Διαδικασία : 2016/2302(INI)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου : A8-0139/2017

Κείμενα που κατατέθηκαν :

A8-0139/2017

Συζήτηση :

PV 18/05/2017 - 8
CRE 18/05/2017 - 8

Ψηφοφορία :

PV 18/05/2017 - 11.5
Αιτιολογήσεις ψήφου

Κείμενα που εγκρίθηκαν :

P8_TA(2017)0222

ΕΚΘΕΣΗ     
PDF 815kWORD 93k
31.3.2017
PE 595.766v02-00 A8-0139/2017

σχετικά με τον σωστό συνδυασμό χρηματοδότησης για τις περιφέρειες της Ευρώπης: εξισορρόπηση χρηματοδοτικών μέσων και επιχορηγήσεων στην πολιτική συνοχής της ΕΕ

(2016/2302(INI))

Επιτροπή Περιφερειακής Ανάπτυξης

Εισηγητής: Andrey Novakov

  Συντάκτρια γνωμοδότησης (*):

Eider Gardiazabal Rubial, Επιτροπή Προϋπολογισμών

  (*)  Διαδικασία συνδεδεμένης επιτροπής – Άρθρο 54 του Κανονισμού

ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ
 ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
 ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ της Επιτροπής Προϋπολογισμών (*)
 ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ της Επιτροπής Γεωργίας και Ανάπτυξης της Υπαίθρου
 ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΡΜΟΔΙΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
 ΤΕΛΙΚΗ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ ΜΕ ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΗ ΚΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΡΜΟΔΙΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με τον σωστό συνδυασμό χρηματοδότησης για τις περιφέρειες της Ευρώπης: εξισορρόπηση χρηματοδοτικών μέσων και επιχορηγήσεων στην πολιτική συνοχής της ΕΕ

(2016/2302(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως τον τίτλο XVIII,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 349 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, περί καθορισμού κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 («ΚΚΔ»)(1), και τις κατ’ εξουσιοδότηση και εκτελεστικές πράξεις που συνδέονται με τις συναφείς διατάξεις του παρόντος κανονισμού,

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1301/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, σχετικά με το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και για τη θέσπιση ειδικών διατάξεων σχετικά με τον στόχο «Επενδύσεις στην ανάπτυξη και την απασχόληση» και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1080/2006(2),

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1304/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, για το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1081/2006 του Συμβουλίου(3),

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1300/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, σχετικά με το Ταμείο Συνοχής και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1084/2006(4),

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2015/1017 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Ιουνίου 2015, για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων, τον Ευρωπαϊκό Κόμβο Επενδυτικών Συμβουλών και την Ευρωπαϊκή Πύλη Επενδυτικών Έργων και την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 και (ΕΕ) αριθ. 1316/2013 — το Ευρωπαϊκό Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων(5),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 13ης Σεπτεμβρίου 2016, σχετικά με την ευρωπαϊκή εδαφική συνεργασία - βέλτιστες πρακτικές και καινοτόμα μέτρα(6),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 28ης Οκτωβρίου 2015, σχετικά με την πολιτική συνοχής και την επανεξέταση της στρατηγικής «Ευρώπη 2020»(7),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 9ης Σεπτεμβρίου 2015, σχετικά με τις επενδύσεις για θέσεις εργασίας και ανάπτυξη: προώθηση της οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής στην Ένωση(8),

–  έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση της Επιτροπής Περιφερειακής Ανάπτυξης για την έκθεση της Επιτροπής Ελέγχου του Προϋπολογισμού με τίτλο «Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) – Ετήσια Έκθεση 2014»(9),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 14ης Δεκεμβρίου 2015, με τίτλο «Επενδύσεις σε θέσεις εργασίας και ανάπτυξη – Μεγιστοποίηση της συμβολής των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων» (COM(2015)0639),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 26ης Νοεμβρίου 2014, με τίτλο «Ένα επενδυτικό σχέδιο για την Ευρώπη» (COM(2014)0903),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 22ας Ιανουαρίου 2014, με τίτλο «Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για την προώθηση των επενδύσεων χρηματοδότησης επιχειρηματικού κινδύνου» (2014/C 19/04)(10),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 23ης Ιουλίου 2014, με τίτλο «Έκτη έκθεση για την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή: επένδυση για την απασχόληση και την ανάπτυξη» (COM(2014)0473),

–  έχοντας υπόψη τη συγκεφαλαιωτική έκθεση της Επιτροπής, του Αυγούστου 2016, με τίτλο «Ex post evaluation of Cohesion Policy programmes 2007-2013, focusing on the European Regional Development Fund (ERDF), the European Social Fund (ESF) and the Cohesion Fund (CF)» (Εκ των υστέρων αξιολόγηση των προγραμμάτων πολιτικής συνοχής 2007-2013, με έμφαση στο Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ), το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ) και το Ταμείο Συνοχής (CF)),

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής, της 30ής Οκτωβρίου 2014, όσον αφορά τα υποστηριζόμενα από το γενικό προϋπολογισμό χρηματοδοτικά μέσα σύμφωνα με το άρθρο 140 παράγραφος 8 του δημοσιονομικού κανονισμού στις 31 Δεκεμβρίου 2013 (COM(2014)0686),

–  έχοντας υπόψη το έγγραφο της Επιτροπής με τίτλο «Guidance for Member States on Article 42(1)(d) CPR – Eligible management costs and fees» (Έγγραφο καθοδήγησης για τα κράτη μέλη σχετικά με το άρθρο 42 παράγραφος 1 στοιχείο δ) του ΚΚΔ – Επιλέξιμες δαπάνες και αμοιβές διαχείρισης), της 26ης Νοεμβρίου 2015,

–  έχοντας υπόψη το έγγραφο της Επιτροπής με τίτλο «Guidance for Member States on CPR_37_7_8_9 Combination of support from a financial instrument with other forms of support» (Έγγραφο καθοδήγησης για τα κράτη μέλη σχετικά με το άρθρο 37 παράγραφοι 7, 8 και 9 του ΚΚΔ – Συνδυασμός της στήριξης από ένα μέσο χρηματοοικονομικής τεχνικής με άλλες μορφές στήριξης), της 10ης Αυγούστου 2015,

–  έχοντας υπόψη το έγγραφο της Επιτροπής με τίτλο «Guidance for Member States on Article 37(2) CPR – Ex-ante assessment» (Έγγραφο καθοδήγησης για τα κράτη μέλη σχετικά με το άρθρο 37 παράγραφος 2 του ΚΚΔ – Εκ των προτέρων αξιολόγηση), της 27ης Μαρτίου 2015,

–  έχοντας υπόψη τον οδηγό αναφοράς της Επιτροπής για τις διαχειριστικές αρχές, της 2ας Ιουλίου 2014, με τίτλο «Financial instruments in ESIF programmes 2014-2020» (Χρηματοδοτικά μέσα στα προγράμματα ΕΔΕΤ 2014-2020),

–  έχοντας υπόψη τη συνοπτική έκθεση της Επιτροπής, του Νοεμβρίου 2016, με τίτλο «Financial instruments under the European Structural and Investment Funds. Summaries of the data on the progress made in financing and implementing the financial instruments for the programming period 2014-2020 in accordance with Article 46 of Regulation (EU) No 1303/2013 of the European Parliament and of the Council» (Χρηματοδοτικά μέσα στο πλαίσιο των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων. Περιλήψεις των στοιχείων που αφορούν την πρόοδο στη χρηματοδότηση και την υλοποίηση των μέσων χρηματοοικονομικής τεχνικής για την περίοδο προγραμματισμού 2014-2020 σύμφωνα με το άρθρο 46 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου),

–  έχοντας υπόψη τη συνοπτική έκθεση της Επιτροπής, του Δεκεμβρίου 2015, με τίτλο «Summaries of data on the progress made in financing and implementing the financial instruments for the programming period 2014-2020 in accordance with Article 46 of Regulation (EU) No 1303/2013 of the European Parliament and of the Council» (Περίληψη των στοιχείων που αφορούν την πρόοδο στη χρηματοδότηση και την υλοποίηση των μέσων χρηματοοικονομικής τεχνικής για την περίοδο προγραμματισμού 2014-2020 σύμφωνα με το άρθρο 46 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου),

–  έχοντας υπόψη τη συνοπτική έκθεση της Επιτροπής, του Σεπτεμβρίου 2014, με τίτλο «Summary of data on the progress made in financing and implementing financial engineering instruments reported by the managing authorities in accordance with Article 67(2)(j) of Council Regulation (EC) No 1083/2006» (Περίληψη των στοιχείων που αφορούν την πρόοδο στη χρηματοδότηση και την υλοποίηση των μέσων χρηματοοικονομικής τεχνικής σύμφωνα με τις εκθέσεις που υποβάλλονται από τις διαχειριστικές αρχές δυνάμει του άρθρου 67 παράγραφος 2 στοιχείο ι) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 του Συμβουλίου),

–  έχοντας υπόψη το έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής, της 13ης Νοεμβρίου 2015, με τίτλο «Activities relating to financial instruments. Accompanying the document: Report from the Commission to the European Parliament and the Council on financial instruments supported by the general budget according to Art. 140.8 of the Financial Regulation as at 31 December» (Δραστηριότητες που σχετίζονται με χρηματοδοτικά μέσα. Συνοδεύει το έγγραφο: Έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο όσον αφορά τα υποστηριζόμενα από το γενικό προϋπολογισμό χρηματοδοτικά μέσα σύμφωνα με το άρθρο 140 παράγραφος 8 του δημοσιονομικού κανονισμού στις 31 Δεκεμβρίου 2013) (SWD(2015)0206),

–  έχοντας υπόψη την ειδική έκθεση αριθ. 19/2016 του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου με τίτλο «Εκτέλεση του προϋπολογισμού της ΕΕ διά χρηματοοικονομικών μέσων: διδάγματα από την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013»,

–  έχοντας υπόψη την ειδική έκθεση αριθ. 5/2015 του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου με τίτλο «Αποτελούν τα χρηματοοικονομικά μέσα επιτυχές και ελπιδοφόρο εργαλείο για τον τομέα της αγροτικής ανάπτυξης;»,

–  έχοντας υπόψη την ειδική έκθεση αριθ. 16/2014 του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου με τίτλο «Η αποτελεσματικότητα του συνδυασμού επιχορηγήσεων από περιφερειακές επενδυτικές διευκολύνσεις με δάνεια από χρηματοπιστωτικά ιδρύματα για την υποστήριξη των εξωτερικών πολιτικών της ΕΕ»,

–  έχοντας υπόψη την ειδική έκθεση αριθ. 2/2012 του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου με τίτλο «Χρηματοπιστωτικά μέσα για τις ΜΜΕ συγχρηματοδοτηθέντα από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης»,

–  έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών, της 14ης Οκτωβρίου 2015, με τίτλο «Χρηματοδοτικά μέσα για τη στήριξη της εδαφικής ανάπτυξης»,

–  έχοντας υπόψη την τελική έκθεση της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, του Μαρτίου 2013, με τίτλο «Financial Instruments: A Stock-taking Exercise in Preparation for the 2014-2020 Programming Period» (Χρηματοδοτικά μέσα: Απολογισμός για την προετοιμασία της περιόδου προγραμματισμού 2014-2020),

–  έχοντας υπόψη τη μελέτη με τίτλο «Financial instruments in the 2014-2020 programming period: first experiences of Member States» (Χρηματοδοτικά μέσα κατά την περίοδο προγραμματισμού 2014-2020: πρώτες εμπειρίες των κρατών μελών), που ανατέθηκε από τη Γενική Διεύθυνση Εσωτερικών Πολιτικών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Θεματικό Τμήμα Β: Διαρθρωτικές Πολιτικές και Πολιτική Συνοχής, Οκτώβριος 2016,

–  έχοντας υπόψη τη μελέτη με τίτλο «Review of the Role of the EIB Group in European Cohesion Policy» (Επανεξέταση του ρόλου του Ομίλου ΕΤΕπ στην ευρωπαϊκή πολιτική συνοχής), που ανατέθηκε από τη Γενική Διεύθυνση Εσωτερικών Πολιτικών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Θεματικό Τμήμα Β: Διαρθρωτικές Πολιτικές και Πολιτική Συνοχής, Μάρτιος 2016,

–  έχοντας υπόψη το ενημερωτικό σημείωμα με τίτλο «Challenges for EU cohesion policy: Issues in the forthcoming post-2020 reform» (Προκλήσεις για την πολιτική συνοχής της ΕΕ: Ζητήματα ενόψει της επικείμενης μεταρρύθμισης μετά το 2020) Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Κοινοβουλευτικής Έρευνας, Μάιος 2016,

–  έχοντας υπόψη το ενημερωτικό δελτίο με τίτλο «Cohesion Policy implementation in the EU28» (Εφαρμογή της πολιτικής συνοχής στην ΕΕ28), Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Κοινοβουλευτικής Έρευνας, Σεπτέμβριος 2015,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 52 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Περιφερειακής Ανάπτυξης και τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Προϋπολογισμών και της Επιτροπής Γεωργίας και Ανάπτυξης της Υπαίθρου (A8-0139/2017),

Α.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η επανεξέταση/αναθεώρηση του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου (ΠΔΠ) και το γεγονός ότι πλησιάζει η ενδιάμεση περίοδος της περιόδου προγραμματισμού 2014-2020 έχουν οδηγήσει στη συζήτηση σχετικά με τον συνδυασμό επιχορηγήσεων και χρηματοδοτικών μέσων που πρόκειται να επενδυθούν μέσω του προϋπολογισμού της ΕΕ για την περίοδο μετά το 2020·

