Procedura : 2016/2273(INI)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A8-0178/2017

Teksty złożone :

A8-0178/2017

Debaty :

PV 15/05/2017 - 19
CRE 15/05/2017 - 19

Głosowanie :

PV 16/05/2017 - 6.5
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P8_TA(2017)0205

SPRAWOZDANIE     
PDF 715kWORD 82k
2.5.2017
PE 593.826v02-00 A8-0178/2017

w sprawie planu działania UE na rzecz administracji elektronicznej na lata 2016–2020

(2016/2273(INI))

Komisja Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów

Sprawozdawczyni: Sabine Verheyen

Sprawozdawcy komisji opiniodawczej (*):

Angelika Mlinar, Komisja Przemysłu, Badań Naukowych i Energii

Pavel Svoboda, Komisja Prawna

(*)  Zaangażowane komisje – art. 54 Regulaminu

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
 UZASADNIENIE
 OPINIA Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii
 OPINIA Komisji Prawnej
 INFORMACJE O PRZYJĘCIU SPRAWOZDANIAW KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ
 GŁOSOWANIE KOŃCOWE W KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGO

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie planu działania UE na rzecz administracji elektronicznej na lata 2016–2020

(2016/2273(INI))

Parlament Europejski,

–  uwzględniając kartę otwartych danych grupy G-8,

–  uwzględniając komunikat Komisji „Europejski plan działań na rzecz administracji elektronicznej na lata 2011–2015. Technologie informacyjno-komunikacyjne w służbie inteligentnej, zrównoważonej i innowacyjnej administracji publicznej” (COM(2010)0743),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 20 kwietnia 2012 r. pt. „Konkurencyjny jednolity rynek cyfrowy – administracja elektroniczna jako projekt przewodni”(1),

–  uwzględniając komunikat Komisji „Plan działania UE na rzecz administracji elektronicznej na lata 2016–2020. Przyspieszenie transformacji cyfrowej w administracji” (COM(2016)0179),

–  uwzględniając badanie porównawcze administracji elektronicznej z 2016 r. przeprowadzone na zlecenie Komisji,

–  uwzględniając komunikat Komisji „Strategia jednolitego rynku cyfrowego dla Europy” (COM(2015)0192) oraz towarzyszący mu dokument roboczy służb Komisji (SWD(2015)0100),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 19 stycznia 2016 r. w sprawie „W kierunku aktu o jednolitym rynku cyfrowym”(2),

–  uwzględniając decyzję Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2240 z dnia 25 listopada 2015 r. ustanawiającą program na rzecz rozwiązań interoperacyjnych i wspólnych ram dla europejskich administracji publicznych, przedsiębiorstw i obywateli (program ISA2) jako środek modernizacji sektora publicznego,

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 1 czerwca 2016 r. „Normy europejskie dla XXI wieku” (COM(2016)0358),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 31 marca 2011 r. w sprawie ochrony krytycznej infrastruktury teleinformatycznej „Osiągnięcia i dalsze działania na rzecz globalnego bezpieczeństwa cyberprzestrzeni” (COM(2011)0163),

–  uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1148 z dnia 6 lipca 2016 r. w sprawie środków na rzecz wysokiego wspólnego poziomu bezpieczeństwa sieci i systemów informatycznych na terytorium Unii,

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 2 lipca 2014 r. „Ku gospodarce opartej na danych” (COM(2014)0442),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 10 marca 2016 r. w sprawie dążenia ku dobrze prosperującej gospodarce opartej na danych(3),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1316/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. ustanawiające instrument „Łącząc Europę”, zmieniające rozporządzenie (UE) nr 913/2010 oraz uchylające rozporządzenia (WE) nr 680/2007 i (WE) nr 67/2010,

–  uwzględniając komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów „Łączność dla konkurencyjnego jednolitego rynku cyfrowego: w kierunku europejskiego społeczeństwa gigabitowego” (COM(2016)0587) oraz towarzyszący mu dokument roboczy służb Komisji (SWD(2016)0300),

–  uwzględniając wniosek Komisji dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającej Europejski kodeks łączności elektronicznej (wersja przekształcona) (COM(2016)0590) oraz załączniki I–XI do tego wniosku, a także ocenę skutków (SWD(2016)0303), streszczenie oceny skutków (SWD(2016)0304) oraz ocenę i streszczenie (SWD(2016)0305),

–  uwzględniając wniosek Komisji dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenia (UE) nr 1316/2013 i (UE) nr 283/2014 w odniesieniu do propagowania łączności internetowej w społecznościach lokalnych (COM(2016)0589),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2120 z dnia 25 listopada 2015 r. ustanawiające środki dotyczące dostępu do otwartego internetu oraz zmieniające dyrektywę 2002/22/WE w sprawie usługi powszechnej i związanych z sieciami i usługami łączności elektronicznej praw użytkowników, a także rozporządzenie (UE) nr 531/2012 w sprawie roamingu w publicznych sieciach łączności ruchomej wewnątrz Unii,

–  uwzględniając dyrektywę (UE) 2016/2102 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 października 2016 r. w sprawie dostępności stron internetowych i mobilnych aplikacji organów sektora publicznego,

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014 z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylające dyrektywę 1999/93/WE,

–  uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/37/UE z dnia 27 czerwca 2013 r. w sprawie ponownego wykorzystywania informacji sektora publicznego (dyrektywa ISP),

–  uwzględniając wniosek Komisji dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 10 stycznia 2017 r. w sprawie wprowadzenia europejskiej e-karty usług oraz powiązanych mechanizmów administracyjnych (COM(2016)0824),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 10 stycznia 2017 r. „Wymiana i ochrona danych osobowych w zglobalizowanym świecie” (COM(2017)0007),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 10 stycznia 2017 r. „Budowa europejskiej gospodarki opartej na danych” (COM(2017)0009),

–  uwzględniając wniosek Komisji z dnia 10 stycznia 2017 r. dotyczący rozporządzenia w sprawie poszanowania życia prywatnego i ochrony danych osobowych w łączności elektronicznej oraz uchylającego dyrektywę 2002/58/WE (rozporządzenia w sprawie prywatności i łączności elektronicznej) (COM(2017)0010),

–  uwzględniając wniosek Komisji z dnia 10 stycznia 2017 r. dotyczący rozporządzenia w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych przez instytucje, organy, biura i agencje Unii i swobodnego przepływu tych danych oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 45/2001 i decyzję nr 1247/2002/WE (COM(2017)0008),

–  uwzględniając dyrektywę 96/9/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 marca 1996 r. w sprawie ochrony prawnej baz danych,

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 19 kwietnia 2016 r. „Europejska inicjatywa dotycząca przetwarzania w chmurze – budowanie w Europie konkurencyjnej gospodarki opartej na danych i wiedzy” (COM(2016)0178),

–  uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylającą dyrektywę 2004/18/WE,

–  uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/55/UE z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie fakturowania elektronicznego w zamówieniach publicznych,

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 10 czerwca 2016 r. „Nowy europejski program na rzecz umiejętności” (COM(2016)0381/2),

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów oraz opinie Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii i Komisji Prawnej (A8-0178/2017),

A.  mając na uwadze, że strategie modernizacji administracji publicznej muszą zostać dostosowane do zmieniającego się środowiska umożliwiającego transformację na rzecz administracji elektronicznej;

B.  mając na uwadze, że cyfryzacja usług rządowych powinna przyczynić się do osiągnięcia pełnego potencjału jednolitego rynku, promocji większego korzystania z obywatelstwa, poprawy jakości życia obywateli oraz rozwoju społecznego i gospodarczego regionów, powszechniejszego zrozumienia usług publicznych przez obywateli i korzystania przez nich z tych usług oraz poprawy ich efektywności i opłacalności, a także pogłębienia uczestnictwa politycznego poprzez wzmocnienie dialogu obywateli z władzami publicznymi oraz przez zwiększenie przejrzystości; mając na uwadze, że UE powinna zachęcać do wymiany najlepszych praktyk i technologii między państwami członkowskimi;

C.  mając na uwadze apel do sektora technologii informacyjno-komunikacyjnych (ICT) o pomoc w tej transformacji polegającą na dostarczaniu rozwiązań dostosowanych do potrzeb administracji publicznej;

D.  mając na uwadze, że transformację na rzecz administracji elektronicznej należy zainicjować na szczeblu unijnym, krajowym w państwach członkowskich, regionalnym i lokalnym;

E.  mając na uwadze, że pełen potencjał cyfrowej administracji publicznej jest osiągalny wyłącznie w sytuacji, w której obywatele i przedsiębiorstwa mogą mieć całkowite zaufanie do oferowanych usług;

F.  mając na uwadze, że unijny portal „e-Sprawiedliwość” stanowi podstawowe narzędzie służące uzyskiwaniu dostępu do informacji i wymiaru sprawiedliwości oraz że jest istotnym krokiem na drodze do zmodernizowania administracji publicznej UE;

G.  mając na uwadze, że lepszy dostęp do informacji oraz szersze wykorzystanie udoskonalonych narzędzi cyfrowych umożliwiających dokonywanie formalności związanych z prawem spółek na wszystkich etapach funkcjonowania powinny zwiększyć pewność prawa i ograniczyć wydatki przedsiębiorstw;

H.  mając na uwadze, że obecnie podejmowane są wysiłki na rzecz połączenia unijnych elektronicznych rejestrów przedsiębiorstw i rejestrów dłużników niewypłacalnych, co ma znaczenie z punktu widzenia przejrzystości oraz pewności prawa na rynku wewnętrznym;

I.  mając na uwadze, że indywidualny dostęp do tych rejestrów za pośrednictwem portalu „e-Sprawiedliwość” nie jest jeszcze możliwy z powodu różnic między standardami technicznymi stosowanymi w państwach członkowskich; mając na uwadze, że konieczne są dalsze starania, by narzędzia administracji elektronicznej stały się przystępne, interoperacyjne i przyjazne dla użytkownika oraz dostępne dla ogółu społeczeństwa w UE; mając na uwadze, że ze względu na charakter danych wykorzystywanych w działalności wymiaru sprawiedliwości podstawowym warunkiem korzystania z portalu „e-Sprawiedliwość” jest pewien poziom bezpieczeństwa i ochrony danych w ramach ich przetwarzania;

