Διαδικασία : 2016/2147(INI)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου : A8-0209/2017

Κείμενα που κατατέθηκαν :

A8-0209/2017

Συζήτηση :

PV 12/06/2017 - 14
CRE 12/06/2017 - 14

Ψηφοφορία :

PV 13/06/2017 - 5.9
Αιτιολογήσεις ψήφου

Κείμενα που εγκρίθηκαν :

P8_TA(2017)0253

ΕΚΘΕΣΗ     
PDF 1178kWORD 365k
6.6.2017
PE 600.940v02-00 A8-0209/2017

σχετικά με την αξιολόγηση της υλοποίησης του προγράμματος «Ορίζοντας 2020» με γνώμονα την ενδιάμεση αξιολόγησή της και την πρόταση για το ένατο πρόγραμμα πλαίσιο

(2016/2147(INI))

Επιτροπή Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας

Εισηγήτρια: Soledad Cabezón Ruiz

ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΕΣ
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ – ΣΥΝΟΨΗ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΡΙΣΜΑΤΩΝ
 ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ
 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
 ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ της Επιτροπής Προϋπολογισμών
 ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ της Επιτροπής Περιφερειακής Ανάπτυξης
 ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ της Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων
 ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗΣΤΗΝ ΑΡΜΟΔΙΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
 ΤΕΛΙΚΗ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ ΜΕ ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΗ ΚΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΡΜΟΔΙΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ – ΣΥΝΟΨΗ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΡΙΣΜΑΤΩΝ

1. Διαδικασία και πηγές

1.1 Στόχοι και χρονική στιγμή έκδοσης της έκθεσης

Στις 24 Μαΐου 2016, ανατέθηκε στην εισηγήτρια η εκπόνηση έκθεσης σχετικά με την υλοποίηση του προγράμματος πλαισίου για την έρευνα «Ορίζοντας 2020».

Η χρονική στιγμή έκδοσης από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο της έκθεσης για την υλοποίησή του ευθυγραμμίστηκε με το χρονοδιάγραμμα της Επιτροπής, η οποία θα εκδώσει την ανακοίνωσή της τον Οκτώβριο του 2017 και την πρότασή της για το 9ο πρόγραμμα πλαίσιο την άνοιξη του 2018, ώστε να διασφαλιστεί η διαβίβαση των στοιχείων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την ενδιάμεση αξιολόγηση του προγράμματος «Ορίζοντας 2020» και των συστάσεων για το επόμενο πρόγραμμα πλαίσιο για την έρευνα.

1.2. Πηγές και μέθοδοι

Για την εκπόνηση της παρούσας έκθεσης απαιτήθηκε το αναλυτικό έργο της ομάδας εργασίας της Επιτροπής Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας για το πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020», η οποία υπάρχει από το 2015, έχει πραγματοποιήσει πάνω από 18 συναντήσεις με εμπειρογνώμονες, ενδιαφερόμενους και την Επιτροπή και έχει εκπονήσει έγγραφο εργασίας για το πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020». Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο παρακολουθεί τα μέτρα εφαρμογής του προγράμματος «Ορίζοντας 2020» και λαμβάνει από τη Γενική Διεύθυνση Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης πληροφορίες οι οποίες έχουν διαβιβαστεί στην ομάδα «Έρευνα» του Συμβουλίου. Οι απαντήσεις σε γραπτά ερωτήματα προς την Επιτροπή αποτέλεσαν επίσης πηγή πληροφοριών.

Η Υπηρεσία Έρευνας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ξεκίνησε μια ευρωπαϊκή μελέτη αξιολόγησης της υλοποίησης και δημοσίευσε επίσης αρκετές άλλες ενημερώσεις, ενώ τα θεματικά τμήματα της Γενικής Διεύθυνσης Εσωτερικών Πολιτικών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ανέθεσαν τη διενέργεια αρκετών μελετών.

Οργανώθηκαν δύο αποστολές ενημέρωσης στην Πορτογαλία και την Ισπανία, τον Νοέμβριο του 2016, και στη Γερμανία και την Πολωνία, τον Φεβρουάριο του 2017, ενώ μια δημόσια ακρόαση με τίτλο «What future for EU-Research policy: taking stock and looking ahead» (Ποιο είναι το μέλλον της πολιτικής της ΕΕ για την έρευνα: απολογισμός και προοπτικές) οργανώθηκε στις 29 Νοεμβρίου 2016.

Η εισηγήτρια διοργάνωσε συναντήσεις με ενδιαφερόμενους, από τους οποίους έλαβε πολλά έγγραφα θέσης. Οι επίσημες εκθέσεις και ανακοινώσεις της Επιτροπής αποτέλεσαν επίσης πολύτιμες πηγές πληροφοριών.

Οι παράγραφοι 2, 3 και 4 αναφέρονται στο παράρτημα.

5. Όραμα της εισηγήτριας

Το πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020» είναι το μεγαλύτερο ερευνητικό πρόγραμμα στον κόσμο και ο στόχος του να ανταποκριθεί στις κοινωνικές και οικονομικές προκλήσεις μας επιτρέπει να προχωρήσουμε στην αξιολόγησή του, αναγνωρίζοντας την επιτυχία του και αναλύοντας τις πτυχές που επιδέχονται βελτίωση προκειμένου οι φιλόδοξοι στόχοι και η δύσκολη εφαρμογή που ενέχει η πολυπλοκότητά του να μπορούν να επιτευχθούν με αποτελεσματικό και βιώσιμο τρόπο.

Το πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020» δημιουργήθηκε βάσει των στόχων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», επηρεασμένο ιδίως από μια κατάσταση οικονομικής κρίσης και αποβιομηχάνισης στην Ευρώπη, και προσδίδοντας σημαντικό ρόλο στην καινοτομία, τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, την ενίσχυση της συμμετοχής των ΜΜΕ και την αριστεία ως προτεραιότητα. Η διάρθρωση βάσει τριών πυλώνων, η απλούστευση, η ανοιχτή επιστήμη, η εμφάνιση νέων προκλήσεων, η αναζήτηση συνεργιών μεταξύ ευρωπαϊκών ταμείων και η διεύρυνση της συμμετοχής με σκοπό τη βελτίωση των δαπανών για Ε&Α στις περιοχές που παρουσιάζουν υστέρηση, καθώς και η διάσταση του φύλου, είναι νέες γραμμές ή γραμμές που έχουν ενισχυθεί σε σχέση με το ΠΔΠ7, πέραν της αύξησης του προϋπολογισμού, κατά περίπου 30%.

Ωστόσο, οι ταχείες και ριζικές αλλαγές που υφίσταται η ευρωπαϊκή κοινωνία (λαϊκισμός, ξενοφοβία, διεθνής τρομοκρατία, ανισότητες, μεταναστευτικές ροές, τεχνολογικές εξελίξεις, κοινωνικο-υγειονομικές προκλήσεις, κλιματική αλλαγή, βιωσιμότητα των φυσικών πόρων) επιβάλλουν την καθιέρωση ενός νέου προτύπου για την παροχή λύσεων με βάση τις απόψεις και τα συμφέροντα των πολιτών, διατηρώντας παράλληλα τις αξίες και τις αρχές που χαρακτηρίζουν την ΕΕ.

Η Ευρώπη είναι η περιοχή στον κόσμο όπου το υψηλό επίπεδο οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης, τα δικαιώματα, οι ελευθερίες και η ευημερία συνδυάζονται με μοναδικό τρόπο και της προσδίδουν την προστιθέμενη αξία της, και τα οποία πρέπει να διαφυλάσσονται σε αυτό το νέο πλαίσιο, στο οποίο η Ε&Α πρέπει να αποτελέσει βασικό εργαλείο. Η επιστήμη πρέπει να λαμβάνεται υπόψη για να διαμορφωθεί μια βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς κοινωνία της γνώσης προς όφελος και με γνώμονα τα συμφέροντα των πολιτών, όπου η επιστημονική κοινότητα και η βιομηχανία θα χρησιμεύσουν ως μέσα για την επίτευξη του απώτερου σκοπού, ήτοι της επιστήμης από και για την κοινωνία.

Από αυτή την άποψη, το πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020» ήταν μια αντίδραση σε αυτό τον μεταβαλλόμενο κόσμο, και προς αυτή την κατεύθυνση θα πρέπει να κινηθεί και το ΠΔΠ9. Ωστόσο, πρέπει να ενισχυθεί η δέσμευση όλων των παραγόντων της ΕΕ όσον αφορά την Ε&Α.

Η ΕΕ πραγματοποίησε επενδύσεις στην Ε&Α ύψους 2,03% του ΑΕΠ το 2015 (2,04% το 2014 και 1,74% το 2005, με τη διαφορά μεταξύ των χωρών να κυμαίνεται από 0,48% σε 3,26%), ποσοστό που απέχει από το 3% της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», και το οποίο επιτεύχθηκε μόνον από τη Φινλανδία (3,2%), τη Σουηδία (3,2%), τη Δανία (3,1%) και την Αυστρία (3%), ενώ σε μικρή απόσταση ακολουθεί η Γερμανία (2,9%) και σε μεγαλύτερη απόσταση η Νότια Κορέα (4,3%), το Ισραήλ (4,1%) και η Ιαπωνία (3,6%).

Τα στοιχεία αυτά καταδεικνύουν τον ανταγωνισμό που υφίσταται η ΕΕ και τις διαφορές μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά τις επενδύσεις σε Ε&Α, οι οποίες διαφορές πρέπει να μειωθούν για να επιτευχθεί όχι μόνο το 3% ως το 2020 αλλά και ένα μεγαλύτερο ποσοστό ώστε η ΕΕ να μπορέσει να αυξήσει την ανταγωνιστικότητά της στον κόσμο, και σε έναν πολύ μακρινό ορίζοντα να στοχεύσει στο 4%.

Για την αντιμετώπιση του χάσματος μεταξύ περιφερειών, στόχος πρέπει να είναι, πέραν της εξασφάλισης κονδυλίων του προϋπολογισμού, η παρουσία υψηλά καταρτισμένου ανθρώπινου δυναμικού, η δημιουργία τεχνολογικών υποδομών, και η ανάπτυξη συνεργασιών μεταξύ πανεπιστημίων και επιχειρήσεων. Οι πλέον καινοτόμες χώρες διαθέτουν ισορροπημένο εθνικό σύστημα Ε&Α με υψηλή ποιότητα ακαδημαϊκής έρευνας που είναι ανοιχτή στη συνεργασία, και ανθρώπινο κεφάλαιο υψηλής ποιότητας, ένα χρηματοδοτικό πλαίσιο για την Ε&Α και κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου που επιτρέπουν στις επιχειρήσεις να αναπτύσσουν νέες τεχνολογίες. Σε υψηλά επίπεδα βρίσκονται επίσης οι επενδύσεις του επιχειρηματικού τομέα στην καινοτομία, οι συνεργασίες και τα δίκτυα καινοτομίας μεταξύ επιχειρήσεων και με τον δημόσιο τομέα.

Από αυτή την άποψη, είναι σημαντικό να σημειωθεί πρόοδος όσον αφορά τον Ευρωπαϊκό Χώρο Έρευνας, την αύξηση της δημοσιονομικής προσπάθειας υπέρ της Ε&Α σε ποσοστό 3% του ΑΕΠ για όλα τα κράτη μέλη, την ενίσχυση της διεύρυνσης ή των συνεργιών μεταξύ των ευρωπαϊκών ταμείων και του ΠΔΠ (απλούστευση, συμβατότητα των κανόνων, και συμμόρφωση με την αρχή της προσθετικότητας των ταμείων), καθώς και την ανάπτυξη και τη διατήρηση των τεχνολογικών υποδομών. Σε τελική ανάλυση, η ανάπτυξη και η συνοχή μεταξύ των περιφερειών πρέπει να προέλθει από τη σύγκλιση στον τομέα της έρευνας και της καινοτομίας, γεγονός το οποίο θα οδηγήσει σε μια ανταγωνιστικότερη Ευρώπη.

Η χρηματοδότηση της καινοτομίας πρέπει να καλύπτει όλα τα στάδια αυτής, όχι μόνο εκείνα που αφορούν περισσότερο την αγορά, ενώ η εσωτερική αγορά της καινοτομίας πρέπει να εξελιχθεί βάσει ενός κατάλληλου ρυθμιστικού πλαισίου σε συνδυασμό με δημόσιες πολιτικές ούτως ώστε οι επιχειρήσεις να διατηρήσουν και να βελτιώσουν την ανταγωνιστικότητά τους.

Ο ρόλος των νέων και η χρηματοδότηση της αποδιοργανωτικής καινοτομίας δεν πρέπει να υποτιμούνται. Χρηματοδότηση δεν πρέπει να χορηγείται μόνον στην τεχνολογική καινοτομία, δεδομένου ότι και στον κοινωνικό τομέα παράγεται γνώση που μπορεί να εφαρμοστεί σε μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο ορίζοντα, και να απορρίπτεται λόγω της υπερβολικής εστίασης στην αγορά και της αναζήτησης άμεσων αποτελεσμάτων, χωρίς να ευνοείται μια πιο σφαιρική θεώρηση.

Ωστόσο, η επιστημονική αριστεία και η βασική έρευνα πρέπει να συνεχίσουν να αποτελούν κορυφαίες προτεραιότητες του ΠΔΠ για την αντιμετώπιση των μελλοντικών προκλήσεων. Η Ευρώπη διαθέτει παγκοσμίως αναγνωρισμένα κέντρα αριστείας, όμως έχει ανάγκη από περισσότερα κέντρα και περιοχές αριστείας. Είναι σημαντικό να εξασφαλίζεται η κινητικότητα των ερευνητών χωρίς οι αμοιβές να αποτελούν εμπόδιο και χωρίς η ποιότητα του αντικτύπου των έργων του εκάστοτε κέντρου να επηρεάζει σημαντικά την αξιολόγηση πέραν της αριστείας του κέντρου. Είναι επίσης σημαντικό να προωθείται η δημιουργία και η συμμετοχή νέων κέντρων και οργανισμών.

Η Ε&Α πρέπει να είναι διαρθρωτική και όχι συγκυριακή για να μπορούν να δοθούν απαντήσεις στις προκλήσεις της κοινωνίας, με την εκπαίδευση να αποτελεί καίριο παράγοντα. Η σύνδεση μεταξύ Ε&Α και εκπαίδευσης, από τα πρώτα στάδια και σε όλη την πορεία κατάρτισης, είναι κρίσιμης σημασίας. Είναι αναγκαίο να προωθείται η συμμετοχή της κοινωνίας στην έρευνα και στη διάδοση των αποτελεσμάτων και των δραστηριοτήτων της στο πλαίσιο της διδασκαλίας της επιστήμης στα σχολεία, προσεγγίζοντας την Ε&Α ως μια μεσοπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη πορεία, και φέρνοντας το ΠΔΠ πιο κοντά στην κοινωνία, ιδίως στην εκπαιδευτική κοινότητα από την παιδική ηλικία μέχρι το πανεπιστήμιο. Οι χώρες με τα καλύτερα αποτελέσματα στον τομέα της επιστήμης και της καινοτομίας διαθέτουν ευέλικτα εκπαιδευτικά συστήματα που ενθαρρύνουν τη δημιουργικότητα, την κριτική σκέψη και την ενεργό συμμετοχή των μαθητών. Για τον σκοπό αυτό, θα πρέπει να εξεταστεί η δυνατότητα ενσωμάτωσης της «εκπαίδευσης» στον ΕΧΕ υπό τη μορφή προγράμματος του Ευρωπαϊκού Συνασπισμού Ενεργειακής Έρευνας (EERA).

Αυτός ο προσανατολισμός των εκπαιδευτικών συστημάτων, με έμφαση στο υψηλής ειδίκευσης ανθρώπινο κεφάλαιο, είναι καθοριστικής σημασίας για τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας που θα αντικαταστήσουν εκείνες που χάνονται λόγω των εξελίξεων της τεχνολογίας.

Τα πανεπιστήμια εξακολουθούν να διαδραματίζουν πρωταρχικό ρόλο ως βασικές πηγές γνώσης και η στενότερη σύνδεση με την καινοτομία προϋποθέτει ειδικούς όρους· η σχέση μεταξύ πανεπιστημίου και βιομηχανικού κλάδου πρέπει να ενισχυθεί για να βελτιωθούν οι ικανότητες καινοτομίας των επιχειρήσεων. Στο πλαίσιο αυτό, πρέπει να εξεταστεί ο ρόλος διευκόλυνσης που διαδραματίζουν τα τεχνολογικά πάρκα.

Οι συμπράξεις δημόσιου-ιδιωτικού τομέα, που κατοχυρώνονται στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζοντας 2020», στοχεύουν στο να συμβάλουν στη βελτίωση της καινοτομίας του βιομηχανικού ιστού και στην ανάπτυξη των τομέων ενδιαφέροντος για έρευνα. Ωστόσο, θα μπορούσε να γίνει διάκριση μεταξύ των μεγάλων επιχειρήσεων και των ΜΜΕ και να εξεταστεί αν οι ανάγκες σε πόρους είναι παρόμοιες, να αξιολογηθούν οι επιπτώσεις αυτών και να διαπιστωθεί αν τα οφέλη έχουν ισότιμο κοινωνικό αντίκτυπο. Πρέπει να διευκρινιστεί αν οι μεγάλες επιχειρήσεις, πέραν συγκεκριμένων έργων που έχουν ανάγκη από μεγάλες υποδομές, υψηλούς προϋπολογισμούς και σημαντική προστιθέμενη αξία για το σύνολο της ευρωπαϊκής κοινωνίας, χρειάζονται τη δημόσια χρηματοδότηση της έρευνας ή, αν, αντιθέτως, ένα καινοτόμο πλαίσιο και η πρόοδος στην εσωτερική αγορά της καινοτομίας είναι η αποτελεσματικότερη δυνατή συμβολή των δημόσιων πολιτικών. Η αποδοτικότητα των πόρων και ο αντίκτυπος των αποτελεσμάτων είναι αναγκαία στοιχεία. Η συμμετοχή των ΜΜΕ χαρακτηρίζεται από την υπεροχή τους τον βιομηχανικό ιστό της Ευρώπης και από την ανάγκη τους για βελτίωση των ικανοτήτων σε Ε&Α και για ανάπτυξη. Επιπλέον, πρέπει να εξασφαλίζεται η απόδοση των δημόσιων επενδύσεων, εκτός από το κοινωνικό όφελος που συνεπάγεται η δημιουργία θέσεων απασχόλησης, μέσω της θέσπισης κριτηρίων κοινωνικής ευθύνης και ισότητας που εξασφαλίζουν την πρόσβαση των πολιτών στην πρόοδο στην οποία συμβάλλει ο δημόσιος τομέας.

