnienia współpracy w ramach UE; uważa, że obecne wyzwania wymagają reformy, dzięki której Unia stanie się lepsza i bardziej demokratyczna, a także zdolna spełniać oczekiwania obywateli; przypomina, że obywatele europejscy postrzegają skuteczną wspólną politykę zagraniczną i bezpieczeństwa jako dziedzinę działania o priorytetowym znaczeniu dla UE oraz że jest to jeden z obszarów, w których współpraca na szczeblu europejskim może być źródłem najwyższej wartości dodanej; podkreśla wobec tego, że państwa członkowskie muszą zmienić swoją mentalność, gdyż spoglądanie na politykę zagraniczną i politykę bezpieczeństwa z ograniczonej perspektywy krajowej nie odpowiada już wymogom czasu; jest przekonany, że żadne z państw członkowskich nie jest w stanie samodzielnie sprostać jakimkolwiek wyzwaniom, z jakimi mamy dziś do czynienia; jest głęboko przekonany, że podatność UE na te zagrożenia wynika bezpośrednio z niekompletnej integracji oraz braku koordynacji; podkreśla, że globalizacja i wielobiegunowość wymuszają procesy integracji, których przykładem jest UE; wzywa państwa członkowskie do wykazania się wreszcie wystarczającą jednością i wolą polityczną oraz okazania sobie wzajemnego zaufania, aby w ramach wspólnych działań możliwe było wykorzystanie dostępnych narzędzi w obronie naszych interesów i wartości; ponownie podkreśla, że UE może być silnym podmiotem globalnym zdolnym mierzyć się z innymi najważniejszymi mocarstwami tylko wówczas, jeżeli wszystkie państwa członkowskie będą mówić jednym głosem i wspólnie działać w ramach silnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa UE;

3.  z zadowoleniem przyjmuje plan działania i zobowiązania podjęte na szczycie w Bratysławie i oczekuje konkretnych zobowiązań ze strony państw członkowskich dotyczących jego realizacji;

4.  przypomina o konieczności zapewnienia wzajemnej spójności różnych dziedzin polityki zewnętrznej Unii oraz spójności tej polityki z innymi strategiami politycznymi obejmującymi wymiar zewnętrzny, a także o konieczności dążenia do celów określonych w art. 21 Traktatu o Unii Europejskiej; zauważa, że skoro budowanie odporności powinno stanowić jeden z głównych celów WPZiB, wymaga ono zastosowania kompleksowego wielosektorowego podejścia zrywającego z tradycyjnym podejściem do polityki zagranicznej i bezpieczeństwa oraz zakładającego wykorzystanie szerokiego zakresu instrumentów z zakresu dyplomacji, bezpieczeństwa, obrony, gospodarki, handlu, rozwoju i działań humanitarnych, a także większej niezależności w kwestii bezpieczeństwa energetycznego; jest zdania, że WPZiB powinna być bardziej zdecydowana, skuteczniejsza i oparta na wartościach; podkreśla, że spójność polityki na rzecz rozwoju jest szczególnym narzędziem osiągnięcia kompleksowego podejścia operacyjnego UE zgodnie z programem działań na rzecz zrównoważonego rozwoju do roku 2030;

5.  z zadowoleniem odnosi się do przyjęcia przez Komisję nowej strategii handlowej „Handel z korzyścią dla wszystkich”, w której dąży się do wzmocnienia kwestii praw człowieka w ramach polityki handlowej oraz wykorzystania pozycji UE jako bloku handlowego do wspierania praw człowieka w państwach trzecich; podkreśla, że będzie to wymagać pełnej konwergencji i komplementarności inicjatyw w zakresie handlu i polityki zagranicznej, w tym ścisłej współpracy między poszczególnymi dyrekcjami generalnymi, ESDZ i organami państw członkowskich; podkreśla znaczenie Grupy Komisarzy ds. Działań Zewnętrznych pod przewodnictwem wiceprzewodniczącej / wysokiej przedstawiciel dla sprawniejszego wdrażania kompleksowego podejścia; apeluje do wiceprzewodniczącej / wysokiej przedstawiciel o regularne przedkładanie Parlamentowi Europejskiemu sprawozdań z prac tej grupy; apeluje do delegatur Unii o tworzenie wspólnych programów we wszystkich obszarach polityki zewnętrznej, tak aby uniknąć powielania, oszczędzić pieniądze, poprawić wydajność i wykryć ewentualne luki;

6.  uznaje, że zmiana klimatu może mieć poważny wpływ na stabilność regionalną i globalną, jako że globalne ocieplenie wpływa na spory o terytorium, żywność, wodę i inne zasoby, osłabia gospodarkę, zagraża bezpieczeństwu w regionie i jest pierwotną przyczyną przepływów migracyjnych; ponadto zachęca UE i państwa członkowskie do zastanowienia się, w jaki sposób w krajowym i unijnym planowaniu wojskowym można by uwzględnić strategie dostosowania do zmiany klimatu i jakie zdolności, priorytety i reakcje należałoby uznać za odpowiednie;

7.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do zwiększenia swoich zdolności w zakresie przeciwdziałania dezinformacji i kampaniom propagandowym docierającym do ludności w UE i w krajach z nią sąsiadujących; wzywa instytucje UE i państwa członkowskie do uznania, że trwająca wojna informacyjna nie jest tylko kwestią zewnętrzną UE, ale także wewnętrzną; wyraża ubolewanie w związku z niezdolnością UE do komunikowania i odpowiedniego przedstawiania opinii publicznej w Europie działań, zasług i osiągnięć wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony; wzywa Radę, Komisję i państwa członkowskie do wypełnienia tej luki poprzez zwiększenie stopnia rozliczalności i widoczności działań zewnętrznych UE;

8.  dostrzega, że wojna informacyjna i cybernetyczna stanowi działanie podejmowane celowo na szczeblu państwowym i pozapaństwowym w celu destabilizacji i zdyskredytowania struktur politycznych, gospodarczych i społecznych; podkreśla w tym kontekście pilną potrzebę uwzględnienia bezpieczeństwa cybernetycznego i cyberobrony w unijnej polityce wewnętrznej i zewnętrznej, a także w stosunkach UE z państwami trzecimi; wzywa państwa członkowskie do utworzenia systemu automatycznej wymiany informacji dotyczących zagrożeń i ataków cybernetycznych i hybrydowych; wzywa UE do obrony na forach międzynarodowych stanowiska, zgodnie z którym otwarta i globalna podstawowa infrastruktura internetowa powinna stanowić strefę neutralną; jest również przekonany, że UE powinna zawrzeć porozumienia ze swoimi partnerami i zwiększyć pomoc w zakresie budowania zdolności w dziedzinie cyberbezpieczeństwa oraz zwalczania cyberprzestępczości i cyberterroryzmu;

9.  przypomina o zobowiązaniu UE do opracowania wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, którą kierują zasady demokracji, praworządności, powszechności i niepodzielności praw człowieka i podstawowych wolności, a także zgodności z Kartą Narodów Zjednoczonych i prawem międzynarodowym; przypomina o planie działania UE dotyczącym praw człowieka i demokracji, w którym podkreśla się, jak ważne jest, by UE podczas misji i operacji w ramach zarządzania kryzysowego uwzględniała swoje strategie w zakresie praw człowieka i strategie dotyczące płci; przypomina o znaczeniu tzw. klauzuli praw człowieka włączanej od początku lat 90. XX w. do wszystkich umów ramowych podpisywanych z państwami trzecimi;

10.  przypomina, że polityka rozszerzenia jest jedną z najbardziej udanych strategii politycznych i przyczyniła się do stabilności, demokracji i dobrobytu na kontynencie europejskim; ponownie zatem potwierdza swoje zdecydowane poparcie dla procesu rozszerzenia, pod warunkiem że spełnione są kryteria kopenhaskie, w tym kryterium zdolności do przyjmowania nowych członków; podkreśla potrzebę zacieśnienia współpracy między UE a krajami kandydującymi i potencjalnymi krajami kandydującymi w kwestiach takich jak migracja, bezpieczeństwo, zwalczanie terroryzmu i przestępczości zorganizowanej oraz zwalczanie handlu ludźmi; wzywa kraje kandydujące do dołożenia wszelkich starań, aby dostosować się do WPZiB i WPBiO Unii Europejskiej;

11.  podkreśla zaangażowanie UE na rzecz opartego na zasadach porządku międzynarodowego i skutecznej wielostronności pod egidą ONZ; wyraża uznanie dla strategicznego partnerstwa między UE a ONZ w zakresie utrzymywania pokoju i rozwiązywania sytuacji kryzysowych, obowiązującego od 2003 r.; zachęca Unię Europejską i jej państwa członkowskie do wspierania działań pokojowych ONZ oraz do współpracy z ONZ na rzecz zwiększania zdolności organizacji regionalnych w zakresie utrzymania pokoju, w szczególności Unii Afrykańskiej, przy uwzględnieniu instrumentu na rzecz pokoju w Afryce; apeluje do państw członkowskich o znaczne zwiększenie swojego wkładu wojskowego i policyjnego w misje pokojowe ONZ; z zadowoleniem przyjmuje wynikające z globalnej strategii UE zobowiązanie wobec NATO jako fundamentu zbiorowego bezpieczeństwa w Europie oraz zobowiązanie na rzecz wzmocnienia ONZ jako podstawy porządku międzynarodowego;

12.  podkreśla, że obecne kryzysy uwidaczniają ograniczenia Organizacji Narodów Zjednoczonych; wzywa Unię i jej państwa członkowskie do wykorzystania swoich wpływów w celu reformy Rady Bezpieczeństwa, zwłaszcza poprzez zakaz stosowania prawa weta w przypadku masowych okrucieństw;

13.  podkreśla, że bez zdecydowanego zaangażowania, współodpowiedzialności, woli politycznej i przywódczej roli państw członkowskich nie da się skutecznie wdrożyć globalnej strategii UE zaprezentowanej przez wiceprzewodniczącą / wysoką przedstawiciel w czerwcu 2016 r.; podkreśla, że wdrożenie tej strategii, zwłaszcza w kluczowych dziedzinach, takich jak zapobieganie konfliktom, bezpieczeństwo i obrona, wymaga przeznaczenia przez państwa członkowskie odpowiednich zasobów kadrowych i finansowych; podkreśla praktyczne i finansowe korzyści dalszej integracji europejskich zdolności obronnych;