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η πρόταση Omnibus αποτελεί τη μόνη ευκαιρία για μια σειρά ενδιάμεσων βελτιώσεων του συστήματος που διέπει την τρέχουσα περίοδο προγραμματισμού·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ονομασία «χρηματοδοτικά μέσα» καλύπτει πλήθος μέσων και ότι η αξιολόγησή τους και η απόφαση σχετικά με τη χρήση τους απαιτεί συνεχή και λεπτομερή ανάλυση, κατά περίπτωση, σε συνάρτηση με την αξιολόγηση των ειδικών αναγκών των τοπικών και περιφερειακών οικονομιών ή μιας συγκεκριμένης ομάδας-στόχου·

Περίοδος 2007-2013 – αξιόπιστες επενδύσεις μέσω επιχορηγήσεων και χρηματοδοτικών μέσων

1.  αναγνωρίζει ότι, παρά το γεγονός ότι τα χρηματοδοτικά μέσα σχεδιάστηκαν πριν από τη χρηματοπιστωτική και οικονομική κρίση και δεν ήταν τα πλέον κατάλληλα για ένα πλαίσιο οικονομικής κρίσης, η άσκηση υποβολής εκθέσεων της Επιτροπής παρέχει ισχυρές αποδείξεις ότι οι επενδύσεις των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων (ΕΔΕΤ) μέσω επιχορηγήσεων και χρηματοδοτικών μέσων είχαν ουσιαστικό αντίκτυπο και ορατά αποτελέσματα με επενδύσεις στις περιφέρειες της ΕΕ, ύψους 347,6 δισεκατομμυρίων ευρώ, εξαιρουμένης της εθνικής συγχρηματοδότησης και των επιπρόσθετα μοχλευμένων πόρων·

2.  επικροτεί τις υφιστάμενες δραστηριότητες της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ) για την πολιτική συνοχής που δημοσιοποιούνται σε ετήσιες εκθέσεις και τομεακές εκθέσεις, αποκαλύπτοντας τον αντίκτυπο στις ΜΜΕ και τις εταιρείες μεσαίας κεφαλαιοποίησης, στις υποδομές, στην έρευνα και την καινοτομία, στο περιβάλλον, στην ενέργεια και τη γεωργία· συμπεραίνει ότι ο δανεισμός της ΕΤΕπ για να στηριχθεί η πολιτική της συνοχής κατά την περίοδο 2007-2013 εκτιμάται στα 147 δισεκατομμύρια ευρώ, ποσό που αντιπροσωπεύει κατά προσέγγιση το 38% όλων των δανείων στην ΕΕ·

Περίοδος 2014-2020 – μια νέα σελίδα στις επενδύσεις μέσω των ΕΔΕΤ

3.  επικροτεί το γεγονός ότι κατά την περίοδο 2014-2020 η ΕΕ αναμένεται να επενδύσει 454 δισεκατομμύρια ευρώ μέσω των ΕΔΕΤ, και μαζί με την εθνική συγχρηματοδότηση των επενδύσεων υπό μορφή επιχορηγήσεων και χρηματοδοτικών μέσων το ποσό αυτό αναμένεται να αυξηθεί στα 637 δισεκατομμύρια ευρώ·

4.  αναγνωρίζει ότι αυξήθηκε τόσο ο όγκος όσο και η ποιότητα των χρηματοδοτικών μέσων (υπό μορφή μικροπιστώσεων, δανείων, εγγυήσεων, μετοχικών και επιχειρηματικών κεφαλαίων) στο πλαίσιο της επιμερισμένης διαχείρισης της πολιτικής για τη συνοχή· επισημαίνει τους δύο βασικούς λόγους για την τάση αυτή – η περίοδος 2007-2013 παρείχε πολύτιμη εμπειρία και διδάγματα όσον αφορά την υλοποίηση των ΕΔΕΤ δια επιχορηγήσεων και χρηματοδοτικών μέσων, ενώ το ΠΔΠ 2014-2020 αντικατοπτρίζει την ανάγκη για περισσότερα χρηματοδοτικά μέσα, μετά το πέρας της κρίσης, λόγω των δημοσιονομικών περιορισμών·

5.  επισημαίνει ότι, σύμφωνα με εκτιμήσεις, η διάθεση πόρων σε ΧΜ από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ), το Ταμείο Συνοχής (ΤΣ) και το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ) θα διπλασιαστεί σχεδόν, από τα 11,7 δισεκατομμύρια ευρώ της περιόδου 2007-2013 στα 20,9 δισεκατομμύρια ευρώ την περίοδο 2014-2020· επισημαίνει ότι τα ΧΜ θα αντιπροσωπεύουν ως εκ τούτου το 6% των συνολικών διατιθέμενων πόρων για την πολιτική συνοχής το 2014-2020, ύψους 351,8 δισεκατομμυρίων ευρώ, έναντι ποσοστού 3,4 % και ποσού 347 δισεκατομμυρίων ευρώ το 2007-2013·

6.  σημειώνει ότι τα κονδύλια από το Ταμείο Συνοχής ανέρχονται σε περίπου 75 δισεκατομμύρια ευρώ, ποσό που αντιπροσωπεύει το 11,8% του συνόλου των πιστώσεων των ΧΜ για την περίοδο 2014-2020· εκφράζει την ικανοποίησή του για την αύξηση των πιστώσεων από 70 δισεκατομμύρια ευρώ την περίοδο 2007-2013 σε 75 δισεκατομμύρια ευρώ για την περίοδο 2014-2020· τονίζει ότι οι πιστώσεις για το ΤΣ δεν θα πρέπει να μειωθούν, δεδομένου ότι το 34% περίπου του πληθυσμού της ΕΕ ζει σε περιφέρειες που λαμβάνουν ενισχύσεις από το ΤΣ·

7.  λαμβάνει υπό σημείωση το συνολικό ποσό των 5.571,63 εκατομμυρίων ευρώ το οποίο 21 κράτη μέλη είχαν δεσμευθεί να εισφέρουν στα ΧΜ για το επιχειρησιακό πρόγραμμα μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2015 στο πλαίσιο του τρέχοντος ΠΔΠ, εκ των οποίων τα 5.005,25 εκατομμύρια προέρχονται από το ΕΤΠΑ και το ΤΣ·

8.  επικροτεί το γεγονός ότι οι καίριες ρυθμιστικές αλλαγές σε επίπεδο προγραμματισμού, υλοποίησης και διαχείρισης των χρηματοδοτικών μέσων, όπως οι άμεσοι σύνδεσμοι των 11 θεματικών στόχων, η κατάλληλη υποχρεωτική εκ των προτέρων αξιολόγηση που επιτρέπει τον εντοπισμό αστοχιών της αγοράς, η δημιουργία εξατομικευμένων και απλουστευμένων ετοιμοπαράδοτων χρηματοδοτικών μέσων και μηχανισμών υποβολής εκθέσεων, μπορούν να επηρεάσουν καίρια κατά τρόπο θετικό την ελκυστικότητα και την ταχύτητα υλοποίησης της πολιτικής για τη συνοχή, εξαλείφοντας την ανασφάλεια δικαίου που δημιουργήθηκε στη διάρκεια της περιόδου 2007-2013· ζητεί, ωστόσο, να καταβληθούν προσπάθειες προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι εν λόγω αλλαγές δεν θα επηρεάσουν αρνητικά την ελκυστικότητα και την ταχύτητα υλοποίησης των χρηματοδοτικών μέσων·

Επιχορηγήσεις και χρηματοδοτικά μέσα – ο συνδυασμός της χρηματοδότησης καθορίζεται από τη λογική της παρέμβασης

9.  τονίζει ότι, αν και στηρίζουν τους ίδιους στόχους πολιτικής συνοχής, οι επιχορηγήσεις και τα χρηματοδοτικά μέσα των ΕΔΕΤ, που δεν αποτελούν αυτοσκοπό, υπό καθεστώς επιμερισμένης διαχείρισης έχουν διαφορετική λογική παρέμβασης και εφαρμογή, καθώς αντιμετωπίζουν τις ανάγκες εδαφικής ανάπτυξης, τις τομεακές ανάγκες ή τις ανάγκες της αγοράς·

10.  αναγνωρίζει ότι, ανάλογα με το είδος του έργου, οι επιχορηγήσεις έχουν ορισμένα πλεονεκτήματα σε σύγκριση με τα χρηματοδοτικά μέσα: στήριξη έργων που δεν αποφέρουν απαραιτήτως έσοδα, παροχή χρηματοδότησης σε έργα που για διάφορους λόγους δεν μπορούν να προσελκύσουν ιδιωτική ή δημόσια χρηματοδότηση, στόχευση συγκεκριμένων δικαιούχων, ζητημάτων και περιφερειακών προτεραιοτήτων και μικρότερη πολυπλοκότητα χρήσης λόγω της υπάρχουσας εμπειρίας και ικανότητας· αναγνωρίζει ότι σε ορισμένες περιπτώσεις οι επιχορηγήσεις υπόκεινται σε περιορισμούς: δυσκολίες ως προς την επίτευξη ποιότητας και βιωσιμότητας του έργου, κίνδυνος υποκατάστασης της δημόσιας χρηματοδότησης σε βάθος χρόνου και φαινόμενα παραγκωνισμού δυνητικών ιδιωτικών επενδύσεων ακόμη και όταν τα έργα ενδέχεται να έχουν ανακυκλούμενο χαρακτήρα και ικανότητα παραγωγής εσόδων για την αποπληρωμή χρηματοδότησης μέσω δανείου·

11.  αναγνωρίζει ότι τα χρηματοδοτικά μέσα προσφέρουν πλεονεκτήματα όπως αποτελέσματα μόχλευσης και ανακύκλωσης, προσέλκυση ιδιωτικών κεφαλαίων και κάλυψη επιμέρους επενδυτικών κενών μέσω έργων υψηλής ποιότητας με δυνατότητα τραπεζικής χρηματοδότησης, με αποτέλεσμα να μεγιστοποιούνται η αποδοτικότητα και η αποτελεσματικότητα της υλοποίησης της περιφερειακής πολιτικής· αναγνωρίζει ότι τα χρηματοδοτικά μέσα παρουσιάζουν ορισμένα μειονεκτήματα που θα μπορούσαν να προκξαλέσουν τη σύγκρουσή τους με κάποια πιο ελκυστικά εθνικά ή περιφερειακά μέσα, όπως: βραδύτερη υλοποίηση σε ορισμένες περιφέρειες, μεγαλύτερη πολυπλοκότητα, χαμηλότερη από την προσδοκώμενη μόχλευση χρηματοδοτικών μέσων στο πλαίσιο των ΕΔΕΤ και, σε ορισμένες περιπτώσεις, υψηλότερα έξοδα υλοποίησης και τέλη διαχείρισης· σημειώνει ότι οι επιχορηγήσεις συνιστούν προτιμητέες επενδύσεις σε ορισμένους τομείς πολιτικής, όπως ορισμένα είδη δημόσιων υποδομών, κοινωνικών υπηρεσιών, πολιτικής για την έρευνα και την καινοτομία ή, εν γένει, έργων που δεν αποφέρουν έσοδα·

12.  επισημαίνει ότι η λογική παρέμβασης δεν αποτελεί διαχωριστική γραμμή αλλά σημείο συνάντησης για τη διαμόρφωση ενός πεδίου ισοτιμίας για τις επιχορηγήσεις και τα χρηματοδοτικά μέσα, προκειμένου η πολιτική συνοχής να μπορεί να διασφαλίσει καλύτερη κάλυψη των δικαιούχων και των επενδυτικών κενών με ποικίλα μέτρα· τονίζει ότι η λογική παρέμβασης είναι μια προσέγγιση εκ των κάτω προς τα άνω στο πλαίσιο του προγραμματισμού των ΕΔΕΤ και ότι όλα τα κράτη μέλη και οι περιφέρειες θα πρέπει να συνεχίσουν να λαμβάνουν υπόψη την καταλληλότερη επιλογή όταν καθορίζουν ελεύθερα το μερίδιο των χρηματοδοτικών μέσων ή επιχορηγήσεων ως εργαλείων υλοποίησης που θα συμβάλουν στις επιλεγείσες προτεραιότητες στα αντίστοιχα επιχειρησιακά τους προγράμματα, λαμβάνοντας υπόψη ότι οι τοπικές και περιφερειακές αρχές καλούνται να διαδραματίσουν έναν θεμελιώδη ρόλο στο πλαίσιο αυτό· υπενθυμίζει ότι οι διαχειριστικές αρχές είναι εκείνες που πρέπει εθελοντικά να αποφασίζουν σχετικά με το είδος χρηματοδοτικού μέσου που είναι το καταλληλότερο προς υλοποίηση·

Επιδόσεις των χρηματοδοτικών μέσων – προκλήσεις

13.  αναγνωρίζει τη σπουδαιότητα της χρήσης χρηματοδοτικών μέσων σε δραστηριότητες στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής· εκφράζει ικανοποίηση για το γεγονός ότι οι εκθέσεις σχετικά με τη υλοποίηση των χρηματοδοτικών μέσων που υποβλήθηκαν το 2015 έδειξαν ότι έχει σημειωθεί πρόοδος, παρά την καθυστερημένη εκκίνηση της τρέχουσας περιόδου προγραμματισμού· επισημαίνει, ωστόσο, ότι η πρόοδος στην εφαρμογή των χρηματοδοτικών μέσω στο πλαίσιο των ΕΔΕΤ παρουσιάζει σημαντικές αποκλίσεις, όχι μόνο μεταξύ αλλά και στο εσωτερικό των κρατών μελών· υπενθυμίζει ότι, παράλληλα με τη θετική εμπειρία και τον αντίκτυπο της χρήσης χρηματοδοτικών μέσων στη διάρκεια της περιόδου προγραμματισμού 2007-2013, προέκυψαν διάφορα ζητήματα επιδόσεων: καθυστερημένη έναρξη ενεργειών, ανακριβής αξιολόγηση της αγοράς, αποκλίνουσα περιφερειακή χρήση, συνολικά χαμηλά ποσοστά εκταμίευσης, χαμηλό αποτέλεσμα μόχλευσης, προβληματική ανακύκλωση, υψηλά έξοδα και αμοιβές διαχείρισης και ανεπαρκώς υψηλό επίπεδο πόρων· υπενθυμίζει ότι, το 2015, αφού η Επιτροπή είχε παρατείνει ορισμένες προθεσμίες υλοποίησης για τα χρηματοδοτικά μέσα, κάποιες από τις διαπιστωμένες αδυναμίες περιορίστηκαν με τη χρήση στοχευμένων μέτρων·