Η ανοιχτή επιστήμη, που υποστηρίζεται στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζοντας 2020» λόγω των σταδιακά αυξανόμενων δυνατοτήτων που προσφέρει σε επίπεδο γνώσης και οικονομίας, πρέπει να ενισχυθεί. Παρομοίως, η συμμετοχή όλων των παραγόντων, τόσο δημόσιων όσο και ιδιωτικών, στη στήριξη και την πρόσβαση πρέπει να είναι μέρος της αναγκαίας ισορροπίας και της ανάδρασης που θα καταστήσουν δυνατή την πλήρη αξιοποίηση των δυνατοτήτων της γνώσης.

Όσον αφορά τις κοινωνικές προκλήσεις, οι κοινωνικές και ανθρωπιστικές επιστήμες είναι ζωτικής σημασία για την εξέταση των νέων προκλήσεων όπως η τρομοκρατία, ο λαϊκισμός, οι μεταναστευτικές ροές και οι ανισότητες, ενώ πρέπει επίσης να αναγνωρίζονται με εγκάρσιο τρόπο και από τους υπόλοιπους επιστημονικούς κλάδους.

Για τον κοινωνικό-υγειονομικό τομέα απαιτείται μεγαλύτερη προσπάθεια και σφαιρική θεώρηση· χρειάζονται σαφείς απαντήσεις ως προς τις δημογραφικές αλλαγές, τον χρόνιο χαρακτήρα ασθενειών, τα φάρμα ακριβείας ή την πρόσβαση στις τεχνολογίες, καθιστώντας έτσι βιώσιμα τα συστήματα υγείας και τα κοινωνικά συστήματα. Η δημόσια υγεία, η πρόληψη, η περιβαλλοντική υγεία, η τεχνολογία, η ψηφιοποίηση και η σύνδεση μεταξύ υγείας και κοινωνίας, πρέπει να ενταχθούν σε ένα συνολικό πλαίσιο που μπορεί να ανταποκριθεί με αποτελεσματικό, ολοκληρωμένο και αποδοτικό τρόπο μέσω των μεταρρυθμίσεων που απαιτεί το ευρωπαϊκό σύστημα κοινωνικής πρόνοιας.

Η επιδίωξη της γνώσης και της καταπολέμησης του καρκίνου είναι πρωταρχικής σημασίας, και πρέπει να ενισχυθούν τα προγράμματα σε αυτό τον τομέα, καθώς και να αναπτυχθεί μια σθεναρή και σοβαρή στρατηγική για την καταπολέμηση της μικροβιακής αντοχής. Απαιτείται επαρκής χρηματοδότηση, ένα κατάλληλο πλαίσιο, συντονισμός των ευρωπαϊκών πόρων Ε&Α.

Τέλος, στον τομέα των γεωργικών προϊόντων διατροφής, που στην Ευρώπη αντιμετωπίζει προβλήματα επάρκειας, ανταγωνιστικότητας και κοινωνικής και περιβαλλοντικής βιωσιμότητας, πρέπει να ενισχυθεί η έρευνα και η καινοτομία και να θεσπιστεί ένα κατάλληλο πλαίσιο για την ανάπτυξη και την εφαρμογή καινοτομιών από τις ΜΜΕ, που καλούνται να ανταγωνιστούν τις ξένες πολυεθνικές επιχειρήσεις.

Στον τομέα της ισότητας των φύλων απαιτείται αυξημένη προσπάθεια. Πέραν του ποσοστού των γυναικών που απασχολούνται σε συμβουλευτικές θέσεις, στους υπόλοιπους τομείς δεν επιτυγχάνεται το ελάχιστο ποσοστό του 40%. Εξίσου χαμηλά είναι τα ποσοστά συμμετοχής των γυναικών στις ομάδες εμπειρογνωμόνων, στα μεγάλα έργα ή στον συντονισμό αυτών. Η συμβολή τους στις διάφορες κοινωνικές προκλήσεις ή στον βιομηχανικό τομέα δεν ανταποκρίνεται στην πρόοδο που έχει σημειωθεί ως προς την τεχνολογική τους σταδιοδρομία. Τέλος, πρέπει να απαιτηθεί η εφαρμογή της διάστασης του φύλου με εγκάρσιο τρόπο, ιδίως όσον αφορά την κατάρτιση έργων, τη σύσταση των ομάδων έρευνας και αξιολόγησης και την ανάλυση των δεδομένων στο πλαίσιο της εκτίμησης των αποτελεσμάτων, δεδομένου ότι η ισότητα των φύλων πρέπει να εκλαμβάνεται ως αναγκαία για τη διαμόρφωση μιας συνεκτικότερης κοινωνίας και τη δημιουργία πλούτου μέσω της ενσωμάτωσης περισσότερων γνώσεων, αλλά και βάσει άλλων απόψεων και αναγκών.

Όσον αφορά τη διεθνή συνεργασία, τα στοιχεία δείχνουν μια καθυστέρηση σε σχέση με το ΠΔΠ7 η οποία πρέπει να διορθωθεί. Η επιστημονική διπλωματία μπορεί να διαδραματίσει καίριο ρόλο στην επίλυση ορισμένων πρόσφατων κοινωνικών προκλήσεων. Είναι σημαντική η αναγνώριση πρωτοβουλιών όπως η εταιρική σχέση στον τομέα της έρευνας και της καινοτομίας στην περιοχή της Μεσογείου (PRIMA) οι οποίες, αναζητώντας λύσεις σε τόσο σημαντικές προκλήσεις όπως η επισιτιστική ασφάλεια ή η επάρκεια των υδάτινων πόρων, μπορούν να συμβάλουν έμμεσα στη μετανάστευση, διευκολύνοντας τη συνεργασία μεταξύ χωρών και περιφερειών μέσω της βελτίωσης της ανάπτυξής τους.

Η ενδιάμεση επανεξέταση του προγράμματος «Ορίζοντας 2020» καθιστά δυνατή την άντληση συμπερασμάτων και συστάσεων για το προσεχές ΠΔΠ9, από τα οποία πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η συνέχεια, η προβλεψιμότητα και η σταθερότητα της επιστημονικής κοινότητας και των έργων που υλοποιούνται· πέραν των προσαρμογών που πρέπει να γίνουν προκειμένου να βρεθούν λύσεις για τις νέες προκλήσεις, η δομή και η βάση του προγράμματος «Ορίζοντας 2020» πρέπει να ενισχυθεί, και το πρόγραμμα αυτό να εφαρμοστεί με μεγαλύτερη διαφάνεια, σαφήνεια και απλούστευση, λιγότερο κατακερματισμό, βελτιωμένη αξιολόγηση και ανάδραση από τους ερευνητές και εκ των υστέρων αξιολόγηση και εκτίμηση των επιπτώσεων των δημόσιων πόρων.

Στο ΠΔΠ9, πρέπει οι πόροι να είναι επαρκείς και εγγυημένοι, και να αποφεύγονται τυχόν περικοπές προϋπολογισμού στη διάρκεια της εφαρμογής του. Το ΠΔΠ9 πρέπει να καθιερωθεί ως ένα φιλόδοξο πρόγραμμα για την Ε&Α, και για τον σκοπό αυτό πρέπει να εξασφαλιστεί αρχικά ένας προϋπολογισμός ύψους 100 δισεκατομμυρίων.

Σε τελική ανάλυση, οι γνώσεις μπορούν και πρέπει να συνεισφέρουν στην ευημερία της κοινωνίας και στην ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης ανά τον κόσμο, και για τον λόγο αυτό πρέπει το πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020» να θεωρηθεί επιτυχές και το ΠΔΠ9 να ενισχυθεί.


ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με την αξιολόγηση της υλοποίησης του προγράμματος «Ορίζοντας 2020» με γνώμονα την ενδιάμεση αξιολόγησή της και την πρόταση για το ένατο πρόγραμμα πλαίσιο

(2016/2147(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 11ης Δεκεμβρίου 2013 για τη θέσπιση του προγράμματος πλαισίου «Ορίζοντας 2020» για την έρευνα και την καινοτομία (2014-2020)(1),

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό του Συμβουλίου (Ευρατόμ) αριθ. 1314/2013, της 16ης Δεκεμβρίου 2013, σχετικά με το πρόγραμμα έρευνας και εκπαίδευσης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας (2014-2018) με το οποίο συμπληρώνεται το «Ορίζοντας 2020 – Πρόγραμμα-πλαίσιο για την έρευνα και την καινοτομία»(2),

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1290/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Δεκεμβρίου 2013, σχετικά με τη θέσπιση των κανόνων συμμετοχής και διάδοσης του «Ορίζοντας 2020 – Πρόγραμμα-πλαίσιο έρευνας και καινοτομίας (2014-2020)» και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1906/2006(3),

–  έχοντας υπόψη την απόφαση του Συμβουλίου, της 3ης Δεκεμβρίου 2013, για τον καθορισμό του ειδικού προγράμματος υλοποίησης του προγράμματος-πλαισίου «Ορίζοντας 2020» για την έρευνα και την καινοτομία (2014-2020),

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1292/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Δεκεμβρίου 2013, σχετικά με την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 294/2008 για την ίδρυση του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Καινοτομίας και Τεχνολογίας(4),

–  έχοντας υπόψη την απόφαση αριθ. 1312/2013/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Δεκεμβρίου 2013, σχετικά με το στρατηγικό θεματολόγιο καινοτομίας του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Καινοτομίας και Τεχνολογίας (ΕΙΤ): η συνεισφορά του EIT σε μια πιο καινοτόμο Ευρώπη(5),

–  έχοντας υπόψη τους κανονισμούς (ΕΕ) αριθ. 557/2014, 558/2014, 559/2014, 560/2014 και 561/2014 του Συμβουλίου, της 6ης Μαΐου 2014(6), και τους κανονισμούς (ΕΕ) αριθ. 642/2014(7) και 721/2014(8) του Συμβουλίου, της 16ης Ιουνίου 2014, για τη σύσταση των κοινών επιχειρήσεων που χρηματοδοτούνται από το πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020»,

–  έχοντας υπόψη τις αποφάσεις αριθ. 553/2014/ΕΕ, 554/2014/ΕΕ, 555/2014/ΕΕ και 556/2014/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Μαΐου 2014, για τη σύσταση των συμπράξεων μεταξύ φορέων του Δημοσίου του άρθρου 185 που χρηματοδοτούνται από το πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020»(9),

–  έχοντας υπόψη τα θεματικά έγγραφα για την ομάδα υψηλού επιπέδου σχετικά με τη μεγιστοποίηση του αντίκτυπου των προγραμμάτων έρευνας και καινοτομίας της ΕΕ, της 3ης Φεβρουαρίου 2017(10),

–  έχοντας υπόψη τις εκθέσεις παρακολούθησης της Επιτροπής για το πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020» του 2014 και του 2015,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με τίτλο «Ο ευρωπαϊκός χώρος έρευνας: ώρα για υλοποίηση και παρακολούθηση της προόδου» (COM(2017)0035),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών με τίτλο «Σχέδιο δράσης για την ευρωπαϊκή άμυνα» (COM(2016)0950),

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών με τίτλο «Υλοποίηση της στρατηγικής για διεθνή συνεργασία στην έρευνα και την καινοτομία» (COM(2016)0657),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών με τίτλο «Ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για το υπολογιστικό νέφος – Ανάπτυξη μιας ανταγωνιστικής οικονομίας δεδομένων και γνώσης στην Ευρώπη» (COM(2016)0178) και το συνοδευτικό έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής (SWD(2016)0106),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών με τίτλο «Για την απάντηση στην έκθεση της ομάδας εμπειρογνωμόνων υψηλού επιπέδου σχετικά με την εκ των υστέρων αξιολόγηση του έβδομου προγράμματος-πλαισίου» (COM(2016)0005),

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο με τίτλο «Ετήσια έκθεση σχετικά με τις δραστηριότητες έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 2014» (COM(2015)0401),

–  έχοντας υπόψη τις εκθέσεις της Επιτροπής του 2014 και του 2015 με τίτλο «Ενσωμάτωση των κοινωνικών και των ανθρωπιστικών επιστημών στο πρόγραμμα Ορίζοντας 2020: συμμετέχοντες, προϋπολογισμός και επιστήμες»,

–  έχοντας υπόψη το έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής με τίτλο «Better regulations for innovation-driven investment at EU level» (Καλύτεροι κανονισμοί για επενδύσεις με γνώμονα την καινοτομία σε επίπεδο ΕΕ) (SWD(2015)0298),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με τίτλο «Ευρωπαϊκός Χώρος Έρευνας: Έκθεση Προόδου 2014» (COM(2014)0575),

–   έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών με τίτλο «Η έρευνα και η καινοτομία ως πηγές ανανέωσης της οικονομικής ανάπτυξης» (COM(2014)0339),

–  έχοντας υπόψη το έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής με τίτλο «Δεύτερη έκθεση για την κατάσταση της εκπαίδευσης και της κατάρτισης στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση» (SWD(2014)0299),

–  έχοντας υπόψη το έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής με τίτλο «FET Flagships: Μια καινοτόμος μέθοδος σύμπραξης για την αντιμετώπιση μεγάλων επιστημονικών προκλήσεων και για την ενίσχυση της καινοτομίας στην Ευρώπη) (SWD(2014)0283),

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών με τίτλο «Δεύτερη ενδιάμεση αξιολόγηση των κοινών επιχειρήσεων για την υλοποίηση των κοινών τεχνολογικών πρωτοβουλιών «CLEAN SKY», «ΚΥΨΕΛΕΣ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΚΑΙ ΥΔΡΟΓΟΝΟ» και «ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΑ ΦΑΡΜΑΚΑ» (COM(2014)0252),

–  έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με τίτλο «Ο ρόλος και ο αντίκτυπος των ΚΤΠ (κοινών τεχνολογικών πρωτοβουλιών) και των ΣΔΙΤ (συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα) στην υλοποίηση του προγράμματος «Ορίζοντας 2020» για μια βιώσιμη βιομηχανική μεταλλαγή» (CCMI/142),

  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 16ης Φεβρουαρίου 2017, σχετικά με την ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για το υπολογιστικό νέφος(11),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 14ης Μαρτίου 2017, σχετικά με τη χρηματοδότηση της ΕΕ για την ισότητα των φύλων(12)

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 6ης Ιουλίου 2016, σχετικά με τις συνέργειες για την καινοτομία: τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία, το πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020» και άλλα ευρωπαϊκά ταμεία καινοτομίας και προγράμματα της ΕΕ(13),

–  έχοντας υπόψη του ψήφισμά του, της 13ης Σεπτεμβρίου 2016, σχετικά με την πολιτική συνοχής και τις στρατηγικές έρευνας και καινοτομίας για έξυπνη εξειδίκευση (RIS3)(14),

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 52 του Κανονισμού του, καθώς και το άρθρο 1 παράγραφος 1 στοιχείο ε) και το Παράρτημα 3 της απόφασης της Διάσκεψης των Προέδρων της 12ης Δεκεμβρίου 2002 σχετικά με τη διαδικασία εξουσιοδότησης της εκπόνησης εκθέσεων πρωτοβουλίας,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας και τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Προϋπολογισμών, της Επιτροπής Περιφερειακής Ανάπτυξης και της Επιτροπής για τα Δικαιώματα των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων (A8-0209/2017),

Α.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020» είναι το μεγαλύτερο πρόγραμμα για την Ε&Κ στην ΕΕ του οποίου η διαχείριση γίνεται σε κεντρικό επίπεδο και το μεγαλύτερο δημόσια χρηματοδοτούμενο πρόγραμμα Ε&Κ στον κόσμο·

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, κατά τη διαπραγμάτευση του προγράμματος «Ορίζοντας 2020» και του τρέχοντος πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (ΠΔΠ), το Κοινοβούλιο ζήτησε 100 δισεκατομμύρια EUR αντί των 77 δισεκατομμυρίων EUR που είχαν αρχικά συμφωνηθεί· ότι ο προϋπολογισμός θεωρείται πολύ περιορισμένος για να μπορέσει το πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020» να αξιοποιήσει πλήρως το δυναμικό αριστείας που διαθέτει και να ανταποκριθεί επαρκώς στις κοινωνικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η ευρωπαϊκή κοινωνία·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η έκθεση της ομάδας υψηλού επιπέδου σχετικά με τη μεγιστοποίηση του αντίκτυπου των προγραμμάτων έρευνας και καινοτομίας της ΕΕ και η ενδιάμεση αξιολόγηση που έχει προγραμματιστεί να λάβει χώρα το 3ο τρίμηνο του 2017 θα θέσουν τα θεμέλια της δομής και του περιεχομένου του 9ου ΠΠ, μια πρόταση για το οποίο θα δημοσιευτεί κατά το πρώτο εξάμηνο του 2018·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η οικονομική και χρηματοπιστωτική κρίση αποτέλεσε αποφασιστικό παράγοντα στον σχεδιασμό του προγράμματος «Ορίζοντας 2020»· ότι οι αναδυόμενες προκλήσεις, τα νέα πολιτικά και οικονομικά παραδείγματα, καθώς και οι συνεχιζόμενες παγκόσμιες τάσεις είναι πιθανόν να διαμορφώσουν το επόμενο πρόγραμμα πλαίσιο (ΠΠ)·

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το ΠΠ πρέπει να βασίζεται στις ευρωπαϊκές αξίες, στην επιστημονική ανεξαρτησία, σε μια οικονομία ανοικτού χαρακτήρα, στη διαφορετικότητα, σε υψηλά ευρωπαϊκά ηθικά πρότυπα, στην κοινωνική συνοχή και στην ισότιμη πρόσβαση των πολιτών στις λύσεις και τις απαντήσεις τις οποίες παρέχει·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι επενδύσεις στην Ε&Α είναι σημαντικές για την ευρωπαϊκή οικονομική και κοινωνική ανταγωνιστικότητα και για την παγκόσμια ανταγωνιστικότητα· ότι η σημασία της επιστήμης αριστείας για την ενθάρρυνση της καινοτομίας και των μακροπρόθεσμων ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων πρέπει να αντανακλάται στη χρηματοδότηση του 9ου ΠΠ·

Δομή, φιλοσοφία και υλοποίηση του προγράμματος «Ορίζοντας 2020»

1.  θεωρεί ότι, μετά την πάροδο τριών και πλέον ετών από την έναρξη του προγράμματος «Ορίζοντας 2020», το Κοινοβούλιο πρέπει πλέον να αναπτύξει τη θέση του σχετικά με την ενδιάμεση αξιολόγηση του προγράμματος και ένα όραμα για το μελλοντικό 9ο ΠΠ·