1.  uważa, że rozwój administracji elektronicznej jest kluczowym elementem jednolitego rynku cyfrowego, oraz wzywa Komisję, aby na podstawie wskaźników efektywności określiła konkretne, realistyczne i wymierne cele planu działania i monitorowała, czy zostały one osiągnięte, oraz co roku przedstawiała Parlamentowi sprawozdania z postępów w jego realizacji; podkreśla, że plan działania na rzecz administracji elektronicznej na lata 2011–2015 przyniósł pozytywne wyniki zarówno na szczeblu UE, jak i na szczeblu państw członkowskich; zachęca Komisję i państwa członkowskie, aby dokonały również oceny potrzeb konsumentów w celu zwiększenia poziomu wykorzystania usług elektronicznych;

Cyfryzacja administracji publicznej

2.  jest zdania, że administracje publiczne powinny być otwarte, przejrzyste, efektywne i powszechne, zapewniając obywatelom i przedsiębiorstwom wolne od granic, spersonalizowane, przyjazne dla użytkownika i dostępne cyfrowe usługi publiczne typu koniec-koniec przed rokiem 2022, a tym samym zmniejszając koszty, bariery i obciążenia administracyjne dla obywateli i przedsiębiorstw, zwłaszcza MŚP, oraz w rezultacie czerpiąc wszelkie korzyści z rewolucji cyfrowej; uważa jednak, że powinno to być zgodne z uczciwą restrukturyzacją w administracji publicznej;

3.  popiera plan zakładający oparcie przyszłych inicjatyw na zasadzie „domyślnej cyfrowości” oraz podkreśla znaczenie wdrożenia zasady jednorazowości, która ułatwi obywatelom i przedsiębiorstwom kontakt z administracjami publicznymi przez wyeliminowanie niepotrzebnie czasochłonnych procesów administracyjnych, a także ułatwi ponowne wykorzystanie wcześniej dostarczonych informacji do innych celów; podkreśla, że z badań przeprowadzonych przez Komisję wynika, iż zgodnie z oczekiwaniami wdrożenie zasady jednorazowości na szczeblu UE pozwoli zaoszczędzić około 5 mld EUR rocznie do 2017 r.; wzywa Komisję, aby przedstawiła Parlamentowi sprawozdanie z wyników przeprowadzonego dużego projektu pilotażowego stosowania zasady jednorazowości w odniesieniu do przedsiębiorstw oraz do uruchomienia podobnego projektu w odniesieniu do obywateli przed końcem 2017 r.;

4.  z zadowoleniem przyjmuje zamiar Komisji dotyczący jak najwcześniejszego ustanowienia jednego portalu cyfrowego, który zapewniłby obywatelom i przedsiębiorcom zharmonizowany i spójny pakiet usług online w dziedzinie jednolitego rynku zarówno na szczeblu krajowym, jak i unijnym, obejmujący informacje o przepisach UE i przepisach krajowych, a także usługi pomocy, oraz dotyczący realizacji najważniejszych procedur dla obywateli i przedsiębiorców w sytuacjach transgranicznych i pomocy we wdrożeniu zasady jednorazowości w UE; wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby zapewniły jego szybkie i pełne wdrożenie oraz podjęły wszystkie działania niezbędne do zagwarantowania jego wydajnego funkcjonowania i interoperacyjności, tak aby uruchomić cały jego potencjał i uzyskać dostęp do wynikających zeń korzyści; podkreśla, że należy propagować istniejące najlepsze praktyki stosowane w niektórych państwach członkowskich; uważa, że inicjatywa ta powinna zapewnić, by wszystkie państwa członkowskie posiadały jeden oficjalny portal e-usług dający dostęp do wszystkich ich usług online oraz dostępnych interoperacyjnych usług na szczeblu UE; wzywa państwa członkowskie do zapewnienia szybkiego i pełnego wdrożenia portali pojedynczych punktów kontaktowych;

5.  wzywa Komisję, aby rozważyła dalsze sposoby promowania rozwiązań cyfrowych w zakresie obsługi formalności w całym okresie funkcjonowania spółki, elektronicznego wypełniania dokumentów spółki oraz dostarczania transgranicznych i innych informacji do rejestrów przedsiębiorstw; zauważa, że w tej dziedzinie jedynym sposobem na ustanowienie właściwych ram prawnych dla rozwiązań cyfrowych w całej UE może być opracowanie odpowiedniego prawodawstwa;

6.  uważa, że należy przyspieszyć prace nad elektronicznym połączeniem rejestrów przedsiębiorstw i rejestrów dłużników niewypłacalnych państw członkowskich, oraz podkreśla znaczenie tego połączenia dla rynku wewnętrznego; podkreśla, że wszelkie otrzymywane w ten sposób informacje powinny być zgodne ze wspólnymi wzorcami lub ramami europejskimi;

7.  podkreśla znaczenie powszechności, dostępności i ogólnego dostępu do cyfrowych usług publicznych, co stanowi zasadniczy czynnik będący podstawą opracowywania i realizacji strategii promujących konkurencyjność, wzrost i zatrudnienie, oraz wzywa państwa członkowskie do pełnego wdrożenia i stosowania nowej dyrektywy dotyczącej dostępności stron internetowych i mobilnych aplikacji organów sektora publicznego, które będą użyteczne dla osób niepełnosprawnych i starszych;

8.  podkreśla znaczenie idei „otwartych danych”, dzięki której określone informacje z sektora publicznego mogą być wielokrotnie i bez ograniczeń wykorzystywane, w tym przez osoby trzecie, administrację publiczną i pomiędzy jej organami; podkreśla potrzebę zabezpieczeń, które gwarantują poszanowanie praw autorskich i ochronę danych; powtarza, że otwarty i powszechny swobodny przepływ danych umożliwi dalszy rozwój i tworzenie innowacyjnych rozwiązań, a także zwiększy efektywność i przejrzystość; podkreśla, że tego rodzaju dane i informacje publiczne powinny być zatem udostępniane w miarę możliwości z myślą o wspieraniu nowych możliwości dla wiedzy i przyczynieniu się do rozwoju i umocnienia otwartego społeczeństwa; przypomina, że administracja publiczna powinna w miarę możliwości udostępniać informacje, szczególnie gdy objętość generowanych danych jest bardzo duża, jak w przypadku programu Infrastruktura Informacji Przestrzennej w Europie; uważa, że należy zwiększyć wysiłki na rzecz wdrożenia skoordynowanej strategii danych zarówno w instytucjach UE, jak i w państwach członkowskich, obejmującej zwiększenie ilości danych w domenie publicznej oraz szybsze ich przekazywanie do domeny publicznej, zapewnienie lepszej jakości danych i łatwego do nich dostępu oraz udostępnianie e-prawa w formatach nadających się do odczytu maszynowego;

9.  zwraca uwagę na korzyści z e-uczestnictwa i podkreśla, że państwa członkowskie powinny w większym stopniu korzystać z możliwości konsultacji, udzielania informacji i podejmowana decyzji drogą elektroniczną; podkreśla, że aby zapobiec nadużyciom systemów, e-uczestnictwo, szczególnie w odniesieniu do podejmowania decyzji drogą elektroniczną, musi być zgodne z przepisami rozporządzenia (UE) nr 910/2014 w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym, tak aby zapewnić odpowiedzialność i przejrzystość;

10.  z zadowoleniem przyjmuje inicjatywy podjęte przez wszystkie instytucje UE w celu wzmocnienia mechanizmów e-uczestnictwa na szczeblu UE i państw członkowskich oraz zwraca się do Komisji o dalsze rozwijanie i promowanie narzędzi cyfrowych, takich jak systemy głosowania elektronicznego i portal petycji, które służą zachęceniu obywateli i przedsiębiorców do uczestnictwa w procesie kształtowania polityki UE, a także zwiększaniu tego uczestnictwa;

11.  zwraca uwagę, że w ciągu ostatnich pięciu lat znacząco upowszechniło się korzystanie z urządzeń mobilnych, podczas gdy tylko jedna trzecia ogólnodostępnych stron internetowych nadaje się do przeglądania na takich urządzeniach; w związku z tym apeluje do państw członkowskich o ocenę możliwości rozwoju rozwiązań mobilnych z zakresu usług administracji elektronicznej oraz o zapewnienie, by te rozwiązania były przyjazne dla użytkownika i zawsze ogólnodostępne; podkreśla, że dla zapewnienia trwałego dostępu do usług administracji elektronicznej strony internetowe i instrumenty administracji publicznej muszą być dostosowane do nowoczesnych technologii oraz stale zmieniających się wymogów w zakresie cyberbezpieczeństwa;

12.  apeluje do państw członkowskich o promowanie i wykorzystywanie elektronicznych zamówień publicznych przy zakupie towarów i usług lub przy zamówieniach na roboty budowlane, co zwiększa przejrzystość i efektywność wydatków publicznych, a także prowadzi do obniżenia kosztów i ograniczenia biurokracji; wzywa też państwa członkowskie do wzmożonego stosowania rejestrów umów i interoperacyjnych podpisów elektronicznych w swoich sektorach publicznych; wzywa Komisję i państwa członkowskie do podjęcia niezbędnych kroków w celu zapewnienia przejrzystości zamówień publicznych przez udostępnianie informacji w czasie rzeczywistym wszystkim uczestnikom procedury zamówienia; w związku z tym wzywa Komisję do ułatwiania wymiany najlepszych praktyk w zakresie stosowania kryteriów innowacyjności w zamówieniach publicznych, w szczególności przez zapewnienie, aby w zamówieniach nie wykluczano rozwiązań, ale pozostawiono oferentom możliwość zaproponowania innowacyjnych i otwartych rozwiązań; wzywa Komisję, aby kontynuowała prace nad standardami fakturowania elektronicznego, składania ofert i ogłaszania zamówień drogą elektroniczną oraz aby zachęcała do stosowania identyfikacji elektronicznej w wewnętrznych systemach administracyjnych w celu poprawy sprawozdawczości i identyfikowalności wszystkich czynności w tych systemach;

13.  podkreśla znaczenie rozwoju bezpiecznych, niezawodnych i interoperacyjnych transgranicznych usług publicznych, wraz z zapobieganiem dalszej fragmentacji i wspieraniem mobilności; podkreśla, że interoperacyjność i normalizacja stanowią kluczowe elementy sprzyjające wdrażaniu struktur administracji elektronicznej, a zatem przyjmuje z zadowoleniem komunikat Komisji „Normy europejskie dla XXI wieku”, a w związku z tym również planowaną rewizję europejskich ram interoperacyjności; zaznacza, że korzystanie ze standardów otwartych jest kluczowe, aby obywatele UE mogli uczestniczyć w platformach rządowych, i podkreśla, że normy muszą służyć interesom ogółu społeczeństwa, przez co muszą być powszechne i uczciwe, muszą obowiązywać przez długi czas i być opracowywane w otwarty i przejrzysty sposób; apeluje do Komisji i państw członkowskich o promowanie standardów otwartych przy opracowywaniu publicznych rozwiązań cyfrowych i o zwrócenie większej uwagi na interoperacyjność i potencjalne korzyści ze skutecznego stosowania technologii cyfrowych;