14.  σημειώνει ότι οι καθυστερήσεις στην υλοποίηση των ΕΔΕΤ ενδέχεται να επηρεάσουν τα ποσοστά εκταμίευσης, την ανακύκλωση και τη μόχλευση, και ότι η τελευταία θα πρέπει να βασιστεί σε έναν ορισμό και σε μεθοδολογίες που χρησιμοποιούνται από διεθνείς οργανισμούς, όπως ο ΟΟΣΑ, με σαφή διάκριση μεταξύ δημόσιων και ιδιωτικών συνεισφορών, ενώ θα πρέπει να αναφέρεται και ο ακριβής βαθμός δυνατής μόχλευσης στο πλαίσιο καθενός από τα χρηματοδοτικά μέσα, αναλυτικά ανά χώρα και περιφέρεια· υπενθυμίζει το γεγονός ότι οι καθυστερήσεις στη διάρκεια της περιόδου 2007-2013 συνέβαλαν κατά τρόπο μη αναστρέψιμο στις μη ικανοποιητικές επιδόσεις των χρηματοδοτικών μέσων του ΕΤΠΑ και του ΕΚΤ· τονίζει ότι οι καθυστερήσεις στην υλοποίηση που θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι οφείλονται στην καθυστερημένη έναρξη της περιόδου προγραμματισμού, ενδέχεται να έχουν δυσμενείς επιπτώσεις στις επιδόσεις των χρηματοδοτικών μέσων των ΕΔΕΤ, γεγονός που θα μπορούσε να οδηγήσει σε ανακριβή συμπεράσματα κατά τις αξιολογήσεις στο τέλος της περιόδου· ζητεί, συνεπώς, να ληφθούν από τα κράτη μέλη όλα τα αναγκαία μέτρα για τον μετριασμό των αρνητικών επιπτώσεων της καθυστερημένης εφαρμογής, ιδίως όσον αφορά τον κίνδυνο περιορισμένης χρήσης και επίδρασης των χρηματοδοτικών μέσων·

15.  εκφράζει την έντονη ανησυχία του για την αυξημένη πιθανότητα να επαναληφθεί η σώρευση απλήρωτων τιμολογίων στο δεύτερο ήμισυ του τρέχοντος ΠΔΠ, η οποία θα μπορούσε να επιδράσει σοβαρά και άλλες πολιτικές που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ·

16.  σημειώνει τις σημαντικές διαφορές μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά τη διείσδυση χρηματοδοτικών μέσων, περιλαμβανομένων των ΕΔΕΤ και του Ευρωπαϊκού Ταμείου Στρατηγικών Επενδύσεων (ΕΤΣΕ), τα αρχικά αποτελέσματα και την αναμενόμενη μόχλευση πρόσθετων πόρων, καθώς και άλλα χρηματοδοτούμενα από την ΕΕ χρηματοδοτικά μέσα στις οικονομίες της Ένωσης με τις καλύτερες επιδόσεις, γεγονότα που υπονομεύουν τους στόχους της πολιτικής για τη συνοχή· τονίζει ότι η συνολική επιτυχία των εν λόγω μέσων εξαρτάται από την ευκολία χρήσης τους και από την ικανότητα των κρατών μελών να διαχειρίζονται τις επενδύσεις μέσω αυτών, κάτι που απαιτεί συγκεκριμένους και διαφοροποιημένους δείκτες οι οποίοι θα επέτρεπαν την αξιολόγηση της πραγματικής επίδρασης των μέσων αυτών στην πολιτική συνοχής·

Απλούστευση, συνεργίες και τεχνική βοήθεια – λύσεις

17.  επιδοκιμάζει τις δράσεις της Επιτροπής για τη βελτιστοποίηση των κανονιστικών διατάξεων και τον περιορισμό της γραφειοκρατίας· τονίζει ότι, παρά τις βελτιώσεις, εξακολουθεί να υφίσταται πολυπλοκότητα, και ζητήματα όπως το μεγάλο διάστημα προετοιμασίας και η διοικητική επιβάρυνση για τους δικαιούχους συνιστούν αντικίνητρα για τη χρήση των χρηματοδοτικών μέσων· καλεί την Επιτροπή να συνεργαστεί στενά με την ΕΤΕπ, το ΕΤΕ και τις διαχειριστικές αρχές ώστε να καταστεί πολύ ευχερέστερος ο συνδυασμός μικροπιστώσεων, δανείων, εγγυήσεων, μετοχικού και επιχειρηματικού κεφαλαίου των ΕΔΕΤ, διατηρώντας το ίδιο επίπεδο διαφάνειας, δημοκρατικού ελέγχου, υποβολής εκθέσεων και ελέγχου·

18.  επισημαίνει ότι οι ειδικές διατάξεις περιορίζουν την ευελιξία στις δραστηριότητες με χρηματοδοτικά μέσα· υπογραμμίζει ότι οι κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων φαίνεται να είναι ιδιαίτερα δυσβάστακτοι, ειδικά στην περίπτωση συνδυασμού επιχορηγήσεων με χρηματοδοτικά μέσα· καλεί την Επιτροπή να εξασφαλίσει ένα κατάλληλο πλαίσιο για τις κρατικές ενισχύσεις και να διερευνήσει περισσότερες εναλλακτικές λύσεις για την απλοποίηση της συμμόρφωσης με τους κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων και στα τρία επίπεδα – διαχειριστικές αρχές, ταμείο προέλευσης των κονδυλίων και ενδιάμεσοι χρηματοπιστωτικοί φορείς· ζητεί να επικρατήσουν ισότιμοι όροι ανταγωνισμού στους κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων για όλα τα χρηματοδοτικά μέσα, ώστε να αποφεύγεται η προνομιακή μεταχείριση ορισμένων πηγών χρηματοδότησης σε σχέση με άλλες, ιδίως στον τομέα της στήριξης των ΜΜΕ·

19.  τονίζει πόσο σημαντικός είναι ο έλεγχος των επιδόσεων των χρηματοδοτικών μέσων, συμπεριλαμβανομένου του ελέγχου των ενεργειών του Ομίλου ΕΤΕπ στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής· επισημαίνει ότι στις ελεγκτικές δραστηριότητες περιλαμβάνεται όλος ο κύκλος των ΕΔΕΤ· καλεί την Επιτροπή και τις εθνικές αρχές να εντοπίσουν τις ευκαιρίες απλοποίησης και συνεργειών μέσα από την ελεγκτική διαδικασία· καλεί, συνεπώς, την Επιτροπή να εστιάσει και στη συγκριτική ανάλυση μεταξύ επιχορηγήσεων και χρηματοδοτικών μέσων, καθώς και στην περαιτέρω ανάπτυξη ικανοτήτων, στη μεθοδολογία ελέγχου και στην καθοδήγηση για τις διαδικασίες λογιστικού ελέγχου, που όμως δεν θα πρέπει να αυξάνουν την οικονομική και διοικητική επιβάρυνση των δικαιούχων·

20.  επισημαίνει ότι ο συνδυασμός επιχορηγήσεων και χρηματοδοτικών μέσων διαθέτει ανεξερεύνητο δυναμικό· τονίζει ότι, παράλληλα με την καθοδήγηση προς τις αρχές, χρειάζεται περαιτέρω απλοποίηση και εναρμόνιση των κανόνων που αφορούν τον συνδυασμό διαφορετικών ΕΔΕΤ, καθώς και των κανόνων που αφορούν τον συνδυασμό των ΕΔΕΤ με μέσα όπως το πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020» και το ΕΤΣΕ· ζητεί να βελτιωθεί το κανονιστικό πλαίσιο με την εφαρμογή σαφών, συνεκτικών και στοχευμένων κανόνων με σκοπό να μειωθεί η κανονιστική επιβάρυνση, διευκολύνοντας τον ως άνω συνδυασμό χορηγήσεων από περισσότερα του ενός προγράμματα στο ίδιο χρηματοδοτικό μέσο, καθώς και καθιστώντας δυνατό τον συνδυασμό μέσων μικροχρηματοδότησης στις επιχειρήσεις του ΕΚΤ και απλοποιώντας περαιτέρω τις δημόσιες προμήθειες όσον αφορά την επιλογή των ενδιάμεσων χρηματοπιστωτικών οργανισμών και τις συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα· ζητεί μεγαλύτερη συνεκτικότητα μεταξύ των διαφόρων στρατηγικών· τονίζει ότι ο συνδυασμός επιχορηγήσεων και χρηματοδοτικών μέσων των ΕΔΕΤ με άλλες πηγές χρηματοδότησης μπορούν να καταστήσουν τη δομή χρηματοδότησης περισσότερο ελκυστική για τους δικαιούχους και τους δημόσιους και ιδιωτικούς επενδυτές λόγω καλύτερου επιμερισμού των κινδύνων αποδοτικότητας των έργων, βοηθώντας με αυτό τον τρόπο αυτόν τα μέσα να προσφέρουν μακροπρόθεσμες αναπτυξιακές προοπτικές·

21.  σημειώνει ότι η χρήση των χρηματοοικονομικών μέσων μπορεί να βελτιωθεί μέσω επενδυτικών συμπράξεων και ότι οι συμπράξεις δημόσιου-ιδιωτικού τομέα βελτιώνουν τις συνέργειες μεταξύ πηγών χρηματοδότησης και διατηρούν την αναγκαία ισορροπία μεταξύ δημόσιων και ιδιωτικών συμφερόντων· τονίζει ότι θα πρέπει επίσης να ενθαρρυνθεί η χρήση των χρηματοδοτικών μέσων στο πλαίσιο των πρωτοβουλιών για την τοπική ανάπτυξη με πρωτοβουλία των τοπικών κοινοτήτων (CLLD) και την ολοκληρωμένη εδαφική επένδυση (ITI)·

22.  επικροτεί τις υφιστάμενες πρακτικές τεχνικής βοήθειας που παρέχονται από την Επιτροπή και τον Όμιλο ΕΤΕπ μέσω της πλατφόρμας fi-compass· εκφράζει τη λύπη του για τις περιορισμένες υπηρεσίες επιτόπου στήριξης που παρέχονται στις αρχές και ιδίως στους αποδέκτες των χρηματοδοτικών μέσων, συμπεριλαμβανομένων των μέσων του ΕΤΣΕ, ενώ πολλές τοπικές και περιφερειακές αρχές αντιμετώπισαν τεχνικές δυσκολίες και την έλλειψη ικανοτήτων και τεχνογνωσίας για την αποτελεσματική χρησιμοποίηση των χρηματοδοτικών μέσων· ζητεί να παρασχεθεί τεχνική βοήθεια, η οποία θα πρέπει να κατευθύνεται κυρίως σε ενδιαφερόμενα μέρη σε τοπικό ή περιφερειακό επίπεδο, καθώς και σε όλους τους συμμετέχοντες εταίρους, και όχι για τη χρηματοδότηση δραστηριοτήτων των εθνικών αρχών· ζητεί, επιπλέον, την κατάρτιση ενός κοινού σχεδίου τεχνικής βοήθειας από την Επιτροπή και την ΕΤΕπ, το οποίο θα περιλαμβάνει χρηματοοικονομικές και μη χρηματοοικονομικές συμβουλευτικές δραστηριότητες, ιδίως για πολύ σημαντικά έργα, καθώς και την ανάπτυξη ικανοτήτων, κατάρτιση και υποστήριξη και την ανταλλαγή γνώσεων και εμπειρίας· ζητεί ακόμη έναν συνδυασμό εμπειρογνωμοσύνης (περιλαμβανομένων και νομικών συμβουλών) όσον αφορά τους κανονισμούς στον τομέα της πολιτικής συνοχής, τα χρηματοπιστωτικά προϊόντα, τις κρατικές ενισχύσεις και τις δημόσιες προμήθειες, με αποδέκτες τις εθνικές αρχές, τους διαχειριστές κεφαλαίων και τους δικαιούχους, τονίζοντας ωστόσο τη σημασία που έχει η αποφυγή της δημιουργίας διπλών δομών·

23.  καλεί την Επιτροπή να ενισχύσει την προβολή των επενδύσεων των ΕΔΕΤ και να καταστήσει σαφέστερο ότι χρησιμοποιούνται πόροι της ΕΕ· ζητεί επίσης την κατάλληλη και ολοκληρωμένη ενημέρωση και διάδοση πληροφοριών όσον αφορά τις ευκαιρίες χρηματοδότησης από την ΕΕ, που θα προωθούσε τη χρήση των ευκαιριών αυτών στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα, στοχεύοντας τους εν δυνάμει δικαιούχους, και ιδίως τους νέους·

Βήματα προς τον σωστό συνδυασμό χρηματοδότησης για την περίοδο μετά το 2020 και το μέλλον της πολιτικής συνοχής

24.  αναγνωρίζει ότι προκλήσεις όπως η μετανάστευση και η ασφάλεια, ή οι τρέχουσες και μελλοντικές πολιτικές εξελίξεις στην ΕΕ, δεν πρέπει να επηρεάζουν αρνητικά τις επενδύσεις μέσω της πολιτικής συνοχής ούτε τους στόχους της και τα αναμενόμενα αποτελέσματά της, ιδίως μετά την τρέχουσα περίοδο προγραμματισμού·