2.  υπενθυμίζει ότι στόχος του προγράμματος «Ορίζοντας 2020» είναι να συμβάλει στην οικοδόμηση μιας κοινωνίας και μιας οικονομίας οι οποίες θα βασίζονται στη γνώση και την καινοτομία, και να ενισχύσει την επιστημονική και τεχνολογική βάση και, τελικά, την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης, με τη μόχλευση συμπληρωματικής εθνικής δημόσιας και ιδιωτικής χρηματοδότησης της Ε&Α, τόσο ιδιωτικής όσο και δημόσιας, και με την υποστήριξη της επίτευξης του στόχου της διάθεσης του 3 % του ΑΕΠ για την Ε&Α έως το 2020· εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι η ΕΕ επένδυσε μόνο το 2,03 % του ΑΕΠ της στην Ε&Α το 2015, ενώ τα επιμέρους στοιχεία για τις διάφορες χώρες κυμαίνονται μεταξύ του 0,46 % και του 3,26 %(15) και σημαντικοί παγκόσμιοι ανταγωνιστές ξεπερνούν την ΕΕ σε επίπεδο δαπανών για την Ε&Α·

3.  υπενθυμίζει ότι ο Ευρωπαϊκός Χώρος Έρευνας (ΕΧΕ) αντιμετωπίζει άμεσο ανταγωνισμό από τις περιφέρειες με τις καλύτερες επιδόσεις στην έρευνα παγκοσμίως και ότι η ενίσχυση του ΕΧΕ αποτελεί συνεπώς συλλογικό ευρωπαϊκό καθήκον· ενθαρρύνει τα οικεία κράτη μέλη να συμβάλουν επαρκώς στην επίτευξη του στόχου του 3 % του ΑΕΠ της ΕΕ για την Ε&Α· σημειώνει ότι μια συνολική αύξηση της τάξης του 3 % θα απέφερε επιπρόσθετο ποσό άνω των 100 δισεκατομμυρίων ευρώ ετησίως για την έρευνα και την καινοτομία στην Ευρώπη·

4.  τονίζει ότι η αξιολόγηση του 7ου ΠΠ και η παρακολούθηση του προγράμματος «Ορίζοντας 2020» δείχνουν ότι το ΠΠ της ΕΕ για την έρευνα και την καινοτομία είναι επιτυχημένο και έχει σαφή προστιθέμενη αξία για την ΕΕ(16)· αναγνωρίζει ότι εξακολουθούν να υπάρχουν δυνατότητες βελτίωσης του ΠΠ και μελλοντικών προγραμμάτων·

5.  θεωρεί ότι οι λόγοι της επιτυχίας του είναι το διεπιστημονικό περιβάλλον συνεργασίας και οι απαιτήσεις σχετικά με την αριστεία και τον αντίκτυπο·

6.  αντιλαμβάνεται ότι με το πρόγραμμα πλαίσιο θα δοθούν κίνητρα για τη συμμετοχή των επιχειρήσεων, προκειμένου να αυξηθούν οι δαπάνες των επιχειρήσεων για την Ε&Α(17)· σημειώνει ότι η συμμετοχή των επιχειρήσεων, συμπεριλαμβανομένων των ΜΜΕ, είναι σημαντικά μεγαλύτερη σε σχέση με το 7ο ΠΠ· υπενθυμίζει, ωστόσο, ότι η βιομηχανία δεν έχει αυξήσει επαρκώς το μερίδιό της σε δαπάνες Ε&Α, όπως είχε συμφωνηθεί στα συμπεράσματα του Συμβουλίου της Βαρκελώνης(18)a· ζητεί από την Επιτροπή να αξιολογήσει την ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία και το ενδιαφέρον για το δημόσιο της χρηματοδότησης επενδύσεων με βάση τις ανάγκες των επιχειρήσεων, όπως των κοινών τεχνολογικών πρωτοβουλιών (ΚΤΠ)(19), καθώς και τη συνοχή, την ανοιχτότητα και τη διαφάνεια όλων των κοινών πρωτοβουλιών(20)·

7.  επισημαίνει ότι υπεύθυνοι για τον προϋπολογισμό, τη διαχείριση και την υλοποίηση του προγράμματος είναι περισσότεροι από 20 διαφορετικοί φορείς της ΕΕ· αναρωτιέται εάν αυτό συνεπάγεται υπερβολικά πολλές προσπάθειες συντονισμού, διοικητική πολυπλοκότητα και αλληλοκαλύψεις· καλεί την Επιτροπή να καταβάλει προσπάθειες για τον εξορθολογισμό και την απλούστευση της κατάστασης·

8.  επισημαίνει ότι ο δεύτερος και ο τρίτος πυλώνας επικεντρώνονται κυρίως σε υψηλότερα επίπεδα τεχνολογικής ετοιμότητας (ΕΤΕ), γεγονός που θα μπορούσε να περιορίσει τη μελλοντική απορρόφηση ανατρεπτικών καινοτομιών οι οποίες συγκαταλέγονται ακόμα μεταξύ των εν εξελίξει ερευνητικών έργων με χαμηλότερα ΕΤΕ· ζητεί την προσεκτική εξισορρόπηση των ΕΤΕ προκειμένου να προωθηθεί το σύνολο της αλυσίδας αξίας· θεωρεί ότι τα ΕΤΕ μπορεί να αποκλείουν μη τεχνολογικές μορφές καινοτομίας η οποία παράγεται από βασική ή εφαρμοσμένη έρευνα, ιδίως από κοινωνικές και ανθρωπιστικές επιστήμες·

9.  καλεί την Επιτροπή να παράσχει ένα ισορροπημένο μείγμα έργων μικρού, μεσαίου και μεγάλου μεγέθους· επισημαίνει ότι ο μέσος προϋπολογισμός των έργων αυξήθηκε στο πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020» και ότι τα μεγαλύτερα έργα είναι πιο απαιτητικά από άποψη προετοιμασίας της πρότασης και διαχείρισης έργου, γεγονός που ευνοεί συμμετέχοντες με πείρα σε ΠΠ, δημιουργεί φραγμούς για νεοεισερχόμενους και συγκεντρώνει τη χρηματοδότηση στα χέρια μικρού αριθμού ιδρυμάτων·

Προϋπολογισμός

10.  τονίζει ότι το τρέχον ανησυχητικά χαμηλό επίπεδο επιτυχίας που αντιπροσωπεύει λιγότερο από 14 %(21) συνιστά αρνητική τάση σε σύγκριση με το 7ο ΠΠ· υπογραμμίζει ότι η υπερπροσφορά υποβαλλόμενων προτάσεων καθιστά αδύνατο να διατεθεί χρηματοδότηση σε μεγάλο αριθμό έργων πολύ υψηλής ποιότητας και εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι οι περικοπές που επιβλήθηκαν από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων (ΕΤΣΕ) επιδείνωσαν αυτό το πρόβλημα· καλεί την Επιτροπή να αποφύγει τις περαιτέρω περικοπές στον προϋπολογισμό του προγράμματος «Ορίζοντας 2020»·

11.  επισημαίνει τις δημοσιονομικές πιέσεις που αντιμετωπίζουν τα προγράμματα πλαίσια της Ένωσης για την έρευνα και την καινοτομία· εκφράζει τη λύπη του για τις αρνητικές συνέπειες που είχε στην εφαρμογή του προγράμματος η κρίση πληρωμών στον προϋπολογισμό της ΕΕ κατά τα πρώτα έτη του τρέχοντος ΠΔΠ· επισημαίνει, μεταξύ άλλων, την τεχνητή καθυστέρηση που αφορούσε προσκλήσεις υποβολής προτάσεων ύψους 1 δισεκατομμυρίου EUR το 2014 και τη σημαντική μείωση του ύψους της προχρηματοδότησης για τα νέα προγράμματα· επισημαίνει, στο πλαίσιο αυτό, ότι σύμφωνα με το άρθρο 15 του κανονισμού για το ΠΔΠ, κατά την περίοδο 2014-2015 εφαρμόστηκε εμπροσθοβαρής χρηματοδότηση για το πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020»· υπογραμμίζει ότι αυτή η εμπροσθοβαρής χρηματοδότηση απορροφήθηκε πλήρως από το πρόγραμμα, γεγονός που καταδεικνύει τις ισχυρές επιδόσεις του και την ικανότητά του για ακόμη μεγαλύτερη απορρόφηση· τονίζει ότι αυτή η εμπροσθοβαρής χρηματοδότηση δεν μεταβάλλει το συνολικό χρηματοδοτικό κονδύλιο των προγραμμάτων, με αποτέλεσμα να μένουν λιγότερες πιστώσεις για το δεύτερο ήμισυ του ΠΔΠ· καλεί τα δύο σκέλη της αρμόδιας για τον προϋπολογισμό αρχής και την Επιτροπή να εξασφαλίσουν το κατάλληλο επίπεδο πιστώσεων πληρωμών κατά τα προσεχή έτη, και να καταβάλουν κάθε δυνατή προσπάθεια προκειμένου να αποτραπεί μια νέα κρίση πληρωμών κατά τα τελευταία έτη του τρέχοντος ΠΔΠ·

12.  τονίζει ότι το πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020» πρέπει να βασίζεται κατά κύριο λόγο σε επιχορηγήσεις και να είναι προσανατολισμένο ιδίως στη χρηματοδότηση της βασικής και συνεργατικής έρευνας· επιμένει ότι η έρευνα μπορεί να αποτελεί επένδυση υψηλού κινδύνου για τους ιδιώτες επενδυτές και ότι είναι αναγκαία η χρηματοδότησή της μέσω επιχορηγήσεων· υπογραμμίζει εν προκειμένω ότι, ούτως ή άλλως, πολλοί δημόσιοι φορείς δεν είναι σε θέση από νομική άποψη να δέχονται δάνεια· εκφράζει τη λύπη του για την τάση που υπάρχει, σε ορισμένες περιπτώσεις, να χρησιμοποιούνται δάνεια αντί επιχορηγήσεων· αναγνωρίζει ότι θα πρέπει να υπάρχουν χρηματοδοτικά μέσα για υψηλά ΕΤΕ, τα οποία είναι κοντά στις δραστηριότητες της αγοράς ως μέρος των χρηματοδοτικών μέσων InnovFin, και εκτός του ΠΠ (λ.χ. προγράμματα της ΕΤΕπ, του Ευρωπαϊκού Ταμείου Επενδύσεων)·

13.  υπογραμμίζει το γεγονός ότι αρκετά κράτη μέλη δεν σέβονται τις εθνικές δεσμεύσεις τους για επενδύσεις στην Ε&Α· υπογραμμίζει ότι πρέπει να επιτευχθεί ο στόχος του 3 % του ΑΕΠ και ευελπιστεί ότι ο στόχος αυτός θα μπορέσει το ταχύτερο δυνατό να αυξηθεί στο επίπεδο των μεγαλύτερων παγκόσμιων ανταγωνιστών μας· καλεί κατά συνέπεια την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προωθήσουν εθνικές στρατηγικές για την επίτευξη αυτού του στόχου και ζητεί τη διάθεση κεφαλαίων από τα διαρθρωτικά ταμεία για δραστηριότητες και προγράμματα Ε&Α, ιδίως σε επενδύσεις στη δημιουργία ικανοτήτων, σε υποδομές και μισθούς έρευνας, καθώς και τη στήριξη δραστηριοτήτων για την προετοιμασία προτάσεων του ΠΠ και τη διαχείριση έργων·

Αξιολόγηση

14.  επιβεβαιώνει ότι η «αριστεία» θα πρέπει να εξακολουθήσει να αποτελεί βασικό κριτήριο αξιολόγησης και στους τρεις πυλώνες του ΠΠ, επισημαίνοντας παράλληλα τα υφιστάμενα κριτήρια του «αντίκτυπου» και της «ποιότητας και αποτελεσματικότητας της υλοποίησης», που θα μπορούσαν να βοηθήσουν να αναδειχθεί η προστιθέμενη αξία ενός έργου για την ΕΕ· καλεί κατά συνέπεια την Επιτροπή να διερευνήσει τρόπους ώστε να λαμβάνονται υπόψη, σε σχέση με τα κριτήρια του «αντίκτυπου» και της «ποιότητας και αποτελεσματικότητας της υλοποίησης»: η έλλειψη συμμετοχής των υποεκπροσωπούμενων περιφερειών της ΕΕ, η συμπερίληψη των υποεκπροσωπούμενων επιστημονικών πεδίων, όπως οι κοινωνικές και ανθρωπιστικές επιστήμες, και η εκμετάλλευση των υποδομών έρευνας που χρηματοδοτούνται από τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία (ΕΔΕΤ). παράγοντας που φαίνεται να έχει σημασία για την επιτυχημένη υλοποίηση του επιχειρήσεις και για την επίτευξη συνεργιών μεταξύ ΠΠ και ΕΔΕΤ·

15.  ζητεί καλύτερη και διαφανέστερη αξιολόγηση και διασφάλιση της ποιότητας από τους αξιολογητές· τονίζει την ανάγκη να βελτιωθεί η αναπληροφόρηση που δίδεται στους συμμετέχοντες μέσω της διαδικασίας αξιολόγησης και να ληφθούν υπόψη καταγγελίες που υπέβαλαν μη επιλεγέντες υποψήφιοι σχετικά με το ότι οι συνοπτικές εκθέσεις αξιολόγησης είναι επιφανειακές και δεν διασαφηνίζουν τι θα πρέπει να πραγματοποιηθεί με διαφορετικό τρόπο ώστε να επιλεγούν οι προτάσεις· ζητεί κατά συνέπεια από την Επιτροπή να δημοσιεύει, ταυτόχρονα με την πρόσκληση υποβολής προτάσεων, λεπτομερή κριτήρια αξιολόγησης, να παρέχει στους συμμετέχοντες πιο λεπτομερείς και πληροφοριακές συνοπτικές εκθέσεις αξιολόγησης και να οργανώνει τις προσκλήσεις υποβολής προσφορών κατά τέτοιο τρόπο ώστε να αποφεύγεται η υπέρμετρη υπερπροσφορά προτάσεων που επηρεάζει αρνητικά τον ζήλο των ερευνητών και πλήττει την υπόληψη του προγράμματος·

16.  καλεί την Επιτροπή να δώσει έναν ευρύτερο ορισμό του «αντίκτυπου», λαμβάνοντας υπόψη τόσο τις οικονομικές όσο και τις κοινωνικές επιπτώσεις· τονίζει ότι η αξιολόγηση του αντίκτυπου έργων βασικής έρευνας θα πρέπει να παραμείνει ευέλικτη· ζητεί από την Επιτροπή να διατηρήσει την ισορροπία μεταξύ των προσκλήσεων υποβολής προτάσεων που εφαρμόζουν την προσέγγιση «από το ειδικό στο γενικό» και αυτών που εφαρμόζουν την προσέγγιση «από το γενικό στο ειδικό» και να αναλύσει ποια διαδικασία αξιολόγησης (σε ένα ή δύο στάδια) είναι περισσότερο χρήσιμη για την αποφυγή της υπερπροσφοράς υποβαλλόμενων προτάσεων και τη διενέργεια ποιοτικής έρευνας·

17.  καλεί την Επιτροπή να αξιολογήσει κατά πόσον θα είχε νόημα μια ισχυρότερη θεματική εστίαση από την άποψη της βιωσιμότητας·

18.  καλεί την Επιτροπή να καταστήσει περισσότερο εύχρηστη για τους συμμετέχοντες τη διαδικτυακή πύλη και να επεκτείνει τα εθνικά σημεία επαφής, διαθέτοντας περισσότερους πόρους προκειμένου να διασφαλιστεί, ιδίως για τις πολύ μικρές και τις μικρές επιχειρήσεις, μια αποτελεσματική υπηρεσία συνδρομής κατά το στάδιο της υποβολής και αξιολόγησης των προτάσεων για έργα·

19.  θεωρεί ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας θα πρέπει να συμμετέχει σε περισσότερα έργα συνεργασίας σε όλη την Ευρώπη και ιδίως να λαμβάνει υπόψη τις περιφέρειες και τους οργανισμούς περιορισμένης ικανότητας με στόχο τη διάδοση της πολιτικής και της τεχνογνωσίας της ΕΕ στον τομέα της Ε&Κ σε όλη την ΕΕ·

Οριζόντια θέματα

20.  σημειώνει ότι η δομή του προγράμματος «Ορίζοντας 2020» και ειδικότερα η προσέγγιση που βασίζεται στις κοινωνικές προκλήσεις τυγχάνουν ευρείας αποδοχής από τους ενδιαφερόμενους φορείς· καλεί την Επιτροπή να συνεχίσει να ενισχύει την προσέγγισή της σχετικά με τις κοινωνικές προκλήσεις και τονίζει τη σημασία της συνεργατικής έρευνας μεταξύ πανεπιστημίων, ερευνητικών οργανισμών, επιχειρήσεων (ιδίως των μικρών και μεσαίων) και άλλων φορέων· ζητεί από την Επιτροπή να εξετάσει το ενδεχόμενο να αξιολογεί την επάρκεια και τους επιμέρους προϋπολογισμούς των κοινωνικών προκλήσεων με βάση το τρέχον οικονομικό, κοινωνικό και πολιτικό πλαίσιο κατά τη διάρκεια της υλοποίησης του ΠΠ και σε στενή συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο·

21.  αναγνωρίζει τις προσπάθειες της Επιτροπής να εξορθολογίσει τη διοίκηση και να μειώσει τον χρόνο που μεσολαβεί ανάμεσα στη δημοσίευση μιας πρόσκλησης υποβολής προτάσεων και τη χορήγηση της επιχορήγησης· καλεί την Επιτροπή να συνεχίσει τις προσπάθειες της για μείωση της γραφειοκρατίας και απλούστευση της διοίκησης· εκφράζει την ικανοποίησή του για την πρόταση της Επιτροπής να εισαγάγει κατ´ αποκοπήν πληρωμές για την απλούστευση της διοίκησης και του ελέγχου·

22.  καλεί την Επιτροπή να αξιολογήσει αν το νέο απλοποιημένο μοντέλο παροχής στήριξης που καθιερώθηκε για το πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020» οδήγησε, κατά τα προβλεπόμενα, σε αύξηση της συμμετοχής των επιχειρήσεων· ζητεί, εν προκειμένω, να εκτιμηθεί η αποτελεσματικότητα του εν λόγω μοντέλου·

23.  καλεί την Επιτροπή να ελέγξει κατά πόσον η χρησιμοποίηση εθνικών ή ίδιων συστημάτων εκκαθάρισης αντί του συστήματος που ορίζεται στους κανόνες συμμετοχής μπορεί να οδηγήσει σε σαφώς απλοποιημένες διαδικασίες ελέγχου και, συνεπώς, στη μείωση του βαθμού σφαλμάτων κατά την εκκαθάριση των ευρωπαϊκών επιδοτούμενων έργων· ζητεί, εν προκειμένω, στενότερη συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο και την καθιέρωση «ελέγχου μίας στάσης»·