14.  ubolewa, że w 2015 r. tylko 28 % europejskich gospodarstw domowych na obszarach wiejskich miało stały dostęp do szybkiego internetu oraz że średni zasięg sieci 4G na obszarach wiejskich wynosił tylko 36 %, mimo że dla całej UE było to 86 %, jak również zwraca uwagę na pilną potrzebę stałego wsparcia w zwiększaniu łączności szerokopasmowej, w szczególności na obszarach wiejskich, ponieważ dostęp do szybkiego łącza szerokopasmowego jest niezbędnym warunkiem korzystania z usług administracji elektronicznej; w związku z tym apeluje do Komisji i państw członkowskich o dalsze zapewnianie odpowiedniego finansowania na rzecz zwiększania łączności szerokopasmowej, infrastruktury usług cyfrowych i transgranicznej interakcji administracji publicznej po roku 2020 w ramach instrumentu „Łącząc Europę” lub innych odpowiednich programów UE, co pozwoli zapewnić długotrwały i zrównoważony rozwój; w tym kontekście wzywa operatorów do zwiększenia nakładów na infrastrukturę w celu poprawy łączności na obszarach wiejskich oraz do zapewnienia, aby również obszary wiejskie skorzystały z sieci 5G o bardzo dużej przepustowości, ponieważ zapewnienie takiej łączności będzie kluczowym aspektem w rozwoju społeczeństwa cyfrowego;

15.  podkreśla, że pełne wdrożenie bezpiecznej, wystarczającej, odpornej na zagrożenia, niezawodnej i wysokowydajnej infrastruktury, np. bardzo szybkich sieci szerokopasmowych i telekomunikacyjnych, ma kluczowe znaczenie dla funkcjonowania usług administracji elektronicznej; dlatego też wzywa do szybkiego przyjęcia europejskiego kodeksu łączności elektronicznej, by osiągnąć strategiczne cele europejskie; uważa za kluczową sprawę, by organy publiczne nadążały za rozwojem technologicznym i miały potencjał wystarczający do przyjmowania innowacyjnych technologii, np. dużych zbiorów danych, internetu rzeczy czy usług mobilnych, takich jak 5G, spełniających potrzeby użytkowników;

16.  uważa, że ponowne użycie technicznych elementów składowych instrumentu „Łącząc Europę” (CEF) w sektorze publicznym i prywatnym ma zasadnicze znaczenie dla funkcjonowania infrastruktury usług cyfrowych; podkreśla potrzebę zapewnienia po 2020 r. długofalowo zrównoważonego charakteru technicznych elementów składowych CEF oraz wyników projektów pilotażowych na dużą skalę i ISA2; podkreśla potencjał, jaki program WiFi4EU może mieć w promowaniu powszechnego dostępu do ultraszybkich sieci; dlatego wzywa Komisję i państwa członkowskie do opracowania długofalowej struktury zarządzania służącej osiąganiu celów jednolitego rynku cyfrowego, której priorytetem będzie reagowanie na potrzeby obywateli i przedsiębiorstw i która w miarę możliwości powinna propagować stosowanie wspólnych standardów;

17.  zauważa, że wykorzystanie innowacyjnych rozwiązań w usługach publicznych wymagających intensywnego przetwarzania danych, np. usług w chmurze, odbywa się nadal zbyt wolno i jest rozdrobnione; przypomina, że usługi takie jak INSPIRE generują znaczną ilość danych, co wymaga wyższej mocy obliczeniowej; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę Komisji dotyczącą przetwarzania w chmurze oraz uważa, że bazę użytkowników europejskiej chmury dla otwartej nauki należy rozszerzyć na sektor publiczny;

18.  wzywa Komisję do informowania o tym, jak ważny jest portal „e-Sprawiedliwość”, oraz o płynących z niego korzyściach, a także do przekształcenia tego portalu w kompleksowy punkt obsługi związanej ze wszystkimi odpowiednimi informacjami prawnymi oraz dostępem do wymiaru sprawiedliwości w państwach członkowskich; zauważa jednak, że nie wszystkie strony postępowania mają taki sam dostęp i niezbędne umiejętności, by korzystać z technologii informacyjno-komunikacyjnych, co może oznaczać, że mają ograniczony dostęp do wymiaru sprawiedliwości; podkreśla, że szczególną uwagę należy zwrócić na umożliwienie dostępu do portalu „e-Sprawiedliwość” osobom niepełnosprawnym;

19.  z zadowoleniem przyjmuje wprowadzenie projektu e-CODEX, który umożliwia bezpośrednią komunikację między obywatelami a sądami we wszystkich państwach członkowskich, jako głównego etapu w dążeniu do ułatwiania dostępu transgranicznego do usług publicznych;

20.  wyraża uznanie dla Rady i Komisji w związku z ich pracą nad wprowadzeniem europejskiej sygnatury orzecznictwa (ECLI), która jest wielce użyteczna w wypadku analiz prawnych oraz dialogu sądowego, oraz z zadowoleniem przyjmuje utworzenie wyszukiwarki ECLI, która powinna ułatwić dostęp do informacji prawnych w całej Unii;

21.  ponownie wyraża potrzebę podniesienia kompetencji cyfrowych personelu administracyjnego, a także wszystkich obywateli i przedsiębiorstw, przez rozwijanie i wspieranie działań szkoleniowych na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym w celu zminimalizowania ryzyka wykluczenia cyfrowego, a także wprowadzenia specjalistycznych kursów szkoleniowych w zakresie usług administracji elektronicznej dla urzędników służby cywilnej i decydentów; podkreśla, że umiejętności cyfrowe są bezwzględnym warunkiem korzystania z administracji elektronicznej; zachęca do tworzenia programów nauczania w zakresie e-uczenia się uznawanych w europejskim systemie transferu i akumulacji punktów (ECTS); uważa, że jednym z podstawowych elementów rozwoju administracji elektronicznej jest nieustanne rozwijanie umiejętności cyfrowych; podkreśla potrzebę zlikwidowania i zapobiegania przepaści cyfrowej między pokoleniami, obszarami geograficznymi i ludźmi pochodzącymi z różnych warstw społeczno-ekonomicznych; apeluje do państw członkowskich o przyjęcie zachęt zawartych w planie działania na rzecz administracji elektronicznej, aby umożliwić szczególnie młodym obywatelom komunikację z administracją zgodną z ich przyzwyczajeniami komunikacyjnymi, i podkreśla, że nauczanie umiejętności cyfrowych ma szczególnie duże znaczenie w przypadku osób starszych, którym często brakuje umiejętności korzystania z e-usług lub pewności siebie przy korzystaniu z nich; uważa, że państwa członkowskie powinny propagować uczenie się przez całe życie i ułatwiać przeprowadzanie kampanii komunikacyjnych i edukacyjnych, włącznie z tworzeniem sieci nauczania umiejętności korzystania z mediów, aby obywatele UE mogli w pełni wykorzystywać możliwości oferowane przez nowe portale i usługi w ramach administracji elektronicznej;

22.  podkreśla potrzebę powszechnego, dwutorowego podejścia obejmującego zarówno korzystanie z internetu, jak i działalność poza nim, tak aby uniknąć wykluczenia, biorąc pod uwagę aktualny poziom analfabetyzmu cyfrowego oraz fakt, że ponad 22 % Europejczyków, w szczególności osób w podeszłym wieku, woli nie korzystać z usług online w kontaktach z administracją publiczną; podkreśla, że u podstaw niechęci do korzystania z usług online leży wiele przyczyn i barier, którymi trzeba się zająć lub które należy wyeliminować, takich jak brak wiedzy, brak umiejętności, brak zaufania czy błędne wyobrażenia; uważa, że chcąc uniknąć wykluczenia cyfrowego lub pogłębienia przepaści cyfrowej, należy zapewnić dostęp do dobrych jakościowo usług administracji elektronicznej obywatelom mieszkającym na obszarach wiejskich, górskich lub oddalonych;

23.  podkreśla, że przejście na technologię cyfrową może przynieść redukcję kosztów ponoszonych przez władze publiczne; rozumie, że cyfryzację i inne wyzwania wynikające z pakietu na rzecz modernizacji często rozpatruje się w kontekście ograniczeń budżetowych i że w nadchodzących latach szczególnie władze regionalne i lokalne mają nadal przed sobą ogrom pracy, wymagający nie tylko przyjęcia rozwiązań cyfrowych opartych na standardach otwartych, co ograniczy koszty utrzymania i zwiększy innowacyjność, ale również promowania partnerstw publiczno-prywatnych; podkreśla, że opłacalność nadejdzie z czasem, ponieważ inwestycje w cyfryzację pomogą obniżyć koszty administracyjne w przyszłości; podkreśla, że w międzyczasie nieunikniona jest potrzeba stosowania podejścia obejmującego zarówno korzystanie z internetu, jak i działalność poza nim;

24.  zauważa, że podczas rozważania cyfryzacji poszczególnych procedur administracyjnych należy uwzględniać zastrzeżenia związane z nadrzędnym interesem publicznym;

Transgraniczna administracja elektroniczna na wszystkich szczeblach administracji

25.  podkreśla, jak ważne jest stworzenie stabilnej transgranicznej infrastruktury administracji elektronicznej w celu uproszczenia dostępu do czterech podstawowych wolności i korzystania z nich;

26.  podkreśla, że transgraniczne usługi administracji elektronicznej odgrywają ważną rolę w życiu codziennym obywateli, oraz zwraca uwagę na korzyści z dalszego rozwijania systemu elektronicznej wymiany informacji dotyczących zabezpieczenia społecznego oraz Europejskiego Portalu Mobilności Zawodowej, a także transgranicznych usług w zakresie e-zdrowia;

27.  z zadowoleniem przyjmuje różne inicjatywy Komisji zmierzające do opracowania zaleceń dotyczących transgranicznych aspektów cyfrowych, w szczególności w odniesieniu do interoperacyjności i normalizacji; podkreśla jednak, że wdrażanie tych rozwiązań jest zdecydowanie zbyt wolne, biorąc pod uwagę wartość i znaczenie tych usług dla obywateli UE; wzywa Komisję do zapewnienia ustanowienia odpowiednich ram w celu umacniania zaufania pomiędzy państwami członkowskimi i przyspieszenia opracowywania zaleceń dotyczących transgranicznych aspektów cyfrowych, począwszy od ochrony danych i bezpieczeństwa przekazywania danych, a skończywszy na wprowadzeniu niezbędnej infrastruktury i niezbędnych usług;