25.  αναγνωρίζει ότι τόσο οι επιχορηγήσεις όσο και τα χρηματοδοτικά μέσα έχουν τους δικούς τους ειδικούς ρόλους στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής αλλά ότι επιδιώκουν τον ίδιο σκοπό με τους 11 θεματικούς στόχους, στην κατεύθυνση για την επίτευξη των πέντε πρωταρχικών στόχων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» προς μια ανάπτυξη ευφυή, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς· τονίζει ότι είναι αναγκαίο να εξασφαλιστεί πως τα χρηματοδοτικά μέσα δεν θα αντικαταστήσουν τις επιχορηγήσεις ως το κύριο μέσο της πολιτικής για τη συνοχή, υπογραμμίζοντας ταυτόχρονα την ανάγκη να διατηρηθεί ο ανανεώσιμος χαρακτήρας των κεφαλαίων που θα αποδεσμεύονται προκειμένου να επανεπενδυθούν ανάλογα με τους κλάδους και τις ενέργειες που μπορούν να υποστηρίξουν·

26.  επισημαίνει ότι τα χρηματοδοτικά μέσα έχουν καλύτερες επιδόσεις στις περιφέρειες και στις μητροπολιτικές περιοχές με πιο ανεπτυγμένες αγορές, ενώ οι εξόχως απομακρυσμένες περιφέρειες και οι περιφέρειες με υψηλά εναρμονισμένα ποσοστά ανεργίας και χαμηλή πυκνότητα πληθυσμού αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην προσέλκυση επενδύσεων και, από την άλλη πλευρά, με τις επιχορηγήσεις αντιμετωπίζονται τα διαρθρωτικά ζητήματα σε επίπεδο περιφερειών και η περιφερειακά ισόρροπη χρηματοδότηση· σημειώνει ότι η επιτυχία των χρηματοπιστωτικών μέσων εξαρτάται από πολλούς παράγοντες και ότι δεν μπορούν να εξαχθούν γενικά συμπεράσματα στη βάση ενός μόνο κριτηρίου· σημειώνει ότι ο ορισμός δεσμευτικών στόχων για τη χρήση χρηματοδοτικών μέσων στην πολιτική συνοχής μετά το 2020 δεν μπορεί να θεωρηθεί βιώσιμη λύση· σημειώνει ότι η αύξηση του μεριδίου των χρηματοδοτικών μέσων δεν θα πρέπει να επηρεάσει τις μη επιστρεπτέες χρηματοδοτικές ενισχύσεις, καθώς αυτό θα επηρέαζε αρνητικά την ισορροπία· τονίζει ότι σε ορισμένες δημόσιες πολιτικές πρέπει να κυριαρχούν οι επιχορηγήσεις, ενώ τα χρηματοδοτικά μέσα μπορούν να έχουν συμπληρωματικό ρόλο, σε απόλυτη συμμόρφωση με την κατάλληλη εκ των προτέρων αξιολόγηση και ανάλυση αγοράς· ζητεί την περαιτέρω προώθηση χρηματοδοτικών μέσων στα προγράμματα Interreg , ώστε αυτά να προσεγγίσουν περισσότερο τους στόχους της ευρωπαϊκής εδαφικής συνεργασίας·

27.  υπενθυμίζει ότι η υπάρχουσα εμπειρία στην υλοποίηση των ΕΔΕΤ καταδεικνύει ότι ο συνδυασμός επιχορηγήσεων και χρηματοδοτικών μέσων καλύπτει τις πραγματικότητες ανά χώρα καθώς και τα κενά σε επίπεδο κοινωνικής, οικονομικής και εδαφικής συνοχής· τονίζει ότι ο συνδυασμός χρηματοδότησης δεν μπορεί να οδηγήσει σε μια ενιαία λύση λόγω διαφόρων παραγόντων: γεωγραφική περιοχή, τομέας πολιτικής, τύπος και μέγεθος αποδέκτη, διοικητική ικανότητα, συνθήκες αγοράς, ύπαρξη ανταγωνιστικών μέσων, επιχειρηματικό περιβάλλον και δημοσιονομικός και οικονομικός προσανατολισμός·

°

°  °

28.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει τη παρούσα θέση στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή και στα εθνικά κοινοβούλια των κρατών μελών.

(1)

ΕΕ L 347, 20.12.2013, σ. 320.

(2)

ΕΕ L 347, 20.12.2013, σ. 289.

(3)

ΕΕ L 347, 20.12.2013, σ. 470.

(4)

ΕΕ L 347, 20.12.2013, σ. 281.

(5)

ΕΕ L 169, 1.7.2015, σ. 1.

(6)

Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2016)0321.

(7)

Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2015)0384.

(8)

Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2015)0308.

(9)

Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2016)0200.

(10)

ΕΕ C 19, 22.1.2014, σ. 4.


ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Ορισμοί, προγραμματισμός και εφαρμογή των χρηματοδοτικών μέσων

Οι μέθοδοι υλοποίησης της πολιτικής συνοχής της ΕΕ αποτελούνται κυρίως από έναν συνδυασμό επιχορηγήσεων και χρηματοδοτικών μέσων (μικροχρηματοδότηση, δάνεια, εγγυήσεις, μετοχικά και επιχειρηματικά κεφάλαια), που επενδύονται μέσω των ΕΔΕΤ υπό καθεστώς επιμερισμένης διαχείρισης (με τη συμμετοχή εθνικών αρχών και ενδιάμεσων φορέων) ή υπό καθεστώς κεντρικής διαχείρισης από την Επιτροπή και τον Όμιλο ΕΤΕπ.

Σύμφωνα με το άρθρο 2 στοιχείο ηζ) του δημοσιονομικού κανονισμού, ως «"χρηματοδοτικά μέσα" νοούνται μέτρα της Ένωσης για χρηματοδοτική ενίσχυση, σε συμπληρωματική βάση, από τον προϋπολογισμό με σκοπό την υλοποίηση ενός ή περισσότερων συγκεκριμένων στόχων πολιτικής της Ένωσης. Τα μέσα αυτά είναι δυνατόν να έχουν τη μορφή, επενδύσεων μετοχικού ή οιονεί μετοχικού κεφαλαίου, δανείων ή εγγυήσεων ή άλλων μέσων επιμερισμού κινδύνου, και να συνδυάζονται, εφόσον ενδείκνυται, με επιχορηγήσεις»(1).

Περίοδος προγραμματισμού 2007-2013

Οι επιδόσεις της πολιτικής συνοχής στη διάρκεια της ταραχώδους χρηματοπιστωτικής και οικονομικής περιόδου μετά το 2008 αποτέλεσαν ακλόνητη απόδειξη της ικανότητας της ΕΕ να στηρίξει τους στόχους ανάκαμψης και ανάπτυξης. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η πολιτική συνοχής υπό τη μορφή επιχορηγήσεων και χρηματοδοτικών μέσων οδήγησε σε: περίπου 15 εκατομμύρια συμμετέχοντες σε έργα και μέτρα του ΕΚΤ, 400.000 άμεσες επενδύσεις σε ΜΜΕ και στήριξη 121.400 νεοφυών επιχειρήσεων, 41.600 νέες μακροχρόνιες θέσεις εργασίας στην έρευνα και χρηματοδότηση 94.955 ερευνητικών σχεδίων, 4.900 χλμ. νέων οδικών δικτύων και 28.500 χλμ. ανακατασκευασμένων δρόμων, 1.100 χλμ. νέων σιδηροδρομικών γραμμών και 4.000 χλμ. ανακατασκευασμένων σιδηροδρομικών γραμμών, παραγωγή 3.855 MW ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, ευρυζωνική σύνδεση άλλων 8,3 εκατομμυρίων πολιτών της ΕΕ και έργα επεξεργασίας λυμάτων από τα οποία επωφελήθηκαν 6,8 εκατομμύρια πολίτες της ΕΕ(2).

Στη διάρκεια της τελευταίας περιόδου προγραμματισμού, συστάθηκαν χρηματοοικονομικά μέσα στο πλαίσιο του ΕΤΠΑ και του ΕΚΤ. 25 κράτη μέλη επωφελήθηκαν από τα εν λόγω μέσα. Συνολικά, συστάθηκαν 1.025 χρηματοοικονομικά μέσα του ΕΤΠΑ και του ΕΚΤ στην ΕΕ και το 2014 χορηγήθηκαν περί τα 16 δισεκατομμύρια ευρώ από υφιστάμενα επιχειρησιακά προγράμματα ως συνεισφορές στα υφιστάμενα μέσα. Παράλληλα με τα χρηματοοικονομικά μέσα των ΕΔΕΤ, ο προϋπολογισμός της ΕΕ συνεισέφερε σε 21 χρηματοοικονομικά μέσα υπό την άμεση ή την έμμεση διαχείριση της Επιτροπής. Την περίοδο 2007-2013, το συνολικό ποσό που διατέθηκε στα 21 χρηματοοικονομικά μέσα ανήλθε σε περίπου 5,5 δισεκατομμύρια ευρώ και στόχευε τομείς όπως η έρευνα, οι ΜΜΕ και η βιομηχανία, η εκπαίδευση και ο πολιτισμός, κ.λπ(3).

Περίοδος προγραμματισμού 2014-2020

Στην τρέχουσα περίοδο προγραμματισμού πραγματοποιήθηκαν ορισμένες βελτιώσεις. Ο κανονισμός περί κοινών διατάξεων (ΚΚΔ) ενίσχυσε την υλοποίηση των ΕΔΕΤ μέσω επιχορηγήσεων και χρηματοοικονομικών μέσων και κατέστησε δυνατή τη σύσταση χρηματοοικονομικών μέσων μεταξύ άλλων και στο πλαίσιο του Ταμείου Συνοχής (CF), του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) και του Ευρωπαϊκού Ταμείου Θάλασσας και Αλιείας (ΕΤΘΑ)(4).

Ο ΚΚΔ προβλέπει την εφαρμογή των μέσων υπό επιμερισμένη διαχείριση με διάφορες μεθόδους. Το άρθρο 38 παράγραφος 1 στοιχεία α) και β) επιτρέπει τη χορήγηση χρηματοδοτικής συνδρομής στα μέσα χρηματοοικονομικής τεχνικής στο επίπεδο της Ένωσης καθώς και στα μέσα χρηματοοικονομικής τεχνικής σε εθνικό, περιφερειακό, διακρατικό ή διασυνοριακό επίπεδο. Το άρθρο 38 παράγραφος 3 στοιχείο α) εισάγει τα έτοιμα προς διάθεση μέσα – τυποποιημένες προϋποθέσεις για διάφορα προϊόντα (δάνεια/εγγυήσεις/επιχειρηματικά κεφάλαια για ΜΜΕ) που προσφέρονται από εντεταλμένες οντότητες. Το άρθρο 38 παράγραφος 4 στοιχείο α) επιτρέπει τις επενδύσεις στο κεφάλαιο (μετοχές) υφιστάμενων ή νεοσύστατων νομικών προσώπων με ειδικό σκοπό την παροχή μέσων χρηματοοικονομικής τεχνικής στους τελικούς αποδέκτες. Νομικά πρόσωπα όπως η ΕΤΕπ, διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα ή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα στα κράτη μέλη είναι επιλέξιμα για εκτελεστικά καθήκοντα. Το άρθρο 38 παράγραφος 4 στοιχείο γ) καθιστά δυνατή τη χορήγηση προϊόντων δανείων και εγγυήσεων απευθείας μέσω των διαχειριστικών αρχών(5).

Ο ΚΚΔ ανοίγει επίσης ένα καινούργιο κεφάλαιο όσον αφορά τον ρόλο της ΕΤΕπ στην πολιτική συνοχής. Οι ρόλοι και η συμμετοχή της ΕΤΕπ περιλαμβάνουν τη δανειοδοτική, συμβουλευτική και τεχνική συνδρομή, την ανάπτυξη ικανοτήτων και τη διαχείριση εντολής. Μέσω του δανεισμού, η ΕΤΕπ παρέχει συγχρηματοδότηση στα έργα της πολιτικής συνοχής. Ο δανεισμός περιλαμβάνει τα άμεσα δάνεια, τα συνολικά δάνεια, τα δάνεια πλαισίου και τα δάνεια που χορηγούνται στο πλαίσιο διαρθρωτικών προγραμμάτων. Πέραν του δανεισμού, η ΕΤΕπ διενεργεί διαβουλεύσεις στα κράτη μέλη κατά τη διαδικασία σχεδιασμού επιχειρησιακών προγραμμάτων. Εκτός από την άμεση συγχρηματοδότηση που προσφέρεται από κοινού με τα ΕΔΕΤ, τα δάνεια της ΕΤΕπ μειώνουν τον κίνδυνο και συμβάλλουν έτσι στην προσέλκυση άλλων επενδυτών σε έργα που υλοποιούνται σε λιγότερο ευνοημένες περιοχές. Ως συμπληρωματική στήριξη στους στόχους της πολιτικής συνοχής, η ΕΤΕπ συμβάλλει σημαντικά στη διαχείριση και την εφαρμογή πανευρωπαϊκών μέσων όπως το ΕΤΣΕ, το COSME, το INNOVFIN και η ΔΣΕ. Η ΕΤΕπ διαδραματίζει σημαντικό συμβουλευτικό ρόλο καθώς στηρίζει τις εθνικές και τοπικές αρχές στη βελτίωση της ποιότητας των έργων, ιδίως στο πλαίσιο επενδύσεων μετοχικού κεφαλαίου, δανείων ή εγγυήσεων σε διάφορους τομείς όπως περιφερειακά έργα, έργα αστικής ανανέωσης και περιβαλλοντικά έργα(6).