14.  z zadowoleniem przyjmuje zamiar opracowania planu wdrażania w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony; podkreśla, że uzupełnieniem tego planu wdrażania powinna być biała księga określająca aspiracje, zadania, wymogi i priorytety w zakresie zdolności w odniesieniu do europejskiej polityki obronnej; wzywa wiceprzewodniczącą / wysoką przedstawiciel do jak najszybszego rozpoczęcia prac nad taką białą księgą w ścisłej współpracy z państwami członkowskimi i Komisją, aby pierwsze rezultaty były widoczne w 2017 r.;

15.  z zadowoleniem przyjmuje propozycję corocznej oceny stanu wdrożenia strategii; uważa, że oceny tej należy dokonywać w ramach corocznej debaty w Parlamencie oraz na podstawie sprawozdania z wdrożenia sporządzanego przez wiceprzewodniczącą / wysoką przedstawiciel;

16.  jest zdania, że strategię globalną należy poddawać regularnemu przeglądowi, dokonując jednocześnie analizy jej wdrożenia, równolegle do cyklu wyborczego i obejmowania urzędu przez każde nowe kolegium komisarzy, aby zweryfikować, czy jej cele i priorytety w dalszym ciągu odpowiadają wyzwaniom i zagrożeniom;

17.  podkreśla, że działania zewnętrzne UE muszą się opierać na trzech filarach, mianowicie na dyplomacji, rozwoju i obronie;

Odpowiedzialność za nasze bezpieczeństwo – zapobieganie, obrona, odstraszanie i reagowanie

18.  podkreśla, że UE musi poprawić swoje bezpieczeństwo i wzmocnić zdolności obronne, gdyż swój potencjał globalnej potęgi UE może wykorzystać tylko wówczas, jeżeli połączy swoją niezrównaną miękką siłę z twardą siłą w ramach kompleksowego podejścia; przypomina, że większe i wspólne zdolności cywilne i wojskowe to kluczowe elementy mające umożliwić UE kompleksowe reagowanie na wypadek kryzysów, budowanie odporności partnerów i ochronę Europy; zauważa, że z uwagi na fakt, iż polityka siłowa znowu dominuje w stosunkach międzynarodowych, zdolności obronne i w zakresie odstraszania mają decydujące znaczenie dla naszych możliwości podczas rozmów dyplomatycznych; w związku z tym ponownie podkreśla, że należy wzmocnić i pogłębić wspólną politykę bezpieczeństwa i obrony, gdyż jedynym realistycznym sposobem poprawy naszych zdolności obronnych w okresie ograniczeń budżetowych jest dążenie do osiągnięcia efektów synergii poprzez zacieśnienie współpracy w dziedzinie obrony w oparciu o potrzeby wszystkich państw członkowskich oraz ukierunkowanie na inwestycje; uważa, że ściślejsza współpraca europejska w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony poprawiłaby skuteczność i wydajność oraz pogłębiła jedność, a także sądzi, że UE i jej państwa członkowskie mogłyby uzyskać niezbędne zdolności technologiczne i przemysłowe wyłącznie w ramach takiej pogłębionej współpracy;

19.  jest przekonany, że z uwagi na już napięty budżet UE, dodatkowe wysiłki związane z operacjami, koszty administracyjne, a także działania przygotowawcze i projekty pilotażowe w ramach wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony potrzebne są również dodatkowe fundusze od państw członkowskich, jak i wysiłki na rzecz uzyskania większych efektów synergii; apeluje do Komisji i państw członkowskich o wykorzystanie w tym celu obecnej rewizji i obecnego przeglądu wieloletnich ram finansowych, aby uwzględnić potrzeby budżetowe rosnących wyzwań w dziedzinie bezpieczeństwa; wzywa państwa członkowskie do zwiększenia wydatków na obronność, aby osiągnąć określone przez NATO cele w zakresie budowania potencjału, zgodnie z którymi minimalna wysokość wydatków przeznaczanych na obronność wynosi 2% PKB; podkreśla, że lepsza koordynacja i ograniczenie nakładania się na siebie działań UE i państw członkowskich umożliwiłyby oszczędności i zmianę przeznaczenia środków finansowych;

20.  jest zdania, że decydujące znaczenie ma ostateczne wdrożenie instrumentów przewidzianych w traktacie z Lizbony, zwłaszcza instrumentu stałej współpracy strukturalnej; jest zdania, że elastyczne, włączające podejście oparte na otwartym i proaktywnym uczestnictwie wszystkich państw członkowskich ma kluczowe znaczenie dla wdrożenia instrumentu stałej współpracy strukturalnej; odnotowuje wspólny dokument ministrów obrony Francji i Niemiec w sprawie odnowienia wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony oraz włoską propozycję dotyczącą silniejszej obronności europejskiej, a także w pełni popiera ich cel polegający na podjęciu pozytywnej decyzji co do ustanowienia stałej współpracy strukturalnej na posiedzeniu Rady do Spraw Zagranicznych i Obrony w listopadzie 2016 r.; wzywa wiceprzewodniczącą / wysoką przedstawiciel do przejęcia wiodącej roli w związku z tą inicjatywą, a także w związku z innymi niedawnymi propozycjami dotyczącymi wzmocnienia wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony z myślą o przygotowaniu gruntu pod dalsze ambitne decyzje w dziedzinie wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony, które mają zostać podjęte na listopadowym posiedzeniu Rady do Spraw Zagranicznych i Obrony oraz na grudniowym posiedzeniu Rady Europejskiej, w tym:

•  utworzenie stałej cywilno-wojskowej kwatery głównej, w ramach której równie ważne byłyby zdolności do planowania i prowadzenia operacji wojskowych, jak i zdolności do planowania i prowadzenia operacji cywilnych i która usprawniłaby planowanie strategiczne i operacyjne w obrębie całego cyklu planowania, a także umożliwiła zacieśnienie współpracy cywilno-wojskowej i podniesienie zdolności UE w zakresie szybkiego reagowania na kryzysy;

•  wzmocnienie instrumentów umożliwiających UE szybkie reagowanie, zwłaszcza poprzez dalsze zwiększanie możliwości wykorzystania grup bojowych, wdrożenie art. 44 oraz wzmocnienie i szersze wykorzystanie Korpusu Europejskiego na potrzeby misji i operacji w ramach wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony;

  rozszerzenie wspólnego finansowania wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony, w tym również w wyniku pilnego i dogłębnego przeglądu mechanizmu ATHENA, co obejmowałoby oświadczenie w sprawie grup bojowych i jest konieczne, aby misje UE mogły być finansowane ze środków wspólnych, a nie przez poszczególne uczestniczące państwa członkowskie, dzięki czemu usunięto by potencjalną przeszkodę utrudniającą państwom członkowskim delegowanie swoich wojsk;

  utworzenie formacji „Obrona” w Radzie;

21.  zachęca do przeglądu podejścia UE do cywilnych misji w ramach WPBiO, poczynając od charakteru interwencji, po ich cele i osoby, które biorą w nich udział, aby zapewnić odpowiednie opracowanie, wdrożenie i wsparcie tych misji; z zadowoleniem przyjmuje postępy poczynione w ramach misji i operacji WPBiO mimo nękających je braków; wzywa do większej elastyczności przepisów finansowych UE, by wesprzeć jej zdolność do reagowania na kryzysy, oraz do wdrożenia obowiązujących postanowień traktatu lizbońskiego; popiera tworzenie funduszów początkowych w celu pilnego finansowania wstępnych etapów operacji wojskowych; uważa, że nowa, skuteczniejsza procedura podejmowania decyzji w sprawie misji wojskowych UE zwiększyłaby sprawność i siłę UE w zakresie reagowania na zagrożenia i kryzysy, przy czym przyznaje, że decyzja o ewentualnym wysłaniu oddziałów na takie misje musi zapadać na szczeblu państw członkowskich;

22.  podkreśla, że wszelkie decyzje prowadzące w kierunku europejskiej unii obrony, w tym do szerszej i stałej zorganizowanej współpracy oraz utworzenia wspólnych instrumentów obrony, muszą być podejmowane jednomyślnie przez państwa członkowskie UE;

23.  ubolewa, że kompleksowe zadania będące wynikiem postanowień Rady do Spraw Zagranicznych z listopada 2013 r., a także postanowień Rady Europejskiej z 2013 i 2015 r. nie zostały jeszcze w pełni zrealizowane przez Komisję, ESDZ, Europejską Agencję Obrony ani państwa członkowskie; wzywa wiceprzewodniczącą / wysoką przedstawiciel oraz komisarz ds. rynku wewnętrznego, przemysłu, przedsiębiorczości i MŚP do przedłożenia Parlamentowi oceny wdrożenia poprzednich decyzji przed zaproponowaniem nowych zadań; zachęca do przyspieszenia prac podejmowanych w związku z europejskim planem działań w sektorze obrony oraz wysiłków Komisji mających na celu doprowadzenie do jak najściślejszej współpracy w dziedzinie obrony, w tym za pośrednictwem środków motywacyjnych w dziedzinach takich jak rynek wewnętrzny, zamówienia publiczne, badania naukowe, transport, przestrzeń kosmiczna oraz polityka cybernetyczna, energetyczna i przemysłowa; zwraca uwagę na propozycję prezydenta Francji dotyczącą europejskiego funduszu na rzecz bezpieczeństwa i obrony oraz popiera prace nad nowymi i innowacyjnymi koncepcjami finansowymi i inwestycyjnymi, w tym również z udziałem Europejskiego Banku Inwestycyjnego oraz w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego;

24.  zauważa, że ponieważ państwa członkowskie mają problemy z utrzymaniem szerokiego zakresu pełnych zdolności operacyjnych w dziedzinie obrony, istnieje potrzeba lepszej koordynacji i bardziej przejrzystych zasad wyboru zdolności, które należy utrzymać, tak aby państwa członkowskie mogły specjalizować się w określonych zdolnościach; podkreśla praktyczne i finansowe korzyści dalszej integracji europejskich zdolności obronnych oraz zwraca uwagę na różne podejmowane w tym celu inicjatywy, którym należałoby zapewnić szersze ramy, aby stworzyć inteligentny plan działania; popiera propozycje dotyczące europejskiego semestru w dziedzinie obrony i apeluje do wiceprzewodniczącej / wysokiej przedstawiciel o przedstawienie w tym celu konkretnych wniosków; jest zdania, że interoperacyjność jest kluczem do większej kompatybilności i integralności sił państw członkowskich; zachęca państwa członkowskie do poszukiwania nowych możliwości wspólnych zakupów, konserwacji i utrzymania sił zbrojnych i zasobów materiałowych;

