Procedura : 2016/2311(INI)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A8-0063/2017

Teksty złożone :

A8-0063/2017

Debaty :

PV 13/06/2017 - 14
CRE 13/06/2017 - 14

Głosowanie :

PV 14/06/2017 - 8.7
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P8_TA(2017)0261

SPRAWOZDANIE     
PDF 558kWORD 64k
22.3.2017
PE 594.161v03-00 A8-0063/2017

w sprawie sprawozdania Komisji za rok 2016 dotyczącego Serbii

(2016/2311(INI))

Komisja Spraw Zagranicznych

Sprawozdawca: David McAllister

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
 INFORMACJE O PRZYJĘCIU SPRAWOZDANIAW KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ
 GŁOSOWANIE KOŃCOWE W KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGO

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie sprawozdania Komisji za rok 2016 dotyczącego Serbii

(2016/2311(INI))

Parlament Europejski,

–  uwzględniając konkluzje prezydencji z posiedzenia Rady Europejskiej w Salonikach w dniach 19–20 czerwca 2003 r. dotyczące perspektywy przystąpienia państw Bałkanów Zachodnich do Unii Europejskiej,

–  uwzględniając decyzję Rady 2008/213/WE z dnia 18 lutego 2008 r. w sprawie zasad, priorytetów i warunków zawartych w partnerstwie europejskim z Serbią oraz uchylającą decyzję 2006/56/WE(1),

–  uwzględniając opinię Komisji z dnia 12 października 2011 r. na temat wniosku Serbii o członkostwo w Unii Europejskiej (SEC(2011)1208), decyzję Rady Europejskiej z dnia 2 marca 2012 r. o przyznaniu Serbii statusu kraju kandydującego oraz decyzję Rady Europejskiej z posiedzenia w dniach 27–28 czerwca 2013 r. o otwarciu negocjacji akcesyjnych z Serbią,

–  uwzględniając Układ o stabilizacji i stowarzyszeniu między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi a Republiką Serbii, który wszedł w życie dnia 1 września 2013 r.,

–  uwzględniając rezolucję Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1244 (1999), opinię doradczą Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości (MTS) z dnia 22 lipca 2010 r. w sprawie kwestii zgodności jednostronnej deklaracji niepodległości Kosowa z prawem międzynarodowym oraz rezolucję Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 64/298 z dnia 9 września 2010 r., w której uznano treść opinii MTS i z zadowoleniem przyjęto gotowość UE do ułatwienia dialogu między Serbią a Kosowem,

–  uwzględniając oświadczenie i zalecenia przyjęte podczas piątego posiedzenia Komisji Parlamentarnej ds. Stabilizacji i Stowarzyszenia UE–Serbia w dniach 22–23 września 2016 r.,

–  uwzględniając sprawozdanie w sprawie polityki w zakresie przedsiębiorstw i przemysłu przyjęte dnia 7 października 2016 r. przez Wspólny Komitet Konsultacyjny Społeczeństwa Obywatelskiego UE i Serbii,

–  uwzględniając sprawozdanie końcowe ograniczonej misji obserwacji wyborów z ramienia OBWE/ODIHR z dnia 29 lipca 2016 r. w sprawie wyborów parlamentarnych w Serbii,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji za rok 2016 dotyczące Serbii z dnia 9 listopada 2016 r. (SWD(2016)0361),

–  uwzględniając ocenę Komisji w sprawie programu reform gospodarczych w Serbii (2016–2018) (SWD(2016)0137),

–  uwzględniając wspólne wnioski z dialogu gospodarczo-finansowego między UE a państwami Bałkanów Zachodnich i Turcją z dnia 26 maja 2016 r. (9500/16),

–  uwzględniając konkluzje prezydencji z dnia 13 grudnia 2016 r.,

–  uwzględniając trzecie posiedzenie Rady Stabilizacji i Stowarzyszenia UE–Serbia z dnia 13 grudnia 2016 r.,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 4 lutego 2016 r. w sprawie sprawozdania za 2015 r. w sprawie Serbii(2),

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych (A8-0063/2017),

A.  mając na uwadze, że Serbię, jak każde państwo ubiegające się o członkostwo w UE, należy oceniać na podstawie postępów w wypełnianiu, wdrażaniu i stosowaniu wspólnego dla wszystkich zbioru kryteriów, a także mając na uwadze, że harmonogram akcesji zależy od jakości niezbędnych reform i zaangażowania w ich realizację;

B.  mając na uwadze, że postępy Serbii w zakresie rozdziałów 23 i 24 dotyczących praworządności oraz w procesie normalizacji stosunków z Kosowem w ramach rozdziału 35 w dalszym ciągu mają kluczowe znaczenie dla ogólnego tempa procesu negocjacji, zgodnie z ramami negocjacyjnymi;

C.  mając na uwadze, że Serbia poczyniła istotne kroki w celu normalizacji stosunków z Kosowem, czego wynikiem jest Pierwsze porozumienie w sprawie zasad regulujących normalizację stosunków z dnia 19 kwietnia 2013 r. oraz porozumienia z sierpnia 2015 r., jednak należy jeszcze wiele uczynić w tym obszarze; mając na uwadze, że pilnie wymagane są dalsze kroki w celu zajęcia się wszystkimi istniejącymi problemami między tymi dwoma krajami, rozwiązania ich i poczynienia dalszych postępów;

D.  mając na uwadze, że Serbia pozostaje zaangażowana w tworzenie prawidłowo działającej gospodarki rynkowej i wprowadza w życie Układ o stabilizacji i stowarzyszeniu;

E.  mając na uwadze, że należy w pełni zagwarantować wdrożenie ram prawnych dotyczących ochrony mniejszości, w szczególności w dziedzinie edukacji, używanych języków, dostępu do mediów i posługi religijnej w językach mniejszości, a także odpowiedniej reprezentacji politycznej mniejszości narodowych na szczeblu lokalnym, regionalnym i krajowym;