Επιδόσεις των χρηματοδοτικών μέσων

Οι επιδόσεις των προϊόντων χρηματοδοτικών μέσων στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής αποτελούν εδώ και καιρό αντικείμενο συζήτησης. Τα στοιχεία της τελευταίας περιόδου προγραμματισμού δείχνουν ότι είχαν θετική συμβολή στην εφαρμογή της πολιτικής συνοχής και παρουσίασαν σειρά πλεονεκτημάτων: τα χρηματοδοτικά μέσα μπορούν να αυξήσουν τον αντίκτυπο των ΕΔΕΤ και τη μόχλευση πόρων, η ανακυκλούμενη φύση των μέσων βελτιώνει την αποτελεσματικότητα και την αποδοτικότητα των ενεργειών με επενδύσεις της ΕΕ, τα έργα επωφελούνται από τη βελτιωμένη ποιότητα (έργα με δυνατότητα τραπεζικής χρηματοδότησης) λόγω του γεγονότος ότι η επένδυση πρέπει να επιστρέφεται στο μέλλον, παρέχεται αυξημένη ευελιξία χάρη στο ευρύ φάσμα μέσων για την υλοποίηση της πολιτικής και εξασφαλίζεται η συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα με τη μορφή συνεπενδύσεων και τεχνογνωσίας(7).

Πέρα από τα προφανή αποτελέσματα και οφέλη, η εμπειρία δείχνει ότι τα χρηματοδοτικά μέσα είχαν ελλείψεις και παρουσίασαν ορισμένα προβλήματα στο πρόσφατο παρελθόν. Κατά την περίοδο 2007-2013, μεγάλος αριθμός χρηματοοικονομικών μέσων του ΕΤΠΑ και του ΕΚΤ ήταν κατά κανόνα υπερμεγέθη και είχαν χαμηλά ποσοστά εκταμίευσης. Για την περίοδο προγραμματισμού 2014-2020, το ζήτημα αυτό μετριάζεται από τον ΚΚΔ. Στη διάρκεια της τελευταίας περιόδου προγραμματισμού, τα υπό επιμερισμένη διαχείριση χρηματοοικονομικά μέσα δεν κατόρθωσαν να προσελκύσουν ιδιωτικά κεφάλαια. Τα χρηματοοικονομικά μέσα του ΕΤΠΑ και του ΕΚΤ δεν είχαν ιδιαίτερη επιτυχία στο να εξασφαλίσουν την ανακύκλωση της χρηματοδοτικής στήριξης. Η οικονομική αποδοτικότητα εξαρτάται από τα έξοδα διαχείρισης (δαπάνες για την προσέλκυση επενδυτών, νομικές και ελεγκτικές υπηρεσίες) και τις σχετικές αμοιβές (αποζημίωση για την παροχή των υπηρεσιών). Τα στοιχεία από την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013 αποδεικνύουν ότι τα έξοδα διαχείρισης και οι σχετικές αμοιβές ήταν υψηλά, ιδίως σε σύγκριση με τα ποσά που εκταμιεύτηκαν εν τέλει σε επίπεδο τελικών αποδεκτών. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Επιτροπής, τα έξοδα και οι αμοιβές διαχείρισης ανήλθαν στο 12% των πληρωμών που καταβλήθηκαν στους δικαιούχους. Στην τρέχουσα περίοδο προγραμματισμού, τα εν λόγω έξοδα και αμοιβές μειώθηκαν στο ήμισυ. Ένα ακόμη ζήτημα που προέκυψε σε σχέση με τα χρηματοοικονομικά μέσα ήταν η αξιολόγηση των αναγκών της αγοράς κατά την περίοδο 2007-2013, οι οποίες είχαν γενικώς υπερεκτιμηθεί. Για την περίοδο 2014-2020, το ζήτημα αυτό αντιμετωπίστηκε μέσω της υποχρεωτικής διενέργειας αναλυτικής εκ των προτέρων αξιολόγησης των επενδύσεων υπό επιμερισμένη διαχείριση. Την περίοδο 2007-2013, τα χρηματοοικονομικά μέσα του ΕΤΠΑ και του ΕΚΤ ήταν κατακερματισμένα και πολύ μικρότερα από τα υπό κεντρική διαχείριση μέσα ή από τα ιδιωτικά επενδυτικά κεφάλαια. Ο υπολογισμός του αποτελέσματος μόχλευσης μετά την επένδυση διά χρηματοοικονομικών μέσων ήταν ένα ακόμη ζήτημα που προέκυψε, λόγω του ότι η εθνική συγχρηματοδότηση συμπεριλήφθηκε στη συνολική μόχλευση, γεγονός που προκάλεσε στρέβλωση στον αριθμητικό λόγο. (8)

Τα συγκεντρωτικά στοιχεία της Επιτροπής στο τέλος του 2015 υποδηλώνουν ότι υπήρχαν πρόσθετα ζητήματα στο πλαίσιο της διαδικασίας υλοποίησης των χρηματοδοτικών μέσων. Η υλοποίηση των χρηματοδοτικών μέσων ανά την ΕΕ ακολούθησε πολύ διαφορετική πορεία. Ορισμένες χώρες δεν είχαν ακόμη ολοκληρώσει τις εκ των προτέρων αξιολογήσεις όταν άλλα κράτη μέλη πραγματοποιούσαν δεύτερη ανακύκλωση των επενδύσεων. Οι επιδόσεις των κρατών μελών όσον αφορά την ολοκλήρωση της εκ των προτέρων αξιολόγησης και την υπογραφή της συμφωνίας χρηματοδότησης ήταν πολύ διαφορετικές ανά την ΕΕ – από 26 έως 637 ημέρες. Δεν υπάρχουν επικαιροποιημένα στοιχεία σχετικά με την πρόοδο των προαναφερθέντων ζητημάτων και ο αριθμός ασυνεπειών στην αναφορά στοιχείων καταδεικνύει την ανάγκη βελτίωσης της υποβολής εκθέσεων. Η Επιτροπή ανέλαβε δράση για τη βελτίωση της υποβολής εκθέσεων στην τρέχουσα περίοδο προγραμματισμού, αλλά αναμένονται τα σχετικά αποτελέσματα για να επιβεβαιωθεί η πραγματική βελτίωση(9).

Συνέργειες μεταξύ των επιχορηγήσεων και των χρηματοδοτικών μέσων των ΕΔΕΤ και συνδυασμοί αυτών

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει ζητήσει εξαρχής ένα βελτιωμένο πλαίσιο για τις συνέργειες μεταξύ των ΕΔΕΤ και άλλων επενδύσεων μέσω του προϋπολογισμού της ΕΕ. Για την τρέχουσα περίοδο προγραμματισμού, το άρθρο 37 παράγραφος 7 του ΚΚΔ ορίζει ότι τα μέσα χρηματοοικονομικής τεχνικής μπορούν να συνδυάζονται με τεχνική υποστήριξη, επιδοτήσεις επιτοκίου και επιδοτήσεις προμηθειών εγγύησης σε μία ενιαία πράξη. Το άρθρο 37 παράγραφος 8 του ΚΚΔ επιτρέπει τους συνδυασμούς μέσων χρηματοοικονομικής τεχνικής με άλλα προγράμματα των ΕΔΕΤ ή άλλο μέσο χρηματοοικονομικής τεχνικής στο επίπεδο των τελικών αποδεκτών.(10)

Στο επίπεδο των τελικών δικαιούχων, οι ισχύοντες κανόνες προβλέπουν τις εξής τέσσερις επιλογές: ένα χρηματοδοτικό μέσο μπορεί να συνδυαστεί με μια επιχορήγηση από το ίδιο πρόγραμμα ΕΔΕΤ ή από διαφορετικό πρόγραμμα (χρηματοδοτικό μέσο ΕΔΕΤ + επιδότηση ΕΔΕΤ)· ένα χρηματοδοτικό μέσο ΕΔΕΤ μπορεί να συνδυαστεί με ένα χρηματοδοτικό μέσο από ένα άλλο ή από το ίδιο πρόγραμμα ΕΔΕΤ· ένα χρηματοδοτικό μέσο από ένα πρόγραμμα ΕΔΕΤ μπορεί να συνδυαστεί με μια επιχορήγηση που λαμβάνει τη στήριξη της Ένωσης (χρηματοδοτικό μέσο ΕΔΕΤ + επιδότηση μη ΕΔΕΤ)· ένα χρηματοδοτικό μέσο από ένα πρόγραμμα ΕΔΕΤ μπορεί να συνδυαστεί με ένα άλλο χρηματοδοτικό μέσο που λαμβάνει τη στήριξη της Ένωσης (χρηματοδοτικό μέσο ΕΔΕΤ + χρηματοδοτικό μέσο μη ΕΔΕΤ)(11).

Στο πλαίσιο των συνεργειών, οι ως άνω συνδυασμοί αποτελούν διευκόλυνση. Ωστόσο, επί του παρόντος δεν μπορούν να συναχθούν συμπεράσματα, καθώς είναι πολύ νωρίς για να αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητα και το επίπεδο επιβάρυνσης των αρχών και των αποδεκτών.

Το μεγάλο εύρος ευκαιριών που παρέχουν τα ΕΔΕΤ υπό τη μορφή επιχορηγήσεων, χρηματοδοτικών μέσων και συνεργειών απαιτούν κατάλληλη συμβουλευτική στήριξη υπό τη μορφή τεχνικής βοήθειας όπως εργαστήρια, ανταλλαγή εμπειριών, καθοδήγηση, κατάρτιση, διαδικτυακοί πόροι, σημεία επαφής, συνέδρια και σεμινάρια. Κατά την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013, υπήρξαν συγκεκριμένα εμπόδια ως προς την παροχή της τεχνικής βοήθειας. Ορισμένοι από τους λόγους των χαμηλών επιδόσεων των συμβουλευτικών υπηρεσιών ήταν ο ανεπαρκής χρόνος, η μη επίτευξη συμφωνίας σχετικά με τις ανάγκες, η έλλειψη παρόχου, οι μη αναγνωρισμένες ανάγκες ή η μη διαθεσιμότητα δημόσιων πόρων(12).

Στην περίπτωση των επιχορηγήσεων, η εν λόγω στήριξη παρέχεται από τις διαχειριστικές αρχές, ενώ οι επενδύσεις των ΕΔΕΤ που υλοποιούνται διά χρηματοδοτικών μέσων χρησιμοποιούν την πλατφόρμα fi-compass. Η εν λόγω πλατφόρμα θεσπίστηκε για πρώτη φορά για την περίοδο προγραμματισμού 2014-2020 με σκοπό την παροχή στήριξης στις διαχειριστικές αρχές των ΕΔΕΤ. Η πλατφόρμα αποσκοπεί στην παροχή τεχνικής βοήθειας από την Επιτροπή στα κράτη μέλη. Αφενός, παρέχει βοήθεια σε όλα τα κράτη μέλη και σε σχέση με όλα τα είδη χρηματοδοτικών μέσων υπό μορφή βέλτιστων πρακτικών, δικτύωσης, κατάρτισης και καθοδήγησης. Αφετέρου, η πλατφόρμα fi-compass παρέχει βοήθεια αναφορικά με τις προτάσεις των ενδιαφερόμενων μερών, καθώς και αναφορικά με τις εκ των προτέρων αξιολογήσεις των χρηματοδοτικών μέσων(13).

(1)

http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/PDF/?uri=CELEX:32012R0966&from=el

(2)

http://ec.europa.eu/regional_policy/sources/docgener/evaluation/pdf/expost2013/wp1_synth_report_en.pdf

(3)

http://www.eca.europa.eu/Lists/ECADocuments/SR16_19/SR_FIN_INSTRUMENTS_EL.pdf

(4)

http://www.eca.europa.eu/Lists/ECADocuments/SR16_19/SR_FIN_INSTRUMENTS_EL.pdf

(5)

http://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2013/1303/oj

(6)

http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2016/563410/IPOL_STU(2016)563410_EN.pdf

(7)

http://ec.europa.eu/regional_policy/sources/thefunds/fin_inst/pdf/fi_esif_2014_2020.pdf

(8)

http://www.eca.europa.eu/Lists/ECADocuments/SR16_19/SR_FIN_INSTRUMENTS_EL.pdf

(9)

http://ec.europa.eu/regional_policy/sources/thefunds/fin_inst/pdf/summary_data_fi_1420_2015.pdf

(10)

http://ec.europa.eu/regional_policy/sources/thefunds/fin_inst/pdf/guidance_combination_support_en.pdf

(11)

http://ec.europa.eu/regional_policy/sources/thefunds/fin_inst/pdf/combination_support_en.pdf

(12)

http://www.eib.org/attachments/documents/jessica_stocktaking_final_report_en.pdf

(13)

https://www.fi-compass.eu/


ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ της Επιτροπής Προϋπολογισμών (*) (27.3.2017)

προς την Επιτροπή Περιφερειακής Ανάπτυξης

σχετικά με τον σωστό συνδυασμό χρηματοδότησης για τις περιφέρειες της Ευρώπης: εξισορρόπηση χρηματοδοτικών μέσων και επιχορηγήσεων στην πολιτική συνοχής της ΕΕ

(2016/2302(INI))

Συντάκτρια γνωμοδότησης (*): Eider Gardiazabal Rubial

(*)  Διαδικασία συνδεδεμένης επιτροπής – Άρθρο 54 του Κανονισμού

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Η Επιτροπή Προϋπολογισμών καλεί την Επιτροπή Περιφερειακής Ανάπτυξης, που είναι αρμόδια επί της ουσίας, να συμπεριλάβει στην πρόταση ψηφίσματός της τις ακόλουθες προτάσεις:

1.  τονίζει ότι τα χρηματοδοτικά μέσα (ΧΜ) λειτουργούν σε καταστάσεις αδυναμίας της αγοράς ή ανεπάρκειας επενδύσεων, διευκολύνοντας την χρηματοδότηση έργων που δεν μπορούν να εξασφαλίσουν επαρκή στήριξη από την αγορά· επισημαίνει ότι λειτουργούν συμπληρωματικά προς τη χρηματοδότηση μέσω επιχορηγήσεων προκειμένου να καλύπτουν αποτελεσματικά τους στόχους της ενωσιακής πολιτικής και να ενεργούν ως καταλύτης για περαιτέρω επενδύσεις· σημειώνει ότι, κατά την περίοδο προγραμματισμού 2014-2020, η στήριξη των ΧΜ στο πλαίσιο της πολιτικής της συνοχής μπορεί να παρέχεται για όλους τους θεματικούς στόχους και για όλα τα ΕΔΕΤ· υπογραμμίζει ότι τα χρηματοδοτικά μέσα δεν έχουν τους ίδιους στόχους με τα συστήματα επιχορηγήσεων και δεν μπορούν να χρηματοδοτήσουν αποτελεσματικά τις ίδιες επενδύσεις· τονίζει ότι, για να επιτευχθούν οι στόχοι της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», τα ΧΜ με στήριξη από την ΕΕ θα πρέπει όχι μόνο να είναι οικονομικά βιώσιμα αλλά και να συμβάλλουν σε μια ΕΕ πιο έξυπνη, πιο πράσινη και πιο συμμετοχική· υπενθυμίζει περαιτέρω ότι η απόδοση των χρηματοδοτικών μέσων δεν μπορεί να αξιολογείται βάσει αποκλειστικά του οικονομικού αντίκτυπού τους·

2.  τονίζει πως το Ευρωπαϊκό Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων (ΕΤΣΕ) δεν πρέπει να υποκαταστήσει τα ΕΔΕΤ, αλλά να παρεμβαίνει πρόσθετα και συμπληρωματικά για την επίτευξη των στόχων της «Ευρώπης 2020» δημιουργώντας ποιοτικές θέσεις εργασίας και προάγοντας μια συμμετοχική και βιώσιμη μεγέθυνση της πραγματικής οικονομίας και μια δυναμική αγορά εργασίας στην Ευρώπη και για τη μείωση των περιφερειακών ανισοτήτων και την ενίσχυση της συνοχής·

3.  επισημαίνει ότι, σύμφωνα με εκτιμήσεις, η διάθεση πόρων σε ΧΜ από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ), το Ταμείο Συνοχής (ΤΣ) και το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ) θα διπλασιαστεί σχεδόν, από τα 11,7 δισεκατομμύρια ευρώ της περιόδου 2007-2013 στα 20,9 δισεκατομμύρια ευρώ την περίοδο 2014-2020· επισημαίνει ότι τα ΧΜ θα αντιπροσωπεύουν ως εκ τούτου το 6% των συνολικών διατιθέμενων πόρων για την πολιτική συνοχής το 2014-2020, ύψους 351,8 δισεκατομμυρίων ευρώ, έναντι ποσοστού 3,4 % και ποσού 347 δισεκατομμυρίων ευρώ το 2007-2013·

4.  σημειώνει ότι τα κονδύλια από το Ταμείο Συνοχής ανέρχονται σε περίπου 75 δισεκατομμύρια ευρώ, ποσό που αντιπροσωπεύει το 11,8% του συνόλου των πιστώσεων των ΧΜ για την περίοδο 2014-2020· εκφράζει την ικανοποίησή του για την αύξηση των πιστώσεων από 70 δισεκατομμύρια ευρώ την περίοδο 2007-2013 σε 75 δισεκατομμύρια ευρώ για την περίοδο 2014-2020· τονίζει ότι οι πιστώσεις για το ΤΣ δεν θα πρέπει να μειωθούν, δεδομένου ότι το 34 % περίπου του πληθυσμού της ΕΕ ζει σε περιφέρειες που λαμβάνουν ενισχύσεις από το ΤΣ·

5.  επισημαίνει ότι, μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2015, μόνο ένα κράτος μέλος είχε δηλώσει την πρόθεσή του να συνδυάσει τη στήριξη από ΧΜ με επιχορηγήσεις βάσει του άρθρου 37 του Κανονισμού περί κοινών διατάξεων (ΚΚΔ/CPR), και ότι η συνεισφορά που προτίθεται να καταβάλει το εν λόγω κράτος μέλος στα ΧΜ βάσει των άρθρων 38 παράγραφος 1 και 39 του ΚΚΔ είναι πολύ χαμηλή· διαπιστώνει ότι η ορθή εφαρμογή των ΧΜ εξακολουθεί να δημιουργεί προβλήματα λόγω αντιφατικών κανόνων (πολιτική συνοχής, κρατικές ενισχύσεις, κανονισμοί περί δημοσίων συμβάσεων) και πιστεύει ότι υπάρχει περιθώριο για περισσότερες συνέργειες μεταξύ των ΧΜ και άλλων μορφών στήριξης· καλεί σε σχέση με αυτό την Επιτροπή να εξετάσει νέους τρόπους συνεργασίας με τα κράτη μέλη και με τις περιφερειακές και τοπικές αρχές, για να αυξηθούν τα ποσοστά απορρόφησης και να γίνει δυνατή μια πιο εύκολη και πιο διαφανής χρήση των ΧΜ·

6.  λαμβάνει υπό σημείωση το συνολικό ποσό των 5.571,63 εκατομμυρίων ευρώ το οποίο 21 κράτη μέλη είχαν δεσμευθεί να εισφέρουν στα ΧΜ για το επιχειρησιακό πρόγραμμα μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2015 στο πλαίσιο του τρέχοντος Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου (ΠΔΠ), εκ των οποίων τα 5.005,25 εκατομμύρια προέρχονται από το ΕΤΠΑ και το ΤΣ·

7.  εκφράζει την ανησυχία του για τις σημαντικές καθυστερήσεις στην υλοποίηση των επιχειρησιακών προγραμμάτων της πολιτικής της συνοχής στο πλαίσιο των τρεχουσών δημοσιονομικών προοπτικών· προτρέπει την Επιτροπή να εντοπίσει τις αιτίες των καθυστερήσεων αυτών και τα κράτη μέλη να τις αντιμετωπίσουν άμεσα, ιδίως όσον αφορά τον διορισμό διαχειριστικών, πιστοποιουσών και ελεγκτικών αρχών· εκφράζει την έντονη ανησυχία του για την αυξημένη πιθανότητα να επαναληφθεί η σώρευση απλήρωτων λογαριασμών στο δεύτερο ήμισυ του τρέχοντος ΠΔΠ, η οποία θα μπορούσε να επιδράσει σοβαρά και άλλες πολιτικές που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ· θεωρεί ότι προβλήματα όπως η μετανάστευση και η ασφάλεια, και οι τρέχουσες ή μελλοντικές πολιτικές εξελίξεις στην ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των πρακτικών συνεπειών του Brexit, δεν θα πρέπει να επηρεάσουν αρνητικά τις επενδύσεις που πραγματοποιούνται μέσω της πολιτικής της συνοχής· υπογραμμίζει ότι θα πρέπει να ληφθούν όλα τα αναγκαία μέτρα για να μετριαστούν οι αρνητικές επιπτώσεις της καθυστερημένης εκτέλεσης, ιδίως όσον αφορά τον κίνδυνο περιορισμένης χρήσης των ΧΜ και περιορισμένου αντίκτυπού τους· καλεί την Επιτροπή να παράσχει εξατομικευμένη τεχνική βοήθεια στις περιφερειακές και τοπικές αρχές των κρατών μελών που αναζητούν αποτελεσματικούς τρόπους για να απλουστεύσουν τα συστήματα οικονομικής διαχείρισης και ελέγχου και να επιτύχουν αποτελεσματική και αποδοτική χρήση των ΧΜ·

8.  επιδοκιμάζει τις δράσεις της Επιτροπής για τη βελτιστοποίηση των κανονιστικών διατάξεων· τονίζει ότι, παρά τις βελτιώσεις, εξακολουθεί να υφίσταται πολυπλοκότητα, και ζητήματα όπως το μεγάλο διάστημα προετοιμασίας και η διοικητική επιβάρυνση για τους δικαιούχους συνιστούν αντικίνητρα για τη χρήση των χρηματοδοτικών μέσων· καλεί την Επιτροπή να συνεργαστεί στενά με την ΕΤΕπ και το ΕΤΕ ώστε η πρόσβαση στις μικροπιστώσεις, στα δάνεια, στις εγγυήσεις, και στο μετοχικό και επιχειρηματικό κεφάλαιο των ΕΔΕΤ να καταστεί εξίσου απλή με τη χρήση των επιχορηγήσεων·

9.  καλεί την Επιτροπή να συνεχίσει να υποβάλλει ετήσιες εκθέσεις με συγκεκριμένες πληροφορίες για τη χρηματοδότηση και εκτέλεση των χρηματοδοτικών μέσων την περίοδο προγραμματισμού 2014-2020, με έμφαση στους τομείς που χρειάζονται βελτίωση και με έγκαιρη διατύπωση συστάσεων βάσει των εξελίξεων του προγράμματος·

10.  τονίζει την ανάγκη να προσφέρουν οι ομάδες εμπειρογνωμόνων της Επιτροπής όπως η Ομάδα Εμπειρογνωμόνων για τα Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία (EGESIF) περισσότερες ενημερωτικές συνεδρίες στις διαχειριστικές αρχές, για καλύτερη κάλυψη δεδομένων στις απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων, παροχή συμβουλών ως προς την αντιμετώπιση ζητημάτων που προκαλούν σημαντικές καθυστερήσεις στην υλοποίηση των προγραμμάτων, διευκόλυνση της ανταλλαγής εμπειριών και ενθάρρυνση των ορθών πρακτικών στην υλοποίηση του προγράμματος, με σκοπό να αποφευχθεί έτσι μια υψηλή σώρευση ανεξόφλητων λογαριασμών στο δεύτερο ήμισυ του ΠΔΠ 2014-2020·

11.  επισημαίνει ότι η χρήση των ΧΜ, όπως και η σε τοπικό επίπεδο εφαρμογή κανόνων που διέπουν τα ΧΜ, απαιτούν τη διαφύλαξη του δημοκρατικού ελέγχου, ειδικότερα εκ μέρους του Κοινοβουλίου, όπως και την έγκαιρη και διαφανή υποβολή εκθέσεων και τη λογοδοσία· τονίζει ότι χρειάζεται μεγαλύτερη εναρμόνιση των κανόνων που διέπουν τον συνδυασμό των διαφόρων ΕΔΕΤ, καθώς και των κανόνων που διέπουν τον συνδυασμό των ΕΔΕΤ με μέσα όπως το πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020» και το ΕΤΣΕ· πιστεύει ότι η αναθεώρηση του δημοσιονομικού κανονισμού και του «κανονισμού omnibus» θα μπορούσε να προσφέρει την ευκαιρία για να εξορθολογιστεί η υποβολή εκθέσεων σχετικά με τα ΧΜ και να εξασφαλίσει έτσι μία καλύτερη βάση για την εκτίμηση της προσθετικότητας και της συμπληρωματικότητας μεταξύ των διαφόρων μορφών ενωσιακής στήριξης, ιδίως μεταξύ των ταμείων της συνοχής και του ΕΤΣΕ· τονίζει τη σημασία της ενεργού και αποτελεσματικής χρήσης του προϋπολογισμού της ΕΕ και ως εκ τούτου επικροτεί κάθε μέτρο που αποσκοπεί στην πρόληψη των επικαλύψεων μεταξύ των ενωσιακών χρηματοδοτικών μέσων και στην επίτευξη πλήρους συνέπειας και συνέργειας·

12.  προτρέπει την Επιτροπή, κατά την εκπόνηση της πρότασης για το επόμενο ΠΔΠ, να κάνει μια εκτενή ανάλυση της χρήσης των χρηματοδοτικών μέσων από τότε που ξεκίνησε η τρέχουσα προγραμματική περίοδο· τονίζει πως κατά την αξιολόγηση ενός χρηματοδοτικού μέσου η μόχλευση δεν μπορεί να αποτελεί το μοναδικό κριτήριο· έχει τη σταθερή πεποίθηση ότι ο συνδυασμός διαφόρων πόρων της ΕΕ υπό εναρμονισμένους κανόνες διαχείρισης θα μπορούσε να συμβάλει στη βελτιστοποίηση των συνεργειών μεταξύ των διαθέσιμων πηγών χρηματοδότησης σε επίπεδο ΕΕ· προτρέπει την Επιτροπή να εξετάσει μια σωστή ισορροπία μεταξύ επιχορηγήσεων και ΧΜ στις επόμενες δημοσιονομικές προοπτικές και υπογραμμίζει ότι η αυξημένη χρήση των χρηματοδοτικών μέσων δεν θα πρέπει να οδηγήσει σε μείωση του προϋπολογισμού της Ένωσης·

13.  υπογραμμίζει ότι οι συνέργειες και η συμπληρωματικότητα μεταξύ ΕΤΣΕ και ΕΔΕΤ είναι καθοριστικής σημασίας για την πλήρη αξιοποίηση των δυνατοτήτων τους και τη μεγιστοποίηση του αντίκτυπου των επενδύσεων στα κράτη μέλη και στις περιφέρειές τους· λαμβάνει υπό σημείωση τις κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής για τη συνδυασμένη χρηματοδότηση από ΕΤΣΕ και ΕΔΕΤ, αλλά υπογραμμίζει τις συνεχιζόμενες δυσκολίες – σε σχέση με τα κριτήρια επιλεξιμότητας, το χρονοδιάγραμμα υποβολής εκθέσεων και την εφαρμογή των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων – που παρεμποδίζουν τη συνδυαστική χρήση τους· επιδοκιμάζει τις ευκαιρίες που οι προτάσεις της Επιτροπής για αναθεώρηση του Δημοσιονομικού Κανονισμού και για το ΕΤΣΕ 2.0 προσφέρουν ώστε να καλυφθούν περαιτέρω αυτά τα προβλήματα·

14.  υπενθυμίζει ότι η κοινωνική και οικονομική σύγκλιση των περιφερειών της ΕΕ θα πρέπει να παραμείνει κύρια προτεραιότητα στην πολιτική της συνοχής· επισημαίνει ότι οποιαδήποτε αξιολόγηση του σωστού χρηματοδοτικού μίγματος θα πρέπει να περιλαμβάνει και μια ανάλυση του τρόπου με τον οποίο τα διάφορα χρηματοδοτικά μέσα συμβάλλουν στο στόχο της μείωσης των ανισοτήτων μεταξύ περιφερειών.