24.  επισημαίνει ότι οι συνέργειες μεταξύ των ταμείων είναι εξαιρετικά σημαντικές για την αύξηση της αποτελεσματικότητας των επενδύσεων· τονίζει ότι η στρατηγική έρευνας και καινοτομίας για την έξυπνη εξειδίκευση (RIS3) αποτελεί σημαντικό εργαλείο για τη διευκόλυνση συνεργιών με τις οποίες ορίζονται εθνικά και περιφερειακά πλαίσια για επενδύσεις στην έρευνα, την ανάπτυξη και την καινοτομία και συνεπώς θα πρέπει να προωθηθεί και να ενισχυθεί· εκφράζει τη λύπη του για την παρουσία σημαντικών φραγμών οι οποίοι δεν επιτρέπουν στις συνέργειες να λειτουργήσουν πλήρως αποτελεσματικά(22)· ζητεί, επομένως, εναρμόνιση των κανόνων και των διαδικασιών που αφορούν έργα Ε&Α&Κ στο πλαίσιο των ΕΔΕΤ και του ΠΠ και επισημαίνει ότι η αποτελεσματική χρήση της δράσης Seal of Excellence (Σφραγίδα Αριστείας) θα καταστεί δυνατή μόνο αν πληρούται η παραπάνω προϋπόθεση· καλεί την Επιτροπή να διαθέσει μέρος των πόρων των ΕΔΕΤ για συνέργειες της στρατηγικής έρευνας και τεχνολογίας για την έξυπνη εξειδίκευση (RIS3) με το πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020»· καλεί την Επιτροπή να αναθεωρήσει τους κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις και να επιτρέψει στα έργα των διαρθρωτικών ταμείων για την Ε&Α να αιτιολογούνται σύμφωνα με τον κανονισμό του ΠΠ και παράλληλα να διασφαλίσει τη διαφάνειά τους· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εξασφαλίσουν την ορθή εφαρμογή της αρχής της προσθετικότητας, η οποία στην πράξη σημαίνει ότι οι συνεισφορές των ευρωπαϊκών ταμείων δεν θα πρέπει να αντικαθιστούν τις εθνικές ή ισοδύναμες δαπάνες ενός κράτους μέλους στις περιφέρειες όπου εφαρμόζεται αυτή η αρχή·

25.  επισημαίνει ότι για την αποτελεσματική υλοποίηση του ΕΧΕ απαιτείται η πλήρης χρησιμοποίηση του δυναμικού Ε&Α&Κ όλων των κρατών μελών· αναγνωρίζει το πρόβλημα που αφορά το χάσμα στη συμμετοχή στο πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020», το οποίο θα πρέπει να αντιμετωπιστεί τόσο σε επίπεδο ΕΕ όσο και σε εθνικό επίπεδο, μεταξύ άλλων μέσω των ΕΔΕΤ· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προσαρμόσουν τα υφιστάμενα εργαλεία ή να θεσπίσουν νέα μέτρα για τη γεφύρωση αυτού του χάσματος, για παράδειγμα με την ανάπτυξη εργαλείων δικτύωσης για ερευνητές· χαιρετίζει την πολιτική διάδοσης της αριστείας και διεύρυνσης της συμμετοχής· καλεί την Επιτροπή να αξιολογήσει εάν τα τρία μέσα για τη διεύρυνση της συμμετοχής έχουν επιτύχει τους ειδικούς στόχους τους: να παρασχεθεί επαρκής προϋπολογισμός και ένα ισορροπημένο σύνολο μέσων που να αντιμετωπίζει τις υφιστάμενες ανισομέρειες στην ΕΕ στον τομέα της έρευνας και της καινοτομίας· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να θεσπίσουν σαφείς κανόνες που να καθιστούν δυνατή την πλήρη εφαρμογή της δράσης «Seal of Excellence» (Σφραγίδα Αριστείας) και να διερευνήσουν συνεργίες χρηματοδότησης· ζητεί από την Επιτροπή να δημιουργήσει μηχανισμούς που να επιτρέπουν να συμπεριλαμβάνονται σε έργα του ΠΠ υποδομές έρευνας που έχουν χρηματοδοτηθεί μέσω των ΕΔΕΤ· ζητεί να επανεξεταστούν οι δείκτες που χρησιμοποιήθηκαν για τον ορισμό των «υποεκπροσωπούμενων» χωρών και περιοχών και να ελέγχεται τακτικά κατά τη διάρκεια της εφαρμογής του ΠΠ ο κατάλογος αυτών των χωρών και περιοχών·

26.  επισημαίνει ότι, σύμφωνα με τις ετήσιες εκθέσεις της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή του προγράμματος «Ορίζοντας 2020» για τα έτη 2014 και 2015, η ΕΕ των 15 έλαβε το 88,6 % των κονδυλίων ενώ η ΕΕ των 13 μόνο το 4,5%, αριθμό χαμηλότερο ακόμη και από τη χρηματοδότηση προς τις συνδεδεμένες χώρες (6,4%)·

27.  χαιρετίζει τις προσπάθειες για τη διασφάλιση καλύτερων δεσμών μεταξύ του ΕΧΕ και του Ευρωπαϊκού Χώρου Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης προκειμένου να διευκολυνθούν τρόποι κατάρτισης της επόμενης γενιάς ερευνητών· αναγνωρίζει τη σημασία της ενσωμάτωσης των STEM (θετικές επιστήμες, τεχνολογία, μηχανική και μαθηματικά) και δεξιοτήτων έρευνας και επιχειρηματικότητας στα εκπαιδευτικά συστήματα των κρατών μελών από πρώιμο στάδιο, ώστε να ενθαρρύνονται οι νέοι να αναπτύσσουν αυτές τις δεξιότητες, καθώς η Ε&Α θα πρέπει να αντιμετωπίζεται από διαρθρωτική και όχι από κυκλική ή χρονική σκοπιά· καλεί τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να ενισχύσουν τη σταθερότητα και την ελκυστικότητα της απασχόλησης των νέων ερευνητών·

28.  τονίζει ότι είναι σημαντικό να υπάρξει στενότερη συνεργασία μεταξύ βιομηχανιών και πανεπιστημιακών και επιστημονικών συστημάτων προκειμένου να ενθαρρυνθεί, εντός των πανεπιστημίων και των επιστημονικών κέντρων, η δημιουργία δομών αφιερωμένων στην ενίσχυση της σχέσης τους με το σύστημα παραγωγής·

29.  τονίζει ότι η παγκόσμια συνεργασία αποτελεί σημαντικό μέσο ενίσχυσης της ευρωπαϊκής έρευνας· επιβεβαιώνει ότι το ποσοστό της διεθνούς συμμετοχής μειώθηκε από το 5 % στο 7ο ΠΠ σε 2,8 % στο πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020»· υπενθυμίζει ότι το ΠΠ θα πρέπει να συμβάλλει στο να διασφαλιστεί ότι η Ευρώπη παραμένει ένας βασικός παγκόσμιος παράγοντας υπογραμμίζοντας παράλληλα τη σημασία της επιστημονικής διπλωματίας· καλεί την Επιτροπή να επανεξετάσει τους όρους διεθνούς συνεργασίας στο ΠΠ και να χαράξει συγκεκριμένα, άμεσα μέτρα και ένα μακροπρόθεσμο στρατηγικό όραμα και μια δομή για την υποστήριξη αυτού του στόχου· επικροτεί, από αυτή την άποψη, πρωτοβουλίες όπως οι BONUS και PRIMA·

30.  υπογραμμίζει την ανάγκη ενίσχυσης της διεθνούς συνεργασίας στο πλαίσιο του 9ου ΠΠ και διάδοσης της επιστημονικής διπλωματίας.

31.  υπενθυμίζει ότι η ενσωμάτωση των κοινωνικών και ανθρωπιστικών επιστημών σημαίνει έρευνα σε κοινωνικές και ανθρωπιστικές επιστήμες στο πλαίσιο διεπιστημονικών έργων και όχι εκ των υστέρων προσθήκη σε άλλως τεχνολογικά έργα, και ότι για την αντιμετώπιση των πλέον πιεστικών προβλημάτων που αντιμετωπίζει η ΕΕ απαιτείται μεθοδολογική έρευνα η οποία επικεντρώνεται περισσότερο εννοιολογικά στις κοινωνικές και ανθρωπιστικές επιστήμες· επισημαίνει ότι οι κοινωνικές και ανθρωπιστικές επιστήμες υποεκπροσωπούνται στο τρέχον πρόγραμμα πλαίσιο· ζητεί από την Επιτροπή να ενισχύσει τις δυνατότητες συμμετοχής των ερευνητών των κοινωνικών και ανθρωπιστικών επιστημών στα διεπιστημονικά έργα του ΠΠ και να παράσχει επαρκή χρηματοδότηση σε έργα κοινωνικών και ανθρωπιστικών επιστημών·

32.  επισημαίνει την ισορροπία έρευνας και καινοτομίας στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζοντας 2020» και ζητεί την ίδια αντιμετώπιση και στο νέο ΠΠ· επικροτεί τη δημιουργία του ΕΣΚ(23), αλλά επισημαίνει ότι αυτό δεν θα πρέπει να οδηγήσει ξανά στον διαχωρισμό της έρευνας από την καινοτομία ή σε περαιτέρω κατακερματισμό της χρηματοδότησης· τονίζει ότι το πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020» δεν έχει εστιαστεί επαρκώς στη γεφύρωση της «κοιλάδας του θανάτου» η οποία αποτελεί το βασικό εμπόδιο για τη μετατροπή των πρωτοτύπων σε μαζική παραγωγή·

33.  καλεί την Επιτροπή να διασαφηνίσει τους στόχους, τα μέσα και τη λειτουργία του ΕΣΚ και τονίζει την ανάγκη αξιολόγησης των πιλοτικών αποτελεσμάτων του ΕΣΚ· καλεί την Επιτροπή να παράσχει ένα ισορροπημένο μείγμα μηχανισμών για το χαρτοφυλάκιο του ΕΣΚ· τονίζει ακόμα ότι το ΕΣΚ δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση να υποκαταστήσει τον δεύτερο πυλώνα και ότι ο δεύτερος πυλώνας δεν θα πρέπει να εξελιχθεί σε μέσο μεμονωμένων ενισχύσεων, αλλά να συνεχίσει να εστιάζεται στη συνεργατική έρευνα· υπογραμμίζει την ανάγκη να διατηρηθεί και να ενισχυθεί το μέσο για τις ΜΜΕ και η επιτάχυνση της καινοτομίας· καλεί την Επιτροπή να σχεδιάσει μηχανισμούς για την καλύτερη συμπερίληψη των ΜΜΕ σε μεγαλύτερα διεπιστημονικά έργα του 9ου ΠΠ ώστε να αξιοποιηθεί το πλήρες δυναμικό τους· ζητεί από την Επιτροπή να διατηρηθούν οι Κοινότητες Γνώσης και Καινοτομίας (ΚΓΚ) στην υφιστάμενη δομή του EIT, τονίζοντας τη σημασία της διαφάνειας και της έντονης συμμετοχής των ενδιαφερόμενων κύκλων, και να αναλύσει πώς το ΕΙΤ και οι ΚΓΚ μπορούν να αλληλεπιδράσουν με το ΕΣΚ· ζητεί από την Επιτροπή να σχεδιάσει ένα πλαίσιο για τις ιδιωτικές επενδύσεις επιχειρηματικού κεφαλαίου σε συνεργασία με το ΕΣΚ, έτσι ώστε να ενθαρρυνθούν οι επενδύσεις επιχειρηματικού κεφαλαίου στην Ευρώπη·

34.  επικροτεί πρωτοβουλίες συνεργασίας του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα για την ώθηση της έρευνας και της καινοτομίας· υπογραμμίζει την ανάγκη να ενισχυθεί ο ηγετικός ρόλος της ΕΕ για να δοθεί προτεραιότητα στις ανάγκες για δημόσια έρευνα και να επιτευχθεί διαφάνεια, ιχνηλασιμότητα, καθώς και εύλογη δημόσια απόδοση των επενδύσεων στο πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020» από πλευράς προσιτότητας, διαθεσιμότητας και καταλληλότητας των τελικών προϊόντων, και, ιδιαίτερα σε ορισμένους ευαίσθητους τομείς,όπως η υγεία, διασφάλιση του δημοσίου συμφέροντος και δίκαιος κοινωνικός αντίκτυπος· ζητεί από την Επιτροπή να διερευνήσει περαιτέρω μηχανισμούς, ιδίως με στόχο τη μακροπρόθεσμη αξιοποίηση όλων των έργων που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από το ΠΠ, συνδυάζοντας ένα εύλογο επίπεδο απόδοσης και κίνητρα για τη συμμετοχή των επιχειρήσεων·

35.  επικροτεί το γεγονός ότι η ανοικτή πρόσβαση αποτελεί πλέον γενική αρχή στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζοντας 2020»· επισύρει την προσοχή στο γεγονός ότι ο σημαντικός αριθμός δημοσιεύσεων που συνδέονται με έργα του προγράμματος «Ορίζοντας 2020» έως τον Δεκέμβριο του 2016(24) δείχνει ότι απαιτούνται νέες πολιτικές για την επιβολή του μερισμού δεδομένων και γνώσης, ώστε να μεγιστοποιούνται τα αποτελέσματα της έρευνας και η ποσότητα των διαθέσιμων επιστημονικών δεδομένων· καλεί την Επιτροπή να επανεξετάσει τα κριτήρια ευελιξίας που θα μπορούσαν να αποτελέσουν φραγμό σε αυτό τον στόχο και να αυξήσει τη γνώση και την ανάπτυξη·

36.  επικροτεί την χρηματοδότηση του πιλοτικού προγράμματος «Open Research Data» ως ένα πρώτο βήμα για τη μετάβαση στο υπολογιστικό νέφος ανοικτής επιστήμης· αναγνωρίζει τη σημασία και τις δυνατότητες των ηλεκτρονικών υποδομών και των υπερυπολογιστών, την ανάγκη συμμετοχής ενδιαφερόμενων μερών του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα και της κοινωνίας των πολιτών και τη σημασία των επιστημονικών δραστηριοτήτων που διεξάγονται από πολίτες στη διασφάλιση ενός περισσότερο ενεργού ρόλου της κοινωνίας στον καθορισμό και την αναγνώριση των προβλημάτων και της από κοινού εξεύρεσης λύσεων· ζητεί από την Επιτροπή και τη δημόσια και ιδιωτική ερευνητική κοινότητα να διερευνήσουν νέα μοντέλα τα οποία ενσωματώνουν ιδιωτικούς πόρους υπολογιστικού νέφους και δικτύωσης και δημόσιες ηλεκτρονικές υποδομές και την έναρξη θεματολογίων που αφορούν τους πολίτες στους τομείς της επιστήμης και της καινοτομίας·

37.  επικροτεί τη νέα έννοια των κόμβων καινοτομίας που εισήχθη από την Επιτροπή, που ενισχύει περαιτέρω το ευρωπαϊκό τοπίο καινοτομίας, υποστηρίζοντας επιχειρήσεις, ιδίως ΜΜΕ, κατά τη βελτίωση των επιχειρηματικών τους μοντέλων και των παραγωγικών τους διαδικασιών·

38.  ενθαρρύνει τα εθνικά σημεία συντονισμού (ΕΣΣ) να συμμετέχουν περισσότερο στην προώθηση των έργων που έχουν τιμηθεί με τη «Σφραγίδα αριστείας» και να βοηθούν στην αναζήτηση άλλων εθνικών ή διεθνών πηγών δημόσιας ή ιδιωτικής χρηματοδότησης για τα έργα αυτά, ενισχύοντας τη συνεργασία στον εν λόγω τομέα στο πλαίσιο του δικτύου των ΕΣΣ·

Συστάσεις για το 9ο ΠΠ

39.  πιστεύει ότι η ΕΕ έχει τις δυνατότητες να καταστεί παγκόσμιο κέντρο στον τομέα της έρευνας και της επιστήμης· πιστεύει επιπλέον ότι, προκειμένου να προωθηθεί η ανάπτυξη, η απασχόληση και η καινοτομία για τον σκοπό αυτό, το 9ο ΠΠ πρέπει να αποτελέσει κορυφαία προτεραιότητα για την Ευρώπη·

40.  χαιρετίζει την επιτυχία του προγράμματος «Ορίζοντας 2020» και τον συντελεστή μόχλευσης 1:11· καλεί την Επιτροπή να προτείνει αυξημένο συνολικό προϋπολογισμό ύψους 120 δισεκατομμυρίων EUR για το 9ο ΠΠ· θεωρεί ότι, εκτός από την αύξηση του προϋπολογισμού, απαιτείται ένα πλαίσιο για την ενσωμάτωση της καινοτομίας και καλεί, ως εκ τούτου, την Επιτροπή να διευκρινίσει την έννοια της καινοτομίας και τα διάφορα είδη της·

41.  επισημαίνει ότι η ΕΕ αντιμετωπίζει πολλές σημαντικές και δυναμικές προκλήσεις και καλεί την Επιτροπή, σε συνδυασμό με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, να παράσχει στον τρίτο πυλώνα ένα ισορροπημένο και ευέλικτο σύνολο μέσων για την αντιμετώπιση της δυναμικής φύσης προβλημάτων που ανακύπτουν· υπογραμμίζει την ανάγκη να προβλεφθεί επαρκής προϋπολογισμός για τις συγκεκριμένες προκλήσεις στον τρίτο πυλώνα, καθώς και για τακτική επανεξέταση του μεγέθους των εν λόγω προκλήσεων·

42.  ζητεί από την Επιτροπή να διατηρήσει την ισορροπία μεταξύ της βασικής έρευνας και της καινοτομίας στο πλαίσιο του 9ου ΠΠ· επισημαίνει την ανάγκη ενίσχυσης της συνεργατικής έρευνας· υπογραμμίζει τη σημασία της καλύτερης συμμετοχής των ΜΜΕ σε συνεργατικά έργα και στην καινοτομία·

43.  καλεί την Επιτροπή να ενισχύσει τις συνεργίες μεταξύ του 9ου ΠΠ και άλλων ευρωπαϊκών ταμείων ειδικά αφιερωμένων στην έρευνα και καινοτομία, και να θεσπίσει εναρμονισμένα μέσα και ευθυγραμμισμένους κανόνες για τα ταμεία αυτά, τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό επίπεδο, και σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη· καλεί την Επιτροπή να εντάξει και σε μελλοντικά ΠΠ τον σημαντικό ρόλο που διαδραματίζει η τυποποίησης σε σχέση με την καινοτομία·