1.  z zadowoleniem przyjmuje podjęcie negocjacji w sprawie rozdziałów 23 (Wymiar sprawiedliwości i prawa podstawowe) i 24 (Sprawiedliwość, wolność i bezpieczeństwo), jako że rozdziały te odgrywają kluczową rolę w unijnym podejściu do rozszerzenia w oparciu o zasadę praworządności, gdyż postępy w zakresie tych rozdziałów mają kluczowe znaczenie dla ogólnego tempa procesu negocjacyjnego; z zadowoleniem przyjmuje otwarcie rozdziałów 32 (Kontrola finansowa) i 35 (Inne zagadnienia), podjęcie negocjacji w sprawie rozdziału 5 (Zamówienia publiczne) oraz otwarcie i wstępne zamknięcie rozdziału 25 (Nauka i badania); wzywa Radę do otwarcia rozdziału 26 (Edukacja i kultura) oraz podkreśla jego znaczenie dla promowania europejskich wartości wśród młodszego pokolenia; oczekuje na otwarcie dodatkowych rozdziałów przygotowanych pod względem technicznym;

2.  z zadowoleniem przyjmuje stałe zaangażowanie Serbii w proces integracji z UE oraz konstruktywne podejście i dobre przygotowanie, którym Serbia wykazuje się w negocjacjach, co jest wyraźnym znakiem determinacji i woli politycznej; wzywa Serbię do czynnych działań w celu zakomunikowania tej strategicznej decyzji oraz upowszechniania wiedzy o niej w społeczeństwie serbskim, w tym poprzez podnoszenie świadomości obywateli serbskich na temat funduszy z budżetu UE przeznaczonych dla Serbii; zachęca władze serbskie do powstrzymania się od antyunijnej retoryki i wiadomości kierowanych do społeczeństwa; podkreśla potrzebę prowadzenia opartych na wiedzy, przejrzystych i konstruktywnych debat na temat UE, jej instytucji oraz konsekwencji członkostwa w UE; zauważa poprawę w dialogu i konsultacjach społecznych z właściwymi zainteresowanymi stronami i społeczeństwem obywatelskim, a także ich zaangażowanie w proces integracji z UE;

3.  podkreśla, że gruntowne wdrożenie reform i strategii politycznych pozostaje głównym wskaźnikiem pomyślnego procesu integracji; wyraża uznanie dla przyjęcia poprawionego krajowego programu przyjęcia unijnego dorobku prawnego (NPAA); wzywa władze serbskie, by usprawniły planowanie, koordynację i monitorowanie wdrażania nowych przepisów i strategii politycznych, ustanowiły odpowiednie i wydajne zdolności administracyjne oraz by podjęły dalsze wysiłki w celu zapewnienia systematycznego włączania społeczeństwa obywatelskiego do dialogów politycznych, w tym w proces przystąpienia do UE, jako narzędzia służącego poprawie standardów demokratycznych rządów; z zadowoleniem przyjmuje nieprzerwane inicjatywy Rządowego Biura ds. Współpracy ze Społeczeństwem Obywatelskim mające na celu poprawę współpracy między państwem a sektorem obywatelskim;

4.  odnotowuje opóźnienia w korzystaniu z pomocy przedakcesyjnej, spowodowane także nieodpowiednimi ramami instytucjonalnymi; wzywa władze do poszukiwania pozytywnych przykładów i najlepszych praktyk wśród państw członkowskich; podkreśla potrzebę ustanowienia bardziej skutecznego i kompleksowego systemu instytucjonalnego na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym na potrzeby absorpcji funduszy IPA (Instrument Pomocy Przedakcesyjnej) i innych dostępnych funduszy;

5.  z zadowoleniem przyjmuje postępy poczynione przez Serbię w rozwijaniu poprawnie działającej gospodarki rynkowej i poprawie ogólnej sytuacji gospodarczej kraju; podkreśla, że Serbia poczyniła duże postępy w zaradzeniu niektórym ze słabych punktów prowadzonej polityki, zwłaszcza w odniesieniu do deficytu budżetowego, który nie przekracza obecnie poziomu ustanowionego w kryteriach z Maastricht; podkreśla, że odnotowano lepsze perspektywy wzrostu, a także zmniejszono wewnętrzną i zewnętrzną nierównowagę gospodarczą; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że poczyniono postępy w restrukturyzacji przedsiębiorstw państwowych, w szczególności w dziedzinie energii i transportu kolejowego, a także podkreśla znaczenie profesjonalnego zarządzania nimi w celu zwiększenia ich skuteczności, konkurencyjności i ekonomiczności; podkreśla znaczenie zatrudnienia w sektorze publicznym w Serbii oraz poszanowania praw pracowniczych;

6.  podkreśla wielką rolę małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) dla gospodarki Serbii i wzywa Serbię do dalszej poprawy warunków prowadzenia działalności gospodarczej dla sektora prywatnego; wzywa rząd Serbii i instytucje UE do zwiększenia możliwości finansowania MŚP, w szczególności w dziedzinie informatyki i gospodarki cyfrowej; wyraża uznanie dla wysiłków poczynionych przez Serbię w zakresie kształcenia zawodowego i w systemie dualnym w celu rozwiązania problemu bezrobocia młodzieży i podkreśla znaczenie organizowania szkoleń lepiej nawiązujących do wymagań rynku pracy; zachęca Serbię do promowania przedsiębiorczości, zwłaszcza wśród osób młodych; zwraca uwagę na niekorzystne tendencje demograficzne i zjawisko „drenażu mózgów” oraz wzywa władze Serbii, aby wprowadziły krajowe programy mające na celu wspieranie zatrudnienia młodzieży;