28.  zwraca się do Komisji o dalsze rozwijanie Europejskiego Portalu Mobilności Zawodowej EURES i promowanie korzystania zeń, przez zapewnienie ściślejszej integracji i współdziałania portalu EURES z systemami publicznych służb zatrudnienia, w celu ułatwienia i zwiększenia mobilności pracodawców i osób poszukujących pracy w Unii Europejskiej;

29.  podkreśla, że e-zdrowie może znacząco przyczynić się do poprawy jakości życia obywateli przez zapewnienie pacjentom bardziej dostępnej, racjonalnej pod względem kosztów i skutecznej opieki zdrowotnej;

30.  jest zdania, że w celu osiągnięcia pełnej funkcjonalności transgranicznych usług administracji elektronicznej należy koniecznie wyeliminować ograniczenia językowe oraz że administracje publiczne, w szczególności w regionach przygranicznych, powinny udostępniać informacje i usługi nie tylko w językach ich państw członkowskich, ale także w innych odpowiednich językach europejskich;

31.  podkreśla znaczenie wymiany najlepszych praktyk, przykładów i doświadczeń zdobytych w projektach między wszystkimi szczeblami administracji zarówno w państwach członkowskich, jak i pomiędzy nimi; uznaje, że finansowane przez UE duże programy pilotażowe, takie jak eSENS, eCODEX i TOOP, znacząco przyczyniają się do doskonalenia usług transgranicznych w Europie;

32.  jest zdania, że w ramach kompleksowego monitorowania wyników administracji elektronicznej w państwach członkowskich należy dopilnować, aby metodyka oceny wyników odpowiednio uwzględniała specyfikę krajową; zwraca uwagę na korzyści dla decydentów i opinii publicznej wynikające z wiarygodnego pomiaru wyników w państwach członkowskich;

33.  wskazuje, że interoperacyjność, standardy otwarte i otwarte dane są nie tylko kluczowe w kontekście transgranicznym, ale także potrzebne na szczeblach administracji krajowej, regionalnej i lokalnej w każdym państwie członkowskim, przy uwzględnieniu także konieczności ochrony danych podczas przekazywania informacji;

34.  apeluje do Komisji i pozostałych instytucji unijnych, by stanowiły wzorce do naśladowania w dziedzinie administracji elektronicznej i udostępniły przejrzysty i łatwy w obsłudze portal dla obywateli i przedsiębiorstw, a także cyfrowe usługi typu koniec-koniec, w szczególności w przypadku wniosków o dofinansowanie unijne i zamówień publicznych, i wzywa Komisję do wzmożenia starań na rzecz przetłumaczenia swoich stron internetowych na wszystkie języki urzędowe UE i podkreślenia najlepszych praktyk;

Ochrona i bezpieczeństwo danych

35.  podkreśla, że zaufanie obywateli do ochrony danych osobowych ma kluczowe znaczenie dla zagwarantowania powodzenia planu działania UE na rzecz administracji elektronicznej na lata 2016–2020, i zaznacza, że administracje publiczne muszą postępować z danymi osobowymi w bezpieczny sposób i w całkowitej zgodności z ogólnym rozporządzeniem o ochronie danych oraz przepisami UE o ochronie prywatności, co zwiększy zaufanie do usług cyfrowych;

36.  podkreśla, że plan na rzecz e-zdrowia należy rozpatrywać również w kontekście planu działania na rzecz administracji elektronicznej, ponieważ stanowi on jego ważną część; uważa, że niezbędna jest poprawa w zakresie gromadzenia i przekazywania danych oraz że w pewnych przypadkach należy w miarę konieczności zapewnić możliwość transgranicznego przekazywania danych, ponieważ ułatwi to świadczenie usług zdrowotnych dla wszystkich obywateli UE;

37.  wskazuje, że prawodawstwo w zakresie ochrony danych powinno być postrzegane nie jako przeszkoda, ale jako punkt wyjścia dla rozwoju innowacyjnych rozwiązań administracji elektronicznej, w związku z czym podkreśla potrzebę opracowania skutecznych wytycznych dotyczących stosowania ogólnego rozporządzenia o ochronie danych, a także stałej wymiany informacji z zainteresowanymi stronami;

38.  zwraca uwagę, że jedynie 15 % Europejczyków deklaruje, iż ma poczucie pełnej kontroli nad tym, jak są wykorzystywane ich dane osobowe; uznaje, że należy kontynuować analizę kwestii własności danych, i ufa, że przyszłe działania będą mogły opierać się na komunikacie Komisji „Budowa europejskiej gospodarki opartej na danych” i innych powiązanych wnioskach;

39.  wzywa państwa członkowskie, by zapewniły szybkie i całkowite wdrożenie rozporządzenia w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym (rozporządzenie eIDAS), ponieważ podpis elektroniczny, identyfikacja elektroniczna i uwierzytelnienie elektroniczne stanowią podwaliny transgranicznych cyfrowych usług publicznych; podkreśla znaczenie promowania korzystania przez obywateli, przedsiębiorstwa i administracje publiczne z notyfikowanych systemów identyfikacji elektronicznej w ramach rozporządzenia eIDAS; podkreśla w tym kontekście, że wdrożenie tych elementów podstawowych powinno być priorytetem dla sektora prywatnego i publicznego w procesie rozwoju usług cyfrowych; w związku z tym wzywa Komisję do podjęcia działań mających na celu ułatwianie i promowanie współpracy między sektorem publicznym a prywatnym w zakresie transgranicznego i międzysektorowego korzystania z identyfikacji elektronicznej i podpisu cyfrowego; z zadowoleniem przyjmuje program ISA2, obejmujący wszystkie dziedziny polityki UE wymagające interoperacyjności systemów funkcjonujących na szczeblu unijnym i krajowym;

40.  podkreśla, że ochrona przed cyberatakami i odporność organów administracji w przypadku cyberataku mają duże znaczenie i muszą być rozwijane; zwraca uwagę, że w tym celu niezbędne jest europejskie podejście, szczególnie z uwagi na fakt, że zasada jednorazowości, będąca częścią planu działania UE na rzecz administracji elektronicznej na lata 2016–2020, zakłada wymianę danych obywateli między europejskimi organami administracji;

41.  podkreśla, że bezpieczeństwo danych musi być uwzględnione już na etapie projektowania aplikacji, które muszą być nowoczesne i łatwe w obsłudze, oraz procesów administracyjnych, które muszą być sprawne („bezpieczeństwo na etapie projektowania”), tak aby korzyści związane z nowoczesnymi technologiami były w pełni dostępne dla obywateli i przedsiębiorstw;

°

°  °

42.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie oraz Komisji.

(1)

Dz.U. C 258E z 7.9.2013, s. 64.

(2)

Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0009.

(3)

Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0089.


UZASADNIENIE

Sprawozdawczyni z zadowoleniem przyjmuje zaprezentowany przez Komisję Europejską plan działania na rzecz administracji elektronicznej, który wyznacza ambitne cele do osiągnięcia w nadchodzących latach. W odróżnieniu od planu działania na lata 2011–2015, bieżące działania są osadzone w szerszym kontekście i stanowią część strategii rynku cyfrowego przyjętej przez Komisję. Stosując takie rozwiązanie, Komisja przyznaje, że bariery cyfrowe wynikające z rozdrobnienia jednolitego rynku cyfrowego istnieją nie tylko w sektorze prywatnym, ale także w sektorze publicznym.

W rzeczy samej, wszystkie sektory stoją w obliczu istotnych wyzwań związanych z transformacją na rzecz społeczeństwa cyfrowego. Nie tylko tempo tych zmian jest zdumiewające – aktualnie dostępne rozwiązania technologiczne oraz te, które zaraz będą gotowe do wdrożenia, zdają się oferować niezgłębione możliwości. Administracje publiczne muszą być przygotowane do tego, aby aktywnie uczestniczyć w tym procesie transformacji i świadczyć usługi na miarę przyszłości.

Cyfryzacja administracji publicznej

Administracji publicznej należy umożliwić wykorzystanie potencjału cyfryzacji w jak najlepszy sposób. Potencjał ten kryje się w zarówno wewnętrznym, jak i zewnętrznym przepływie pracy w sektorze administracji, jako że jej pracownicy oczekują pracy, a obywatele i przedsiębiorstwa oczekują uczestnictwa w nowoczesnym środowisku cyfrowym.

Administracja cyfrowa musi być otwarta, efektywna i powszechna, zapewniając obywatelom i przedsiębiorstwom wolne od granic, spersonalizowane, przyjazne dla użytkownika cyfrowe usługi publiczne typu koniec-koniec. Warunkiem wstępnym jest świadczenie usług publicznych wszędzie, gdzie jest to możliwe („domyślna cyfrowość”). Jednocześnie od obywateli i przedsiębiorstw nie powinno się wymagać wielokrotnego dostarczania tych samych informacji (zasada jednorazowości). Wielokrotne dostarczanie tych samych informacji nie tylko nakłada dodatkowe obowiązki na wszystkie zainteresowane strony, ale także sygnalizuje, że administracja publiczna nie wykorzystuje w pełni potencjału rozwiązań cyfrowych, a tym samym niepotrzebnie powiela wewnętrzne procesy.

Przyszłe strategie dotyczą jednakże nie tylko dostarczania danych, ale także dostępności. Z perspektywy Unii dotyczy to przede wszystkim informacji związanych z jednolitym rynkiem, na co słusznie zwróciła uwagę Komisja. Stworzenie jednego portalu cyfrowego powinno zdecydowanie ułatwić obywatelom i przedsiębiorstwom dostęp do informacji.

Unia osiągnęła już jednak inne cele w zakresie dostępności: wprowadzając nową dyrektywę w sprawie dostępności stron internetowych i aplikacji(1), prawodawcy unijni zwiększyli dostępność do usług publicznych online. Państwa członkowskie są obecnie zobowiązane do tworzenia łatwych w obsłudze stron internetowych nie tylko dla osób niepełnosprawnych, ale docelowo dla wszystkich użytkowników.