25.  pochwala rolę Europejskiej Agencji Obrony we wspieraniu i koordynowaniu rozwoju zdolności, a także apeluje o jej wzmocnienie, zwłaszcza poprzez podniesienie przyznawanych jej środków budżetowych; domaga się finansowania kosztów personelu i kosztów bieżących agencji z budżetu Unii; wzywa wiceprzewodniczącą / wysoką przedstawiciel oraz państwa członkowskie do przeglądu organizacji, procedur i dotychczasowych działań Europejskiej Agencji Obrony;

26.  przypomina, że Europa musi dysponować konkurencyjnym i innowacyjnym zapleczem przemysłowo-technologicznym umożliwiającym rozwijanie i zapewnianie wymaganych zdolności; przypomina, że zintegrowany rynek obronny i konsolidacja europejskiego przemysłu obronnego to warunki, jakie należy bezwzględnie spełnić, aby uzyskać korzyści skali i poprawić skuteczność;

27.  z zadowoleniem przyjmuje wniosek przewodniczącego Junckera o utworzenie Europejskiego Funduszu Obronnego w celu zintensyfikowania badań i zwiększenia innowacyjności; wyraża zadowolenie, że trwają prace nad ustanowieniem działania przygotowawczego w dziedzinie badań nad obronnością, w następstwie którego w następnych wieloletnich ramach finansowych powinien powstać znaczący specjalny europejski program badań w dziedzinie obronności, finansowany przez UE i obejmujący również dodatkowe środki finansowe pochodzące od państw członkowskich;

28.  apeluje o aktywniejszą rolę UE w dziedzinie rozbrojenia, nieproliferacji i kontroli zbrojeń; apeluje do Rady o umożliwienie wiceprzewodniczącej / wysokiej przedstawiciel odgrywania aktywniejszej roli w zakresie skutecznego rozwiązywania konfliktów i budowania pokoju;

29.  dostrzega coraz większą współzależność między bezpieczeństwem wewnętrznym a zewnętrznym i jest zdania, że obecne wyzwania w dziedzinie bezpieczeństwa wymagają dogłębnej krytycznej analizy naszych strategii politycznych w tejże dziedzinie z myślą o opracowaniu spójnej i ujednoliconej strategii politycznej obejmującej zarówno wymiar wewnętrzny, jak i zewnętrzny, w tym takie aspekty jak przeciwdziałanie terroryzmowi, bezpieczeństwo cybernetyczne i energetyczne, zagrożenia hybrydowe, strategiczna komunikacja i infrastruktura krytyczna; wzywa służby bezpieczeństwa państw członkowskich do zacieśnienia współpracy i usprawnienia koordynacji, do intensywniejszej wymiany danych wywiadowczych i informacji oraz apeluje do wszystkich państw członkowskich o wypełnienie zobowiązania prawnego do wymiany informacji wywiadowczych z Europolem i Eurojustem w walce przeciwko terroryzmowi i przestępczości zorganizowanej; wzywa UE do dalszego zacieśniania współpracy oraz do wymiany danych wywiadowczych z krajami trzecimi w walce z terroryzmem i przestępczością zorganizowaną przy jednoczesnym poszanowaniu międzynarodowego prawa humanitarnego oraz międzynarodowego prawa dotyczącego praw człowieka; pochwala powołanie Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej;

30.  z zadowoleniem przyjmuje wspólną deklarację o współpracy między NATO a UE przyjętą podczas szczytu w Warszawie; w pełni popiera pogłębioną współpracę między NATO a UE w dziedzinie bezpieczeństwa cybernetycznego, migracji, strategicznej komunikacji i reagowania na zagrożenia hybrydowe; zwraca się do wiceprzewodniczącej / wysokiej przedstawiciel o przedstawienie do końca 2016 r. konkretnych propozycji działań następczych w związku ze wspólną deklaracją z Warszawy; wyraża przekonanie, że NATO ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa zbiorowego w Europie, ale jednocześnie uważa, że UE powinna utrzymywać odpowiednie zdolności reagowania; przypomina, że silniejsze NATO i silniejsza UE wzajemnie się wzmacniają i uzupełniają; z zadowoleniem przyjmuje zawarte w globalnej strategii UE zobowiązanie wobec NATO jako fundamentu zbiorowego bezpieczeństwa w Europie; podkreśla, że UE powinna jak najlepiej wykorzystywać dostępne zasoby w dziedzinie bezpieczeństwa i obronności oraz unikać ewentualnego powielania działań; ponadto uważa, że UE i jej państwa członkowskie powinny ściślej współpracować z NATO, tak aby jego inicjatywa w zakresie inteligentnej obrony oraz inicjatywa UE dotycząca wspólnego pozyskiwania i wykorzystywania zasobów wojskowych uzupełniały się i wzajemnie wzmacniały;

31.  podkreśla, że bezpieczeństwo państw członkowskich UE jest niepodzielne oraz że zgodnie z art. 42 ust. 7 TUE wszystkie państwa członkowskie muszą mieć zapewniony taki sam poziom bezpieczeństwa i dlatego powinny w równym stopniu, proporcjonalnie do swojego udziału, zapewniać bezpieczeństwo UE i w nim uczestniczyć, a także są obowiązane wypełniać podjęte zobowiązania; zauważa ponadto, że artykuł ten stanowi również, iż nie ma to wpływu na szczególny charakter polityki bezpieczeństwa i obrony niektórych państw członkowskich;

32.  dostrzega potrzebę poszukiwania kreatywnych rozwiązań w zakresie współpracy między UE a Zjednoczonym Królestwem w dziedzinie WPZiB/WPBiO;

33.  uważa, że decydujące znaczenie ma wzmocnienie europejskiej architektury bezpieczeństwa, której podstawą jest akt końcowy z Helsinek z 1975 r. z jego czterema filarami i która doznała poważnych szkód z powodu nielegalnej interwencji wojskowej Rosji na Krymie i we wschodniej Ukrainie;

34.  stoi na stanowisku, że pora określić nową, bardziej realistyczną strategię dotyczącą stosunków UE z Rosją w oparciu o wiarygodne środki odstraszające, ale i dialog w dziedzinach będących przedmiotem wspólnego zainteresowania, takich jak przeciwdziałanie terroryzmowi, nieproliferacja i handel; podkreśla jednocześnie znaczenie zaangażowania się w większym stopniu we współpracę z rosyjskim społeczeństwem obywatelskim i wspieranie go, tak aby wzmocnić podstawę długofalowych stosunków UE–Rosja; podkreśla, że sankcje były potrzebne jako środek reagowania oraz okazały się skutecznym środkiem powstrzymującym Rosję od dalszej agresji na Ukrainie; przypomina, że zawieszenie rzeczonych sankcji zależy od pełnego wdrożenia porozumień mińskich; w pełni popiera nałożenie przez UE środków ograniczających skierowanych przeciwko osobom i podmiotom w Rosji w odpowiedzi na nielegalną aneksję Krymu i celową destabilizację Ukrainy i domaga się, aby UE nie rezygnowała z opcji stopniowego wprowadzenia dalszych sankcji, zwłaszcza w stosunku do zaawansowanych technologicznie produktów w sektorze naftowym i gazowym, w branży IT i w sektorze zbrojeniowym, jeżeli Rosja w dalszym ciągu będzie naruszać prawo międzynarodowe; uważa, że poprawa wzajemnych stosunków leży we wspólnym interesie UE i Rosji, pod warunkiem że stosowane będzie prawo międzynarodowe;

35.  wzywa państwa członkowskie UE i społeczność międzynarodową, aby mówiły jednym głosem, wysyłając jasny sygnał rządowi rosyjskiemu, że jego działania pociągną za sobą koszty i będą miały konsekwencje; ponadto domaga się deeskalacji obecnego kryzysu i nalega, by UE i jej państwa członkowskie współpracowały z partnerami międzynarodowymi, aby wywrzeć naciski dyplomatyczne, polityczne i gospodarcze na rząd Rosji w celu zakończenia rosyjskiej agresji; w tym kontekście z zadowoleniem przyjmuje decyzje podjęte na szczycie NATO w Warszawie; podkreśla swoje zaangażowanie na rzecz jedności, suwerenności i integralności terytorialnej Ukrainy; podkreśla nieważność wyborów przeprowadzonych na okupowanych obszarach Krymu;

36.  uważa, że ważne jest znalezienie sposobów na powstrzymanie eskalacji obecnych napięć oraz podjęcie konstruktywnego dialogu z Rosją, aby określić środki mające na celu ograniczenie ryzyka niebezpiecznych nieporozumień i błędnych ocen; podkreśla znaczenie większej wzajemnej przejrzystości działań wojskowych, aby uniknąć incydentów w powietrzu i na morzu z udziałem Rosji, a także potrzebę opracowania wspólnych standardów reagowania na ewentualne wypadki bądź incydenty; uznaje nieuzgodnione loty wojskowe bez włączonych transponderów za poważne zagrożenie dla lotnictwa cywilnego i uznaje za konieczne opracowanie środków jak najwcześniejszego wykrywania takich lotów, a także znalezienie międzynarodowych rozwiązań, aby położyć kres takim zagrożeniom dla bezpieczeństwa; uważa ponadto, że współpraca z Rosją w sprawie niedawnego porozumienia jądrowego z Iranem daje nadzieję na poprawę stosunków w innych dziedzinach, w tym stosunków z NATO, w celu złagodzenia napięć, np. w regionie Morza Bałtyckiego, w Syrii i na Ukrainie;

37.  wzywa UE do zacieśnienia współpracy z krajami Partnerstwa Wschodniego, aby wzmocnić ich instytucje demokratyczne, odporność i niezależność, w tym poprzez rozpoczęcie ambitnych pełnoprawnych misji w ramach WPBiO mających na celu poprawę bezpieczeństwa i większą stabilność; apeluje do UE o odgrywanie aktywniejszej roli w zakresie skutecznego rozwiązywania konfliktów i budowania pokoju; wzywa państwa członkowskie do zwiększenia pomocy dla Ukrainy, w tym również pomocy obejmującej odpowiednie systemy obronne, w celu powstrzymania eskalacji militarnej we wschodniej Ukrainie, do przekształcenia grupy zadaniowej UE ds. komunikacji strategicznej z krajami wschodnimi (StratCom) w stałą strukturę UE oraz do przeznaczenia odpowiednich zasobów finansowych i ludzkich z myślą o jej lepszym funkcjonowaniu; ponadto wspiera unijne aspiracje tych krajów i program reform w dziedzinach takich jak praworządność, gospodarka, administracja publiczna, walka z korupcją i ochrona mniejszości;