7.  z zadowoleniem przyjmuje przeprowadzenie wyborów parlamentarnych w dniu 24 kwietnia 2016 r., które zostały pozytywnie ocenione przez międzynarodowych obserwatorów; wzywa władze do pełnego uwzględnienia zaleceń misji obserwacji wyborów z ramienia OBWE/ODIHR, w szczególności dotyczących braku obiektywizmu mediów, nieuzasadnionych korzyści czerpanych przez zasiedziałych polityków oraz zatarcia się granicy między działaniami państwowymi i partyjnymi, procedury rejestracji i braku przejrzystości w finansowaniu partii politycznych i kampanii wyborczych; podkreśla, że finansowanie partii politycznych musi być zgodne z najwyższymi międzynarodowymi standardami; wzywa władze do odpowiedniego zbadania zarzutów dotyczących nieprawidłowości, przemocy i zastraszania w procesie wyborczym; zwraca się do władz serbskich o zapewnienie uczciwych i wolnych wyborów w kwietniu 2017 r.

8.  ponownie wzywa Serbię, aby zgodnie z wymogami, jakie nakłada na nią jej status kraju kandydującego, stopniowo dostosowywała swoją politykę zagraniczną i politykę bezpieczeństwa do polityki prowadzonej przez UE, w tym politykę wobec Rosji; uznaje przeprowadzenie wspólnych ćwiczeń wojskowych przez Serbię i Rosję za godne ubolewania; z zadowoleniem przyjmuje istotny wkład Serbii w kilku misjach i operacjach UE w ramach WPBiO (EUTM Mali, EUTM Somalia, EUNAVFOR-Atalanta, EUTM RCA) oraz jej stałe uczestnictwo w międzynarodowych operacjach pokojowych; zdecydowanie zachęca Serbię do negocjowania przestąpienia do WTO oraz wspiera ją w tym względzie;

9.  pochwala konstruktywną i humanitarną postawę Serbii w obliczu kryzysu migracyjnego; zachęca Serbię do wspierania tego konstruktywnego podejścia również wobec krajów sąsiadujących; zauważa z zadowoleniem, że Serbia poczyniła znaczne starania, aby – przy wsparciu UE i międzynarodowym – zapewnić obywatelom państw trzecich schronienie i pomoc humanitarną; podkreśla, że Serbia powinna przyjąć i wdrożyć nowe prawo azylowe; wzywa władze serbskie do dalszego zapewniania wszystkim uchodźcom i migrantom podstawowych usług takich jak odpowiednie zakwaterowanie, żywność, warunki sanitarne i opieka zdrowotna; wzywa Komisję i Radę, by zapewniły Serbii ciągłe wsparcie w podejmowaniu wyzwań związanych z migracją oraz by ściśle monitorowały zastosowanie dotacji finansowych na potrzeby organizacji i obsługi przepływów migracyjnych; wzywa Serbię do utrzymywania zmniejszającej się liczby osób ubiegających się o azyl napływających z Serbii do UE; wzywa Serbię, by w pełni przestrzegała praw osób ubiegających się o azyl w Serbii oraz zapewniła identyfikację i ochronę małoletnich bez opieki i oddzielonych od rodziców; wzywa Komisję do kontynuowania prac w dziedzinie migracji ze wszystkimi krajami Bałkanów Zachodnich, tak aby zagwarantować stosowanie europejskich i międzynarodowych norm i standardów;

Praworządność

10.  zauważa, że choć w dziedzinie wymiaru sprawiedliwości poczyniono pewne postępy, w szczególności dzięki podjęciu kroków mających na celu ujednolicenie orzecznictwa oraz dalsze wspieranie systemu rekrutacji opartego na faktycznych osiągnięciach zawodowych, w praktyce wciąż jeszcze nie zapewniono niezawisłości sądów, co uniemożliwia sędziom i prokuratorom wdrażanie przyjętego ustawodawstwa; wzywa władze do dostosowywania ram konstytucyjnych i ustawodawczych do europejskich standardów w celu ograniczenia wpływów politycznych na rekrutację i powoływanie sędziów i prokuratorów; podkreśla, że na jakość i skuteczność wymiaru sprawiedliwości, a także na dostęp do wymiaru sprawiedliwości wciąż wpływają ograniczenia wynikające z nierównomiernego rozłożenia nakładu pracy, uciążliwości związanych z zaległymi sprawami i braku systemu bezpłatnej pomocy prawnej, który należy wprowadzić; wzywa do wdrożenia orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka;

11.  wyraża zaniepokojenie brakiem postępów w walce z korupcją oraz wzywa Serbię do wykazania wyraźnej woli politycznej i zaangażowania w rozwiązanie tej kwestii, również poprzez wzmocnienie i pełne egzekwowanie ram prawnych; wzywa Serbię, by przyspieszyła wdrożenie krajowej strategii i planu działań na rzecz zwalczania korupcji, a także wzywa do osiągnięcia wstępnych konkretnych rezultatów w zakresie prowadzenia dochodzeń w sprawach korupcyjnych na wysokim szczeblu, ścigania takich przypadków oraz ostatecznego skazywania winnych; z zadowoleniem przyjmuje poczynione postępy w zakończeniu prac nad projektem ustawy o agencji antykorupcyjnej oraz we wdrażaniu działań na rzecz zapobiegania i zwalczania korupcji, które były przewidywane w ramach nowo ustanowionego projektu twinningowego UE; nawołuje Serbię do nowelizacji i wdrożenia przepisów kodeksu karnego dotyczących przestępstw gospodarczych i korupcji, aby zapewnić wiarygodne i przewidywalne ramy prawa karnego; wyraża zaniepokojenie powtarzającymi się wyciekami informacji do mediów na temat trwających dochodzeń; apeluje do władz serbskich o poważne zbadanie szeregu spraw szczególnej rangi, w których dowody domniemanych czynów karalnych zostały przedstawione przez dziennikarzy; powtarza swoje wezwanie do przeprowadzenia odpowiedniej reformy w odniesieniu do przestępstwa nadużycia stanowiska i nadużywania władzy wynikającej z zajmowania odpowiedzialnych stanowisk w celu zapobieżenia ewentualnym nadużyciom lub arbitralnej interpretacji; podkreśla, że nadmierne powoływanie się na przepisy w sprawie nadużycia stanowiska w sektorze prywatnym jest szkodliwe dla klimatu biznesowego i osłabia pewność prawa; wzywa Serbię do zagwarantowania neutralności i ciągłości administracji publicznej;