44.  επισημαίνει ότι το 9ο ΠΠ θα πρέπει να αντιμετωπίσει το ενδεχόμενο πρόβλημα της υπερπροσφοράς υποβαλλόμενων προτάσεων και τα χαμηλά ποσοστά επιτυχίας που αντιμετωπίζει το πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020»· προτείνει να εξετασθεί η επαναφορά της διαδικασίας αξιολόγησης σε δύο στάδια με ένα ενοποιημένο πρώτο στάδιο και ένα ειδικό δεύτερο στάδιο αφιερωμένο στους αιτούντες που έχουν επιλεγεί· καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει τη διενέργεια επαρκώς ολοκληρωμένων συνοπτικών εκθέσεων αξιολόγησης (ESR) με εισηγήσεις σχετικά με τον τρόπο που θα μπορούσε να βελτιωθεί η πρόταση·

45.  τονίζει ότι η ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία πρέπει να παραμείνει απαράβατος κανόνας στο κέντρο του προγράμματος πλαισίου για την έρευνα·

46.  καλεί την Επιτροπή να διαχωρίσει τη έρευνα για την άμυνα από τη μη στρατιωτική έρευνα στο επόμενο ΠΔΠ, προβλέποντας δύο διαφορετικά προγράμματα με διαφορετικούς προϋπολογισμούς που δεν επηρεάζουν τις δημοσιονομικές φιλοδοξίες μη στρατιωτικής έρευνας του 9ου ΠΠ· καλεί, επομένως, την Επιτροπή να παρουσιάσει στο Κοινοβούλιο ενδεχόμενους τρόπους για τη χρηματοδότηση του μελλοντικού προγράμματος για την αμυντική έρευνα σύμφωνα με τις Συνθήκες με ειδικό προϋπολογισμό, νέους πόρους και ειδικούς κανόνες· τονίζει τη σημασία της κοινοβουλευτικής εποπτείας ως προς αυτό το θέμα·

47.  θεωρεί ότι το πρόγραμμα «Μελλοντικές και αναδυόμενες τεχνολογίες» έχει μεγάλες μελλοντικές δυνατότητες και αποτελεί ένα καλό εργαλείο για τη διάδοση καινοτόμων ιδεών και τεχνογνωσίας σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο·

48.  υπογραμμίζει την ανάγκη, στο πλαίσιο της συμφωνίας του Παρισιού και των στόχων της ΕΕ για το κλίμα, να δοθεί προτεραιότητα στη χρηματοδότηση της έρευνας για την κλιματική αλλαγή και των υποδομών συλλογής δεδομένων για το κλίμα, δεδομένου ιδίως ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εξετάζουν το ενδεχόμενο σημαντικών δημοσιονομικών περικοπών στα περιβαλλοντικά ερευνητικά ιδρύματά τους· να εξασφαλιστεί ότι το σύνολο του προϋπολογισμού για την ενέργεια διατίθεται για την ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές, την ενεργειακή απόδοση κατά την τελική χρήση, τα ευφυή δίκτυα και τις δραστηριότητες αποθήκευσης ενέργειας· να εξασφαλιστεί επαρκής χρηματοδότηση σε τομείς όπως η γεωργία χαμηλών εισροών, τα υγιεινά τρόφιμα και η ποικιλομορφία, η διάσταση της βιωσιμότητας των μεταφορών, η διαχείριση των υδάτων και η βιοποικιλότητα·

49.  τονίζει ότι το 9ο ΠΠ θα πρέπει, όσον αφορά την Ε&Κ, να ενισχύσει την κοινωνική πρόοδο και την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ, με τη δημιουργία ανάπτυξης και θέσεων εργασίας, και με την ανάπτυξη νέων γνώσεων και καινοτομιών, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι κρίσιμες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη, καθώς και με επίτευξη περαιτέρω προόδου προς την ανάπτυξη ενός βιώσιμου ΕΧΕ· επικροτεί, στο πλαίσιο αυτό, την υφιστάμενη δομή των πυλώνων του ΠΠ και καλεί την Επιτροπή να διατηρήσει αυτή τη δομή προς όφελος της συνέχειας και της προβλεψιμότητας. ζητεί συνεπώς από την Επιτροπή να συνεχίσει να εργάζεται για τη συνοχή, την απλούστευση, τη διαφάνεια και τη σαφήνεια του προγράμματος, για τη βελτίωση της διαδικασίας αξιολόγησης, τη μείωση του κατακερματισμού και την αποτροπή της επικάλυψης και των αδικαιολόγητων διοικητικών επιβαρύνσεων·

50.  αναγνωρίζει ότι τα διοικητικά καθήκοντα και η έρευνα αλληλοαναιρούνται σε μεγάλο βαθμό· τονίζει, ως εκ τούτου, ότι είναι σημαντικό να διατηρούνται στο ελάχιστο οι υποχρεώσεις υποβολής εκθέσεων, έτσι ώστε να μην αποτελέσει η γραφειοκρατία εμπόδιο για την καινοτομία και να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική χρήση της χρηματοδότησης του 9ου ΠΠ, παράλληλα με την διασφάλιση της ανεξαρτησίας της έρευνας· ενθαρρύνει την Επιτροπή να εντείνει τις προσπάθειές της για απλούστευση προς τούτο·

51.  διαπιστώνει ότι η Επιτροπή κάνει ολοένα συχνότερα λόγο για ενισχύσεις βασιζόμενες στις εκροές· καλεί την Επιτροπή να παράσχει σαφέστερο ορισμό των εκροών·

52.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να ενισχύσουν τις συνέργειες μεταξύ του ΠΠ και όλων ταμείων και να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα ορισμένων ελλείψεων στην έρευνα που αντιμετωπίζουν οι περιφέρειες σύγκλισης σε ορισμένα κράτη μέλη, σύμφωνα με την αρχή της προσθετικότητας· εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι οι χρηματοδοτικές ενισχύσεις από τα Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία μπορεί να επιφέρουν μείωση της εθνικής δαπάνης για την Ε&Α σε περιφέρειες στις οποίες χορηγούνται τα κεφάλαια αυτά, αλλά επιμένει ότι οι ενισχύσεις αυτές θα πρέπει να είναι επιπρόσθετες της εθνικής δημόσιας δαπάνης· καλεί επίσης την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι η δημόσια χρηματοδότηση στην Ε&Κ θα θεωρείται επένδυση στο μέλλον και όχι κόστος·

53.  διαπιστώνει ότι αποτελεσματικές επενδύσεις στην έρευνα και καινοτομία από τα διαρθρωτικά ταμεία μπορούν να πραγματοποιηθούν μόνον έχει προλειανθεί κατάλληλα το έδαφος στα κράτη μέλη· ζητεί επομένως να θεσπιστεί ισχυρότερη σύνδεση μεταξύ ειδικών ανά χώρα συστάσεων στον τομέα των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και καινοτομιών στην Ε&Κ·

54.  τονίζει την ανάγκη για νέα κέντρα και περιφέρειες υψηλότερης αριστείας και τη σημασία να συνεχιστεί η ανάπτυξη του ΕΧΕ· τονίζει την ανάγκη να υπάρξουν περισσότερες συνεργίες μεταξύ του 9ου ΠΠ, των ΕΔΕΤ και του ΕΤΣΕ προκειμένου να επιτευχθεί αυτός ο στόχος· ζητεί να θεσπιστούν πολιτικές για την άρση των φραγμών, όπως είναι οι κατώτεροι μισθοί στις ανατολικές και νότιες χώρες, ώστε να αποφευχθεί η διαρροή εγκεφάλων· ζητεί να δοθεί προτεραιότητα στην αριστεία του έργου έναντι της αριστείας των κορυφαίων «ελίτ» ιδρυμάτων·

55.  είναι της άποψης ότι πρέπει να προβλεφθούν ισχυρότερα κίνητρα για την αξιοποίηση πόρων των ΕΔΕΤ για επενδύσεις στην Ε&Κ όταν αυτό προκύπτει από τις συστάσεις ανά χώρα ή όταν εντοπίζονται ελλείψεις· καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα ΕΔΕΤ θα διαθέσουν 65 δισεκατομμύρια EUR για επενδύσεις στην έρευνα και την καινοτομία κατά την περίοδο 2014-2020· προτείνει, ως εκ τούτου, να χρησιμοποιηθεί το υφιστάμενο αποθεματικό επίδοσης των ΕΔΕΤ στα κράτη μέλη προκειμένου να επενδύσουν ουσιαστικό μέρος των εσόδων από τα διαρθρωτικά ταμεία στην έρευνα και την καινοτομία·

56.  χαιρετίζει την αρχή και το δυναμικό της σφραγίδας αριστείας, ως σήματος ποιότητας για τις συνέργειες μεταξύ των ΕΔΕΤ και του προγράμματος «Ορίζοντας 2020», αλλά διαπιστώνει ότι στην πράξη δεν εφαρμόζεται επαρκώς, λόγω έλλειψης χρηματοδότησης στα κράτη μέλη· θεωρεί ότι τα έργα – που υποβλήθηκαν προς χρηματοδότηση στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζοντας 2020», πληρούσαν αυστηρά κριτήρια επιλογής και ανάθεσης αλλά δεν έγινε δυνατό να χρηματοδοτηθούν λόγω δημοσιονομικών περιορισμών – θα πρέπει να χρηματοδοτηθούν από πόρους των ΕΔΕΤ, εάν οι εν λόγω πόροι είναι διαθέσιμοι για τον σκοπό αυτόν· επισημαίνει ότι θα πρέπει να οριστεί παρόμοιος μηχανισμός και για συνεργατικά ερευνητικά έργα·

57.  καλεί την Επιτροπή να προσφέρει αυξημένα επίπεδα στήριξης των νέων ερευνητών στο 9ο ΠΠ για νέους ερευνητές, όπως πανευρωπαϊκά εργαλεία δικτύωσης και να ενισχύσει σχήματα χρηματοδότησης για ερευνητές στην αρχή της σταδιοδρομίας τους, με λιγότερο από δύο χρόνια πείρας μετά την απόκτηση του διδακτορικού τους διπλώματος·

58.  παρατηρεί ότι οι δράσεις Marie Skłodowska-Curie αποτελούν μια ευρέως αναγνωρισμένη πηγή χρηματοδότησης μεταξύ των ερευνητών και προωθούν την κινητικότητα των ερευνητών και την ανάπτυξη νέων ερευνητών· υποστηρίζει ότι, προκειμένου να εξασφαλιστεί η συνέχεια, θα ήταν επιθυμητό να συνεχιστεί η χρηματοδότηση των δράσεων Marie Skłodowska-Curie στο 9ο ΠΠ·

59.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να ενθαρρύνουν περαιτέρω τις ιδιωτικές επενδύσεις στην Ε&Α&Κ, που πρέπει να λειτουργούν επιπρόσθετα στις δημόσιες επενδύσεις και όχι να τις υποκαθιστούν· υπενθυμίζει ότι τα δύο τρίτα του 3 % του ΑΕΠ για την Ε&Α θα πρέπει να προέρχονται από τον ιδιωτικό τομέα(25)· εκτιμά τις προσπάθειες που έχουν καταβληθεί μέχρι στιγμής από τις επιχειρήσεις και, δεδομένων των γενικά ελάχιστων πόρων για δημόσια δαπάνη στην Ε&Α, καλεί τον ιδιωτικό τομέα να συμμετάσχει περισσότερο στη δαπάνη στην Ε&Α, καθώς και στην Ανοικτή Πρόσβαση και την Ανοικτή Επιστήμη· καλεί την Επιτροπή να καθορίσει τον βαθμό συμμετοχής των μεγάλων επιχειρήσεων (είτε με δάνεια, επιχορηγήσεις ή με δικές τους δαπάνες) ανάλογα με τον βαθμό της Ευρωπαϊκής Προστιθέμενης Αξίας του έργου και του δυναμικού του να αποτελέσει κινητήρια δύναμη για τις ΜΜΕ, λαμβάνοντας υπόψη παράλληλα τις ιδιομορφίες και τις ανάγκες του κάθε τομέα· καλεί την Επιτροπή να παρακολουθεί τις συνεισφορές σε είδος ώστε να διασφαλίζεται ότι οι επενδύσεις είναι πραγματικές και νέες·

60.  καλεί την Επιτροπή να βελτιώσει τη διαφάνεια και τη σαφήνεια των κανόνων για τη συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα στο πλαίσιο έργων του 9ου ΠΠ βάσει των αποτελεσμάτων και των συστάσεων που απορρέουν από την αξιολόγηση· ζητεί από την Επιτροπή να ελέγξει και να αξιολογήσει τα υφιστάμενα μέσα σύμπραξης δημόσιου και ιδιωτικού τομέα·

61.  επισημαίνει ότι η συμμετοχή των επιχειρήσεων θα πρέπει να συνεχίσει να προωθείται, ανεξαρτήτως του μηχανισμού για τις ΜΜΕ, δεδομένου ότι οι επιχειρήσεις παρέχουν σε πολλούς τομείς την αναγκαία εμπειρογνωμοσύνη και συμβάλλουν σε σημαντικό βαθμό από οικονομική άποψη·

62.  εκφράζει τη λύπη του για τα ανάμικτα αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν στο πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020» σχετικά με την ισότητα των φύλων, καθώς ο μόνος στόχος που επιτεύχθηκε είναι το ποσοστό των γυναικών στις συμβουλευτικές ομάδες, ενώ το ποσοστό των γυναικών στις επιτροπές αξιολόγησης των έργων και μεταξύ των συντονιστών των έργων, καθώς και η διάσταση του φύλου στο περιεχόμενο της έρευνας και της καινοτομίας, παρέμειναν σε επίπεδα κατώτερα του στόχου· τονίζει την ανάγκη να βελτιωθεί η συμμετοχή και η συνεκτίμηση της διάστασης του φύλου στο 9ο ΠΠ και να επιτευχθούν τα επιδιωκόμενα επίπεδα που ορίζονται στον κανονισμό του προγράμματος «Ορίζοντας 2020» και καλεί την Επιτροπή να εκπονήσει μελέτη σχετικά με τους φραγμούς ή τις δυσκολίες που μπορεί να οδηγούν σε υποεκπροσώπηση των γυναικών στο πρόγραμμα· ενθαρρύνει τα κράτη μέλη, σύμφωνα με τους στόχους του ΕΧΕ, να δημιουργήσουν ένα νομικό και πολιτικό περιβάλλον ισορροπημένο από άποψη φύλου και να παρέχουν κίνητρα για την αλλαγή· χαιρετίζει τον οδηγό της Επιτροπής σχετικά με την ισότητα των φύλων στο πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020»(26)· υπενθυμίζει ότι σύμφωνα με τον εν λόγω οδηγό η ισορροπία των φύλων είναι ένας από τους κορυφαίους παράγοντες για την ιεράρχηση των προτάσεων που ξεπερνούν το κατώτατο όριο και έχουν λάβει την ίδια βαθμολογία·

63.  επισημαίνει ότι το επόμενο ΠΠ θα πρέπει να λάβει υπόψη την αποχώρηση του ΗΒ από την ΕΕ και τις συνέπειές της· επισημαίνει ότι τα σαφή και σταθερά μακροπρόθεσμα πλαίσια ωφελούν την έρευνα και την καινοτομία και ότι το ΗΒ κατέχει ηγετική θέση στον τομέα της επιστήμης· εύχεται τα δίκτυα και η συνεργασία μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και ΕΕ να μπορέσουν να συνεχιστούν στον τομέα της έρευνας και, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, να βρεθεί γρήγορα μια σταθερή και ικανοποιητική λύση, έτσι ώστε να εξασφαλιστεί ότι η ΕΕ δεν θα στερηθεί τα επιστημονικά αποτελέσματα που έχουν δημιουργηθεί στο πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020» και στο 9ο ΠΠ·

o

o  o

64.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή.

(1)

ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 104.

(2)

ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 948.

(3)

ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 81.

(4)

ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 174.

(5)

ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 892.

(6)

ΕΕ L 169 της 7.6.2014, σ. 54-178.

(7)

ΕΕ L 177, 17.6.2014, σ. 9.

(8)

ΕΕ L 192 της 1.7.2014, σ. 1.

(9)

ΕΕ L 169 της 7.6.2014, σ. 1-53.

(10)

http://ec.europa.eu/research/evaluations/pdf/hlg_issue_papers.pdf.

(11)

Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2017)0052.

(12)

Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2017)0075.

(13)

Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2016)0311.

(14)

Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2016)0320.

(15)

Μελέτη της EPRS του Φεβρουαρίου 2017 με τίτλο «Ορίζοντας 2020, το πρόγραμμα πλαίσιο της ΕΕ για την έρευνα και την καινοτομία. Ευρωπαϊκή αξιολόγηση υλοποίησης».

(16)

Έχουν παραληφθεί περισσότερες από 130 000 προτάσεις, έχουν υπογραφεί περισσότερες από 9 000 επιχορηγήσεις, υπάρχουν περισσότερες από 50 000 συμμετοχές και η χρηματοδότηση από την ΕΕ υπερβαίνει τα 15,9 δισεκατομμύρια EUR.

(17)

Τα δύο τρίτα του 3 % του ΑΕΠ για την Ε&Α θα πρέπει να προέρχονται από τις επιχειρήσεις. Βλ. Eurostat ιδιωτικές δαπάνες Ε&Α: http://ec.europa.eu/eurostat/tgm/table.do?tab=table&init=1&language=en&pcode=tsc00031&plugin=1

(18)

http://ec.europa.eu/invest-in-research/pdf/download_en/barcelona_european_council.pdf

(19)

Συνολικά, οι 7 ΚΤΠ αντιστοιχούν σε περισσότερα από 7 δισεκατομμύρια EUR των κεφαλαίων του προγράμματος «Ορίζοντας 2020», περίπου 10 % του συνολικού προϋπολογισμού του προγράμματος «Ορίζοντας 2020» και άνω του 13 % της πραγματικά διαθέσιμης χρηματοδότησης για προσκλήσεις υποβολής προτάσεων στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζοντας 2020» (περίπου 8 δισεκατομμύρια EUR ετησίως κατά τη διάρκεια της επταετούς περιόδου).

(20)

Βλ. συμπεράσματα του Συμβουλίου της 29ης Μαΐου 2015.

(21)

Μελέτη της EPRS του Φεβρουαρίου 2017 με τίτλο «Ορίζοντας 2020, το πρόγραμμα πλαίσιο της ΕΕ για την έρευνα και την καινοτομία. Ευρωπαϊκή αξιολόγηση υλοποίησης».