38.  przypomina zobowiązanie UE wobec jej partnerów w sąsiedztwie oraz jej zaangażowanie na rzecz wspierania reform społecznych i politycznych, umacniania praworządności, ochrony praw człowieka oraz sprzyjania rozwojowi gospodarczemu, jako że są to najlepsze sposoby umacniania porządku międzynarodowego i zapewnienia stabilności w jej sąsiedztwie; uznaje, że polityka UE nie może opierać się na uniwersalnym podejściu, w związku z czym musi wykazywać się większą elastycznością oraz umożliwiać reagowanie na zmiany sytuacji we wschodnim i południowym sąsiedztwie; stwierdza, że zmieniony europejski instrument sąsiedztwa nie spełnił oczekiwań, w szczególności w odniesieniu do zasady „więcej za więcej”; zachęca do rozważenia polityki według zasady „mniej za mniej” w odniesieniu do państw, w których następuje regres w dziedzinie sprawowania rządów, demokracji i praw człowieka;

39.  podkreśla, że w strategicznie pojmowanym interesie UE leży pogłębienie stosunków ze Stanami Zjednoczonymi i Kanadą, choć jednocześnie UE powinna zacieśnić stosunki z Ameryką Środkową i Południową, nie tylko w celu wzmocnienia partnerstwa między obydwoma regionami, ale także by wspólnie podejmować największe globalne wyzwania; uznaje, że UE jest zdecydowanie najważniejszym partnerem gospodarczym Stanów Zjednoczonych, a jednocześnie UE i Stany Zjednoczone są najważniejszymi międzynarodowymi sojusznikami, zarówno w stosunkach dwustronnych, jak i w ramach NATO, a także w obszarach takich jak porozumienie jądrowe z Iranem, Syria i Ukraina; zachęca UE i jej państwa członkowskie do kontynuacji tych stosunków po listopadowych wyborach prezydenckich w USA w oparciu o wspólne wartości;

Budowanie odporności i inwestowanie w prawdziwie kompleksowe podejście oparte na rozwoju, wspieraniu i umacnianiu

40.  podkreśla, że najważniejszym celem działań podejmowanych obecnie w Europie musi być zagwarantowanie pokoju i stabilności na naszym kontynencie, w naszym sąsiedztwie i w Afryce; uznaje, że nie można osiągnąć celów zrównoważonego rozwoju bez bezpieczeństwa oraz że zrównoważony rozwój jest warunkiem bezpieczeństwa, stabilności, sprawiedliwości społecznej i demokracji; uważa, że należy zająć się podstawowymi przyczynami braku stabilności oraz wymuszonej i nielegalnej migracji, takimi jak ubóstwo, brak perspektyw gospodarczych, konflikty zbrojne, złe rządy, zmiana klimatu, łamanie praw człowieka, nierówność i polityka handlowa, która nie stawia czoła tym wyzwaniom; uważa, że bezpieczeństwo, rozwój gospodarczy i społeczny oraz handel to elementy tej samej kompleksowej strategii i muszą one być zgodne z zasadą spójności polityki na rzecz rozwoju, określoną w art. 208 traktatu z Lizbony; apeluje o podjęcie działań na szczeblu europejskim i międzynarodowym (ONZ/G20) wymierzonych przeciwko nielegalnym transferom środków finansowych z Afryki;

41.  podkreśla, że UE musi zwracać szczególną uwagę na kwestię poprawy warunków życia w krajach z nią sąsiadujących i wykorzystać w tym celu wszelkie dostępne instrumenty polityczne, w tym handel, pomoc rozwojową, politykę ochrony środowiska, dyplomację i zdolności w zakresie zarządzania kryzysowego; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje nowe partnerstwo UE w zakresie migracji i plan inwestycji zewnętrznych, a także zwraca się o włączenie go w proces stosowania tych instrumentów; podkreśla potrzebę opracowania nowego podejścia do Afryki w oparciu o wartości i zasady UE, w ramach którego poprawie uległyby możliwości w zakresie handlu, inwestycji, dostępu do energii i w zakresie wzrostu gospodarczego, a także możliwe byłoby wspieranie krajów afrykańskich w dziedzinie tworzenia demokratycznych, przejrzystych i skutecznie działających instytucji oraz środków mających na celu łagodzenie skutków zmian klimatu; jest przekonany, że UE powinna dokonać przeglądu swojej polityki rozwojowej i handlowej, aby była ona zgodna z naszymi wartościami i pomocna w realizacji tych celów; apeluje do UE, a w szczególności do państw członkowskich, o przeciwdziałanie nielegalnym transferom środków finansowych i o znaczne podwyższenie zobowiązań finansowych na rzecz tego regionu, w tym również za pośrednictwem funduszu powierniczego dla Afryki, planu inwestycji zewnętrznych i Europejskiego Funduszu Rozwoju; podkreśla ważną rolę UE w osiągnięciu celów programu działań na rzecz zrównoważonego rozwoju do roku 2030; uważa, że sektor prywatny mógłby odgrywać ważną rolę w rozwoju, jeżeli będzie działać w prawnie wiążących ramach określających obowiązki przedsiębiorstw w zakresie przestrzegania praw społecznych, środowiskowych oraz praw człowieka;

42.  dostrzega, że świadczenie przez UE pomocy ofiarom katastrof, uchodźcom i innym potrzebującym przyniosło niejednoznaczne wyniki;

43.  podkreśla również potrzebę nasilenia walki z pierwotnymi przyczynami terroryzmu i radykalizmu, które to zjawiska dotyczą głównie Afryki Zachodniej, Sahelu, Rogu Afryki i Bliskiego Wschodu, ale i Europa stała się celem na niespotykaną wcześniej skalę; wzywa UE do podjęcia wspólnie ze Stanami Zjednoczonymi i innymi międzynarodowymi sojusznikami wysiłków dyplomatycznych mających na celu przekonanie partnerów w tym regionie, takich jak Turcja, Arabia Saudyjska i Iran, do wspólnej, opartej na podstawach prawnych strategii z myślą o stawieniu czoła temu globalnemu wyzwaniu; ponadto zachęca, by współpracowano i koordynowano działania z innymi krajami w tej walce, a także wzywa podmioty państwowe i niepaństwowe w regionie do powstrzymania się od podsycania napięć etnicznych i wyznaniowych; wyraża głębokie zaniepokojenie poważnymi naruszeniami międzynarodowego prawa humanitarnego i praw człowieka w Jemenie, w tym bombardowaniem uczestników pogrzebu w Sanie w dniu 8 października; domaga się pilnego niezależnego międzynarodowego dochodzenia w tej sprawie oraz w związku z innymi naruszeniami międzynarodowego prawa humanitarnego i praw człowieka; wzywa UE i jej państwa członkowskie do wstrzymania wszelkiej współpracy w Jemenie do czasu zbadania tych naruszeń i pociągnięcia winnych do odpowiedzialności; domaga się natychmiastowego zniesienia blokady Jemenu i wzywa wszystkie strony konfliktu do wznowienia dialogu i podjęcia wysiłków na rzecz trwałego zawieszenia broni; podkreśla, że konfliktu nie można rozwiązać środkami militarnymi;

44.  wzywa zatem do ustanowienia ram tematycznych, aby zaproponować współpracę między Unią, krajami partnerskimi sąsiadującymi od południa i kluczowymi graczami regionalnymi, zwłaszcza w Afryce, w obszarze wyzwań regionalnych, takich jak bezpieczeństwo, rozwój, energia i zarządzanie przepływem uchodźców; uważa, że odporność naszych sąsiadów byłaby większa, gdyby zorganizowali się oni w ramach współpracy regionalnej umożliwiającej wspólne reagowanie na wyzwania związane m.in. z migracją, terroryzmem i rozwojem; wzywa zatem UE do współpracy z sąsiadami z Maghrebu w celu ożywienia i rozwoju Unii Maghrebu Arabskiego;

45.  przypomina, że region Sahelu i inne powiązane z nim obszary geograficzne są regionami priorytetowymi dla zapewnienia bezpieczeństwa w Unii Europejskiej, a także podkreśla niestabilność sytuacji w zakresie bezpieczeństwa w tym regionie, jak i ewentualne konsekwencje obecnego chaosu; zwraca się do UE, by podjęła starania na rzecz zacieśnienia współpracy z krajami Afryki Północnej i Sahelu w walce przeciwko nasilającej się działalności terrorystycznej w regionie Sahelu i Sahary; podkreśla, że bardzo trudne warunki życia w niektórych miejscach mogą skłaniać część ludności do wyboru alternatywy w postaci terroryzmu islamskiego; zachęca do opracowania spójnej, solidnej strategii dla regionu Sahelu mającej na celu poprawę sprawowania rządów, a także zapewnienie odpowiedzialności i legalności instytucji państwowych i regionalnych, zwiększenie bezpieczeństwa, walkę z radykalizacją, handlem ludźmi, bronią i narkotykami oraz wzmocnienie polityki gospodarczej i polityki na rzecz rozwoju; jest przekonany, że zwiększenie zdolności organizacji na szczeblu regionalnym i niższym niż regionalny, w szczególności w Afryce, ma kluczowe znaczenie dla zapobiegania konfliktom, rozwiązywania konfliktów i współpracy w dziedzinie bezpieczeństwa; podkreśla, że UE musi znaleźć rzeczywistą odpowiedź na tę sytuację w zakresie bezpieczeństwa, nie tylko pod względem gospodarczym, ale także politycznym i militarnym;

46.  podkreśla, jak ważne jest znalezienie trwałego rozwiązania konfliktu w Syrii zgodnie z procesem przejściowym określonym w komunikacie genewskim i rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 2254 (2015); popiera wysiłki ONZ mające na celu ułatwienie negocjacji między stronami konfliktu w Syrii w sprawie porozumienia politycznego obejmującego wszystkich zainteresowanych; zwraca się do wiceprzewodniczącej / wysokiej przedstawiciel o pilne przygotowanie europejskiej strategii w odniesieniu do Syrii; wyraża przekonanie, że negocjacje dwustronne między Rosją a Stanami Zjednoczonymi nie wystarczą, aby znaleźć trwałe rozwiązanie kryzysu w Syrii; wzywa UE do porzucenia stanowiska polegającego na niepodejmowaniu działań dyplomatycznych oraz do wywarcia presji na najważniejsze podmioty, takie jak Iran, Arabia Saudyjska, Turcja, Katar i Rosja, aby skłonić je do konstruktywnych działań i powstrzymania się od kroków przyczyniających się do dalszej eskalacji konfliktu; nadal apeluje do wszystkich członków Rady Bezpieczeństwa ONZ o wypełnienie zobowiązań związanych z kryzysem; przypomina powtarzające się przypadki korzystania przez Rosję i inne państwa z prawa weta w Radzie Bezpieczeństwa ONZ i uważa, że podważa to międzynarodowe wysiłki na rzecz pokoju i rozstrzygnięcia konfliktu w Syrii oraz w regionie; podkreśla, że sankcje należy zastosować wobec wszystkich osób i podmiotów winnych zbrodni przeciwko ludzkości w Syrii; wyraża głębokie zaniepokojenie w związku z masowymi i powszechnymi naruszeniami międzynarodowego prawa humanitarnego i praw człowieka przez wszystkie strony konfliktu syryjskiego i podkreśla, jak ważne jest, aby winni ponieśli odpowiedzialność za swoje czyny; ponownie podkreśla swoje wsparcie dla sąsiadów Syrii, przed którymi stoją ogromne wyzwania związane z przyjmowaniem milionów uchodźców; potwierdza swoje pełne poparcie dla niepodległości, integralności terytorialnej i suwerenności Iraku i Syrii, gdzie prawa wszystkich grup etnicznych i religijnych będą w pełni przestrzegane;