12.  z zadowoleniem przyjmuje aktywną rolę Serbii w międzynarodowej i regionalnej współpracy policyjnej i sądowej, postępy poczynione w walce z przestępczością zorganizowaną oraz przyjęcie przez Serbię pierwszej krajowej oceny zagrożenia poważną i zorganizowaną przestępczością (SOCTA); wzywa Serbię, by wzmogła wysiłki mające na celu ściganie szerszych siatek przestępczych, zwiększyła skuteczność dochodzeń finansowych oraz działań policji opartych na informacjach wywiadowczych, a także osiągnęła zasadnicze postępy w wydawaniu prawomocnych wyroków; wzywa Serbię do pełnego wdrożenia ustawy o policji z lutego 2016 r., do dostosowania do prawa UE przepisów w sprawie konfiskaty mienia pochodzącego z działalności przestępczej i do ustanowienia bezpiecznej platformy wymiany danych wywiadowczych między organami ścigania; z zadowoleniem przyjmuje niedawne zmiany ustawy o własności publicznej i podkreśla, że należy zapewnić przejrzyste i niedyskryminacyjne wdrażanie tej ustawy oraz że należy przyjąć dalsze środki w celu zapewnienia pełnej jasności prawa w obszarze prawa własności; wzywa do podjęcia dodatkowych wysiłków w celu uwzględnienia kwestii zakresu, wdrażania i konsekwencji ustawy o organizacji i uprawnieniach organów państwowych w procesach w sprawie zbrodni wojennych; wzywa władze do zajęcia się przypadkami nadmiernego użycia siły przez policję wobec obywateli; z zaniepokojeniem odnotował kontrowersyjne wydarzenia w dzielnicy Savamala w Belgradzie, ze szczególnym uwzględnieniem wyburzenia prywatnych nieruchomości, i domaga się szybkiego rozwiązania tej kwestii oraz podjęcia pełnej współpracy z organami sądowymi w ramach prowadzonego dochodzenia w celu postawienia sprawców przed sądem;

13.  z zadowoleniem przyjmuje aktywną rolę Serbii w walce z terroryzmem i przypomina, że Serbia już w 2014 r. uznała za przestępstwo działania zagranicznych bojowników zgodnie z rezolucją Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 2178 (2014); wzywa do przyjęcia krajowej strategii zapobiegania i przeciwdziałania terroryzmowi ukończonej w marcu 2016 r.; wzywa Serbię do pełnego wdrożenia zaleceń zawartych w sprawozdaniu oceniającym opracowanym przez Komitet Ekspertów Rady Europy ds. Oceny Środków Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy i Finansowaniu Terroryzmu (Moneyval), a w szczególności zaleceń Grupy Specjalnej ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy (FATF) dotyczących walki z finansowaniem terroryzmu i praniem pieniędzy; z zadowoleniem przyjmuje ciągłą międzynarodową i regionalną współpracę Serbii w walce z narkotykami, ale podkreśla, że potrzebne są dodatkowe wysiłki na rzecz wykrywania i ścigania siatek przestępczych zajmujących się handlem ludźmi; jest zdania, że aby skuteczniej walczyć z korupcją i przestępczością zorganizowaną, niezbędna jest strategia regionalna oraz ściślejsza współpraca w regionie;

Demokracja

14.  z zadowoleniem przyjmuje środki przyjęte w celu poprawy przejrzystości oraz proces konsultacji w parlamencie, w tym wysłuchań publicznych oraz regularnych posiedzeń i konsultacji z Krajowym Konwentem ds. Integracji Europejskiej, gdyż są one ważnymi elementami procedury negocjacyjnej; wyraża zaniepokojenie powszechnym stosowaniem procedur nadzwyczajnych w przyjmowaniu prawodawstwa; podkreśla, że częste stosowanie procedur nadzwyczajnych i zmiany kalendarza prac parlamentarnych w ostatniej chwili podważają skuteczność działań parlamentarnych, jakość i przejrzystość procesu stanowienia prawa, a jednocześnie nie zawsze umożliwiają przeprowadzenie wystarczających konsultacji z zainteresowanymi stronami i szerszymi kręgami społeczeństwa; podkreśla, że należy wzmocnić nadzór parlamentarny nad władzą wykonawczą; domaga się lepszej koordynacji na wszystkich szczeblach i natychmiastowego przyjęcia parlamentarnego kodeksu postępowania; wyraża ubolewanie, że ze względu na zakłócenia szef delegacji UE w Serbii nie mógł zaprezentować sprawozdania Komisji w Komitecie ds. Integracji Europejskiej serbskiego parlamentu; podkreśla, że szef delegacji UE powinien mieć możliwość przedstawienia tego sprawozdania bez zbędnych przeszkód oraz że umożliwi to także odpowiedni nadzór nad procesem przystąpienia ze strony serbskiego parlamentu;

15.  zauważa, że konstytucja musi zostać zmieniona, tak aby w pełni uwzględniać zalecenia Komisji Weneckiej, zwłaszcza w odniesieniu do roli parlamentu w powoływaniu sędziów, kontroli partii politycznych nad mandatami posłów, niezawisłości kluczowych instytucji i ochrony praw podstawowych;