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Ημερομηνία έγκρισης

6.3.2017

 

 

 

Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας

+:

–:

0:

28

2

1

Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Jonathan Arnott, Jean Arthuis, Richard Ashworth, Reimer Böge, Gérard Deprez, José Manuel Fernandes, Eider Gardiazabal Rubial, Esteban González Pons, Ingeborg Gräßle, Monika Hohlmeier, Bernd Kölmel, Vladimír Maňka, Siegfried Mureşan, Liadh Ní Riada, Jan Olbrycht, Paul Rübig, Jordi Solé, Patricija Šulin, Indrek Tarand, Tiemo Wölken, Stanisław Żółtek, Λευτέρης Χριστοφόρου

Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Jean-Paul Denanot, Anneli Jäätteenmäki, Andrey Novakov, Tomáš Zdechovský

Αναπληρωτές (άρθρο 200 παρ. 2) παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Inés Ayala Sender, Olle Ludvigsson, Ulrike Rodust, Birgit Sippel, Kathleen Van Brempt

ΤΕΛΙΚΗ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ ΜΕ ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΗ ΚΛΗΣΗ ΣΤΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

28

+

ALDE

Jean Arthuis, Gérard Deprez, Anneli Jäätteenmäki

ECR

Bernd Kölmel

GUE/NGL

Liadh Ní Riada

PPE

Reimer Böge, Λευτέρης Χριστοφόρου, José Manuel Fernandes, Esteban González Pons, Ingeborg Gräßle, Monika Hohlmeier, Siegfried Mureşan, Andrey Novakov, Jan Olbrycht, Paul Rübig, Patricija Šulin, Tomáš Zdechovský

S&D

Inés Ayala Sender, Jean-Paul Denanot, Eider Gardiazabal Rubial, Olle Ludvigsson, Vladimír Maňka, Ulrike Rodust, Birgit Sippel, Kathleen Van Brempt, Tiemo Wölken

Verts/ALE

Jordi Solé, Indrek Tarand

2

-

EFDD

Jonathan Arnott

ENF

Stanisław Żółtek

1

0

ECR

Richard Ashworth

Key to symbols:

+  :  υπέρ

-  :  κατά

0  :  αποχή


ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ της Επιτροπής Γεωργίας και Ανάπτυξης της Υπαίθρου (1.3.2017)

προς την Επιτροπή Περιφερειακής Ανάπτυξης

σχετικά με τον σωστό συνδυασμό χρηματοδότησης για τις περιφέρειες της Ευρώπης: εξισορρόπηση χρηματοδοτικών μέσων και επιχορηγήσεων στην πολιτική συνοχής της ΕΕ

(2016/2302(INI))

Συντάκτης γνωμοδότησης: Miguel Viegas

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Η Επιτροπή Γεωργίας και Ανάπτυξης της Υπαίθρου καλεί την Επιτροπή Περιφερειακής Ανάπτυξης, που είναι αρμόδια επί της ουσίας, να συμπεριλάβει στην πρόταση ψηφίσματός της τις ακόλουθες προτάσεις:

Α.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο δεύτερος πυλώνας της Kοινής Γεωργικής Πολιτικής (ανάπτυξη της υπαίθρου) αποτελεί ουσιώδες στοιχείο για τη διατήρηση και την ενίσχυση της κοινωνικής και εδαφικής συνοχής και ότι, συνεπώς, πρέπει να διατηρηθεί και μετά το 2020 και να προστατευθεί και ενισχυθεί στον επόμενο γύρο της μεταρρύθμισης της ΚΓΠ·

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι αγροτικές περιοχές είναι συχνά απομονωμένες και αντιμετωπίζουν ελλείψεις οι οποίες θέτουν σε κίνδυνο την ανάπτυξη των υποδομών και της αγροτικής παραγωγής· λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες, τα χαρακτηριστικά και τις διαφορές των επιμέρους περιφερειών, καθώς και την ανάγκη να αυξηθεί η ανταγωνιστικότητα και η βιωσιμότητα των μικρών και μεσαίου μεγέθους αγροτικών εκμεταλλεύσεων, να ενθαρρυνθεί η επιχειρηματικότητα, να δημιουργηθούν θέσεις απασχόλησης και να περιοριστούν η συρρίκνωση και η γήρανση του πληθυσμού των αγροτικών περιοχών·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη τη σημασία που έχει η αναβάθμιση και η στήριξη του παραδοσιακού ευρωπαϊκού μοντέλου παραγωγής κατά τη μετάβασή του σε καινοτόμους, αποδοτικούς στη χρήση πόρων και φιλικούς προς το κλίμα τρόπους παραγωγής, με βάση τη μικρού και μεσαίου μεγέθους οικογενειακή γεωργία ως εγγυητή της κοινωνικής και περιβαλλοντικής βιωσιμότητας της γεωργίας μας·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σε ορισμένες περιοχές, όπως στις ορεινές και τις νησιωτικές, η γεωργία είναι η κύρια οικονομική δραστηριότητα και η ανάπτυξή της αποκτά θεμελιώδη σημασία για την επίτευξη των στόχων της εδαφικής συνοχής·

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η πολιτική για τη συνοχή διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην επίτευξη της κοινωνικής, οικονομικής και εδαφικής συνοχής και της πολυδύναμης γεωργίας·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η σημερινή κρίση του αγροτικού τομέα, η έλλειψη κερδοφορίας με συνέπεια μειώσεις στα εισοδήματα και η εντεινόμενη αστάθεια των τιμών εξαιτίας της εισοδηματικής ανισότητας σε ολόκληρη την αλυσίδα των τροφίμων, έχουν οδηγήσει στην απώλεια 2,4 εκατομμυρίων αγροτικών εκμεταλλεύσεων στην ΕΕ μεταξύ 2005 και 2010, οι περισσότερες από τις οποίες ήταν μικρού μεγέθους, με αποτέλεσμα να χαθεί μεγάλος αριθμός θέσεων απασχόλησης στις περιοχές της υπαίθρου·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο τομέας αυτός έχει ανάγκη από περαιτέρω αναδιάρθρωση για να βελτιωθεί η διαπραγματευτική θέση των αγροτών στην αλυσίδα εφοδιασμού και να προωθηθεί και να αναβαθμιστεί μια παραγωγή προσαρμοσμένη στην αλλαγή του κλίματος και φιλική προς το περιβάλλον, που θα βελτιώνει την ποιότητα του εδάφους και θα διατηρεί τη βιοποικιλότητα, εξασφαλίζοντας έτσι τη μακροπρόθεσμη επισιτιστική ασφάλεια της Ευρώπης·

Η.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, επιπλέον της υποστήριξης από τους δύο πυλώνες, (αγροτική ανάπτυξη και άμεσες πληρωμές), ο αγροτικός τομέας έχει ανάγκη από ένα μίγμα διαφορετικών εργαλείων, που θα περιλαμβάνει χρηματοδοτικά μέσα και επιχορηγήσεις·

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, παρότι ορισμένοι υποστηρίζουν πως τα χρηματοδοτικά μέσα πρέπει να χρησιμοποιούνται ειδικά για τις λιγότερο ανεπτυγμένες περιφέρειες ώστε να βοηθούν στην εξεύρεση διεξόδων για το αναπτυξιακό δυναμικό τους, στην πραγματικότητα η διάθεση συμμετοχής του ιδιωτικού τομέα είναι μάλλον περιορισμένη, λόγω της απουσίας οικονομικά βιώσιμων σχεδίων στις περιφέρειες αυτές·

1.  τονίζει τον ρόλο και τα δυνητικά πλεονεκτήματα για τις γεωργικές, αγροτικές πολύ μικρές, μικρές και μεσαίου μεγέθους επιχειρήσεις από τα χρηματοδοτικά μέσα που είναι διαθέσιμα στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ), υπό τη μορφή δανείων, εγγυήσεων ή επιχειρηματικών κεφαλαίων, βελτιώνοντας έτσι την πρόσβαση σε πιστώσεις, χωρίς ωστόσο να παραβλέπονται οι κανόνες της συνετής δανειοδότησης·

2.  σημειώνει ωστόσο ότι δεν έχουν αξιοποιηθεί ακόμη πλήρως τα εν δυνάμει οφέλη από τη μόχλευση που προσφέρουν αυτά τα μέσα·

3.  επισημαίνει ότι, σε πολλές περιπτώσεις, η έλλειψη κερδοφορίας και πρόσβασης σε γη και σε πιστώσεις αποτελεί τροχοπέδη για τις επενδύσεις, ιδίως για τους νέους αγρότες με μικρές νεοσύστατες εκμεταλλεύσεις και αγροτικές ΜΜΕ, τόσο λόγω του υψηλού κόστους όσο και λόγω των εγγυήσεων που απαιτεί το χρηματοπιστωτικό σύστημα, με αποτέλεσμα να παρεμποδίζεται η καινοτομία και η ανταγωνιστικότητα, τόσο σε επίπεδο αγροτικής εκμετάλλευσης όσο και στο επίπεδο της ευρύτερης οικονομίας της υπαίθρου·

4.  τονίζει ότι τα χρηματοδοτικά μέσα και οι επιχορηγήσεις χρειάζονται αποτελεσματικό συντονισμό για να ενθαρρυνθούν οι επενδύσεις, ιδίως στον τομέα της καινοτομίας στη γεωργία, και ζητεί να εφαρμοστούν πολιτικές που θα διευκολύνουν την πρόσβαση των νέων αγροτών και των μικρών αγροτικών επιχειρήσεων στις πιστώσεις·

5.  παρατηρεί ότι το επίπεδο χρησιμοποίησης των χρηματοδοτικών μέσων στο πλαίσιο της KΓΠ ήταν, μέχρι σήμερα, περιορισμένο, και ζητεί να εξεταστεί η δρομολόγηση περαιτέρω ενεργειών που θα εξασφαλίζουν ότι οι ευκαιρίες που προσφέρονται από τα μέσα αυτά θα είναι καλύτερα προσαρμοσμένες στον αγροτικό τομέα και θα απλουστεύουν περισσότερο τις διαδικασίες· πιστεύει ωστόσο ότι πρέπει να εξεταστεί και το ζήτημα των σημαντικών δανείων που έχουν ήδη αντλήσει ορισμένοι αγρότες για να συμπληρώσουν τη χρηματοδότηση που λαμβάνουν στο πλαίσιο του δεύτερου πυλώνα·

6.  επισημαίνει ότι οι σύνθετοι κανόνες μειώνουν την ελκυστικότητα της χρηματοδότησης στον γεωργικό τομέα και τονίζει την ανάγκη λογικών όρων, ώστε να αποφεύγεται ο άσκοπος γραφειοκρατικός φόρτος·

7.  επισημαίνει, συνεπώς, ότι η ενημέρωση και η κατάρτιση σε σχέση με τα χρηματοδοτικά μέσα πρέπει να προσφέρεται σε περιφερειακό επίπεδο, ώστε να αυξηθεί η επίγνωση αυτών των χρηματοδοτικών δυνατοτήτων, και τονίζει ότι τα κράτη μέλη και οι περιφερειακές αρχές έχουν βασικό ρόλο για τη διευκόλυνση και την προβολή αυτών των δυνατοτήτων στις αγροτικές κοινότητες, τους αγρότες και τις ΜΜΕ, και την ταυτόχρονη ενθάρρυνση της ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών·

8.  ενθαρρύνει την αύξηση της συμμετοχής των περιφερειακών και τοπικών αρχών στην κατανομή και χρήση των πιστώσεων, πράγμα βασικό για τη βελτίωση της θέσης των αγροτών, και επαναλαμβάνει τη σημασία του προγράμματος LEADER σε αυτό το πλαίσιο·

9.  επισημαίνει τα διάφορα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα που προσφέρουν οι επιδοτήσεις και τα χρηματοδοτικά μέσα από άποψη προσβασιμότητας, πολυπλοκότητας, κινδύνου, κόστους εφαρμογής και δυνατότητας χρήσης τους στην αντιμετώπιση συγκεκριμένων προκλήσεων ή ευρύτερων αναπτυξιακών στόχων·

10.  τονίζει τον συμπληρωματικό χαρακτήρα των μέσων αυτών σε σχέση με τη στήριξη εισοδήματος και προειδοποιεί ότι θα πρέπει να αποφευχθεί το ενδεχόμενο αντικατάστασης της στήριξης εισοδήματος από τα μέσα αυτά, το οποίο θα ήταν καταστροφικό για τη γεωργία και το αγροτικό περιβάλλον· τονίζει ότι οι επιχορηγήσεις θα συνεχίσουν να έχουν καίρια σημασία για την επίτευξη των στόχων του ΕΓΤΑΑ, πράγμα που σημαίνει ότι οι επιχορηγήσεις και τα χρηματοδοτικά μέσα θα πρέπει να συνεχίσουν να εφαρμόζονται μαζί, με ισορροπημένο τρόπο, στο πλαίσιο της πολιτικής για την ανάπτυξη της υπαίθρου, ώστε να βοηθήσουν στην αύξηση της απόδοσης των έργων·

11.  υπογραμμίζει τη σημασία του διαρκούς συνδυασμού ενισχύσεων, χρηματοδοτικών μέσων και επιστρεπτέας ενίσχυσης, ως αποτελεσματικής και αποδοτικής μορφής στήριξης της ανταγωνιστικότητας και της συνοχής στις αγροτικές περιοχές·

12.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι θα αποφευχθούν οι καθυστερήσεις στις πληρωμές που δικαιούνται οι αγρότες σύμφωνα με την ΚΓΠ·