47.  uznaje rolę Turcji jako ważnego partnera w rozwiązaniu konfliktu w Syrii, w walce przeciwko IS/Daisz w Syrii i Iraku oraz w rozwiązaniu kryzysu migracyjnego; zdecydowanie potępia próbę dokonania wojskowego zamachu stanu wymierzoną przeciwko demokratycznie wybranemu rządowi Turcji; zachęca rząd Turcji do ochrony porządku konstytucyjnego i jednocześnie podkreśla znaczenie przestrzegania praw człowieka, praworządności, wolności słowa oraz niezawisłości władzy sądowniczej i niezależności mediów w następstwie próby zamachu, zgodnie ze swoimi zobowiązaniami jako członka Rady Europy; podkreśla, że Turcja powinna ściśle współpracować z Radą Europy w trosce o to, aby wszystkie procedury były zgodne z zasadą praworządności; jest zaniepokojony represyjnym charakterem i rozległością czystki rozpoczętej po próbie zamachu stanu, poważnie ograniczającej podstawowe wolności i prawa człowieka w Turcji; w szczególnym stopniu jest zaniepokojony rosnącą liczbą przypadków nadmiernego używania siły przez policję i złego traktowania zatrzymanych, utrzymującą się bezkarnością za łamanie praw człowieka oraz podważaniem niezależności sądownictwa;

48.  podkreśla potrzebę osiągnięcia rozwiązania dwupaństwowego w kwestii konfliktu na Bliskim Wschodzie, opartego na parametrach określonych w konkluzjach Rady z lipca 2014 r., gwarantującego bezpieczeństwo państwu izraelskiemu i istnienie zdolnego do samostanowienia państwa palestyńskiego w granicach z 1967 r. oraz rozstrzygającego wszelkie kwestie związane ze stałym statusem, aby zakończyć ten konflikt; wzywa UE, aby wzięła na siebie odpowiedzialność i stała się rzeczywistym aktywnym uczestnikiem procesu dyplomatycznego i jego moderatorem; wzywa instytucje UE i jej państwa członkowskie do podjęcia pilnych kroków na rzecz uchronienia wykonalności rozwiązania dwupaństwowego oraz na rzecz stworzenia pozytywnej dynamiki sprzyjającej prawdziwym negocjacjom pokojowym; wzywa władze Izraela do natychmiastowego wstrzymania swej polityki osadnictwa i cofnięcia jej skutków; podkreśla, że poszanowanie międzynarodowych praw człowieka przez wszystkie strony i niezależnie od okoliczności stanowi konieczny warunek wstępny dla osiągnięcia sprawiedliwego i trwałego pokoju; podkreśla znaczenie spójności polityki UE w sytuacjach związanych z okupacją lub aneksją terytorium;

49.  uważa, że zwalczanie przemytu ludzi jest możliwe tylko we współpracy z krajami po drugiej stronie Morza Śródziemnego i z Afryką jako kontynentem w oparciu o poszanowanie praw człowieka oraz jest w związku z tym zdania, że Unia Europejska i jej państwa członkowskie powinny współpracować z międzynarodowymi partnerami w celu zajęcia się czynnikami wywołującymi migrację;

50.  zdecydowanie popiera wzmocnienie obowiązku ochronnego jako istotnej nadrzędnej zasady w działaniach UE i państw członkowskich, które dotyczą wszelkich form konfliktów, a także praw człowieka i rozwoju;

Siła europejskiej dyplomacji – wiedza, zaangażowanie i wpływy

51.  podkreśla ogromny potencjał UE jako potęgi dyplomatycznej, czego podstawą jest szeroki zakres instrumentów, jakimi dysponujemy, a także nasza siła normatywna w dziedzinie demokracji, wolności i praw człowieka; podkreśla w tym kontekście kluczową rolę koordynacji działań wiceprzewodniczącej / wysokiej przedstawiciel, ESDZ i delegatur UE w państwach trzecich;

52.  uważa, że należy zwrócić szczególną uwagę na zapobieganie konfliktom poprzez przeciwdziałanie podstawowym przyczynom niestabilności i zapewnienie ludziom bezpieczeństwa; uznaje, że wczesne działania zapobiegawcze w obliczu długoterminowych zagrożeń konfliktem zbrojnym są skuteczniejsze, mniej czasochłonne i mniej kosztowne niż operacje pokojowe; apeluje do UE o objęcie przywództwa politycznego w dziedzinie dyplomacji zapobiegawczej i mediacji w konfliktach; z zadowoleniem przyjmuje w związku z tym rolę unijnego systemu wczesnego ostrzegania o konfliktach, zespołu wsparcia mediacji ESDZ i Europejskiego Instytutu Pokoju; wzywa do dalszego rozwoju unijnych zdolności w dziedzinie zapobiegania konfliktom i mediacji; podkreśla, że uczestnictwo kobiet w rozmowach dotyczących rozwiązywania konfliktów ma zasadnicze znaczenie dla propagowania praw i aktywności kobiet, co stanowi pierwszy krok do ich pełnego włączenia w przyszłe procesy transformacji; apeluje do wiceprzewodniczącej / wysokiej przedstawiciel i do Komisji o zwiększenie zasobów finansowych i administracyjnych przeznaczanych na mediację, dialog, pojednanie i reagowanie w sytuacjach kryzysowych; wzywa państwa członkowskie do ścisłego przestrzegania norm ustanowionych na mocy wspólnego stanowiska UE w sprawie wywozu broni i zaprzestania handlu bronią z państwami trzecimi, które nie spełniają wymienionych kryteriów; domaga się, aby UE rozwinęła dialog polityczny i zacieśniła współpracę w dziedzinie rozbrojenia, nieproliferacji i kontroli zbrojeń;

53.  zdecydowanie zachęca do dalszych negocjacji w sprawie ponownego zjednoczenia Cypru w celu osiągnięcia szybkiego i pomyślnego ich zakończenia;

54.  uważa, że Unia Europejska i jej państwa członkowskie muszą opracować skuteczną politykę zagraniczną, bezpieczeństwa i obrony, w ramach której respektowane będą interesy narodowe, a jednocześnie podejmowana będzie współpraca z partnerami międzynarodowymi, ONZ, organizacjami pozarządowymi, obrońcami praw człowieka i innymi podmiotami w zakresie wspólnych problemów oraz z myślą o dążeniu do pokoju, dobrobytu i stabilności na całym świecie; podkreśla potrzebę ścisłej współpracy z innymi mocarstwami globalnymi i regionalnymi w zakresie globalnych zagrożeń i wyzwań; podkreśla w szczególności decydujące znaczenie stosunków transatlantyckich, których podstawą są wspólne interesy i wartości; zauważa, że odnowienie partnerstwa strategicznego z myślą o przekształceniu go w skuteczny instrument polityki zagranicznej powinno być priorytetem dla UE;

55.  jest zdania, że UE powinna rozszerzyć i zintensyfikować wysiłki dyplomatyczne w Azji, w tym również w ramach ASEAN, aby przyczynić się do poprawy stabilności i bezpieczeństwa na obszarach ogarniętych konfliktami, gdzie dochodzi do wznowienia napięć, oraz współpracować w tym celu z partnerami w regionie i stać na straży prawa międzynarodowego, w tym również na Morzu Południowochińskim i Oceanie Indyjskim, a także by rozwiązywać problemy związane z ochroną praw człowieka i praworządnością; zauważa, że UE w dalszym ciągu powinna wspierać rozwój pokojowych stosunków między Chinami a ich sąsiadami w regionie Morza Południowochińskiego, w tym również z Wietnamem, Tajwanem i Filipinami, a to w ramach konstruktywnych mechanizmów dwustronnych i integracyjnych mechanizmów wielostronnych; uważa, że nie można wzmocnić i odnowić struktur ładu międzynarodowego bez zaangażowania Azji, a w szczególności Chin; podkreśla, że w świetle globalnych ambicji Chin stosunki między UE a Chinami muszą wykraczać poza więzi gospodarcze, być bardziej kompleksowe i uwzględniać rolę Chin w ONZ, ich wpływ na konflikty regionalne w krajach sąsiedzkich oraz wkład Chin w eliminację zagrożeń globalnych;

56.  wzywa Unię Europejską, aby nie wycofywała się zupełnie ze stref, które mają obecnie mniejsze znaczenie strategiczne, ale mogą stać się ważne w przyszłości, zarówno pod względem gospodarczym, jak i ludzkim czy wojskowym, takich jak Azja Środkowa Afryka Subsaharyjska lub Arktyka, i które są przedmiotem szczególnej uwagi innych mocarstw światowych;

57.  przypomina, jak doniosłe jest znaczenie Europy jako siły normatywnej i apeluje o dalsze umacnianie dyplomacji UE w dziedzinie kultury i nauki, aby przenosić europejskie atuty i wartości poza nasze granice i tam je promować; zwraca również uwagę na siłę dyplomacji gospodarczej, m.in. sankcji jako narzędzia służącego realizacji strategii UE;

58.  podkreśla rolę dyplomacji parlamentarnej w zacieśnianiu współpracy politycznej z partnerami UE;

59.  podkreśla potrzebę wzmocnienia roli parlamentów narodowych w procesie wdrażania wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, w tym również w ramach intensywnej współpracy między Parlamentem Europejskim a parlamentami narodowymi w kwestiach dotyczących polityki zagranicznej i polityki bezpieczeństwa UE;

60.  podkreśla rolę, jaką odgrywają podmioty niepaństwowe oraz organizacje społeczeństwa obywatelskiego jako podmioty dyplomacji i kluczowi partnerzy UE, a także podkreśla znaczenie, jakie ma dla nich pomoc i zaangażowanie UE;