16.  z zadowoleniem odnotowuje przyjęcie programu reform zarządzania finansami publicznymi, strategii w zakresie e-administracji, strategii w zakresie reformy regulacyjnej i kształtowania polityki, nowych ustaw w sprawie ogólnych procedur administracyjnych, wynagrodzeń w sektorze publicznym oraz urzędników na szczeblu prowincji i lokalnym; zauważa, że wdrażanie planu działań reformy administracji publicznej w niektórych obszarach postępowało opieszale i nie poczyniono jak dotąd żadnych postępów w poprawie ram prawnych dotyczących urzędników administracji centralnej; podkreśla, że potrzebne są dalsze wysiłki w celu zapewnienia większego profesjonalizmu i odpolitycznienia administracji oraz zwiększenia przejrzystości procedur rekrutacji i zwolnień;

17.  ponownie zaznacza, jak ważną rolę odgrywają niezależne organy regulacyjne, takie jak Rzecznik Praw Obywatelskich, pełnomocnik ds. informacji ważnych dla społeczeństwa i ochrony danych osobowych, Państwowy Urząd Kontroli, Agencja Antykorupcyjna i Rada Antykorupcyjna w zapewnianiu nadzoru nad władzą wykonawczą i jej rozliczaniu; podkreśla konieczność przejrzystości i rozliczalności instytucji państwowych; zwraca się do władz o zapewnienie pełnej ochrony niezależności tych organów regulacyjnych, udzielenie pełnego wsparcia politycznego i administracyjnego w ich pracy oraz zapewnienie odpowiedniego monitorowania ich zaleceń; wzywa władze do powstrzymania się od oskarżeń i nieuzasadnionych ataków politycznych skierowanych przeciwko Rzecznikowi Praw Obywatelskich;

18.  podkreśla konieczność zapewnienia dostępnego systemu edukacji z pełnym i zrównoważonym programem nauczania, w tym znaczenie praw człowieka i niedyskryminacji oraz pracy i szkoleń dla młodych ludzi oraz promowania europejskich programów studiów, takich jak program Erasmus;

Prawa człowieka

19.  podkreśla, że wprowadzono przepisy i ramy instytucjonalne dotyczące przestrzegania prawa międzynarodowego w dziedzinie praw człowieka; podkreśla, że konieczne jest konsekwentne wdrożenie w całym kraju; zauważa, że konieczne są ciągłe dalsze wysiłki na rzecz poprawy sytuacji osób należących do szczególnie narażonych grup społecznych, w tym Romów, osób niepełnosprawnych, osób zarażonych HIV/AIDS, osób LGBTI, migrantów i osób ubiegających się o azyl oraz mniejszości etnicznych; podkreśla potrzebę ułatwienia przez władze serbskie, wszystkie partie polityczne i osoby publiczne propagowania klimatu tolerancji i włączenia w Serbii; wzywa władze do zapewnienia odpowiedniego wdrażania przyjętych przepisów antydyskryminacyjnych, w szczególności w odniesieniu do przestępstw z nienawiści; wyraża zaniepokojenie ustawą o prawach cywilnych ofiar wojny, która wyklucza niektóre grupy ofiar przemocy w czasie konfliktów i wzywa władze do dokonania przeglądu tej ustawy;

20.  ponownie wyraża zaniepokojenie faktem, że nie poczyniono postępów w celu poprawy sytuacji dotyczącej wolności słowa i autocenzury mediów, będącej nasilającym się zjawiskiem; podkreśla, że ingerencja polityczna, groźby, przemoc i zastraszenia skierowane przeciw dziennikarzom, w tym napaści fizyczne, groźby słowne i pisemne oraz ataki na własność, pozostają niepokojącą kwestią; domaga się, by władze publicznie i jednoznacznie potępiły wszelkie przypadki ataków oraz wzywa je do zapewnienia odpowiednich zasobów na potrzeby prowadzenia dochodzeń we wszystkich przypadkach ataków na dziennikarzy i redakcje oraz do szybkiego postawienia sprawców przed wymiarem sprawiedliwości; stwierdza z zaniepokojeniem, że sprawy cywilne o zniesławienie i kampanie oszczerstw są w sposób nieproporcjonalny ukierunkowane przeciwko wyrażającym krytykę redakcjom i dziennikarzom i wyraża zaniepokojenie wpływem, jaki decyzje wydane przez sąd dotyczące zniesławienia mogłyby wywrzeć na wolność mediów; domaga się pełnego wprowadzenia w życie ustaw w sprawie mediów; z zadowoleniem przyjmuje podpisanie porozumienia o współpracy i ochronie dziennikarzy zawartego między prokuratorami, policją oraz dziennikarzami i stowarzyszeniami mediów i oczekuje na jego wdrożenie; podkreśla, że konieczna jest całkowita przejrzystość w zakresie własności mediów i ich finansowania; zachęca rząd do zagwarantowania niezależności i stabilności finansowej obydwu organizacji mediów publicznych oraz rentowności treści medialnych w językach mniejszości, a także do zwiększenia roli nadawców publicznych w tym obszarze;

21.  wyraża zaniepokojenie, że ustawa o reklamie przyjęta w 2015 r. bez przeprowadzenia odpowiednich konsultacji społecznych uchyla ważne przepisy, takie jak związane z zakazem reklamowania organów publicznych oraz reklam politycznych poza kampaniami wyborczymi;

22.  ubolewa nad ustanowionym wymogiem dotyczącym korzystania ze środków finansowych w ramach IPA, zgodnie z którym pomyślne rozpatrzenie wniosków o ich wykorzystanie wymaga nawiązania przez organizacje społeczeństwa obywatelskiego partnerstwa z państwem;

23.  potępia negatywną kampanię rządu i zarządzanych przez rząd mediów skierowaną przeciwko organizacjom społeczeństwa obywatelskiego; wyraża zaniepokojenie zakładaniem przez rząd fikcyjnych organizacji społeczeństwa obywatelskiego stojących w opozycji względem niezależnych organizacji społeczeństwa obywatelskiego; uważa za niemożliwy do zaakceptowania wymóg, by w celu pomyślnego rozpatrzenia wniosku o korzystanie ze środków finansowych w ramach IPA składanego przez organizację społeczeństwa obywatelskiego niezbędne było partnerstwo z rządem;