W tym kontekście należy zauważyć, że dziś ponad 83 % europejskich gospodarstw domowych ma dostęp do internetu i utrzymuje się tendencja do coraz powszechniejszego korzystania z urządzeń mobilnych. Jednocześnie tylko jedna trzecia ogólnodostępnych stron internetowych jest przystosowana do wyświetlania na takich urządzeniach. Taka diagnoza prowadzi do konkluzji, że istnieje znaczny potencjał, aby usprawnić rozwiązania w zakresie mobilnych usług administracji elektronicznej.

Użytkownicy mogą również odnieść korzyści dzięki dostępności otwartych danych. Zarówno dane publiczne, jak i prywatne można uznać za nowe zasoby XXI wieku. Ważne jest, aby strategie otwartych danych umożliwiały obywatelom i przedsiębiorstwom nieograniczony dostęp do informacji sektora publicznego. Zgoda na powszechne wykorzystanie takich danych sprzyjałaby innowacyjnym rozwiązaniom, zwiększyłaby skuteczność i przejrzystość, a także wsparłaby transformację na rzecz prawdziwego społeczeństwa opartego na wiedzy. Niektóre z państw członkowskich są pod tym względem bardziej rozwinięte od pozostałych; jednym z nich jest Estonia, w której funkcjonuje portal otwartych danych (opendata.riik.ee). Kolejnym przykładem są Niemcy, gdzie rząd federalny aktualnie prowadzi program pilotażowy w ramach portalu govdata.de. Państwa członkowskie są proszone o to, by w miarę możliwości wymieniały się istotnymi informacjami w celu rozwoju w tej dziedzinie.

Dostępność jest warunkiem wstępnym uczestnictwa w kształtowaniu opinii w sferze publicznej. E-uczestnictwo pozwala obywatelom łatwo i aktywnie uczestniczyć w tworzeniu prawa, a państwa członkowskie powinny w większym stopniu korzystać z możliwości konsultacji, udzielania informacji i podejmowana decyzji drogą elektroniczną.

Komisja słusznie zapowiada dalsze wsparcie dla państw członkowskich w procesie przejścia do całkowitego wdrożenia elektronicznych zamówień publicznych, włącznie z pracami nad standardami fakturowania elektronicznego, a także składania ofert i ogłaszania zamówień drogą elektroniczną. Zaplanowany harmonogram jest ambitny (elektroniczne składanie ofert do 2018 r., wprowadzenie fakturowania elektronicznego do 2019 r.), a jednocześnie wykonalny pod warunkiem bliskiej współpracy Komisji i państw członkowskich w nadchodzących dwóch latach.

Proces transformacji zarówno w sektorze publicznym, jak i prywatnym odbywa się w dobie zbyt wysokiego poziomu analfabetyzmu w Europie(2) i niechęci części społeczeństwa, zwłaszcza osób starszych, do korzystania z usług online w kontaktach z administracjami publicznymi. Jednakże należy pamiętać o zasadzie, która jest ważniejsza w przypadku sektora publicznego niż w sektorze prywatnym: żaden obywatel nie może zostać wykluczony. Sprawozdawczyni zauważa tym samym potrzebę połączenia inicjatyw związanych z korzystaniem z internetu z inicjatywami dotyczącymi działalności poza nim, które umożliwiają dostęp do wysokiej jakości usług dla obywateli i przedsiębiorstw i pozwalają uniknąć wykluczenia części społeczeństwa.

Pomyślnemu wejściu w cyfrową przyszłość muszą towarzyszyć najnowocześniejsze standardy nie tylko zapewniające przewidywalne i stabilne ramy inwestycyjne, ale również torujące drogę wyższej jakości, bezpieczeństwu, przejrzystości i interoperacyjności towarów i usług. Komisja Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów pracuje aktualnie nad sprawozdaniem z własnej inicjatywy(3) w odpowiedzi na komunikat Komisji „Normy europejskie dla XXI wieku”(4). Równie istotne są inne inicjatywy podjęte lub planowane przez Komisję, w tym zamiar dokonania rewizji europejskich ram interoperacyjności.

Zachodzi ryzyko, że bez właściwej łączności rozwiązania w zakresie administracji elektronicznej pozostaną niezauważone. Pomijając inne środki, takie jak zasięg sieci 5G, zwiększenie łączności szerokopasmowej jest kluczowe, aby stworzyć dostęp do cyfrowych usług publicznych na poszczególnych obszarach wiejskich. Bez odpowiedniego finansowania publicznego ze strony Komisji Europejskiej i państw członkowskich zwiększenie łączności szerokopasmowej nie będzie możliwe. W związku z tym niezwykle istotne jest wsparcie inwestycji ze środków dostępnych w ramach instrumentu „Łącząc Europę” lub innego odpowiedniego programu UE.

Odpowiednie przeszkolenie personelu administracyjnego, obywateli i przedsiębiorstw również będzie wymagało większych nakładów finansowych. I w tym przypadku konieczne będzie współfinansowanie na szczeblu unijnym i krajowym, aby opracować ambitne programy szkoleniowe mające na celu minimalizację ryzyka wykluczenia cyfrowego.

Przy całym optymizmie towarzyszącym cyfryzacji sprawozdawczyni przyznaje, że ma ona swoje ograniczenia. W przypadku znakomitej większości usług publicznych z cyfryzacją rzeczywiście wiąże się możliwość poprawy jakości i wydajności. Jednak niektóre usługi nadal będą świadczone przez wyszkolonych pracowników w ramach ich obowiązków. Przykładowo nowoczesne technologie z pewnością mogą wpływać korzystnie na nadzór publiczny nad gospodarką pod kątem regulacji rynków finansowych. Zwiększanie efektywności ma jednak swoje ograniczenia w przypadku weryfikacji warunków sanitarnych w restauracjach – obecnie w takich kontekstach wciąż nieodzowne są inspekcje przeprowadzane na miejscu.

W rezultacie działania modernizacyjne nie mogą opierać się wyłącznie na rozwiązaniach z zakresu technologii informacyjnej lub względach gospodarczych, ale na potrzebie, by administracje publiczne świadczyły sprawne, skuteczne i przyjazne obywatelom usługi za pośrednictwem dobrze wyszkolonego personelu, który nadal będzie dostępny w oddziałach, by odpowiadać na pytania obywateli.

Transgraniczna administracja elektroniczna na wszystkich szczeblach administracji

Cyfryzacja dotyczy wszystkich państw członkowskich i Unii Europejskiej, a także wszystkich szczebli administracji. Jednakże to administracja unijna powinna stanowić wzór do naśladowania pod względem transformacji. Prosty przykład: wielu obywateli narzeka, że znalezienie właściwej informacji na stronach Komisji nie zawsze jest łatwym zadaniem. Otwarty i przejrzysty dostęp do informacji jest istotny nie tylko z punktu widzenia promowania integracji europejskiej, ale również jako element podejścia do świadczenia usług w nowoczesnej administracji.

Tempo działań osiągnięte podczas cyfryzacji administracji publicznej należy wykorzystać do wzmocnienia usług transgranicznych. Jest to szczególnie istotne, jeżeli myślimy o ożywieniu czterech podstawowych wolności jednolitego rynku (takich jak wspieranie i rozwój mobilności obywateli i przedsiębiorstw). Musimy również przyjąć następujące założenia dla sektora publicznego: obywatele i przedsiębiorstwa w całej Europie oczekują możliwości korzystania z technologii cyfrowej w innych państwach członkowskich, niż te, w których mieszkają lub mają siedzibę. Zatem kluczowe znaczenie ma dalszy rozwój systemu elektronicznej wymiany informacji dotyczących zabezpieczenia społecznego, Europejskiego Portalu Mobilności Zawodowej oraz transgranicznych usług w zakresie e-zdrowia.

Znaczenie barier językowych jest szczególnie zauważalne w regionach przygranicznych. Nie możemy jedynie zwracać się do naszych obywateli, by szkolili swoje umiejętności językowe, ale musimy dawać przykład i wszędzie tam, gdzie jest to możliwe, oferować usługi w co najmniej jednym języku innym niż język kraju zamieszkania lub siedziby, w którym istnieje faktyczne zapotrzebowanie na ten dodatkowy język.

Ochrona i bezpieczeństwo danych

Ochrona i bezpieczeństwo danych to dobry przykład obszaru, w którym administracja publiczna może stanowić wzór do naśladowania, pokazując sektorowi prywatnemu, jak szanować te podstawowe zasady, przy opracowywaniu nowej architektury technologicznej.

Ochrona danych jest jedną z fundamentalnych swobód, a niedawno Unia Europejska zaktualizowała swoje prawodawstwo, opracowując nowe rozporządzenie o ochronie danych(5), które wejdzie w życie w maju 2018 r. Ponadto Komisja niedawno wystąpiła z wnioskiem dotyczącym dostosowania dyrektywy o prywatności i łączności elektronicznej oraz unijnych przepisów dotyczących ochrony prywatności do ogólnego rozporządzenia o ochronie danych podczas ich przetwarzania przez instytucje UE(6), a także z wnioskiem dotyczącym rozporządzenia w sprawie poszanowania życia prywatnego i ochrony danych osobowych w łączności elektronicznej (rozporządzenia w sprawie prywatności i łączności elektronicznej)(7). Za sprawą nowego pakietu Unia stanowi wzór w zakresie bezpiecznego postępowania z danymi osobowymi. Mimo to krajowe administracje publiczne, w szczególności na szczeblu lokalnym, będą potrzebowały skutecznego wsparcia w stosowaniu ogólnego rozporządzenia o ochronie danych. Wytyczne należy opracować zarówno na szczeblu unijnym, jak i na szczeblu państwa członkowskiego, oraz aktualizować w zależności od potrzeb. Wsparcie będzie obejmować głównie wymianę doświadczeń między zainteresowanymi stronami, co zapewni istotny wgląd w kwestię zapewnienia odpowiedniej równowagi między przestrzeganiem podstawowego prawa do ochrony danych, a także wsparcie w rozwoju innowacyjnych rozwiązań w zakresie administracji elektronicznej.

Takie rozwiązania powinny również dotyczyć kwestii własności danych. Odnośne dyskusje, dotyczące w szczególności sektora prywatnego, zostały już zapoczątkowane przez Komisję w komunikacie „Budowa europejskiej gospodarki opartej na danych”(8). Przewidziano w nim działania dotyczące własności danych oraz inne środki, takie jak dostęp do danych i ich przekazywanie, które również będą odgrywać istotną rolę w budowaniu odpowiednich ram polityki w dziedzinie administracji publicznej. Dokument roboczy służb Komisji towarzyszący temu komunikatowi przybliża szczegóły możliwego rozwiązania tej kwestii w przyszłości(9).