61.  podkreśla potrzebę przyspieszenia konsolidacji europejskiej służby dyplomatycznej zdolnej do pełnienia wszystkich funkcji, a w szczególności poszerzenia jej wiedzy specjalistycznej, a także wzmocnienia zdolności w zakresie planowania polityki strategicznej i opracowywania prognoz oraz w dziedzinie rozpoznania wywiadowczego; uważa, że na obszarach objętych kryzysem przedstawicielstwa ESDZ powinny też pełnić rolę konsularną w celu udzielania pomocy obywatelom UE; obstaje przy stanowisku, że w ESDZ potrzebna jest uczciwa równowaga między dyplomatami oddelegowanymi z państw członkowskich a urzędnikami UE, w tym również na stanowiskach kierowniczych;

62.  podkreśla, że środki finansowe przeznaczane na działania zewnętrzne UE są niewspółmierne do wyzwań, z jakimi mamy do czynienia; w związku z tym apeluje o znaczne podwyższenie – w kontekście zbliżającego się przeglądu śródokresowego – zasobów dostępnych w dziale IV wieloletnich ram finansowych;

63.  apeluje o wyższy stopień rozliczalności i przejrzystości, zwłaszcza w kontekście negocjacji w sprawie umów międzynarodowych;

64.  wyraża głębokie ubolewanie z powodu ograniczonego budżetu w wysokości ok. 320 mln EUR (0,2% budżetu UE) przeznaczonego na wspólną politykę zagraniczną i bezpieczeństwa UE oraz apeluje o lepsze zarządzanie przepływami finansowymi w celu wykonania tego budżetu; podkreśla, że środki budżetowe wyasygnowane na 2016 r. pozostają na tym samym poziomie co w 2015 r. oraz że dzięki dodatkowym kwotom – 5 mln EUR w środkach bezpieczeństwa zatwierdzonych dla misji EUCAP Sahel Mali oraz 10 mln EUR dla EUBAM Libia – margines dostępny na koniec marca wynosił 170 mln EUR; wyraża zaniepokojenie z powodu niedoboru zasobów dostępnych na pokrycie zobowiązań, które trzeba będzie zrealizować w 2016 r., przy budżecie dodatkowym w wysokości 169 mln EUR przewidzianym wyłącznie na kontynuowanie misji kończących się w 2016 r.;

65.  podkreśla ważną rolę kultury w polityce zewnętrznej UE w odniesieniu do promowania globalnego dialogu oraz wzajemnego zrozumienia i uczenia się; podkreśla, że ukierunkowana polityka kulturalna i edukacyjna może sprzyjać realizacji kluczowych celów unijnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa oraz przyczyniać się do umocnienia demokracji, praworządności oraz ochrony praw człowieka; podkreśla rolę dialogu międzykulturowego i międzyreligijnego w zwalczaniu ekstremizmu, radykalizacji i marginalizacji; apeluje do Komisji i ESDZ o uwzględnienie dyplomacji kulturalnej i dialogu międzykulturowego w instrumentach polityki zewnętrznej UE oraz w planie działania UE na rzecz rozwoju; wzywa ESDZ i delegatury UE na całym świecie do powołania attaché kulturalnego w każdym przedstawicielstwie UE w partnerskich państwach trzecich; ponadto podkreśla kluczową rolę edukacji w promowaniu kompetencji obywatelskich i międzykulturowych, a także w tworzeniu lepszych perspektyw gospodarczych i poprawie zdrowia; popiera bieżące wysiłki Komisji na rzecz wzmocnienia roli współpracy naukowej i badawczej jako narzędzia „miękkiej siły” w europejskich stosunkach zewnętrznych; podkreśla, że wymiana naukowa może przyczynić się do budowania koalicji i rozwiązywania konfliktów, szczególnie w stosunkach z krajami sąsiadującymi z UE;

°

°  °

66.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Radzie oraz Komisji.

(1)

P8_TA(2016)0249.


OPINIA MNIEJSZOŚCI

w sprawie realizacji wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa 2016/2036(INI))

Komisja Spraw Zagranicznych, sprawozdawca: Elmar Brok

Sprawozdanie mniejszości złożone przez posłów do PE z grupy GUE/NGL Sabine Lösing, Javiera Couso Permuy’ego, Jeana-Luca Mélenchona i Takisa Hadjigeorgiou

W sprawozdaniu twierdzi się, że UE jest źródłem pokoju, stabilności i dobrobytu dla swoich obywateli i krajów z nią sąsiadujących, podkreśla, że UE jest najhojniejszym darczyńcą w zakresie pomocy humanitarnej i rozwojowej, ale jednocześnie ignoruje się fakt, że UE jest jednym z największych eksporterów broni na świecie, akceptuje broń jądrową i jej modernizację na swoim terytorium, zamknęła wszystkie prawne i bezpieczne drogi dla uchodźców i migrantów prowadzące do niej, a ostatnio uzależniła swoją pomoc rozwojową od powstrzymywania migrantów i ponownego ich przyjmowania.

Sprawozdanie jest wyrazem poparcia dla dalszej militaryzacji UE, ściślejszej współpracy UE z NATO oraz połączenia w jedno aspektów bezpieczeństwa wewnętrznego i zewnętrznego.

Wyrażamy sprzeciw wobec tego sprawozdania, ponieważ:

•  zawiera ono skierowane do państw członkowskich żądanie zwiększenia wydatków na obronę (cel NATO w zakresie zdolności w postaci przeznaczania co najmniej 2% PKB na wydatki obronne) oraz na badania naukowe w dziedzinie obronności;

•  mówi się w nim o UE jako jednym z najważniejszych podmiotów dyplomacji oraz o zintensyfikowaniu działań w zakresie rozbrojenia, ale jednocześnie zawiera ono żądanie podniesienia zdolności w zakresie obrony i odstraszania;

•  zawiera ono żądanie rozszerzenia mechanizmu ATHENA poza kontrolę parlamentarną oraz jest wyrazem poparcia dla finansowanej ze środków UE stałej zorganizowanej współpracy w połączeniu z grupami bojowymi;

•  wyraża się w nim zadowolenie z badań naukowych w dziedzinie obronności, funduszu obronnego i europejskiego planu działań w sektorze obrony, co jest korzystne dla unijnego przemysłu obronnego, branży bezpieczeństwa i wojskowego kompleksu przemysłowego.

Domagamy się:

-  pełnego rozbrojenia (również jądrowego) na szczeblu UE i na szczeblu światowym;

-  całkowitego zrezygnowania z finansowania z budżetu UE działań wojskowych oraz rygorystycznej interpretacji art. 41 ust. 2 TUE;

-  rozwiązania NATO.


OPINIA Komisji Budżetowej (23.5.2016)

dla Komisji Spraw Zagranicznych

w sprawie realizacji wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa

(2016/2036(INI))

Sprawozdawca komisji opiniodawczej: Jean Arthuis

WSKAZÓWKI

Komisja Budżetowa zwraca się do Komisji Spraw Zagranicznych, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.  głęboko ubolewa, że w ramach już napiętego budżetu w wysokości około 320 mln EUR (0,2 % budżetu Unii) kwota niewykorzystanych środków przeznaczonych na wspólną politykę zagraniczną i bezpieczeństwa Unii w 2015 r. wyniosła 96 mln EUR, co świadczy o braku ambicji, a nawet negacji rzeczywistości, której dopuszczają się Europejczycy w czasie, gdy konflikty międzynarodowe zagrażają ich bezpieczeństwu nawet w samym sercu Europy;

2.  podkreśla, że środki budżetowe wyasygnowane na 2016 r. pozostają na tym samym poziomie co w 2015 r. oraz że dzięki dodatkowym kwotom – 5 mln EUR w środkach bezpieczeństwa zatwierdzonych dla misji EUCAP Sahel Mali oraz 10 mln EUR dla EUBAM Libia – margines dostępny na koniec marca wynosił 170 mln EUR; wyraża zaniepokojenie z powodu niedoboru zasobów dostępnych na pokrycie zobowiązań, które trzeba będzie zrealizować w 2016 r., przy budżecie dodatkowym w wysokości 169 mln EUR przewidzianym wyłącznie na kontynuowanie tych misji kończących się w 2016 r.;

3.  zwraca uwagę, że WPZiB ma do odegrania wyjątkową i uzupełniającą rolę w zapewnianiu bezpieczeństwa na świecie, a UE może być skuteczna tam, gdzie inne podmioty mają trudności z podejmowaniem działań; ponadto podkreśla, że działania UE mogą zapobiec – i w przeszłości zapobiegały – konieczności podejmowania bardziej kosztownych i ryzykownych interwencji w ramach NATO i ONZ;

4.  zauważa, że – oprócz operacji EUNAVFOR MED SOPHIA, w której, dysponując budżetem niespełna 12 mln EUR, uratowano życie ponad 13 000 migrantów na morzu i której mandat trzeba będzie rozszerzyć i dostosować, zanim wygaśnie w lipcu 2016 r., a także oprócz wzmocnienia zarządzania migracją przez misję Unii Europejskiej w dziedzinie WPBiO w Nigrze – wkład misji cywilnych w ramach wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony (WPBiO) w europejską reakcję na kryzys migracyjny był bardzo ograniczony i nie został ujęty w żadnej realnej strategii;

5.  wyraża zdziwienie, że w okresie niedostatków budżetowych, kiedy to wydatki na wojsko do niedawna gwałtownie spadały w przeciwieństwie do sytuacji w innych regionach świata, państwa członkowskie nie dostrzegają pilnej potrzeby osiągania oszczędności skali za pomocą „stałej współpracy strukturalnej”, tj. połączenia zasobów wojskowych przez kraje, które wyrażają taką chęć i są do tego zdolne (art. 46 TUE); z zadowoleniem przyjmuje istnienie grup bojowych UE („battlegroups”), ale ubolewa nad faktem, że nie są one wykorzystywane, ponieważ ich struktura jest nieoperacyjna z powodu swojej złożoności, a system finansowania jest wadliwy, co zagraża samej idei skutecznej obrony europejskiej;

6.  wzywa państwa członkowskie, by wypełniły kryterium przeznaczania 2 % PKB na wydatki na obronę narodową; zachęca państwa członkowskie do rozważniejszego inwestowania w swoje zdolności obronne, tak aby zwiększyć swoje możliwości współpracy w ramach NATO i UE;

7.  ubolewa, że potencjał projektów opartych na współpracy zaproponowanych przez Europejską Agencję Obrony nie jest w wystarczającym stopniu wykorzystywany przez państwa członkowskie, i wyraża zaniepokojenie z powodu zamrożenia budżetu Agencji przez państwa członkowskie od 2010 r.; uważa, że łączenie potencjału badawczego w dziedzinie obrony jest nieuniknione, aby unikać powielania działań i przygotować się na przyszłe wyzwania; z zadowoleniem przyjmuje ustanowienie projektu pilotażowego Parlamentu w tej dziedzinie i popiera zasilenie go odpowiednimi środkami od 2017 r. w formie działania przygotowawczego;

8.  wzywa Komisję do uwzględnienia rosnących problemów w zakresie bezpieczeństwa, z którymi borykają się UE i jej państwa członkowskie, tak aby ostatecznie je rozwiązać w kontekście przeglądu wieloletnich ram finansowych, który rozpocznie się pod koniec 2016 r.;

9.  wspiera starania Komisji i Rady mające na celu realizację inicjatywy na rzecz wzmocnienia zdolności w zakresie wspierania bezpieczeństwa i rozwoju;

10.  wzywa państwa członkowskie – w trosce o to, by nie zaprzepaścić wyników osiągniętych dzięki działaniom UE ani nie pozbawić ich wiarygodności i widoczności – do wypełnienia oraz niewstrzymywania podjętych zobowiązań dotyczących ich wkładów do funduszy powierniczych ustanowionych przez UE właśnie ze względu na brak środków budżetowych; przypomina, że Parlament, jako jeden z organów władzy budżetowej, jest odpowiedzialny za ochronę i obronę interesów finansowych UE;

11.  wzywa Europejską Służbę Działań Zewnętrznych (ESDZ) do skoncentrowania się na zapobieganiu konfliktom i do ścisłej współpracy zarówno z ONZ, jak i z NATO.