Poszanowanie i ochrona mniejszości

24.  powtarza, że promowanie i ochrona praw człowieka, w tym praw mniejszości narodowych, stanowią warunek wstępny przystąpienia do UE; przyjmuje z zadowoleniem przyjęcie planu działań w zakresie realizacji praw mniejszości narodowych oraz przyjęcie dekretu ustanawiającego fundusz dla mniejszości narodowych, który musi zostać wdrożony; domaga się pełnego wprowadzenia w życie planu działań i załącznika do tego planu w kompleksowy i przejrzysty sposób, z konstruktywnym zaangażowaniem wszystkich stron; ponownie wzywa Serbię do zagwarantowania spójnego wdrażania przepisów dotyczących ochrony mniejszości oraz zwrócenia szczególnej uwagi na niedyskryminujące traktowanie mniejszości narodowych w całym kraju, w tym w dziedzinie edukacji, używanych języków, odpowiedniej reprezentacji w organach sądowych, administracji publicznej, parlamencie narodowym oraz samorządach lokalnych i regionalnych, a także dostępu do mediów i posługi religijnej w językach mniejszości; z zadowoleniem przyjmuje przyjęcie nowych standardów edukacyjnych dla nauczania języka serbskiego jako języka nieojczystego oraz postępy w tłumaczeniu podręczników szkolnych na języki mniejszości i zachęca władze serbskie do zapewnienia trwałości tych procesów; zachęca Serbię do pełnego wdrożenia wszystkich traktatów międzynarodowych dotyczących praw mniejszości;

25.  zauważa, że różnorodność wieloetniczna, wielokulturowa i wielonarodowa Wojwodiny również wnosi wkład w tożsamość Serbii; podkreśla, że Wojwodina utrzymuje wysoki poziom ochrony mniejszości, a panujące tam stosunki między grupami etnicznymi są dobre; podkreśla, że autonomii Wojwodiny nie należy osłabiać oraz że należy bez dalszej zwłoki przyjąć ustawę o zasobach Wojwodiny, zgodnie z konstytucją; z zadowoleniem przyjmuje osiągnięcie, jakim jest wybór serbskiego miasta Nowy Sad na Europejską Stolicę Kultury w 2021 r.;

26.  odnotowuje przyjęcie nowej strategii integracji społecznej Romów na lata 2016–2025, obejmującej edukację, zdrowie, warunki mieszkaniowe, zatrudnienie, ochronę socjalną, przeciwdziałanie dyskryminacji oraz równouprawnienie płci; domaga się pełnego i szybkiego wdrożenia nowej strategii integracji Romów, jako że stanowią oni najsłabszą, najbardziej zmarginalizowaną i dyskryminowaną grupę w Serbii, pilnego przyjęcia planu działania oraz ustanowienia organu, który będzie koordynował wdrażanie planu działania; potępia zniszczenie nieformalnych osad Romów przez władze bez ostrzeżenia i bez zaoferowania alternatywnego zakwaterowania; wyraża głębokie zaniepokojenie brakiem wydawania Romom dokumentów osobistych, co stanowi ograniczenie ich praw podstawowych; wyraża zdanie, że wszystkie wspomniane kwestie skutkują dużą liczbą osób wywodzących się z serbskiej społeczności Romów, które ubiegają się o azyl w UE;

Współpraca regionalna i stosunki dobrosąsiedzkie

27.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Serbia pozostaje konstruktywnie zaangażowana w stosunki dwustronne z innymi państwami objętymi procesem rozszerzenia, jak również sąsiadującymi państwami członkowskimi UE; zachęca Serbię do wzmocnienia aktywnej i pozytywnej współpracy z państwami sąsiadującymi i szerszym regionem, do wspierania dobrosąsiedzkich stosunków, do zwiększenia wysiłków wobec państw sąsiadujących na rzecz rozwiązania kwestii dwustronnych zgodnie z prawem międzynarodowym; ponawia apel do władz o ułatwianie dostępu do archiwów dotyczących byłych republik Jugosławii; wzywa Serbię do pełnego wdrożenia umów dwustronnych z państwami sąsiadującymi; podkreśla, że nierozstrzygnięte spory dwustronne nie powinny wpłynąć negatywnie na proces przystąpienia do UE; zachęca Serbię do wzmocnienia współpracy z sąsiadującymi państwami członkowskimi UE, zwłaszcza na obszarach granicznych, aby ułatwić rozwój gospodarczy;

28.  zauważa z zadowoleniem, że Serbia wykazuje coraz bardziej konstruktywne zaangażowanie w inicjatywy współpracy regionalnej, takie jak strategia UE na rzecz regionu Dunaju, proces współpracy w Europie Południowo-Wschodniej, Rada Współpracy Regionalnej, Środkowoeuropejska umowa o wolnym handlu, inicjatywa adriatycko-jońska, proces brdeńsko-brioński, inicjatywa „Bałkańska szóstka” oraz powiązany program dotyczący sieci połączeń, a także proces berliński; wyraża zadowolenie ze spotkania premierów Bułgarii, Rumunii i Serbii w sprawie współpracy w dziedzinie infrastruktury transportowej i energetycznej oraz popiera pomysł stałej formuły spotkań „Grupy Krajowa”; podkreśla znaczenie regionalnego biura ds. współpracy na rzecz młodzieży na Bałkanach Zachodnich w propagowaniu pojednania; wzywa Serbię do wdrożenia środków w zakresie reform sieci połączeń związanych z programem dotyczącym sieci połączeń oraz wniosków wynikających z konferencji paryskiej z 2016 r. w sprawie Bałkanów Zachodnich i rozporządzenia w sprawie transeuropejskiej sieci transportowej; pochwala rolę Izby Handlu i Przemysłu w Serbii w promowaniu współpracy regionalnej i przyczynianiu się do ustanowienia Forum Inwestycyjnego Izb Bałkanów Zachodnich;