13.  τονίζει τον ρόλο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ) στην ανάπτυξη χρηματοδοτικών μέσων και σημειώνει ότι η ΕΤΕπ έχει αρχίσει να συνεργάζεται με ορισμένα πιστωτικά ιδρύματα σε μερικά κράτη μέλη για να προωθήσει τη διαδοχή των γενεών στον αγροτικό τομέα·

14.  τονίζει τη σημασία της καλύτερης ενημέρωσης των αγροτών και των περιφερειακών και τοπικών διοικήσεων σχετικά με τον καίριο ρόλο της ΕΤΕπ στην υποστήριξη και την ανάπτυξη της αγροτικής οικονομίας και σχετικά με το πώς θα μπορούσαν να επωφεληθούν από τα καινοτόμα χρηματοδοτικά μέσα που βρίσκονται ήδη σε λειτουργία στο πλαίσιο των εθνικών σχεδίων για την ανάπτυξη της υπαίθρου, με στόχο τη διευκόλυνση της πρόσβασης των νέων αγροτών σε πιστώσεις·

15.  υποστηρίζει τη δημιουργία εκ μέρους της ΕΤΕπ μιας πολυπεριφερειακής πλατφόρμας επενδύσεων για τη γεωργία, η οποία θα μπορούσε να αξιοποιεί τους πόρους των Προγραμμάτων Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ)·

16.  ζητεί η εφαρμογή των μέσων αυτών να γίνει κατά τρόπο που θα υποστηρίζει μεμονωμένα, συλλογικά και εξειδικευμένα περιφερειακά σχέδια για τη χρηματοδότηση βασικών υποδομών στους τομείς της άρδευσης, των μεταφορών, της μεταποίησης, της αποθήκευσης, της εμπορίας, της ανάπτυξης της καλλιέργειας κηπευτικών και της δασοκομίας, περιλαμβανομένων των προϊόντων, ξυλείας ή μη, που προέρχονται από τα δάση, καθώς και διασυνοριακά έργα, μικρού μήκους αλυσίδες εφοδιασμού, κλειστούς κύκλους παραγωγής και δραστηριότητες εμπορίας εκ μέρους αγροτών και των συνεταιρισμών τους, με τη χρήση χρηματοδοτικών μέσων βασισμένων στην ωρίμανση που αντανακλούν την οικονομική πραγματικότητα κάθε έργου·

17.  ζητεί να ληφθούν δημόσια και ενωσιακά μέτρα στήριξης που θα ενθαρρύνουν τη χορήγηση χρηματοδοτήσεων και την πρόσβαση σε χρηματοδοτήσεις για επενδύσεις σε έργα σχετικά με την αλλαγή του κλίματος σε περιοχές της υπαίθρου, σε μια προσπάθεια επίτευξης των περιβαλλοντικών στόχων της ΕΕ·

18.  εκφράζει αμφιβολίες για την προτεινόμενη στήριξη στον δανεισμό, σε ένα πλαίσιο υπερχρέωσης των αγροτών, οι οποίοι έχουν συχνά ελάχιστες πιθανότητες να αποκληρώσουν αυτό το χρέος·

19.  επισημαίνει τη δυσχερή οικονομική κατάσταση στην οποία βρίσκονται οι αγρότες, καθώς οι τιμές των τροφίμων έχουν διατηρηθεί χαμηλές, αντίθετα με τις τιμές σε όλους τους άλλους τομείς της οικονομίας·

20.  διαπιστώνει ιδίως ότι τα μέσα ετήσια γεωργικά εισοδήματα στην ΕΕ την τελευταία δεκαετία παρέμειναν αμετάβλητα, ή και μειώθηκαν, σε ορισμένες περιπτώσεις, σε αντίθεση με το διαρκώς αυξανόμενο κόστος παραγωγής και την αύξηση του αγροτικού χρέους·

21.  καλεί επομένως την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να αντιμετωπίσουν σοβαρά την ανάγκη οι τιμές των παραγόμενων προϊόντων να είναι συμφέρουσες·

22.  θεωρεί ότι, αντί να μειωθούν οι υποχρεώσεις αξιολόγησης για τις αρχές, χρειαζόμαστε τη συγκέντρωση επιπλέον στοιχείων και τη διενέργεια αναλύσεων για την αιτιολόγηση της χρήσης χρηματοδοτικών μέσων και την πρόληψη της απροσδιόριστης και «διά λευκής επιταγής» χρήση τους·

23.  τονίζει ότι η ουσιαστική βελτίωση της βάσης τεκμηρίωσης πρέπει να είναι προαπαιτούμενο για την προώθηση ή έστω την αίτηση αυξημένης χρήσης χρηματοδοτικών μέσων·

24.  υπογραμμίζει ότι η πολιτική συνοχής και τα σχετικά με αυτήν χρηματοδοτικά μέσα και επιδοτήσεις πρέπει να εξακολουθήσουν να στηρίζουν την πολιτική ενθάρρυνσης της δημιουργίας υποδομών, εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, ιδρυμάτων ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, κοινωνικής πρόνοιας και φροντίδας παιδιών, την πρόσβαση στο διαδίκτυο σε μεγάλες ταχύτητες και τη σύσταση και ανάπτυξη μικρών και μεσαίου μεγέθους επιχειρήσεων στις αγροτικές περιοχές·

25.  παρατηρεί ότι η αγροτική ανάπτυξη είναι ουσιαστικά μία ενωσιακή πολιτική σκοπός της οποίας είναι να βοηθούνται οι αγροτικές περιοχές στην Ευρωπαϊκή Ένωση να ξεπεράσουν τη μειονεκτική τους θέση, επομένως είναι θεμελιώδες στοιχείο της ευρωπαϊκής συνοχής· θεωρεί επομένως ότι, ως δεύτερος πυλώνας της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής, η ανάπτυξη της υπαίθρου πρέπει να συνεχίσει να επιδιώκεται και μετά το 2020 και ότι πρέπει να προβλεφθεί η ενδεδειγμένη ενωσιακή χρηματοδότηση, δηλαδή περισσότερη από σήμερα·

26.  επισημαίνει ότι οι οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στην ανάπτυξη της υπαίθρου (όπως οι ομάδες τοπικής δράσης) μπορεί να αντιμετωπίζουν δυσκολίες ως προς την πρόσβαση στις τραπεζικές εγγυήσεις, οι οποίες αποτελούν προϋπόθεση για την αξιοποίηση προκαταβολών για δαπάνες λειτουργίας και εμψύχωσης· θεωρεί, επομένως, ότι θα ήταν επωφελές ένα πρόγραμμα εγγυήσεων για αυτές τις προκαταβολές·

27.  επαναβεβαιώνει τη διαφορά μεταξύ δημοσίων πόρων που χρησιμοποιούνται για δημόσια αγαθά ή το δημόσιο όφελος ολόκληρων κοινοτήτων ή της κοινωνίας συνολικά, αφενός, και επενδύσεων για υποδομές σε ιδιωτικές εκμεταλλεύσεις, αφετέρου·

28.  σημειώνει τη διοικητική περιπλοκότητα που συνεπάγεται η χορήγηση δανείων και η είσπραξη χρέους από συνεταιρισμό ή ομάδα αγροτών· ζητεί, συνεπώς, την εφαρμογή μιας εναρμονισμένης, απλοποιημένης προσέγγισης·

29.  θεωρεί ότι τα δάνεια δεν ενδείκνυνται για ορισμένους τύπους μέτρων αγροτικής ανάπτυξης, για παράδειγμα όταν ωφελούνται ολόκληρες κοινότητες, όπως με προσεγγίσεις τύπου CLLD (τοπική ανάπτυξη υπό την καθοδήγηση της κοινότητας) ή LEADER, ή όταν ωφελείται η κοινωνία συνολικά, όπως με γεωργο-περιβαλλοντικά μέτρα·

30.  επισημαίνει τη διαφορά μεταξύ, αφενός, έργων υποδομής μείζονος κλίμακας που χρηματοδοτούνται από τα διαρθρωτικά ταμεία και τα ταμεία συνοχής και, αφετέρου, επενδύσεων και επιδοτήσεων ήσσονος κλίμακας με σκοπό τη βελτίωση "ήπιων" υποδομών, π.χ. την αναζωογόνηση εδαφών· επισημαίνει ότι οι ήσσονες επενδύσεις μπορούν να είναι εξίσου αν όχι πιο αποτελεσματικές και λιγότερο δαπανηρές και ότι αυτή η προσέγγιση έχει υιοθετηθεί και σε άλλους συναφείς τομείς δαπανών, όπως η αναπτυξιακή βοήθεια και τα αντιπλημμυρικά έργα·

31.  εκφράζει τη λύπη του για την περιορισμένη χρήση του αποθεματικού κρίσεων, κυρίως λόγω των δημοσιονομικών κανόνων, ιδίως της αρχής της ετήσιας διάρκειας του προϋπολογισμού, και του περιθωρίου εκτίμησης που διαθέτει η Επιτροπή για την ενεργοποίησή του· ζητεί ως εκ τούτου να συσταθεί το αποθεματικό για τις κρίσεις εκτός του προϋπολογισμού της ΕΕ και να λειτουργεί ως πηγή χρηματοδότησης των μέσων διαχείρισης κρίσεων.

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Ημερομηνία έγκρισης

28.2.2017

 

 

 

Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας

+:

–:

0:

33

0

6

Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

John Stuart Agnew, Clara Eugenia Aguilera García, Eric Andrieu, José Bové, Daniel Buda, Nicola Caputo, Matt Carthy, Viorica Dăncilă, Michel Dantin, Paolo De Castro, Jean-Paul Denanot, Albert Deß, Jørn Dohrmann, Herbert Dorfmann, Luke Ming Flanagan, Beata Gosiewska, Martin Häusling, Anja Hazekamp, Esther Herranz García, Jan Huitema, Peter Jahr, Ivan Jakovčić, Jarosław Kalinowski, Elisabeth Köstinger, Zbigniew Kuźmiuk, Mairead McGuinness, Ulrike Müller, James Nicholson, Marijana Petir, Laurenţiu Rebega, Bronis Ropė, Czesław Adam Siekierski, Tibor Szanyi, Marc Tarabella, Marco Zullo

Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Franc Bogovič, Michela Giuffrida, Norbert Lins, Florent Marcellesi, Anthea McIntyre, Sofia Ribeiro, Miguel Viegas

Αναπληρωτές (άρθρο 200 παρ. 2) παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Pilar Ayuso

ΤΕΛΙΚΗ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ ΜΕ ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΗ ΚΛΗΣΗ ΣΤΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

33

+

ALDE

Jan Huitema, Ulrike Müller

ECR

Beata Gosiewska, Zbigniew Kuźmiuk, Anthea McIntyre, James Nicholson

EFDD

Marco Zullo

GUE/NGL

Matt Carthy, Luke Ming Flanagan, Miguel Viegas

PPE

Franc Bogovič, Daniel Buda, Michel Dantin, Albert Deß, Herbert Dorfmann, Esther Herranz García, Peter Jahr, Jarosław Kalinowski, Elisabeth Köstinger, Mairead McGuinness, Marijana Petir, Sofia Ribeiro, Czesław Adam Siekierski

S&D

Clara Eugenia Aguilera García, Eric Andrieu, Nicola Caputo, Paolo De Castro, Jean-Paul Denanot, Viorica Dăncilă, Michela Giuffrida, Susanne Melior, Tibor Szanyi, Marc Tarabella

0

-

6

0

EFDD

Agnew John Stuart

ENF

Rebega Laurentiu

GUE/NGL

Hazekamp Anja

VERTS/ALE

Bové José, Martin Häusling, Bronis Ropė

Υπόμνημα των χρησιμοποιούμενων συμβόλων:

+  :  υπέρ

-  :  κατά

0  :  αποχή


ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΡΜΟΔΙΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Ημερομηνία έγκρισης

21.3.2017

 

 

 

Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας

+:

–:

0:

29

2

2

Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Pascal Arimont, Franc Bogovič, Andrea Cozzolino, Rosa D’Amato, Krzysztof Hetman, Marc Joulaud, Constanze Krehl, Andrew Lewer, Louis-Joseph Manscour, Martina Michels, Iskra Mihaylova, Jens Nilsson, Andrey Novakov, Mirosław Piotrowski, Stanislav Polčák, Liliana Rodrigues, Fernando Ruas, Monika Smolková, Ruža Tomašić, Ramón Luis Valcárcel Siso, Matthijs van Miltenburg, Lambert van Nistelrooij, Derek Vaughan, Kerstin Westphal

Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Andor Deli, Josu Juaristi Abaunz, Ivana Maletić, Tomasz Piotr Poręba, Julia Reid, Davor Škrlec, Damiano Zoffoli, Milan Zver

Αναπληρωτές (άρθρο 200 παρ. 2) παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Luigi Morgano


ΤΕΛΙΚΗ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ ΜΕ ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΗ ΚΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΡΜΟΔΙΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

29

+

ALDE

Iskra Mihaylova, Matthijs van Miltenburg

ECR

Andrew Lewer, Mirosław Piotrowski, Tomasz Piotr Poręba, Ruža Tomašić

PPE

Pascal Arimont, Franc Bogovič, Andor Deli, Krzysztof Hetman, Marc Joulaud, Ivana Maletić, Andrey Novakov, Stanislav Polčák, Fernando Ruas, Ramón Luis Valcárcel Siso, Milan Zver, Lambert van Nistelrooij

S&D

Andrea Cozzolino, Constanze Krehl, Louis-Joseph Manscour, Luigi Morgano, Jens Nilsson, Liliana Rodrigues, Monika Smolková, Derek Vaughan, Kerstin Westphal, Damiano Zoffoli

Verts/ALE

Davor Škrlec

2

-

EFDD

Rosa D'Amato, Julia Reid

2

0

GUE/NGL

Josu Juaristi Abaunz, Martina Michels

Υπόμνημα των χρησιμοποιούμενων συμβόλων:

+  :  υπέρ

-  :  κατά

0  :  αποχή

Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου - Πολιτική απορρήτου