Bezpieczeństwo i zaufanie to dwa komplementarne filary nowoczesnych strategii z zakresu administracji elektronicznej. Wszelkie inicjatywy muszą opierać się na działaniach dotyczących bezpieczeństwa, co będzie sprzyjać budowaniu zaufania ze strony obywateli i przedsiębiorstw, które jest konieczne do tego, by przyjąć ofertę usług cyfrowych ze strony administracji publicznej i z niej skorzystać. W kwestii bezpieczeństwa istnieją już rozwiązania na szczeblu Unii, które czekają na wdrożenie. Przykładowo, rozporządzenie w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym już stanowi otoczenie prawne dla organów publicznych, obywateli i przedsiębiorstw, umożliwiając bezpieczną interakcję elektroniczną za pośrednictwem systemów identyfikacji elektronicznej. Podpis elektroniczny, identyfikacja elektroniczna oraz uwierzytelnienie elektroniczne to istotne usługi zaufania, które zostaną wdrożone w administracji publicznej w przyszłości.

Zasada „bezpieczeństwa na etapie projektowania” również musi stanowić podstawę każdej strategii w zakresie cyfryzacji, w tym w odniesieniu do administracji elektronicznej. Niestety, z inicjatywy państw członkowskich zablokowano włączenie administracji publicznej do dyrektywy w sprawie bezpieczeństwa sieci i informacji(10). Komisja określiła zasady swojej polityki w zakresie bezpieczeństwa cybernetycznego w swoim komunikacie z 2016 r. „Wzmacnianie europejskiego systemu odporności cybernetycznej oraz wspieranie konkurencyjnego i innowacyjnego sektora bezpieczeństwa cybernetycznego” (COM(2016)0410 z dnia 5 lipca 2016 r.), w którym zaleciła stosowanie zasady „bezpieczeństwa na etapie projektowania” we wszystkich poważnych inwestycjach w infrastrukturę. Nadszedł czas, by zapewnić uwzględnianie bezpieczeństwa na etapie projektowania przy projektowaniu w ramach wszelkich inicjatyw na rzecz administracji elektronicznej.

(1)

Dyrektywa (UE) 2016/2102 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 października 2016 r w sprawie dostępności stron internetowych i mobilnych aplikacji organów sektora publicznego, Dz.U. L 327 z 2.12.2016, s. 1.

(2)

Zob. np. sprawozdanie końcowe unijnej grupy ekspertów wysokiego szczebla ds. sprawności czytania i pisania (wrzesień 2012).

(3)

2016/2274/(INI), Normy europejskie – wdrożenie rozporządzenia (UE) nr 1025/2012.

(4)

COM (2016)0358 z dnia 1 czerwca 2016 r.

(5)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE, Dz.U. L 119 z 4.5.2016, s. 1.

(6)

Wniosek Komisji dotyczący rozporządzenia w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych przez instytucje, organy, biura i agencje unijne i swobodnego przepływu tych danych oraz uchylający rozporządzenie (WE) nr 45/2001 i decyzję nr 1247/2002/WE.

(7)

Wniosek Komisji z dnia 10 stycznia 2017 r. dotyczący rozporządzenia w sprawie poszanowania życia prywatnego i ochrony danych osobowych w łączności elektronicznej oraz uchylającego dyrektywę 2002/58/WE (rozporządzenia w sprawie prywatności i łączności elektronicznej) (COM(2017)0010 final), 2017/0003/(COD).

(8)

Komunikat Komisji z dnia 10 stycznia 2017 r. „Budowa europejskiej gospodarki opartej na danych” (COM(2017)0009 final).

(9)

Dokument roboczy służb Komisji w sprawie swobodnego przepływu danych i nowych kwestii związanych z europejską gospodarką opartą na danych towarzyszący komunikatowi „Budowa europejskiej gospodarki opartej na danych” (SWD(2017)0002 final).

(10)

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1148 z dnia 6 lipca 2016 r. w sprawie środków na rzecz wysokiego wspólnego poziomu bezpieczeństwa sieci i systemów informatycznych na terytorium Unii (Dz.U. L 194 z 19.7.2016, s. 1).


OPINIA Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii (28.2.2017)

dla Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów

w sprawie planu działania UE na rzecz administracji elektronicznej na lata 2016–2020

(2016/2273(INI))

Sprawozdawczyni komisji opiniodawczej (*): Angelika Mlinar

(*) Zaangażowana komisja – art. 54 Regulaminu

WSKAZÓWKI

Komisja Przemysłu, Badań Naukowych i Energii zwraca się do Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów, właściwej dla tej sprawy, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.  uważa, że rozwój administracji elektronicznej stanowi kluczowy element jednolitego rynku cyfrowego; z zadowoleniem przyjmuje komunikat Komisji pt. „Plan działania UE na rzecz administracji elektronicznej na lata 2016–2020”; popiera podstawowe zasady planu działania, które poprawią spójność działań administracji publicznej, sprawią, że będzie ona w większym stopniu sprzyjać włączeniu społecznemu, będzie bardziej wiarygodna, wydajna i przejrzysta oraz oferować będzie otwarte, interoperacyjne i wzajemnie powiązane usługi cyfrowe ukierunkowane na użytkownika, przez co poprawi się pozycja obywateli; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że przyjęcie zasady jednorazowości obniży obciążenia i koszty administracyjne; przypomina, że wdrożenie zasady jednorazowości może przynieść na szczeblu UE oszczędności netto rzędu 5 mld EUR rocznie; z zadowoleniem przyjmuje rozpoczęcie projektu wprowadzania zasady jednorazowości w wymiarze transgranicznym (TOOP) oraz zwraca się do Komisji o zaangażowanie w to przedsięwzięcie władz lokalnych w regionach przygranicznych;

2.  podkreśla, że sprzyjające włączeniu społecznemu i dostępne usługi publiczne to zasadniczy czynnik będący podstawą kształtowania i realizowania polityki wspierającej konkurencyjność, wzrost gospodarczy i tworzenie miejsc pracy; podkreśla, że należy wykorzystać potencjał technologii cyfrowych, by powstał wydajniejszy sektor publiczny osiągający lepsze wyniki, a jednocześnie by zmniejszyć obciążenia administracyjne, wykorzystując narzędzia demokracji uczestniczącej oraz sprawny system zbierania opinii, jaki stanowią platformy cyfrowe, tak aby administracja elektroniczna odpowiadała celom zmieniającego się społeczeństwa; zauważa, że dzięki rozwojowi technologii cyfrowych można między innymi zmniejszyć opóźnienia w płatnościach dla dostawców, usprawnić pobór podatków i udoskonalić systemy opieki zdrowotnej, a także zwiększyć wydajność systemów sądownictwa, np. przez połączenie rejestrów przedsiębiorstw i rejestrów dłużników niewypłacalnych; zwraca się do Komisji o wspieranie badań przemysłowych służących opracowywaniu innowacyjnych produktów, usług lub procesów nieistniejących jeszcze na rynku, a mogących stanowić innowacyjne rozwiązania spełniające wymogi efektywności i funkcjonalności w sektorze publicznym;

3.  zachęca Komisję, by wzorując się na doświadczeniach z małym punktem kompleksowej obsługi (MOSS) oraz chcąc zapewnić większą zgodność z przepisami i równe warunki działania dla przedsiębiorstw europejskich, minimalizowała obciążenia związane z transgranicznym handlem elektronicznym wynikające ze zróżnicowanych systemów VAT;

4.  zwraca uwagę na znaczenie podnoszenia wiedzy obywateli o dostępnych narzędziach i usługach administracji elektronicznej; uważa, że chcąc uniknąć wykluczenia cyfrowego lub pogłębienia przepaści cyfrowej, należy zapewnić dostęp do dobrych jakościowo usług administracji elektronicznej obywatelom mieszkającym na obszarach wiejskich, górskich i oddalonych; apeluje o wspieranie integracyjnego podejścia w tworzeniu planu działania na rzecz administracji elektronicznej, z myślą o osobach starszych i grupach znajdujących się w trudnej sytuacji oraz o osobach o niewielkich umiejętnościach lub osobach z niepełnosprawnością utrudniającą im korzystanie z ogólnie dostępnych systemów i interfejsów; dlatego też wzywa Komisję i państwa członkowskie do przyjęcia całościowego i wszechstronnego podejścia do administracji elektronicznej w celu zapewnienia sprawnej koordynacji usług administracyjnych online i offline;

5.  podkreśla, że obywatele nieposiadający umiejętności lub narzędzi cyfrowych powinni mieć dostęp do wszystkich usług publicznych przy wykorzystaniu standardowych formularzy i metod, w tym w postaci obsługi w punktach świadczenia usług publicznych;

6.  podkreśla, że plan działania UE na rzecz administracji elektronicznej jest ważny dla regionów transgranicznych, gdyż ułatwi codzienne życie obywateli i MŚP prowadzących zazwyczaj działalność w wymiarze transgranicznym;

7.  apeluje o szybkie utworzenie elektronicznego systemu wymiany informacji o zabezpieczeniu społecznym, by zwiększyć ochronę i monitorowanie uprawnień do zabezpieczenia społecznego przysługujących obywatelom migrującym;

8.  podkreśla potrzebę bezpiecznego dostępu do danych i ich wymiany; zaznacza, że usługi administracji elektronicznej powinny być opracowywane tak, by gwarantować bezpieczeństwo informacji i ochronę danych osobowych zgodnie z przepisami europejskimi; uważa, że w razie potrzeby należy tworzyć nowe, innowacyjne technologie, by zagwarantować ujęcie w tych usługach bezpieczeństwa cybernetycznego; zaznacza, że spełnienie tych warunków zwiększy zaufanie do usług cyfrowych i ich wykorzystanie;

9.  podkreśla, że pełne wdrożenie bezpiecznej, wystarczającej, odpornej na zagrożenia, niezawodnej i wysokowydajnej infrastruktury, np. bardzo szybkich sieci szerokopasmowych i telekomunikacyjnych, ma kluczowe znaczenie dla funkcjonowania usług administracji elektronicznej; dlatego też wzywa do szybkiego przyjęcia europejskiego kodeksu łączności elektronicznej, by osiągnąć strategiczne cele europejskie; uważa za sprawę kluczową, by organy publiczne nadążały za rozwojem technologicznym i miały potencjał wystarczający do przyjmowania innowacyjnych technologii, np. dużych zbiorów danych, internetu rzeczy czy usług mobilnych, takich jak 5G, spełniających potrzeby użytkowników;