(22)

Οι μεγάλες ερευνητικές υποδομές εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής και τους στόχους του ΕΤΠΑ, αλλά τα κονδύλια του ΕΤΠΑ που διατίθενται σε εθνικό επίπεδο δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη συγχρηματοδότησή τους· οι δαπάνες κατασκευής που συνδέονται με νέες ερευνητικές υποδομές είναι επιλέξιμες στα προγράμματα του ΕΤΠΑ, αλλά οι λειτουργικές δαπάνες και οι δαπάνες προσωπικού δεν είναι.

(23)

Ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Οι μελλοντικοί οδηγοί της Ευρώπης: Η πρωτοβουλία για τις νεοφυείς και τις αναπτυσσόμενες νέες επιχειρήσεις» (COM(2016)0733).

(24)

Έκθεση OpenAIRE: Στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζοντας 2020», 2017 από ένα σύνολο 10684 έργων (19 %) έχουν ολοκληρωθεί, ενώ 8667 βρίσκονται σε εξέλιξη. Το δίκτυο OpenAIRE εντόπισε 6133 δημοσιεύσεις που συνδέονται με 1375 έργα του προγράμματος «Ορίζοντας 2020».

(25)

Βλ. συμπεράσματα του Συμβουλίου της 29ης Μαΐου 2015.

(26)

Βλ. Horizon 2020 Programme Guidance on Gender Equality in Horizon 2020.http://eige.europa.eu/sites/default/files/h2020-hi-guide-gender_en.pdf


ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

2. Origin, structure and purpose of the Horizon 2020 Framework Programme

2.1. Main issues to understand about the research framework programmes

European research policy has a legal base in the Treaty of Lisbon(1) which also introduced a legal basis for the creation of a European Research Area(2). So far, the European Commission has not taken legislative action in this domain and European research policy implementation has until now relied on soft law approaches. With the Research Framework Programmes, the EU started to become a player in research funding, with the main initial focus being on financing collaborative projects involving several Member States. Broadly speaking, only about 5% of the overall available European GBAORD(3) is funded by the FP. Around 80% of the GBAORD is confined to Member States, and 15% is implemented by longstanding European intergovernmental organisations such as ESA, CERN, etc.(4)

Still, the GDP allocated to R&D is still comparatively low in the EU-28 in relation to Japan or the US. Moreover, most of the EU Member States, especially those in which the Excessive Deficit Procedure was launched, have cut their spending on R&D&I due to the economic crisis. The EU’s share of world gross expenditure on research and innovation fell by 5% in the years from 2000 to 2013.

The first framework programme was established in 1983 for a four-year period. During the subsequent 30 years, successive FPs have provided financial support for the implementation of European research and innovation policies.

With the introduction of the European Research Area (ERA), the Open Method of Coordination and many other soft law approaches, the Union has started to coordinate national research policies (and eventually also national research programmes) since 2000. The FPs have always of course had a structuring effect on the national research systems, with the main idea of EU funding being to incentivise and leverage more national research funding. It was only with the introduction of ‘ERA instruments’ as of FP 6 (ERA-NETs, Article 185 initiatives), however, that this structuring influence became more evident and moved from the project level (at researcher and/or research unit level) to the Member State/funding bodies – or programme – level(5).

The introduction of the ERA was accompanied by the launch of the Lisbon process and the definition of the Barcelona goal for national research funding to reach 3% of GDP in 2010. This goal was renewed by another call for research funding to reach 3% by 2020 – the so called Europe 2020 Strategy (A strategy for smart, sustainable and inclusive growth) which was launched in March 2010. Today, the attainment of the 3% target is monitored by the Commission in the context of the European Semester(6) which is anchored upon extensive Member State reporting to the Commission. According to figures from 2015, the EU only invested 2.03%, with the individual figures for different countries ranging from 0.46% to 3.26%.(7)

In terms of topics funded, the purpose of the FPs has changed gradually from initially being an industry-focused programme to slowly opening up to basic research activities in universities. With the exception of the introduction of the European Research Council (ERC) funding for basic and frontier research only, the common feature of the FPs over the years was that they were always mission-oriented programmes serving commonly defined goals. The process in place for their adoption is through the co-decision procedure (now called the ordinary legislative procedure).

Finally, with the launch of the seven flagship initiatives in the context of the Europe 2020 Strategy in March 2010, the European Innovation Union(8) was introduced and with it the prerogative for innovation and competitiveness in Europe also moved into the research policy domain. H2020 is now one of the main tools with which the Innovation Union is being implemented.

2.2. Horizon 2020 - Overview

There is extensive information on H2020, its structure, rules and functioning(9), that does not need to be repeated here in detail. The description of the H2020 programme is limited to an illustration of the most relevant issues for the recommendations by the European Parliament.

As such, H2020 differs enormously from previous FPs insofar as it made the move to more research-generated innovation compulsory and introduced a more interdisciplinary impact-oriented societal challenge approach in contrast to the previous more mono-disciplined and sectoral approach taken until FP7. The approach of formulating mission-oriented programmes with predefined research results and prescribed research methods was abandoned in favour of a more openly defined societal challenge-oriented approach, in which the results are left open-ended and evolve over time. This approach also favours the early involvement of societal actors and opens the programme up to newcomers. Issues of transversal importance, such as the SME instrument or measures to improve synergies between H2020 and the structural funds, were also introduced.

H2020 is the world’s biggest Research and Innovation programme with nearly €80 billion of funding available over 7 years (2014 to 2020), and places the emphasis on excellent science, industrial leadership and tackling societal challenges. Its goals are to ensure that Europe produces world-class science, to foster innovation, and to make it easier for the public and private sectors to work together in delivering research and innovation.

Horizon 2020 is built around three main objectives:

1) Support for ‘Excellent Science’ – including grants for individual researchers from the European Research Council and Marie Skłodowska-Curie fellowships (formerly known as Marie Curie fellowships);

2) Support for ‘Industrial Leadership3 – including grants for small and medium-sized enterprises and indirect finance for companies through the European Investment Bank and other financial intermediaries;

3) Support for research to tackle ‘societal challenges’. During negotiations between the European Parliament and the Council it was decided to support research aimed at meeting seven broad challenges:

1.  Health, demographic change and wellbeing

2.  Food security, sustainable agriculture and forestry, marine, maritime and inland water research, and the bio-economy

3.  Secure, clean and efficient energy

4.  Smart, green and integrated transport

5.  Climate action, the environment, resource efficiency and raw materials

6.  Inclusive, innovative and reflective societies

7.  Secure and innovative societies

It also has two specific objectives:

4) Spreading excellence and widening participation

5) Science with and for society

and two separate institutions:

6) European Institute of Innovation and Technology (EIT)

7) The non-nuclear direct actions of the Joint Research Centre.

A number of priorities will be addressed across and within all three pillars of Horizon 2020. These include gender equality and the gender dimension in research; social and economic sciences and humanities; international cooperation; and fostering the functioning and achievement of the European Research Area and Innovation Union, as well as contributing to other Europe 2020 flagships (e.g. the Digital Agenda). At least 60% of the overall Horizon 2020 budget should be related to sustainable development, and climate-related expenditure should exceed 35% of the budget.

The management and implementation of the programme is complex. The overall budget for H2020 is managed by 9 different Commission Directorates-General and the JRC. Overall, 22 bodies implement different parts of the Horizon 2020 budget:

•  five Commission DGs

•  four executive agencies

•  four public‐public partnerships (P2Ps)

•  seven public‐private partnerships (PPPs)

•  the European Institute of Innovation and Technology (EIT)

•  the European Investment Bank (EIB).

The following graph tries to capture the complexity of the management and implementation of H2020

 

The specific programme is implemented by multiannual work programmes. Implementing powers are conferred on the Commission to adopt work programmes for the implementation of the specific programme. Several programme committees (each pillar has a number of committees and there is a main overall ‘strategic configuration’ committee) were set up to assist the Commission in preparing the work programmes. The preparation of work programmes also involves the consultation of stakeholders. For this purpose 19 Horizon 2020 Advisory Groups have been set up as consultative bodies to represent the broad constituency of stakeholders ranging from industry and research to representatives of civil society. Additional open and targeted consultation activities aim to obtain further views and contributions, including from the Enterprise Policy Group, the contractual Public-Private Partnerships (cPPPs), European Innovation Partnerships and European Technology Platforms.

3. The transition from FP 7 to Horizon 2020 and main improvements brought by Horizon 2020

The FP7 Final Evaluation Report by the High Level Expert Group(10) confirms that the move from FP7 to an adapted structure under H2020 was beneficial for the European research community and the logical next step at the time of the launch of H2020. The total budget of H2020 has been increased to about 77 billion euro which is nearly 50% more than the FP7budget. H2020 integrated elements from FP7 and existing, previously separate, funding programmes (CIP and EIT), which also accounts for the increase in the budget. However, in 2015, the planned budget for H2020 was cut by 2.2 billion euro to support the European Fund for Strategic Investments (EFSI). These cuts did not affect the ERC, Marie Skłodowska‐Curie Actions and the ‘Spreading excellence and widening participation’ programme, but fell on ‘Excellent Science’ (cut by 209 million euro), ‘Industrial Leadership’ (cut by 549 million euro) and ‘Societal Challenges’ (reduced by 1 billion euro).

The main improvements brought by H2020 as compared to its predecessor programmes can be summarised as follows(11):

•  High share of newcomers(12) in H2020 grant participation

The share of newcomers in 2014 and 2015 amounts to 49.0% of all participants on average for the entire H2020. The different programme parts display large differences in the share of new participants. The lowest share of newcomers is found in the Excellent Science Pillar, with the ERC having 1.4% of newcomer participations from calls in the first two years of Horizon 2020. The highest share of newcomers was recorded in the SME Instrument, where almost 79.6% of the participations came from organisations that had not taken part in FP7. The average for the Societal Challenge actions was 27.9% and within Industrial Leadership it was around 27.1%.

The share of newcomer participation per Member State differs between the EU-13 and EU-15. On average the EU-13 has a higher share (30.6%) of newcomer participation than EU-15 (24.7%). Malta and Romania had the highest shares of newcomer participation at 42.9% and 40.0% respectively, while Greece and United Kingdom had the lowest at 16.3% and 15.6%.

•  Much shorter time-to-grant

Compared to FP7, the first two years of implementation of Horizon 2020 have shown a significant reduction in the time that elapsed between the closure of a call and the signature of the Grant Agreement (the so-called time-to-grant – TTG). Under Horizon 2020, the Commission has committed itself to signing grant agreements within a period of eight months (245 days) for actions other than ERC actions. The average for both 2014 and 2015 is 90.7%. This constitutes a significant 33.4% improvement on the average TTG for the whole of FP7 (303 days).

•  Proven simplification

Compared to FP7, the design of Horizon 2020 brought a number of important simplifications:

  A radically simplified funding model.

  Under the MSCA, the use of simplified forms of grants.

  Streamlined ex-ante checks.

  Reduced requirements for work-time recording.

  Reduced audit burden.

  Faster granting processes.

  Fully paperless proposal and grant management.

4. Main areas of concern with the current H2020 implementation

The European Parliament has also identified areas of concern based on consultations with representatives of the research community in Europe:

•  Oversubscription - Lower success rate in H2020 as compared to FP7

The average success rates are substantially lower in H2020 than in FP7 (average of 19% from 2007 to 2013(13)) and different potential reasons for this are currently being discussed. These include research budget cuts in Member States, a less prescriptive approach in drafting the call texts in the work programmes allowing for more newcomers, and broader application of the two‐stage proposal schemes.

Furthermore, the increased attractiveness of the programme also explains the growing interest in Horizon 2020. In total, over 8 500 more proposals where submitted in 2015 than in 2014. This is reflected in lower success rates in 2015 than 2014 throughout Horizon 2020: in terms of numbers of proposals, from 13.2% to 10.7%, and in terms of funding, from 14.2% to 10.9%.

One worrying finding is the fact that an ever larger number of high quality proposals scoring above the threshold in the project proposal evaluation cannot be funded. A mere 22.7% of the proposals which scored above the threshold were retained for funding in 2015. This constitutes a significant decrease of 8.8 percentage points compared to 2014. In total for Horizon 2020, about one in four high quality proposals submitted was selected for funding. In numbers, 25 116 high quality proposals in the first two years of Horizon 2020 were not funded(14). This means that 77.3% of successful proposals could not be funded. The Commission calculates that H2020 would have needed an additional EUR 41.6 billion in the first two years to fund all proposals deemed excellent by independent evaluators. The extrapolated figure for the years to come until the end of the programme amounts to an additional EUR 145.6 billion if H2020 is to exploit European excellence potential to the maximum.

Table: Overall Success Rates(15)

 

•  Participation by third countries dropped by half

Horizon 2020 should contribute to maintaining the status of Europe as a key global player, in direct competition with the world’s top performing research regions. To achieve this, the programme should have a strategic vision and structure to support Europe in this. It should fulfil a strategic role when it comes to European co-ordination/prioritisation. In a nutshell, Horizon 2020 should be open, but in a strategic way.

However, the share of third country participation in FP7 was higher (i.e. 4.0% for all projects and 4.3% for collaborative projects). In H2020, third country participation in internationally open collaborative projects increased from 2.1% in 2014 to 2.8% in 2015, and for all projects from 1.7% in 2014 to 2.0% in 2015.

This has to do with the fact that the Commission has taken a radically new approach to international collaboration in H2020 as compared to FP7, changing the funding regime for third countries and abandoning the former INCO. The latter was replaced by strategic programming and roadmaps including flagship initiatives for collaboration with targeted non-EU countries. Much emphasis was also placed on multilateral funding through Member States. However, and especially when addressing the societal challenges as defined in H2020, a global approach requiring the involvement of all actors worldwide is imperative.

•  Insufficient definition of impact in H2020 projects

There are some concerns about the fact that the underlying definition of impact for H2020 projects poses problems for both project evaluators and researchers carrying out the project. In the long run, a fuzzy definition of impact will also disappoint research funders who will not be satisfied with the research outcomes. Collectively and especially when addressing societal challenges, the Commission and national governments will need to improve tracking outcomes and impact as well as broaden the definition of what constitutes impact. Different types of research produce different types of impact and evaluation processes need to reflect this. This discussion is connected with the need to better determine the place of innovation and the corresponding TRLs in research programme and project formulation. An overhaul of the H2020 indicators measured by DG RTD is needed.

It is to be noted that the legal base of H2020 states that it should support all stages of the research and innovation chain, so a concentration only on higher TRL levels is not a legal obligation but a political choice. The currently required high TRLs in Pillar 3 make it hard for vast sectors of the research landscape, such as universities, to compete. Focusing only on higher TRLs, while important to boost European industrial competitiveness, may limit the future absorption of disruptive innovations that are still in the pipeline of research projects with lower TRLs.

Generally, TRLs are based on a narrow perception of innovation as a linear model. TRLs thus do not capture the full complexity and bandwidth of innovation and exclude non-technological forms of innovation generated by fundamental or applied research, particularly from SSH research.

To a considerable extent, whole areas of research are being excluded from Horizon 2020 simply because the value they bring to society is not reflected well in the current impact and innovation definitions.

•  Lost focus on the European Research Area

It seems that current policymakers both in Member States and the Commission have lost interest in ERA. ERA progress reports have been launched since 2013 and one would as a consequence assume that a better database for ERA monitoring would also lead to common targets or corrective measures which would make the realisation of ERA successful. This is still not the case.

There are some concerns about this Commission’s reluctance to continue with the European Research Area project which is even anchored in the Treaty of Lisbon. H2020 should not come on top of what Member States are doing nationally and operate in isolation from them, but should be intrinsically linked, coordinated and aligned with Member States’ activities (as also laid down in the TFEU). H2020 should act as a pull factor for ERA to work better and should demonstrate clear EU added value. The overall poor progress made by Member States in reaching the 3% goal for GDP allocation to R&D by 2020 is intrinsically linked to this lost focus on ERA. In this respect joint programming, in which Council began to play a bigger role, is essential for ERA because it incentivises countries to prioritise nationally and enhances capacity building by collaborating across borders. Council should play a stronger role in defining common grand societal challenges that are then reflected in the Joint Programming Initiatives and in Horizon 2020.

The introduction of the 3 O’s(16) by Commissioner Moedas, after having declared that ERA was completed, reduced the potential of European research policy to marginal operational details within the much wider scope of ERA.

Taking ERA seriously would also improve the discussion on cohesion versus excellence within Europe. ERA is about capacity building, about national and regional coordination across borders, fostering mutual learning, avoiding redundancies and acting in a more strategic and efficient manner. Transnational cooperation has always been a good test bed to gather experience in order – at a later stage – to compete better when participating in H2020.

•  Addressing the innovation valley of death

The innovation process is characterised by the existence of a hard step between the development of an innovative product and its commercialisation. This gap is known as the innovation ‘valley of death’. SMEs are specifically vulnerable to this issue. They therefore need support to overcome this gap. A potential European Innovation Council (EIC), as proposed by Commissioner Moedas, should try to analyse the gaps and take action where needed.

A lot has been done already with the introduction of the Fast Track to Innovation and the SME Instrument which focuses on very high TRLs. However these had very low success rates (7%). One possibility, rather than investing even more, could be to decomplexify the EU funding landscape. There might be enough out there, but information on it is lacking.

This should not be the sole task of H2020 and other programmes should play a bigger role. H2020 cannot be overburdened to solve everything.

•  Widening participation

Despite the Sharing Excellence and Widening Participation instruments launched in the Horizon 2020 programme with its total budget of 816 million euro, there has been no significant increase in the share of low-performing European countries and regions in the framework programme.

Europe needs cohesion in terms of excellence and competitiveness and Horizon 2020, together with efforts by each Member State, are instruments to achieve that goal.

(1)

See Title XIX, Research and technological development and space, Articles 179 to 190 TFEU.

(2)

Article 182(5) TFEU.

(3)

GBAORD: Government budget appropriations or outlays for research and development.

(4)

Numbers have not significantly changed since 2009.

(5)

Arnold, Erik et alia: ‘Understanding the Long Term Impact of the Framework Programme’ Final report, December 2011.

(6)

The European Semester provides a framework for the coordination of economic policies between the countries of the European Union. It allows the EU Member States to discuss their economic and budget plans and to monitor progress at specific times throughout the year. Having assessed the EU governments’ plans (which detail the specific policies each country will implement to boost jobs and growth and prevent/correct imbalances, and their concrete plans to comply with the EU’s country-specific recommendations and general fiscal rules), the Commission presents each country with a set of country-specific recommendations, along with an overarching Communication.

(7)

‘Horizon 2020, the EU framework programme for research and innovation. European Implementation Assessment’. European Parliament Research Service.

(8)

http://ec.europa.eu/research/innovation-union/index_en.cfm?pg=key.