29.  z zadowoleniem odnotowuje przyjęcie krajowej strategii prowadzenia dochodzeń w sprawie zbrodni wojennych i ich ścigania; wzywa Serbię do promowania klimatu poszanowania i tolerancji oraz potępienia wszelkich form nawoływania do nienawiści, publicznej aprobaty dla ludobójstwa, zbrodni przeciwko ludzkości i zbrodni wojennych oraz ich negowania; zauważa, że mandat byłego prokuratora odpowiedzialnego za ściganie sprawców zbrodni wojennych wygasł w grudniu 2015 r.; podkreśla, że wyznaczenie jego następcy budzi poważne zaniepokojenie; wzywa do wdrożenia tej krajowej strategii i do przyjęcia strategii operacyjnej w zakresie organów prokuratorskich zgodnie z zasadami i przepisami prawa międzynarodowego i standardami międzynarodowymi; wzywa do zacieśnienia współpracy regionalnej w rozpatrywaniu zbrodni wojennych i rozwiązywaniu wszystkich nierozstrzygniętych kwestii w tej dziedzinie, w tym poprzez współpracę między biurami prokuratorów odpowiedzialnych za ściganie sprawców zbrodni wojennych w regionie w kwestiach będących przedmiotem wspólnego zainteresowania; nawołuje do pełnej współpracy z Międzynarodowym Trybunałem Karnym dla Byłej Jugosławii (MTKJ), która ma zasadnicze znaczenie; domaga się, aby zbrodnie wojenne były rozpatrywane bez przejawów dyskryminacji, aby podjąć kwestię bezkarności i zagwarantować pociągnięcie winnych do odpowiedzialności; wzywa władze do dalszych prac poświęconych losowi osób zaginionych, lokalizowania masowych grobów oraz gwarantowania praw ofiar i ich rodzin; przypomina o swoim wsparciu dla inicjatywy w sprawie utworzenia regionalnej komisji na potrzeby ustalenia faktów dotyczących zbrodni wojennych i innych poważnych przypadków łamania praw człowieka popełnionych w byłej Jugosławii oraz wzywa rząd Serbii do odegrania wiodącej roli w jej utworzeniu;

30.  wyraża zaniepokojenie uczestnictwem kilku wysokich rangą serbskich urzędników w obchodach dnia Republiki Serbskiej 9 stycznia, które były zorganizowane wbrew decyzjom Trybunału Konstytucyjnego Bośni i Hercegowiny; podkreśla, że zarówno Serbia jako kraj kandydujący, jak i Bośnia i Hercegowina jako potencjalny kraj kandydujący, powinny bronić swoimi działaniami praworządności oraz promować ją; wzywa władze serbskie do wsparcia konstytucyjnych reform w Bośni i Hercegowinie w celu wzmocnienia zdolności tego państwa do funkcjonowania i do brania udziału w rozmowach w sprawie przystąpienia do UE;

31.  pochwala otwarcie trzech nowych przejść granicznych między Serbią i Rumunią, co jest wyrazem pozytywnego rozwoju, i zaleca uruchomienie trzech otwieranych z opóźnieniem przejść granicznych z Bułgarią w miejscowościach Sałasz-Novo Korito, Bankja-Petačinci i Trekljano-Bosilegrad;

32.  wyraża uznanie dla Serbii i Albanii za ich stałe zaangażowanie na rzecz poprawy stosunków dwustronnych oraz wzmacniania współpracy regionalnej na szczeblu politycznym i społecznym, na przykład za pośrednictwem regionalnego Biura ds. Współpracy na rzecz Młodzieży (RYCO) z siedzibą w Tiranie; zachęca oba państwa do kontynuowania dobrej współpracy w celu wspierania pojednania w regionie;

33.  z zadowoleniem przyjmuje nieustanne zaangażowanie Serbii w proces normalizacji w Kosowie oraz zaangażowanie we wdrożenie porozumień będących wynikiem wspieranego przez UE dialogu; przypomina, że postępy w dialogu powinny być mierzone konkretnymi rozwiązaniami w terenie; wzywa zatem obydwie strony do pełnego wykonania, w dobrej wierze i bez zbędnej zwłoki, wszelkich osiągniętych porozumień oraz zdecydowanej kontynuacji procesu normalizacji, w tym kwestii Wspólnoty Serbskich Gmin; zachęca Serbię i Kosowo do wskazania nowych tematów dialogu z myślą o poprawie warunków życia ludzi i o kompleksowej normalizacji stosunków; ponownie wzywa Europejską Służbę Działań Zewnętrznych (ESDZ) do przeprowadzenia oceny wyników stron w wypełnianiu ich zobowiązań;

34.  wyraża poważne zaniepokojenie niedawnymi napięciami między Serbią a Kosowem dotyczącymi pierwszego przejazdu pociągu na linii łączącej Belgrad z Mitrowicą Północ, w tym propagandowe oświadczenia i retorykę antyunijną; podkreśla potrzebę powstrzymania się przez Belgrad i Prisztinę od jakichkolwiek działań, które mogą zagrozić dotychczas osiągniętym postępom oraz od prowokacyjnych kroków i bezużytecznej retoryki, które mogą utrudnić proces normalizacji;

35.  z zadowoleniem przyjmuje wsparcie Czarnogóry przez władze serbskie w prowadzeniu dochodzenia dotyczącego nieudanych ataków planowanych na dzień wyborów w Czarnogórze w 2016 r.; zauważa, że władze serbskie aresztowały dwóch podejrzanych po wydaniu nakazu aresztowania przez Czarnogórę; zachęca władze serbskie do kontynuowania współpracy z Czarnogórą, aby przygotować ekstradycję podejrzanych do Czarnogóry zgodnie z warunkami zawartej przez te kraje dwustronnej umowy o ekstradycji;