10.  z zadowoleniem przyjmuje dynamiczne i elastyczne podejście przyjęte w planie działania; wzywa radę kierowniczą, aby na podstawie wskaźników efektywności na bieżąco wyznaczała konkretne, realistyczne i wymierne cele, by stymulować innowacyjność, oraz by śledziła postępy w osiąganiu tych celów i składała sprawozdania na ten temat; uważa, że korzyści z administracji elektronicznej będą tym większe, im więcej informacji o jej wydajności będzie upowszechnianych, co zwiększy zaufanie społeczeństwa i skłoni do korzystania z takich usług;

11.  podkreśla znaczenie rozwoju bezpiecznych, niezawodnych i interoperacyjnych transgranicznych usług publicznych, który będzie zapobiegać dalszej fragmentacji i wspierać mobilność na jednolitym rynku dzięki pełnemu wdrożeniu podstawowych rozwiązań, np. wysoce zabezpieczonych systemów tożsamości elektronicznej i podpisów elektronicznych; zauważa, że wciąż brakuje interoperacyjności różnych usług publicznych w poszczególnych państwach członkowskich, na szczeblu unijnym, krajowym i lokalnym; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje przegląd europejskiej strategii i ram interoperacyjności, zaleca wspieranie najlepszych praktyk, np. korzystania z otwartych standardów i oprogramowania typu open source, oraz wzywa do szybkiego wdrożenia rozporządzenia (UE) nr 910/2014 (rozporządzenie eIDAS); w szczególności wzywa Komisję, aby wraz z państwami członkowskimi i sektorem prywatnym dążyła do rozwoju transgranicznych usług cyfrowych typu koniec-koniec w oparciu o zgłoszone systemy identyfikacji elektronicznej i podpisy elektroniczne, co pozwoli zapewnić stosowanie usług cyfrowych i identyfikacji cyfrowej do czasu pełnego wdrożenia rozporządzenia eIDAS;

12.  z zadowoleniem przyjmuje Program ISA2, obejmujący wszystkie dziedziny polityki UE wymagające interoperacyjności systemów funkcjonujących na szczeblu unijnym i krajowym, co umożliwi świadczenie paneuropejskich usług elektronicznych dla obywateli, firm i organów administracji krajowej;

13.  uważa, że ponowne użycie technicznych elementów składowych instrumentu „Łącząc Europę” (CEF) w sektorze publicznym i prywatnym jest niezbędne, aby infrastruktura usług cyfrowych mogła funkcjonować; podkreśla potrzebę zapewnienia po 2020 r. długofalowo zrównoważonego charakteru technicznych elementów składowych CEF oraz wyników projektów pilotażowych na dużą skalę i ISA2; podkreśla potencjał, jaki program WiFi4EU może mieć w promowaniu powszechnego dostępu do ultraszybkich sieci; dlatego wzywa Komisję i państwa członkowskie do opracowania długofalowej struktury zarządzania służącej osiąganiu celów jednolitego rynku cyfrowego, której priorytetem będzie reagowanie na potrzeby obywateli i przedsiębiorstw i która w miarę możliwości powinna propagować stosowanie wspólnych standardów;

14.  przypomina, że administracja publiczna powinna w miarę możliwości domyślnie posługiwać się otwartymi danymi, szczególnie gdy objętość generowanych danych jest bardzo duża, jak w przypadku programu Infrastruktura Informacji Przestrzennej w Europie; podkreśla znaczenie bezpiecznego udostępniania i przechowywania danych do ponownego użycia przez osoby trzecie, z poszanowaniem ram prawnych Unii Europejskiej i państw członkowskich; podkreśla kluczową rolę, jaką mogą odgrywać partnerstwa publiczno-prywatne i sektor prywatny w rozwijaniu nowych i innowacyjnych usług i rozwiązań;

15.  zauważa, że wykorzystanie innowacyjnych rozwiązań w usługach publicznych wymagających intensywnego przetwarzania danych, np. usług w chmurze, odbywa się nadal zbyt wolno i jest rozdrobnione; przypomina, że usługi takie jak INSPIRE generują znaczną ilość danych, co wymaga wyższej mocy obliczeniowej; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę Komisji dotyczącą przetwarzania w chmurze oraz uważa, że bazę użytkowników europejskiej chmury dla otwartej nauki należy rozszerzyć na sektor publiczny;

16.  podkreśla, że otwartość danych publicznych oraz umożliwienie swobodnego z nich korzystania jest podstawą nowoczesnej administracji elektronicznej oraz przyczynia się do rozwoju i umocnienia otwartego społeczeństwa;

17.  zwraca się do Komisji i państw członkowskich, aby zapewniły istnienie polityki szkoleń urzędników publicznych, umożliwiających im nabycie niezbędnych umiejętności cyfrowych, oraz skierowanych do obywateli i przedsiębiorstw kampanii informacyjnych na temat korzystania z nowych usług elektronicznych i ich dostępności;

18.  uważa, że Komisja może odgrywać pierwszoplanową rolę w budowaniu bardziej otwartego i sprzyjającego włączeniu społecznemu podejścia do administracji elektronicznej, koncentrującego się na obywatelach i ich potrzebach; dlatego też wzywa Komisję, by bardziej starała się dawać przykład, zwłaszcza przez przetłumaczenie swoich stron internetowych na języki UE i przez wskazywanie najlepszych praktyk, począwszy od pełnego uznania zgłoszonych systemów identyfikacji elektronicznej i podpisów cyfrowych zgodnie z rozporządzeniem eIDAS, po wprowadzenie procedur domyślnej cyfrowości, zwłaszcza w odniesieniu do wniosków o finansowanie ze środków UE i zamówień publicznych, a także apeluje do innych instytucji europejskich o szybkie przyłączenie się do tych działań; jest zdania, że przyjęcie przez Komisję przepisów dotyczących elementów składowych CEF może zwiększyć zaufanie i ułatwić zmianę kulturową w postaci przejścia na cyfrowe usługi publiczne;

19.  uważa, że jednym z podstawowych elementów rozwoju administracji elektronicznej jest nieustanne rozwijanie umiejętności cyfrowych, które przyniesie zwielokrotnienie popytu na różnego rodzaju usługi cyfrowe;

20.  wzywa Komisję i państwa członkowskie, by sprzyjały efektom mnożnikowym i upowszechnianiu rozwiązań administracji elektronicznej w sektorze prywatnym.

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGOW KOMISJI OPINIODAWCZEJ

Data przyjęcia

28.2.2017

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

43

1

6

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Nicolas Bay, Bendt Bendtsen, Xabier Benito Ziluaga, José Blanco López, Cristian-Silviu Buşoi, Reinhard Bütikofer, Angelo Ciocca, Edward Czesak, Jakop Dalunde, Fredrick Federley, Ashley Fox, Adam Gierek, Theresa Griffin, Hans-Olaf Henkel, Kaja Kallas, Krišjānis Kariņš, Seán Kelly, Jeppe Kofod, Jaromír Kohlíček, Peter Kouroumbashev, Zdzisław Krasnodębski, Miapetra Kumpula-Natri, Janusz Lewandowski, Paloma López Bermejo, Edouard Martin, Angelika Mlinar, Nadine Morano, Dan Nica, Angelika Niebler, Morten Helveg Petersen, Miroslav Poche, Michel Reimon, Herbert Reul, Paul Rübig, Massimiliano Salini, Algirdas Saudargas, Neoklis Sylikiotis, Dario Tamburrano, Patrizia Toia, Vladimir Urutchev, Kathleen Van Brempt, Martina Werner, Lieve Wierinck, Anna Záborská, Flavio Zanonato, Carlos Zorrinho

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Olle Ludvigsson, Notis Marias, Anne Sander, Maria Spyraki


OPINIA Komisji Prawnej (2.3.2017)

dla Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów

w sprawie planu działania UE na rzecz administracji elektronicznej na lata 2016–2020

(2016/2273(INI))

Sprawozdawca komisji opiniodawczej (*): Pavel Svoboda

(*) Zaangażowana komisja – art. 54 Regulaminu

WSKAZÓWKI

Komisja Prawna zwraca się do Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

A.  mając na uwadze, że unijny portal „e-Sprawiedliwość” stanowi podstawowe narzędzie służące uzyskiwaniu dostępu do informacji i wymiaru sprawiedliwości oraz że jest istotnym krokiem na drodze do zmodernizowania administracji publicznej UE;

B.  mając na uwadze, że lepszy dostęp do informacji oraz szersze wykorzystanie udoskonalonych narzędzi cyfrowych umożliwiających dokonywanie formalności związanych z prawem spółek na wszystkich etapach funkcjonowania powinny zwiększyć pewność prawa i ograniczyć wydatki przedsiębiorstw;

C.  mając na uwadze, że obecnie podejmowane są wysiłki na rzecz połączenia unijnych elektronicznych rejestrów przedsiębiorstw i rejestrów dłużników niewypłacalnych, co ma znaczenie z punktu widzenia przejrzystości oraz pewności prawa na rynku wewnętrznym;

D.  mając na uwadze, że indywidualny dostęp do tych rejestrów za pośrednictwem portalu „e-Sprawiedliwość” nie jest jeszcze możliwy z powodu różnic między standardami technicznymi stosowanymi w państwach członkowskich; mając na uwadze, że konieczne są dalsze starania, by narzędzia administracji elektronicznej stały się przystępne, interoperacyjne i przyjazne dla użytkownika oraz dostępne dla ogółu społeczeństwa w UE; mając na uwadze, że ze względu na charakter danych wykorzystywanych w działalności wymiaru sprawiedliwości, podstawowym warunkiem korzystania z portalu „e-Sprawiedliwość" jest pewien poziom bezpieczeństwa i ochrony danych w ramach ich przetwarzania;

E.  mając na uwadze, że nieustannie podejmowane są wysiłki, by usprawnić współpracę między organami administracji państw członkowskich dzięki uproszczeniu i digitalizacji niektórych usług administracyjnych;

F.  mając na uwadze, że stosowanie otwartych standardów jest niezbędne, by umożliwić obywatelom UE udział w elektronicznych platformach administracji publicznej oraz by nie zmuszać obywateli do korzystania z programów zależnych od sprzedawcy w celu komunikowania się z rządem ich kraju;

G.  mając na uwadze, że kluczowe cyfrowe technologie wspomagające powinny stanowić podstawę wszelkich działań mających unowocześnić i usprawnić służby publiczne, aby świadczyć szybkie usługi wysokiej jakości, które pozwolą obywatelom na zwiększenie mobilności, oraz aby utworzyć transgraniczne publiczne struktury administracyjne dla przedsiębiorstw, pomagając tym samym zwiększyć konkurencyjność i uczynić UE atrakcyjniejszym miejscem do inwestowania i życia;