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGOW KOMISJI OPINIODAWCZEJ

Data przyjęcia

23.5.2016

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

17

8

1

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Jean Arthuis, Lefteris Christoforou, Jean-Paul Denanot, José Manuel Fernandes, Bernd Kölmel, Zbigniew Kuźmiuk, Vladimír Maňka, Ernest Maragall, Sophie Montel, Liadh Ní Riada, Jan Olbrycht, Younous Omarjee, Urmas Paet, Paul Rübig, Patricija Šulin, Eleftherios Synadinos, Paul Tang, Daniele Viotti, Auke Zijlstra

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Georgios Kyrtsos, Andrej Plenković, Ivan Štefanec, Nils Torvalds

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Laura Agea, Rosa Estaràs Ferragut, Rainer Wieland


OPINIA Komisji Kultury i Edukacji (27.4.2016)

dla Komisji Spraw Zagranicznych

w sprawie realizacji wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa

(2016/2036(INI))

Sprawozdawca komisji opiniodawczej: Angel Dzhambazki

WSKAZÓWKI

Komisja Kultury i Edukacji zwraca się do Komisji Spraw Zagranicznych, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.  podkreśla ważną rolę kultury w polityce zewnętrznej UE w odniesieniu do promowania globalnego dialogu oraz wzajemnego zrozumienia i uczenia się; zwraca uwagę na konieczność zapewnienia spójności między polityką UE w wymiarze wewnętrznym i zewnętrznym; podkreśla, że ukierunkowane strategie kulturowe i edukacyjne mogą wesprzeć realizację najważniejszych celów polityki zagranicznej i bezpieczeństwa UE oraz przyczynić się do wzmocnienia demokracji, praworządności i ochrony praw człowieka, zgodnie z zasadami określonymi w art. 21 Traktatu o Unii Europejskiej; podkreśla rolę dialogu międzykulturowego i międzyreligijnego w zwalczaniu ekstremizmu, radykalizacji i marginalizacji w drodze współpracy międzyrządowej, działając w ścisłej współpracy z lokalnymi partnerami, społeczeństwem obywatelskim i organizacjami pozarządowymi w dziedzinie kultury, jako narzędzia budowania pokoju, zapobiegania konfliktom i rozwiązywania ich; apeluje do Komisji o uwzględnienie dyplomacji kulturalnej i dialogu międzykulturowego we wszystkich instrumentach polityki zewnętrznej UE oraz w planie działania UE na rzecz rozwoju;

2.  podkreśla znaczenie Oświadczenia w sprawie promowania, poprzez kształcenie, obywatelstwa i wspólnych wartości, jakimi są wolność, tolerancja i niedyskryminacja, przyjętego w Paryżu w marcu 2015 r., w którym uwypuklono konieczność wspierania aktywnego dialogu między kulturami, jak również globalnej solidarności i wzajemnego szacunku;

3.  podkreśla znaczenie edukacji w sytuacjach kryzysu humanitarnego i apeluje do UE o przeznaczanie na edukację 4% środków wyasygnowanych na pomoc humanitarną; ponadto podkreśla kluczową rolę edukacji w promowaniu kompetencji obywatelskich i międzykulturowych, a także w tworzeniu lepszych perspektyw gospodarczych i poprawie zdrowia;

4.  ubolewa nad tym, że w rocznym sprawozdaniu w sprawie wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa za 2014 r. nie poruszono kwestii dyplomacji kulturalnej, oraz podkreśla potrzebę zainicjowania przez państwa członkowskie strategicznego podejścia do kultury i dialogu międzykulturowego i międzyreligijnego, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w zewnętrznych stosunkach UE, w tym poprzez stworzenie europejskiej strategii w zakresie dyplomacji kulturalnej; ponadto podkreśla ważną rolę dyplomacji kulturalnej, współpracy i kształcenia w dziedzinie kultury oraz wymiany kulturalnej w umacnianiu wspólnego zbioru wartości uniwersalnych; sugeruje, by w zapowiadanym komunikacie Komisji w sprawie dyplomacji kulturalnej zaproponowano ramy strategiczne tego typu międzynarodowej współpracy kulturalnej, co zapewni odpowiednie długoterminowe wsparcie na rzecz podmiotów publicznych i prywatnych działających w sektorze kultury;

5.  wzywa Komisję do wzięcia pod uwagę głównych postulatów i 12 zaleceń działania przygotowawczego w zakresie kultury w stosunkach zewnętrznych UE, zakończonego w 2014 r., oraz do włączenia ich do nowych strategii dyplomacji kulturalnej, jak również globalnej strategii UE w zakresie polityki zagranicznej i bezpieczeństwa;

6.  zachęca Komisję i państwa członkowskie do zacieśnienia współpracy i partnerstw w zakresie polityki kulturalnej, edukacyjnej, audiowizualnej, dotyczącej młodzieży oraz w dziedzinie sportu; podkreśla konieczność wymiany najlepszych praktyk ze strategicznymi partnerami UE w tych dziedzinach;

7.  przypomina, że dyplomacja kulturalna powinna promować wymianę i współpracę z organizacjami lokalnymi i działającymi w terenie oraz ze społeczeństwem obywatelskim z państw członkowskich UE i krajów trzecich w celu promowania podstawowych wartości UE i zajęcia się takimi wyzwaniami, jak kryzys migracyjny, nasilenie się ekstremizmu i ksenofobi, niszczenie dziedzictwa kulturowego oraz zagrożenia dla wolności słowa i tworzenia;

8.  z zadowoleniem przyjmuje dokonania Dyrekcji Generalnej ds. Edukacji i Kultury (DG EAC) w zakresie rozszerzenia powiązań kulturalnych i edukacyjnych z krajami trzecimi, takimi jak Chiny, Korea i Indie; popiera współpracę pomiędzy DG EAC a Europejską Służbą Działań Zewnętrznych (ESDZ), zgodnie z zaleceniami działania przygotowawczego w zakresie kultury w stosunkach zewnętrznych UE, a także powołanie attaché kulturalnego w przedstawicielstwie UE w Chinach;

9.  uważa, że UE, promując wartości podstawowe, dialog międzykulturowy i różnorodność kulturową na poziomie międzynarodowym, powinna zdecydowanie potępiać wszelkie przypadki nieludzkiego lub poniżającego traktowania oraz łamania praw człowieka, aby w konkretny sposób propagować pełne respektowanie Powszechnej deklaracji praw człowieka;

10.  wzywa instytucje UE oraz przywódców UE do uwzględnienia dyplomacji kulturalnej i naukowej w przyszłej globalnej strategii dla Unii Europejskiej;

11.  z zadowoleniem przyjmuje odnowioną europejską politykę sąsiedztwa (EPS) oraz wzywa do zwiększenia widoczności kultury, edukacji, sportu i młodzieży w politykach dotyczących krajów przystępujących i kandydujących, a także w dwustronnych i regionalnych programach współpracy w ramach EPS, w oparciu o inicjatywy takie jak Europejski Instrument Sąsiedztwa (ENI), a zwłaszcza w ramach celu „Kontakty międzyludzkie”, którego celem jest angażowanie większej liczby obywateli w działania kulturalne i edukacyjne oraz tworzenie prężnego społeczeństwa obywatelskiego; zauważa, że programy te powinny opierać się na szerokiej definicji społeczeństwa obywatelskiego i wspierać szeroki zakres podmiotów oraz działań w interesie publicznym; z zadowoleniem przyjmuje działanie przygotowawcze w zakresie kultury w stosunkach zewnętrznych UE i jego działania następcze jako ważny fundament wzmacniania roli kultury jako strategicznego czynnika rozwoju ludzkiego, społecznego i gospodarczego, który przyczynia się do realizacji celów polityki zewnętrznej;

12.  wzywa UE do zacieśnienia współpracy z ONZ na rzecz wyraźniejszego włączenia kultury i edukacji do planu działań ONZ na rzecz zrównoważonego rozwoju po 2015 r., a szczególnie do celów zrównoważonego rozwoju;

13.  popiera bieżące wysiłki Komisji na rzecz wzmocnienia roli współpracy naukowej i badawczej jako narzędzia „miękkiej siły” w europejskich stosunkach zewnętrznych; podkreśla, że wymiana naukowa może przyczynić się do budowania koalicji i rozwiązywania konfliktów, szczególnie w stosunkach z krajami sąsiadującymi z UE;

14.  z zadowoleniem przyjmuje protokół ustaleń UE–UNESCO oraz późniejsze zacieśnienie współpracy między obiema stronami; uważa, że aby zacieśnić współpracę, należy wyjść poza wsparcie finansowe i wspólne zarządzanie projektami, umacniając partnerstwa w obszarze edukacji i kultury w perspektywie długoterminowej; apeluje zatem o ustanowienie dorocznego dialogu strategicznego wysokiego szczebla mającego na celu podejmowanie wspólnych wyzwań w bardziej zrównoważony sposób;