Energia

36.  wzywa Serbię do pełnego wdrożenia środków w zakresie reform sieci połączeń w sektorze energii; zachęca Serbię, by rozwijała konkurencję na rynku gazu oraz podjęła działania w celu lepszego dostosowania przepisów w dziedzinie efektywności energetycznej, energii ze źródeł odnawialnych i przeciwdziałania zmianie klimatu do dorobku UE oraz przyjęła kompleksową politykę klimatyczną; wzywa do ratyfikowania porozumienia klimatycznego z Paryża; wzywa do rozwoju strategii dotyczącej energii wodnej dla Bałkanów Zachodnich jako całości zgodnie przepisami UE w dziedzinie środowiska oraz wzywa władze do wykorzystania dodatkowej unijnej puli środków finansowych w wysokości 50 mln EUR w celu rozwijania potencjału hydroenergetycznego regionu; pochwala Serbię za ustanowienie systemu finansowania na potrzeby środowiska za pośrednictwem Zielonego Funduszu Klimatycznego; podkreśla, że Serbia musi rozwijać wzajemne połączenia systemów przesyłu energii elektrycznej i gazu z państwami sąsiadującymi; zachęca Serbię do przyspieszenia przygotowań technicznych i budżetowych dotyczących bułgarsko-serbskiego gazowego połączenia wzajemnego;

37.  wskazuje, że Serbia nie przyjęła jeszcze formalnie strategii gospodarki wodnej i nie dokonała jeszcze rewizji ustawy o gospodarce wodnej oraz krajowego planu gospodarowania wodami w dorzeczu Dunaju; podkreśla, że akty te mają podstawowe znaczenie dla dalszego dostosowywania do dorobku UE oraz lepszego wdrażania dyrektyw UE w sektorze wodnym;

*

* *

38.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji oraz rządowi i parlamentowi Serbii.

(1)

Dz.U. L 80 z 19.3.2008, s. 46.

(2)

Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0046.


INFORMACJE O PRZYJĘCIU SPRAWOZDANIAW KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

Data przyjęcia

28.2.2017

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

55

2

6

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Lars Adaktusson, Nikos Androulakis, Francisco Assis, Amjad Bashir, Mario Borghezio, Victor Boştinaru, Elmar Brok, James Carver, Fabio Massimo Castaldo, Lorenzo Cesa, Javier Couso Permuy, Andi Cristea, Georgios Epitideios, Knut Fleckenstein, Anna Elżbieta Fotyga, Eugen Freund, Michael Gahler, Iveta Grigule, Sandra Kalniete, Manolis Kefalogiannis, Tunne Kelam, Andrey Kovatchev, Eduard Kukan, Ryszard Antoni Legutko, Arne Lietz, Barbara Lochbihler, Sabine Lösing, Ulrike Lunacek, Andrejs Mamikins, Ramona Nicole Mănescu, Alex Mayer, David McAllister, Francisco José Millán Mon, Pier Antonio Panzeri, Demetris Papadakis, Ioan Mircea Paşcu, Alojz Peterle, Tonino Picula, Kati Piri, Cristian Dan Preda, Jozo Radoš, Sofia Sakorafa, Alyn Smith, Jordi Solé, Jaromír Štětina, Dubravka Šuica, Charles Tannock, László Tőkés, Ivo Vajgl, Johannes Cornelis van Baalen, Hilde Vautmans, Anders Primdahl Vistisen

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Angel Dzhambazki, Takis Hadjigeorgiou, Urmas Paet, Miroslav Poche, José Ignacio Salafranca Sánchez-Neyra, Igor Šoltes, Renate Sommer, Eleni Theocharous, Bodil Valero, Željana Zovko

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Olle Ludvigsson


GŁOSOWANIE KOŃCOWE W KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGO

55

+

ALDE

Iveta Grigule, Urmas Paet, Jozo Radoš, Ivo Vajgl, Hilde Vautmans, Johannes Cornelis van Baalen

ECR

Amjad Bashir, Angel Dzhambazki, Anna Elżbieta Fotyga, Ryszard Antoni Legutko, Charles Tannock, Eleni Theocharous, Anders Primdahl Vistisen

PPE

Lars Adaktusson, Elmar Brok, Lorenzo Cesa, Michael Gahler, Sandra Kalniete, Manolis Kefalogiannis, Tunne Kelam, Andrey Kovatchev, Eduard Kukan, David McAllister, Francisco José Millán Mon, Ramona Nicole Mănescu, Alojz Peterle, Cristian Dan Preda, José Ignacio Salafranca Sánchez-Neyra, Renate Sommer, László Tőkés, Željana Zovko, Jaromír Štětina, Dubravka Šuica

S&D

Nikos Androulakis, Francisco Assis, Victor Boştinaru, Andi Cristea, Knut Fleckenstein, Eugen Freund, Arne Lietz, Olle Ludvigsson, Andrejs Mamikins, Alex Mayer, Pier Antonio Panzeri, Demetris Papadakis, Ioan Mircea Paşcu, Tonino Picula, Kati Piri, Miroslav Poche

Verts/ALE

Barbara Lochbihler, Ulrike Lunacek, Alyn Smith, Jordi Solé, Bodil Valero, Igor Šoltes

2

-

EFDD

James Carver

NI

Georgios Epitideios

6

0

EFDD

Fabio Massimo Castaldo

ENF

Mario Borghezio

GUE/NGL

Javier Couso Permuy, Takis Hadjigeorgiou, Sabine Lösing, Sofia Sakorafa

Objaśnienie używanych znaków:

+  :  za

-  :  przeciw

0  :  wstrzymało się

Informacja prawna - Polityka ochrony prywatności