H.  mając na uwadze, że podejmowane są obecnie działania mające wspierać pełne przejście państw członkowskich na system elektronicznych zamówień publicznych oraz stosowanie przez nie rejestrów umów i interoperacyjnych podpisów elektronicznych w sektorze publicznym;

1.  wzywa Komisję do informowania o tym, jak ważny jest portal „e-Sprawiedliwość”, oraz o płynących z niego korzyściach, a także do przekształcenia tego portalu w kompleksowy punkt obsługi związanej ze wszystkimi odpowiednimi informacjami prawnymi oraz dostępem do wymiaru sprawiedliwości w państwach członkowskich; zauważa jednak, że nie wszystkie strony postępowania mają taki sam dostęp i niezbędne umiejętności, by korzystać z technologii informacyjno-komunikacyjnych, co może oznaczać, że mają ograniczony dostęp do wymiaru sprawiedliwości; podkreśla, że szczególną uwagę należy zwrócić na umożliwienie dostępu do portalu „e-Sprawiedliwość” osobom niepełnosprawnym;

2.  wzywa Komisję do promowania i dalszego rozwoju portalu „e-Sprawiedliwość” oraz stosowania technologii cyfrowych do celów prowadzenia działalności gospodarczej i w obrębie całego sektora publicznego, aby przyspieszyć transgraniczne i międzysektorowe wykorzystywanie identyfikacji elektronicznej, w tym mobilnej identyfikacji i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym (podpisu elektronicznego i innych usług IDAS(1), uwierzytelniania witryn internetowych i usług rejestrowanego doręczenia elektronicznego);

3.  podkreśla konieczność zachowania wymiaru ludzkiego tam, gdzie usługi są już świadczone w formacie elektronicznym, aby umożliwić obywatelom korzystanie ze zindywidualizowanego doradztwa i rozwiązań;

4.  z zadowoleniem przyjmuje wprowadzenie projektu e-CODEX, który umożliwia bezpośrednią komunikację między obywatelami a sądami we wszystkich państwach członkowskich, jako głównego etapu w dążeniu do ułatwiania dostępu transgranicznego do usług publicznych; wzywa ponadto do stworzenia na poziomie UE wzajemnie połączonych baz danych w celu ułatwienia interoperacyjności między organami sądowymi w obrębie UE; przypomina jednak, że kwestie bezpieczeństwa dokumentów i tożsamości, a także bezpieczeństwa sieci nadal budzą poważny niepokój; przypomina, jak ważna jest ochrona danych osobowych i poszanowanie zasad zapisanych w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej, takich jak prawo do prywatności, w procesie wdrażania tego typu usług cyfrowych;

5.  wyraża uznanie dla Rady i Komisji w związku z ich pracą nad wprowadzeniem europejskiej sygnatury orzecznictwa (ECLI), która jest niezwykle użyteczna w wypadku analiz prawnych oraz dialogu sądowego, oraz z zadowoleniem przyjmuje utworzenie wyszukiwarki ECLI, która powinna ułatwić dostęp do informacji prawnych w całej Unii;

6.  wzywa Komisję do rozważenia dalszych sposobów promowania rozwiązań cyfrowych w zakresie obsługi formalności w całym okresie funkcjonowania spółki, elektronicznego wypełniania dokumentów spółki oraz dostarczania transgranicznych i innych informacji do rejestrów przedsiębiorstw; zauważa, że w tej dziedzinie jedynym sposobem na ustanowienie właściwych ram prawnych dla rozwiązań cyfrowych w całej UE może być opracowanie odpowiedniego prawodawstwa;

7.  podkreśla, że e-rządzenie ma szczególne znaczenie dla małych i średnich przedsiębiorstw, dla których ograniczeniem są liczba pracowników i dostępne środki;

8.  apeluje o koordynację na szczeblu UE zakupu i wdrażania rozwiązań administracji elektronicznej, aby jeszcze bardziej ułatwić wymianę danych;

9.  uważa, że aby sprawnie zrealizować plan działania, konieczne są dokładne terminy i konkretne środki mające ograniczyć biurokrację;

10.  uważa, że w celu zapewnienia terminowej realizacji planu działania na terytorium całej Unii Europejskiej państwa członkowskie powinny wprowadzić specjalistyczne kursy szkoleniowe w zakresie usług administracji elektronicznej dla urzędników służby cywilnej i decydentów;

11.  uważa, że państwa członkowskie powinny ułatwiać przeprowadzanie kampanii komunikacyjnych i edukacyjnych, aby obywatele UE mogli w pełni wykorzystywać możliwości oferowane przez nowe portale i usługi w ramach administracji elektronicznej;

12.  wzywa Komisję do wspierania państw członkowskich w tworzeniu scentralizowanych automatycznych instrumentów umożliwiających szybką identyfikację każdej osoby fizycznej lub prawnej, która posiada nieruchomości w postaci gruntów lub budynków na ich terytorium bądź sprawuje nad nimi kontrolę, aby zapobiegać wykorzystywaniu systemu finansowego w celu prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu; uważa, że informacje te powinny być dostępne bezpośrednio na poziomie krajowym dla jednostek analityki finansowej i dla właściwych organów oraz powinny być dostępne i możliwe do wyszukania za pomocą scentralizowanych instrumentów dla jednostek analityki finansowej innych państw członkowskich;

13.  uważa, że należy przyspieszyć prace nad elektronicznym połączeniem rejestrów przedsiębiorstw i rejestrów dłużników niewypłacalnych państw członkowskich, oraz podkreśla znaczenie tego połączenia dla rynku wewnętrznego; podkreśla, że wszelkie otrzymywane w ten sposób informacje powinny być zgodne ze wspólnymi wzorcami lub ramami europejskimi;

14.  zachęca do powszechnego udostępnienia danych i usług sektora publicznego w celu stworzenia nowych możliwości w zakresie wiedzy, wzrostu i zatrudnienia; apeluje do Komisji i państw członkowskich o promowanie otwartych standardów przy opracowywaniu publicznych rozwiązań cyfrowych;

15.  wzywa Komisję do zainicjowania i wdrożenia zestawu środków, które pozwolą przedsiębiorstwom na elektroniczne ubieganie się o udzielenie zamówienia publicznego w całej UE, z naciskiem na opracowanie krajowych systemów elektronicznych zamówień publicznych, jednolitego europejskiego dokumentu zamówienia oraz systemu e-Certis i e-fakturowania;

16.  uważa w związku z tym, że obowiązkiem Komisji i państw członkowskich jest współpraca przy opracowywaniu prototypu europejskiego katalogu norm ICT dla zamówień publicznych, którego celem będzie ułatwienie interoperacyjności w nabywaniu rozwiązań cyfrowych poprzez zachęcanie do odnoszenia się do norm i profili ICT dotyczących zamówień publicznych;

17.  apeluje do Komisji, aby w ramach realizacji programu sprawności i wydajności regulacyjnej (REFIT) podczas przeglądu istniejącego dorobku w zakresie rynku wewnętrznego i sporządzania nowych wniosków zwróciła większą uwagę na interoperacyjność i potencjalne korzyści płynące ze skutecznego stosowania technologii cyfrowych.

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGOW KOMISJI OPINIODAWCZEJ

Data przyjęcia

28.2.2017

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

19

2

2

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Max Andersson, Joëlle Bergeron, Marie-Christine Boutonnet, Jean-Marie Cavada, Kostas Chrysogonos, Therese Comodini Cachia, Mady Delvaux, Laura Ferrara, Sylvia-Yvonne Kaufmann, Gilles Lebreton, António Marinho e Pinto, Jiří Maštálka, Emil Radev, Julia Reda, Evelyn Regner, Pavel Svoboda, Axel Voss, Tadeusz Zwiefka

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Daniel Buda, Evelyne Gebhardt, Virginie Rozière, Tiemo Wölken

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Pál Csáky

(1)

Zbiór standardów w zakresie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na europejskim jednolitym rynku. Został on ustanowiony w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014 z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylającym dyrektywę 1999/93/WE.


INFORMACJE O PRZYJĘCIU SPRAWOZDANIAW KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

Data przyjęcia

25.4.2017

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

32

2

3

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Dita Charanzová, Carlos Coelho, Sergio Gaetano Cofferati, Anna Maria Corazza Bildt, Daniel Dalton, Nicola Danti, Dennis de Jong, Pascal Durand, Evelyne Gebhardt, Maria Grapini, Robert Jarosław Iwaszkiewicz, Liisa Jaakonsaari, Morten Løkkegaard, Eva Maydell, Marlene Mizzi, Marcus Pretzell, Virginie Rozière, Christel Schaldemose, Andreas Schwab, Olga Sehnalová, Jasenko Selimovic, Igor Šoltes, Ivan Štefanec, Catherine Stihler, Róża Gräfin von Thun und Hohenstein, Anneleen Van Bossuyt, Marco Zullo

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Pascal Arimont, Lidia Joanna Geringer de Oedenberg, Antanas Guoga, Franz Obermayr, Ulrike Trebesius, Sabine Verheyen

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

David Coburn, Pál Csáky, Andor Deli, Dieter-Lebrecht Koch


GŁOSOWANIE KOŃCOWE W KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGO

32

+

ALDE

Dita Charanzová, Morten Løkkegaard, Jasenko Selimovic

ECR

Daniel Dalton, Ulrike Trebesius, Anneleen Van Bossuyt

EFDD

Marco Zullo

PPE

Pascal Arimont, Carlos Coelho, Anna Maria Corazza Bildt, Pál Csáky, Andor Deli, Antanas Guoga, Dieter-Lebrecht Koch, Eva Maydell, Andreas Schwab, Ivan Štefanec, Róża Gräfin von Thun und Hohenstein, Sabine Verheyen

S&D

Sergio Gaetano Cofferati, Nicola Danti, Evelyne Gebhardt, Lidia Joanna Geringer de Oedenberg, Maria Grapini, Liisa Jaakonsaari, Marlene Mizzi, Virginie Rozière, Christel Schaldemose, Olga Sehnalová, Catherine Stihler

VERTS/ALE

Pascal Durand, Igor Šoltes

2

-

EFDD

David Coburn

GUE/NGL

Dennis de Jong

3

0

EFDD

Robert Jarosław Iwaszkiewicz

ENF

Franz Obermayr, Marcus Pretzell

Key to symbols:

+  :  za

-  :  przeciw

0  :  wstrzymało się

Informacja prawna - Polityka ochrony prywatności