15.  apeluje do UE i państw członkowskich o wspieranie międzynarodowych wysiłków zmierzających do utworzenia mechanizmu szybkiego reagowania służącego ochronie – we współpracy z UNESCO – obiektów dziedzictwa kulturowego, które stały się celami ideologicznymi w konfliktach zbrojnych; opowiada się za bardziej spójną strategią w walce z nielegalnym handlem dobrami kultury, a także za ochroną światowego dziedzictwa poprzez zacieśnienie współpracy międzynarodowej na obszarach ogarniętych konfliktami, w bliższej współpracy z Międzynarodowym Komitetem Błękitnej Tarczy (ICBS); wzywa też państwa członkowskie, we współpracy z UE, do podjęcia odpowiednich działań w celu promowania i ochrony dziedzictwa kulturowego przed celowym niszczeniem i grabieżą, szczególnie na Bliskim Wschodzie i w Afryce Północnej;

16.  przypomina, że w czerwcu ubiegłego roku UNESCO zainicjowała międzyrządową inicjatywę „Unite4Heritage”, zwracając się o rozmieszczenie błękitnych hełmów dla kultury w razie pilnych interwencji mających na celu ochronę, zabezpieczenie i odrestaurowanie zagrożonego lub uszkodzonego dziedzictwa kulturowego lub dóbr kultury; w związku z tym przypomina protokół ustaleń podpisany przez włoski rząd i UNESCO w dniu 16 lutego 2016 r.; zachęca inne państwa członkowskie do podążania śladem Włoch i wzorowania się na protokole ustaleń w odniesieniu do dalszych porozumień pomiędzy rządami państw członkowskich a UNESCO; zachęca Komisję do wspierania tej inicjatywy w ramach organizacji Narodów Zjednoczonych, przemawiając jednym głosem jako Unia Europejska;

17.  zauważa wyniki badania przeprowadzonego w ostatnim czasie przez Parlament Europejski, poświęconego europejskim instytutom kulturalnym za granicą, a zwłaszcza zbiór zasad przewodnich dotyczących skutecznego wspólnego gromadzenia zasobów i ich wymiany między instytutami kulturalnymi a instytucjami UE w celu lepszego wyeksponowania unijnych działań za granicą – zwłaszcza w dziedzinie demokracji, praw człowieka i budowania pokoju – wzmocnienia lokalnych podmiotów społeczeństwa obywatelskiego oraz nasilenia dialogu z krajami trzecimi; wzywa zatem UE do wspierania aktywnej współpracy między Europejskim Związkiem Narodowych Instytutów Kultury (EUNIC) a delegaturami UE za granicą; podkreśla, że różnorodność kulturowa Europy powinna być wykorzystywana jako atut w obszarze działań zewnętrznych Unii i zaleca państwom członkowskim zachęcanie swoich instytutów kultury do zwiększania ich uczestnictwa w dyplomacji kulturalnej UE;

18.  uznaje rolę, jaką pełni sektor kultury i sektor kreatywny w pobudzaniu wzrostu i zrównoważonego rozwoju gospodarczego, i zachęca do dalszego wspierania sektorów kreatywnych w UE i w państwach trzecich – w tym przedsiębiorstw społecznych takich jak spółdzielnie – np. poprzez projekt pilotażowy wspierający sieć młodych, kreatywnych przedsiębiorców w UE i krajach trzecich, który rozpocznie się w 2016 r.; podkreśla potrzebę opracowania danych statystycznych na temat kultury i sektora kultury, mając na celu przyczynienie się do debaty na temat polityki kulturalnej oraz wyraźniejsze podkreślenie ekonomicznego potencjału sektora kultury i sektora kreatywnego oraz ich wpływu na dobrostan społeczny; apeluje o kontynuowanie projektu UE–UNESCO dotyczącego instrumentu pomocy ekspertów;

19.  z zadowoleniem przyjmuje prace Komisji oraz komunikat w sprawie dyplomacji kulturalnej, który ma zostać opublikowany w 2016 r.;

20.  zwraca uwagę na znaczenie spójnej i wzajemnie uzupełniającej się współpracy międzynarodowej w zakresie ,,trójkąta wiedzy” dla realizacji celów unijnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, a w szczególności w działaniach na rzecz podniesienia bezpieczeństwa obywateli, przyczyniając się w ten sposób do znalezienia innowacyjnych rozwiązań dla globalnych problemów i wyzwań, wobec których stoją poszczególne państwa, oraz do wspierania europejskiej konkurencyjności;

21.  zauważa istotną i cenną rolę, jaką pozaformalne uczenie się, sport, praca z młodzieżą i wolontariat mogą odgrywać we wspieraniu międzynarodowych celów, zwłaszcza celów zrównoważonego rozwoju, wzmacnianiu wymiany kulturalnej i kontaktów międzyludzkich oraz promowaniu wartości uniwersalnych, globalnego obywatelstwa i pokoju, zwłaszcza w strefach działań wojennych; podkreśla w tym kontekście potencjał sportu w dziedzinie wspierania pojednania, wzajemnego zrozumienia, wzajemności, zaufania i współpracy, w szczególności w kontekście sytuacji pokonfliktowych; podkreśla, że sport może przyczynić się do rozwijania efektywnych stosunków kulturalnych; oczekuje publikacji rocznika EUNIC 2016 na ten temat oraz jego konkluzji;

22.  podkreśla decydującą rolę, jaką w sporcie na szczeblu europejskim i międzynarodowym odgrywają instytucje we wspieraniu fair play, walce z dopingiem i z ustawianiem wyników zawodów sportowych oraz ze wszelkimi formami czynów niedozwolonych, w celu promowania praktyki sportu opartej na uczciwości i zdrowej rywalizacji;

23.  zachęca ESDZ i delegatury UE do zbadania potencjału technologii informacyjno–komunikacyjnych w celu zwiększenia znaczenia dyplomacji kulturalnej i stosunków kulturalnych w erze cyfrowej;

24.  zachęca państwa trzecie do udziału w głównych unijnych programach w dziedzinach edukacji, kultury, obywatelstwa i badań naukowych, takich jak Erasmus+, Kreatywna Europa, Europa dla Obywateli i Horyzont 2020; wspiera wszelkie działania umożliwiające młodym ludziom kontakty z krajami trzecimi i vice versa w celu uczenia się od siebie i otwarcia się na swych sąsiadów, np. w ramach działań przygotowawczych dotyczących wymiany młodzieży pomiędzy UE i Ukrainą oraz UE i Rosją; podkreśla potrzebę dzielenia się europejskimi doświadczeniami w zakresie budowania potencjału kulturowego oraz zarządzania i do usunięcia przeszkód dla mobilności artystów i osób zawodowo zajmujących się kulturą, zgodnie z Konwencją w sprawie ochrony i propagowania różnorodności form ekspresji kulturowej z 2005 r.;

25.  uznaje, że ważne jest wspieranie współpracy między mediami europejskimi i mediami państw trzecich, ze szczególnym uwzględnieniem nadawców publicznych, w celu zwiększenia wzajemnego zrozumienia i wzmocnienia dialogu międzykulturowego oraz wspólnych projektów i koprodukcji;

26.  podkreśla znaczenie edukacji dzieci w sytuacjach nadzwyczajnych i w czasie przedłużających się kryzysów oraz potrzebę wzmocnienia w takich przypadkach roli projektów edukacyjnych; w tym kontekście odnotowuje zapowiedź udostępnienia w 2016 r. przez Komisję 445 mln EUR w ramach pomocy humanitarnej w związku z kryzysem w Syrii, z czego część zostanie przeznaczona na edukację;

27.  wzywa Europejską Służbę Działań Zewnętrznych i delegatury UE na całym świecie do powołania attaché kulturalnego w każdym przedstawicielstwie UE w partnerskich państwach trzecich i apeluje o zapewnienie personelowi ESDZ, a także wszystkim innym odnośnym pracownikom UE, szkoleń w zakresie kompetencji międzykulturowych i wymiaru kulturowego w polityce zewnętrznej;

28.  wzywa Komisję Europejską i państwa członkowskie do pełnego wykorzystania istniejących instrumentów finansowania, w tym Europejskiego Funduszu Rozwoju (EDF), globalnego przydziału Instrumentu Finansowania Współpracy na rzecz Rozwoju (DCI), Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa (ENI), Instrumentu Pomocy Przedakcesyjnej (IAP II), Instrumentu Partnerstwa (PI) i budżetu Biur Prasowych i Informacyjnych delegatur UE w celu finansowania działań w zakresie kultury i wzmocnienia roli kultury w stosunkach zewnętrznych UE.

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGOW KOMISJI OPINIODAWCZEJ

Data przyjęcia

26.4.2016

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

23

0

4

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Isabella Adinolfi, Dominique Bilde, Andrea Bocskor, Nikolaos Chountis, Silvia Costa, Jill Evans, María Teresa Giménez Barbat, Giorgos Grammatikakis, Petra Kammerevert, Andrew Lewer, Svetoslav Hristov Malinov, Stefano Maullu, Luigi Morgano, Momchil Nekov, Michaela Šojdrová, Yana Toom, Helga Trüpel, Sabine Verheyen, Julie Ward, Bogdan Brunon Wenta, Bogdan Andrzej Zdrojewski, Milan Zver, Krystyna Łybacka

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Therese Comodini Cachia, Mary Honeyball, Ilhan Kyuchyuk, Martina Michels


WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGOW KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

Data przyjęcia

24.11.2016

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

41

9

4

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Michèle Alliot-Marie, Francisco Assis, Petras Auštrevičius, Amjad Bashir, Bas Belder, Mario Borghezio, Elmar Brok, Fabio Massimo Castaldo, Aymeric Chauprade, Javier Couso Permuy, Andi Cristea, Arnaud Danjean, Georgios Epitideios, Eugen Freund, Michael Gahler, Iveta Grigule, Sandra Kalniete, Tunne Kelam, Afzal Khan, Janusz Korwin-Mikke, Andrey Kovatchev, Eduard Kukan, Ilhan Kyuchyuk, Arne Lietz, Barbara Lochbihler, Sabine Lösing, Andrejs Mamikins, Ramona Nicole Mănescu, David McAllister, Jean-Luc Mélenchon, Tamás Meszerics, Francisco José Millán Mon, Pier Antonio Panzeri, Demetris Papadakis, Ioan Mircea Paşcu, Tonino Picula, Cristian Dan Preda, Jozo Radoš, Jaromír Štětina, Dubravka Šuica, Charles Tannock, László Tőkés, Ivo Vajgl, Johannes Cornelis van Baalen, Geoffrey Van Orden, Boris Zala

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Ana Gomes, Andrzej Grzyb, Antonio López-Istúriz White, Norbert Neuser, Soraya Post, Jean-Luc Schaffhauser, Bodil Valero, Janusz Zemke

Zastrzeżenia prawne - Polityka ochrony prywatności