(9)

e.g. EPRS Briefings, H2020 Participant Portal, National Contact Point websites, etc.

(10)

Commitment and Coherence: Ex‐Post‐Evaluation of the 7th EU Framework Programme (2007-2013), November 2015: https://ec.europa.eu/research/evaluations/pdf/fp7_final_evaluation_expert_group_report.pdf#view=fit&pagemode=none

(11)

Horizon 2020 Monitoring Report 2015:

http://ec.europa.eu/research/evaluations/pdf/archive/h2020_monitoring_reports/second_h2020_annual_monitoring_report.pdf

(12)

Newcomers are defined as not having participated in FP7.

(13)

Seventh FP7 Monitoring Report 2013, see page 10: http://ec.europa.eu/research/evaluations/pdf/archive/fp7_monitoring_reports/7th_fp7_monitoring_report.pdf

(14)

Horizon 2020 Monitoring Report 2015: http://ec.europa.eu/research/evaluations/pdf/archive/h2020_monitoring_reports/second_h2020_annual_monitoring_report.pdf

(15)

Same source as for footnote 15.

(16)

Open Science, Open Innovation, Open to the World. Speech by Carlos Moedas, Commissioner for Research, Science and Innovation at the conference ‘A new start for Europe: Opening up to an ERA of Innovation’ in Brussels, 22 June 2015.


ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ της Επιτροπής Προϋπολογισμών (26.4.2017)

προς την Επιτροπή Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας

σχετικά με την αξιολόγηση της υλοποίησης του προγράμματος «Ορίζοντας 2020» με γνώμονα την ενδιάμεση αξιολόγησή του και την πρόταση για το ένατο πρόγραμμα πλαίσιο

(2016/2147(INI))

Συντάκτης γνωμοδότησης: Nils Torvalds

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Η Επιτροπή Προϋπολογισμών καλεί την Επιτροπή Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας, που είναι αρμόδια επί της ουσίας, να συμπεριλάβει στην πρόταση ψηφίσματός της τις ακόλουθες προτάσεις:

A.  λαμβάνοντας υπόψη ότι στόχος της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» είναι να αφιερώνεται το 3% του ΑΕγχΠ της ΕΕ σε δραστηριότητες έρευνας και ανάπτυξης·

B.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η δημιουργία κατάλληλων προϋποθέσεων για επιστημονική αριστεία παραμένει βασικός πυλώνας του προγράμματος πλαισίου για την έρευνα και την καινοτομία «Ορίζοντας 2020»·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με εκτιμήσεις, κάθε ευρώ που δαπανάται για την έρευνα και την καινοτομία έχει άμεσο και έμμεσο οικονομικό αντίκτυπο ύψους 11 ευρώ περίπου, μέσω καινοτομιών, νέων τεχνολογιών και προϊόντων(1)·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι επενδύσεις της ΕΕ στην έρευνα αιχμής και την καινοτομία έχουν καθοριστική σημασία, δεδομένου ότι οι δραστηριότητες έρευνας και καινοτομίας αποφέρουν σημαντική προστιθέμενη αξία σε επίπεδο ΕΕ, ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ στο σύνολό της, και δημιουργούν προϋποθέσεις για οικονομική ανάπτυξη και δημιουργία θέσεων εργασίας·

1.  επισημαίνει την επιτυχημένη εφαρμογή του προγράμματος «Ορίζοντας 2020», η οποία καταδεικνύεται από τον αυξημένο αριθμό προτάσεων που υποβλήθηκαν, πολλές εκ των οποίων είναι εξαιρετικής ποιότητας· υπογραμμίζει ότι στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζοντας 2020» σημειώθηκε σημαντική βελτίωση όσον αφορά την απλούστευση των διαδικασιών, τη βελτιστοποίηση των εσωτερικών διεργασιών και τη μείωση του χρόνου που απαιτείται μέχρι την επιχορήγηση, καθώς και όσον αφορά τη βελτίωση των ορθών δημοσιονομικών πρακτικών για τους συμμετέχοντες και τους οργανισμούς· ζητεί να πραγματοποιηθούν περαιτέρω βελτιώσεις προς αυτή την κατεύθυνση όσον αφορά το ένατο πρόγραμμα πλαίσιο προκειμένου να εξασφαλιστεί μια απλή και σαφής δομής που θα είναι προσβάσιμη για όλους τους αιτούντες· ζητεί να συνεχιστεί το ιδιαίτερα επιτυχημένο πρόγραμμα χρηματοδότησης βάσει επιχορηγήσεων και χρηματοδοτικών μηχανισμών, προκειμένου να διατηρηθεί η ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών ερευνητικών ιδρυμάτων και εταιρειών σε ένα όλο και πιο ανταγωνιστικό παγκόσμιο περιβάλλον·

2.  εκφράζει την ικανοποίησή του για την έμφαση που δίνει το πρόγραμμα στις ΜΜΕ, για την ενισχυμένη συμμετοχή τους, καθώς και για τα εξαιρετικά ποσοστά απορρόφησης του προϋπολογισμού του προγράμματος που προορίζεται για τις ΜΜΕ· θεωρεί, ωστόσο, ανεπαρκή τον στόχο των 8,65 δισεκατομμυρίων EUR που ορίστηκε από την Επιτροπή όσον αφορά τη συμμετοχή των ΜΜΕ· ζητεί να τεθούν πιο φιλόδοξοι ποσοτικοί και ποιοτικοί στόχοι· ζητεί από την Επιτροπή να διερευνήσει περαιτέρω και να προτείνει νέες μεθόδους για τον συντονισμό των δράσεων του COSME, του νέου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Καινοτομίας (EIC) και του προγράμματος «Ορίζοντας 2020», με σκοπό να αρθούν τα εμπόδια που απομένουν για τη συμμετοχή των ΜΜΕ και να προωθηθεί καλύτερα το πρόγραμμα μεταξύ των ΜΜΕ·

3.  υπενθυμίζει ότι, για τη δημιουργία ανταγωνιστικών προϊόντων και υπηρεσιών που απορρέουν από τις ιδέες και την έρευνα, είναι ιδιαίτερα σημαντικό να πραγματοποιούνται επενδύσεις στην προώθηση και τον εκσυγχρονισμό της επιστήμης, της τεχνολογίας και του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, να αναπτύσσονται συμπράξεις μεταξύ δημόσιων φορέων και του ιδιωτικού τομέα, και να εξασφαλίζεται η συμμετοχή της ακαδημαϊκής κοινότητας στις αναπτυξιακές διεργασίες, προκειμένου τα αποτελέσματα της επιστημονικής έρευνας να κατευθύνονται στην κάλυψη των αναγκών της κοινωνίας·

4.  τονίζει ότι η χρηματοδότηση της ΕΕ δεν μπορεί να αντικαταστήσει τις εθνικές προσπάθειες, και ζητεί από τα κράτη μέλη να αντιστρέψουν την τάση μείωσης των πόρων που διατίθενται για δραστηριότητες έρευνας και καινοτομίας· πιστεύει ότι η κατάσταση αυτή έχει οδηγήσει σε αύξηση του αριθμού των αιτήσεων και έχει συμβάλει στη μείωση του ποσοστού επιτυχίας των προτάσεων·

5.  σημειώνει με μεγάλη ανησυχία ότι το ποσοστό επιτυχίας για το πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020» είναι σημαντικά χαμηλότερο από το αντίστοιχο επίπεδο του προηγούμενου προγράμματος (ΠΠ7) κατά την προηγούμενη περίοδο, δεδομένου ότι περίπου μόνο μία στις τέσσερις προτάσεις υψηλής ποιότητας έλαβε χρηματοδότηση· υπενθυμίζει ότι, για να χρηματοδοτηθούν και οι 25 000 προτάσεις υψηλής ποιότητας, θα χρειάζονταν επιπλέον 41,6 δισεκατομμύρια EUR κατά τα πρώτα δύο έτη του προγράμματος «Ορίζοντας 2020»(2)· εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι η ΕΕ έχασε αυτή την ευκαιρία να επιτύχει βασισμένη στη γνώση, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς οικονομική ανάπτυξη, όπως προβλέπεται στη στρατηγική «Ευρώπη 2020»·

6.  παρατηρεί ότι τα ΕΔΕΤ και το πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020» θα πρέπει να σχεδιάζονται πιο αποτελεσματικά, ούτως ώστε να αλληλοσυμπληρώνονται με τον καλύτερο δυνατό τρόπο·

7.  επισημαίνει τις δημοσιονομικές πιέσεις που αντιμετωπίζουν τα προγράμματα πλαίσια της Ένωσης για την έρευνα και την καινοτομία· εκφράζει τη λύπη του για τις αρνητικές συνέπειες που είχε στην εφαρμογή του προγράμματος η κρίση πληρωμών στον προϋπολογισμό της ΕΕ κατά τα πρώτα έτη του τρέχοντος ΠΔΠ· επισημαίνει, μεταξύ άλλων, την τεχνητή καθυστέρηση που αφορούσε προσκλήσεις υποβολής προτάσεων ύψους 1 δισεκατομμυρίου EUR το 2014 και τη σημαντική μείωση του ύψους της προχρηματοδότησης για τα νέα προγράμματα· επισημαίνει, στο πλαίσιο αυτό, ότι σύμφωνα με το άρθρο 15 του κανονισμού για το ΠΔΠ, κατά την περίοδο 2014-2015 εφαρμόστηκε εμπροσθοβαρής χρηματοδότηση για το πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020»· υπογραμμίζει ότι αυτή η εμπροσθοβαρής χρηματοδότηση απορροφήθηκε πλήρως από το πρόγραμμα, γεγονός που καταδεικνύει τις ισχυρές επιδόσεις του και την ικανότητά του για ακόμη μεγαλύτερη απορρόφηση· τονίζει ότι αυτή η εμπροσθοβαρής χρηματοδότηση δεν μεταβάλλει το συνολικό χρηματοδοτικό κονδύλιο των προγραμμάτων, με αποτέλεσμα να μένουν λιγότερες πιστώσεις για το δεύτερο ήμισυ του ΠΔΠ· καλεί τα δύο σκέλη της αρμόδιας για τον προϋπολογισμό αρχής και την Επιτροπή να εξασφαλίσουν το κατάλληλο επίπεδο πιστώσεων πληρωμών κατά τα προσεχή έτη, και να καταβάλουν κάθε δυνατή προσπάθεια προκειμένου να αποτραπεί μια νέα κρίση πληρωμών κατά τα τελευταία έτη του τρέχοντος ΠΔΠ·

8.  καλεί μετ’ επιτάσεως την Επιτροπή να εξασφαλίσει την επίτευξη του στόχου που έχει τεθεί όσον αφορά το μερίδιο χρηματοδοτικής συνεισφοράς της ΕΕ στις συνιστώσες του προγράμματος «Ορίζοντας 2020» που σχετίζονται με το κλίμα και τη βιωσιμότητα·

9.  εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι πραγματοποιήθηκαν περικοπές ύψους 2,2 δισεκατομμυρίων EUR στο πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020», προκειμένου να χρηματοδοτηθεί το Ευρωπαϊκό Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων· τονίζει τη δέσμευση του Κοινοβουλίου για τον μετριασμό των αρνητικών συνεπειών των περικοπών αυτών στο πλαίσιο της ετήσιας διαδικασίας του προϋπολογισμού· υπενθυμίζει τη θέση του ότι τα νέα προγράμματα θα πρέπει να χρηματοδοτούνται με νέα κονδύλια στον προϋπολογισμό· ζητεί, στο επόμενο ΠΔΠ, να εξεταστεί το ενδεχόμενο να αυξηθούν οι πόροι για το ένατο πρόγραμμα πλαίσιο με κονδύλια ύψους αντίστοιχου με εκείνα που μεταφέρθηκαν στο ΕΤΣΕ, ώστε να αντιμετωπιστούν εν μέρει τα ζητήματα αυτά·

10.  επισημαίνει ότι το πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020» και το επόμενο πρόγραμμα πλαίσιο θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την ΕΕ, και ότι το Ηνωμένο Βασίλειο θα μετατραπεί σε τρίτη χώρα και θα πρέπει να πληροί ορισμένες προϋποθέσεις προκειμένου να συνεχίσει να συμμετέχει· εύχεται να βρεθούν γρήγορα λύσεις, δεδομένου ότι το Ηνωμένο Βασίλειο έχει ηγετική θέση στον τομέα της έρευνας και καινοτομίας, και σημαντικό ρόλο όσον αφορά την επιστημονική συνεργασία σε ολόκληρη την ΕΕ·

11.  εφιστά την προσοχή στις τεράστιες αναξιοποίητες δυνατότητες της έρευνας και καινοτομίας στην Ευρώπη και στην ανάγκη διατήρησης του επιστημονικού δυναμικού· τονίζει ότι είναι σημαντικό να ενισχυθεί η χρηματοδότηση για τη βασική έρευνα στον τομέα της επιστημονικής αριστείας και της βιομηχανικής υπεροχής· εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι για υφιστάμενα προγράμματα, όπως το πρόγραμμα «Μελλοντικές και Αναδυόμενες Τεχνολογίες», οι δράσεις «Marie Skłodowska-Curie» ή το πρόγραμμα «Καινοτομία στις ΜΜΕ», παρατηρείται σημαντική υπερπροσφορά προτάσεων· ζητεί να δημιουργηθούν εκκολαπτήρια επιχειρήσεων σε πανεπιστήμια, με σκοπό την ανάπτυξη νεοφυών επιχειρήσεων και της αυτοαπασχόλησης· ενθαρρύνει την Ένωση να συνεχίσει να εργάζεται για την υλοποίηση ιδιαίτερα φιλόδοξων προγραμμάτων χρηματοδότησης στο μέλλον· προτρέπει τα κράτη μέλη να αυξήσουν τους πόρους χρηματοδότησης για όλα τα προγράμματα για τα οποία παρατηρείται σημαντική υπερπροσφορά προτάσεων·

12.  εκφράζει την ικανοποίησή του για τη θέσπιση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Καινοτομίας (EIC), και ζητεί από την Επιτροπή να παρουσιάσει ανάλυση του τρόπου με τον οποίο το EIC θα συμπληρώνει τα υφιστάμενα ερευνητικά προγράμματα, χωρίς να μειώνει την αξία τους·

13.  τονίζει ότι ο προϋπολογισμός της ΕΕ θα πρέπει να αντικατοπτρίζει τον φιλόδοξο στόχο του προγράμματος «Ορίζοντας 2020», σύμφωνα με τον οποίο η ΕΕ πρέπει να καταστεί μια παγκοσμίως πρωτοπόρα οικονομία και μια κοινωνία που θα βασίζεται στην έρευνα και την καινοτομία.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗΣΤΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Ημερομηνία έγκρισης

24.4.2017

 

 

 

Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας

+:

–:

0:

27

2

0

Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Gérard Deprez, José Manuel Fernandes, Eider Gardiazabal Rubial, Ingeborg Gräßle, Bernd Kölmel, Zbigniew Kuźmiuk, Clare Moody, Siegfried Mureşan, Jan Olbrycht, Paul Rübig, Petri Sarvamaa, Jordi Solé, Patricija Šulin, Monika Vana, Daniele Viotti, Tiemo Wölken, Λευτέρης Χριστοφόρου

Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Nicola Caputo, Ivana Maletić, Pier Antonio Panzeri, Nils Torvalds, Marco Valli, Derek Vaughan, Rainer Wieland, Tomáš Zdechovský

Αναπληρωτές (άρθρο 200, παρ. 2) παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Karin Kadenbach, Ramón Luis Valcárcel Siso

ΤΕΛΙΚΗ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ ΜΕ ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΗ ΚΛΗΣΗ ΣΤΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

27

+

ALDE

Gérard Deprez, Nils Torvalds

ECR

Zbigniew Kuźmiuk, Bernd Kölmel

EFDD

Marco Valli

PPE

José Manuel Fernandes, Ingeborg Gräßle, Ivana Maletić, Siegfried Mureşan, Jan Olbrycht, Paul Rübig, Petri Sarvamaa, Ramón Luis Valcárcel Siso, Rainer Wieland, Tomáš Zdechovský, Patricija Šulin Λευτέρης Χριστοφόρου

S&D

Nicola Caputo, Eider Gardiazabal Rubial, Karin Kadenbach, Clare Moody, Pier Antonio Panzeri, Derek Vaughan, Daniele Viotti, Tiemo Wölken

VERTS/ALE

Jordi Solé, Monika Vana

2

-

ENF

Marco Zanni, Stanisław Żółtek

0

0

 

 

Υπόμνημα των χρησιμοποιούμενων συμβόλων:

+  :  υπέρ

-  :  κατά

0  :  αποχή

(1)

Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 2015, Commitment and Coherence – Ex‐Post Evaluation of the 7th EU Framework Programme (Δεύσμευση και Συνοχή – Εκ των υστέρων αξιολόγηση του 7ου προγράμματος-πλαισίου της ΕΕ), σ. 5.

(2)

Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 2016, Horizon 2020 Monitoring Report 2015, σ. 11.


ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ της Επιτροπής Περιφερειακής Ανάπτυξης (30.3.2017)

προς την Επιτροπή Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας

σχετικά με την αξιολόγηση της υλοποίησης του προγράμματος «Ορίζοντας 2020» με γνώμονα την ενδιάμεση αξιολόγησή της και την πρόταση για το ένατο πρόγραμμα πλαίσιο

(2016/2147(INI))

Συντάκτης: Matthijs Van Miltenburg

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Η Επιτροπή Περιφερειακής Ανάπτυξης καλεί την Επιτροπή Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας, που είναι αρμόδια επί της ουσίας, να συμπεριλάβει στην πρόταση ψηφίσματός της τις ακόλουθες προτάσεις:

1.  είναι της άποψης ότι η αριστεία και η ανταγωνιστικότητα στον τομέα της έρευνας πρέπει να παραμείνουν οι βάσεις του προγράμματος πλαίσιο της ΕΕ για την έρευνα και την καινοτομία, ενώ τα ΕΔΕΤ θα πρέπει να προσανατολίζονται προς την περιφερειακή ανάπτυξη και τη συνοχή· εκφράζει, ως εκ τούτου, την αντίθεσή του σε οποιαδήποτε κριτήρια ή ποσοστώσεις στο νέο πρόγραμμα πλαίσιο, τα οποία επιδιώκουν να επηρεάσουν τη γεωγραφική κατανομή ή συνοχή· ζητεί από την Επιτροπή να αξιολογήσει το μέσο στήριξης του προγράμματος «Ορίζοντας 2020» με την ονομασία «Εξάπλωση της αριστείας και διεύρυνση της συμμετοχής» και, σε περίπτωση που αποδειχθεί επιτυχές, να διατηρήσει επίσης το μέσο αυτό στο ένατο πρόγραμμα πλαίσιο προκειμένου να επιτευχθεί μια ισορροπημένη ανάπτυξη των ερευνητικών δραστηριοτήτων σε ολόκληρη την ΕΕ·

2.  σημειώνει ότι υπάρχουν τόσο διαφορές όσο και ομοιότητες μεταξύ του προγράμματος πλαίσιο και των ΕΔΕΤ όσον αφορά τους στόχους και τα σημεία εστίασης· σημειώνει ότι η εισαγωγή, στον κανονισμό περί κοινών διατάξεων, του θεματικού στόχου 1 για την ενίσχυση της έρευνας, της τεχνολογικής ανάπτυξης και της καινοτομίας ενίσχυσε κατά πολύ την αξιοποίηση των ερευνητικών αποτελεσμάτων· είναι της άποψης ότι πρέπει να καταβληθούν περαιτέρω προσπάθειες για μια όσο το δυνατόν μεγαλύτερη συνέργεια στο επίπεδο των προγραμμάτων και των έργων· ενθαρρύνει την Επιτροπή να αναλύσει περαιτέρω τις γενικές τάσεις εδαφικής κατανομής των δαπανών του προγράμματος «Ορίζοντας 2020» και των ΕΔΕΤ, προκειμένου να εντοπιστούν συγκεκριμένες περιοχές στις οποίες οι συνέργειες στη χορήγηση χρηματοδότησης θα πρέπει να ενισχυθούν, καθώς και να αναπτύξει βάση δεδομένων βέλτιστων πρακτικών για τα έργα και να υποδείξει οδούς για πιθανές μελλοντικές συνέργειες·

3.  υπενθυμίζει, το πιλοτικό έργο του προϋπολογισμού της ΕΕ με τίτλο «κλίμακα αριστείας» (S2E), το οποίο εξακολουθεί να στηρίζει περιφέρειες 13 κρατών μελών για την ανάπτυξη και αξιοποίηση συνεργειών μεταξύ των ΕΔΕΤ, του προγράμματος «Ορίζοντας 2020» και άλλων χρηματοδοτικών προγραμμάτων της ΕΕ·

4.  είναι της άποψης ότι μια στρατηγική έρευνας και καινοτομίας για έξυπνη εξειδίκευση (RIS3) αποτελεί κατάλληλο μέσο για τη δημιουργία, μεταρρύθμιση και ενίσχυση περιφερειακών οικοσυστημάτων καινοτομίας· επισημαίνει ότι, βάσει των προτεραιοτήτων που καθορίζονται στη στρατηγική RIS3, θα πρέπει να αναπτυχθεί η διαπεριφερειακή συνεργασία, καθώς έτσι θα καταστεί δυνατή η δημιουργία αλυσίδων αξίας σε ολόκληρη την ΕΕ· ζητεί από την Επιτροπή να ενισχύσει την περαιτέρω ανάπτυξη των κοινοτήτων γνώσης και καινοτομίας (ΚΓΚ) του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Καινοτομίας και Τεχνολογίας (ΕΙΤ) με τους κόμβους της RIS3· καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τα κράτη μέλη και τις περιφέρειες να εντείνουν τις προσπάθειές τους για τη βελτίωση της ποιότητας των στρατηγικών για έξυπνη εξειδίκευση και την αποτελεσματική εφαρμογή των στρατηγικών τους·

5.  είναι της άποψης ότι τα ΕΔΕΤ μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη δημιουργία και ενίσχυση υποδομών και ικανοτήτων έρευνας και καινοτομίας και, με τον τρόπο αυτό, να δώσουν στα κράτη μέλη τη δυνατότητα επίτευξης αριστείας στην έρευνα και την καινοτομία· επισημαίνει ότι τα ΕΔΕΤ μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη μετάδοση της καινοτομίας, την προώθηση δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων στην έρευνα και την καινοτομία και για την ανάπτυξη διασυνδέσεων και συνεργειών μεταξύ επιχειρήσεων, κέντρων έρευνας και ανάπτυξης και του τομέα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης· εκφράζει την επιθυμία του να χρησιμοποιηθούν τα ΕΔΕΤ για την προαγωγή κέντρων ικανότητας και καινοτομίας, και ιδίως των κέντρων ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος·

6.  είναι της άποψης ότι αποτελεσματικές επενδύσεις των ΕΔΕΤ στην έρευνα και την καινοτομία δεν είναι εφικτές παρά μόνο όταν τα κράτη μέλη έχουν εξασφαλίσει τις κατάλληλες συνθήκες πλαισίου· υπενθυμίζει τη σημασία της εκπλήρωσης των σχετικών εκ των προτέρων αιρεσιμοτήτων στην πολιτική συνοχής, όπως στην έξυπνη εξειδίκευση, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι τα ΕΔΕΤ έχουν σημαντικό αντίκτυπο στην καινοτομία· υποστηρίζει, ως εκ τούτου, μια ισχυρή και ισορροπημένη σύνδεση μεταξύ των συστάσεων ανά χώρα για διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στον τομέα της έρευνας και της καινοτομίας, αφενός, και των επενδύσεων σε αυτόν τον τομέα, αφετέρου·

7.  καλεί τα κράτη μέλη να βελτιώσουν τις συνθήκες για την καινοτομία, την έρευνα και την ανάπτυξη, ιδίως επιδιώκοντας την αύξηση των συνδυασμένων δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων στην έρευνα και την ανάπτυξη (R&D) στο 3 % του ΑΕγχΠ έως το 2020 και να προωθήσουν τις δραστηριότητες έρευνας και καινοτομίας ιδίως στις λιγότερο ανεπτυγμένες περιφέρειες· παρατηρεί ότι υπάρχει σαφής σύνδεση μεταξύ των εθνικών επενδύσεων στην έρευνα και την ανάπτυξη και του αριθμού των επιτυχημένων αιτήσεων έργου στο πλαίσιο των προγραμμάτων πλαίσιο·

8.  είναι της άποψης ότι πρέπει να προβλεφθούν ισχυρότερα κίνητρα για την αξιοποίηση πόρων των ΕΔΕΤ για επενδύσεις στην έρευνα και την καινοτομία όταν αυτό προκύπτει από τις συστάσεις ανά χώρα ή όταν εντοπίζονται ελλείψεις· καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα ΕΔΕΤ για επενδύσεις στην έρευνα και την καινοτομία θα διαθέσουν 65 δισεκατομμύρια EUR κατά την περίοδο 2014-2020· προτείνει, ως εκ τούτου, να χρησιμοποιηθεί το υφιστάμενο αποθεματικό επίδοσης των ΕΔΕΤ στα κράτη μέλη προκειμένου να επενδύσουν ουσιαστικό μέρος των εσόδων από τα διαρθρωτικά ταμεία στην έρευνα και την καινοτομία·

9.  χαιρετίζει την αρχή και το δυναμικό της σφραγίδας αριστείας, ως σήματος ποιότητας για τις συνέργειες μεταξύ των ΕΔΕΤ και του προγράμματος «Ορίζοντας 2020», αλλά διαπιστώνει ότι στην πράξη δεν εφαρμόζεται επαρκώς, λόγω έλλειψης χρηματοδότησης στα κράτη μέλη· θεωρεί ότι τα έργα – που υποβλήθηκαν προς χρηματοδότηση στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζοντας 2020», πληρούσαν αυστηρά κριτήρια επιλογής και ανάθεσης αλλά δεν μπορούσαν να χρηματοδοτηθούν λόγω δημοσιονομικών περιορισμών – θα πρέπει να χρηματοδοτηθούν από πόρους των ΕΔΕΤ, εάν οι εν λόγω πόροι είναι διαθέσιμοι για τον σκοπό αυτόν· επισημαίνει ότι θα πρέπει να οριστεί παρόμοιος μηχανισμός και για συνεργατικά ερευνητικά έργα·

10.  θεωρεί λυπρό το ότι ο προϋπολογισμός του προγράμματος «Ορίζοντας 2020» μειώθηκε κατά 2,2 δισεκατομμύρια EUR προκειμένου να χρηματοδοτηθεί το ταμείο εγγυήσεων του ΕΤΣΕ· εκτιμά ότι η ΕΕ πρέπει να παραμείνει ανταγωνιστική σε διεθνές επίπεδο και δεν θα πρέπει να απολέσει το δυναμικό της στην έρευνα και την καινοτομία· υπογραμμίζει ότι το ένατο πρόγραμμα πλαίσιο και τα ΕΔΕΤ πρέπει να χρηματοδοτηθούν δεόντως στο πλαίσιο του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου για την περίοδο μετά το 2020, προκειμένου να είναι σε θέση να παρέχουν επαρκή στήριξη στην έρευνα· προτείνει, επομένως, αύξηση του προϋπολογισμού για το ένατο πρόγραμμα πλαίσιο, της τάξης των 100 δισεκατομμυρίων EUR συνολικά, συμπεριλαμβανομένου ενός υψηλότερου προϋπολογισμού για τον μηχανισμό για τις ΜΜΕ, τα οποία θα πρέπει να είναι εξασφαλισμένα για όλη τη διάρκεια του προγράμματος·

11.  καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, κατά την εκπόνηση του ένατου προγράμματος πλαίσιο και των μελλοντικών κανονισμών περί ΕΔΕΤ, να μεριμνήσει για καλύτερες και απλοποιημένες συνθήκες πλαισίου, ούτως ώστε να επιτευχθεί μεγαλύτερη συνέργεια και συμπληρωματικότητα μεταξύ των τομεακών πολιτικών για την έρευνα και την καινοτομία, των διαρθρωτικών ταμείων και των ταμείων και προγραμμάτων του τομέα της έρευνας και της καινοτομίας. επισημαίνει ότι το ένατο πρόγραμμα πλαίσιο θα πρέπει να συνεχίσει να εστιάζει κυρίως σε έργα με χαμηλότερα και μεσαία προς υψηλά επίπεδα τεχνολογικής ετοιμότητας (TRL), ενώ τα έργα με υψηλά επίπεδα τεχνολογικής ετοιμότητας θα πρέπει κυρίως να παραμείνουν στον τομέα των ΕΔΕΤ·

12.  σημειώνει ότι οι κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων ισχύουν για τα ΕΔΕΤ, αλλά όχι για το πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020», ενώ αμφότερα μπορούν να χρηματοδοτήσουν παρόμοια έργα με παρόμοιους στόχους· τονίζει ότι το γεγονός αυτό δημιουργεί περιττά προβλήματα όσον αφορά τη συνέργεια μεταξύ αυτών των ταμείων· υπογραμμίζει ότι βασική αρχή πρέπει να είναι η «ίση μεταχείριση» όσον αφορά τις διαδικασίες, π.χ. για τους κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων και το κόστος επιλεξιμότητας για τα ΕΔΕΤ και το πρόγραμμα πλαίσιο· ζητεί από την Επιτροπή να προβεί σε επανεξέταση των σχετικών κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων, ιδίως όσον αφορά τα έργα σφραγίδας αριστείας, και να προσδιορίσει τα έργα που δεν θα εμπίπτουν πλέον στο πεδίο εφαρμογής των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗΣΤΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Ημερομηνία έγκρισης

21.3.2017

 

 

 

Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας

+:

–:

0:

30

1

2

Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Pascal Arimont, Franc Bogovič, Andrea Cozzolino, Rosa D’Amato, Krzysztof Hetman, Marc Joulaud, Constanze Krehl, Andrew Lewer, Louis-Joseph Manscour, Martina Michels, Iskra Mihaylova, Jens Nilsson, Andrey Novakov, Mirosław Piotrowski, Stanislav Polčák, Liliana Rodrigues, Fernando Ruas, Monika Smolková, Ruža Tomašić, Ramón Luis Valcárcel Siso, Matthijs van Miltenburg, Lambert van Nistelrooij, Derek Vaughan

Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Andor Deli, Josu Juaristi Abaunz, Ivana Maletić, Tomasz Piotr Poręba, Julia Reid, Davor Škrlec, Damiano Zoffoli, Milan Zver, Δημήτρης Παπαδάκης

Αναπληρωτές (άρθρο 200, παρ. 2) παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Luigi Morgano

ΤΕΛΙΚΗ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ ΜΕ ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΗ ΚΛΗΣΗ ΣΤΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

30

+

ALDE

Iskra Mihaylova, Matthijs van Miltenburg

ECR

Andrew Lewer, Mirosław Piotrowski, Tomasz Piotr Poręba, Ruža Tomašić

EFDD

Rosa D'Amato

PPE

Pascal Arimont, Franc Bogovič, Andor Deli, Krzysztof Hetman, Marc Joulaud, Ivana Maletić, Andrey Novakov, Stanislav Polčák, Fernando Ruas, Ramón Luis Valcárcel Siso, Milan Zver, Lambert van Nistelrooij

S&D

Andrea Cozzolino, Constanze Krehl, Louis-Joseph Manscour, Luigi Morgano, Jens Nilsson, Demetris Papadakis, Liliana Rodrigues, Monika Smolková, Derek Vaughan, Damiano Zoffoli

 

Davor Škrlec

1

-

EFDD Group

Julia Reid

2

0

GUE/NGL Group

Josu Juaristi Abaunz, Martina Michels

Σημασία συμβόλων:

+  :  υπέρ

-  :  κατά

0  :  αποχή


ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ της Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων (3.5.2017)

προς την Επιτροπή Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας

σχετικά με την αξιολόγηση της υλοποίησης του προγράμματος «Ορίζοντας 2020» με γνώμονα την ενδιάμεση αξιολόγησή του και την πρόταση για το ένατο πρόγραμμα πλαίσιο

(2016/2147(INI))

Συντάκτρια γνωμοδότησης: Vilija Blinkevičiūtė

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Η Επιτροπή Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων καλεί την Επιτροπή Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας, που είναι αρμόδια επί της ουσίας, να συμπεριλάβει στην πρόταση ψηφίσματός της τις ακόλουθες προτάσεις:

–   έχοντας υπόψη το άρθρο 2 και το άρθρο 3 παράγραφος 3 δεύτερο εδάφιο της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ) και το άρθρο 8 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ),

–  έχοντας υπόψη τα άρθρα 14 παράγραφος 1 και 16 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 11ης Δεκεμβρίου 2013 για τη θέσπιση του προγράμματος πλαισίου «Ορίζοντας 2020» για την έρευνα και την καινοτομία (2014-2020) και την κατάργηση της απόφασης αριθ. 1982/2006/ΕΚ(1),

A.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020» (εφεξής «το πρόγραμμα»), σύμφωνα με τις απαιτήσεις του άρθρου 16 του κανονισμού του, ενσωματώνει την ισότητα των φύλων και τη διάσταση του φύλου στην έρευνα και την καινοτομία, ως εγκάρσιο ζήτημα, σε κάθε συνιστώσα του προγράμματος εργασίας·

B.  λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχουν τρεις στόχοι ενσωμάτωσης στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζοντας 2020», οι οποίοι είναι οι εξής: προώθηση των ίσων ευκαιριών και της ισόρροπης εκπροσώπησης των φύλων σε ομάδες έργου, διασφάλιση της ισόρροπης εκπροσώπησης των φύλων στη διαδικασία λήψης αποφάσεων και συνεκτίμηση της διάστασης του φύλου στο περιεχόμενο της έρευνας και καινοτομίας, που θα πρέπει να είναι ποιοτική·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ έχει δεσμευτεί να προάγει την ισότητα των φύλων και να εξασφαλίσει την ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου σε όλες τις δράσεις της· λαμβάνοντας υπόψη ότι η έρευνα και η καινοτομία είναι σημαντικές κινητήριες δυνάμεις για την ευρωπαϊκή οικονομική ανάπτυξη και ότι η μεγαλύτερη εκπροσώπηση των γυναικών στην έρευνα συμβάλλει στη διάδοση της καινοτομίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι η πλήρης αξιοποίηση των δυνατοτήτων όσον αφορά τις δεξιότητες, τις γνώσεις και τα προσόντα των γυναικών θα συμβάλει στην ενίσχυση της ανάπτυξης, της απασχόλησης και της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το ποσοστό των γυναικών σε συμβουλευτικές ομάδες κατά την περίοδο 2014-2015 ήταν 51,9%(2)· λαμβάνοντας υπόψη ότι αυτός είναι ο μόνος δείκτης σε σχέση με τη συμμετοχή γυναικών που πέτυχε τον καθορισμένο στόχο, ο οποίος ανερχόταν στην προκειμένη περίπτωση σε 50%· λαμβάνοντας υπόψη ότι το ποσοστό των γυναικών που είναι καταχωρημένες στις βάσεις δεδομένων εμπειρογνωμόνων ήταν 31,1 % και των γυναικών που συμμετείχαν στις επιτροπές αξιολόγησης ήταν 36,7%(3)· λαμβάνοντας υπόψη ότι κανένα από τα δύο αυτά ποσοστά δεν ανταποκρίνεται στους αντίστοιχους στόχους του 40%·

E.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η διάσταση του φύλου στο περιεχόμενο της έρευνας και καινοτομίας ήταν ορατή στο 36,2% των χρηματοδοτούμενων έργων(4)· λαμβάνοντας υπόψη ότι κατά την περίοδο 2014-2015 το ποσοστό των γυναικών που συμμετείχαν σε έργα του προγράμματος «Ορίζοντας 2020» ήταν 35,8 % του συνολικού εργατικού δυναμικού, συμπεριλαμβανομένου του μη ερευνητικού προσωπικού(5)·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το «Ορίζοντας 2020», όπως όλα τα προγράμματα της ΕΕ, έχει ως στόχο την υλοποίηση της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», καθώς και άλλων διεθνών δεσμεύσεων, όπως της COP21 και της Ατζέντας του 2030 για τη βιώσιμη ανάπτυξη, συμπεριλαμβανομένου του στόχου βιώσιμης ανάπτυξης (ΣΒΑ) 5 για την ισότητα των φύλων· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι στόχοι αυτοί δεν πρόκειται να επιτευχθούν χωρίς νέες εξελίξεις στην καινοτομία, την έρευνα και την ανάπτυξη· τονίζει, ωστόσο, ότι το πρόγραμμα είναι συμπληρωματικό προς τις επενδύσεις των κρατών μελών στον τομέα της έρευνας και καινοτομίας·

1.  σημειώνει τις θετικές αλλαγές που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια όσον αφορά την ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών στους τομείς της έρευνας, της ανάπτυξης και της καινοτομίας, ωστόσο εφιστά την προσοχή στον ισχυρό κάθετο και οριζόντιο διαχωρισμό που επηρεάζει τις ακαδημαϊκές σταδιοδρομίες των γυναικών και στην ύπαρξη πολιτιστικών και θεσμικών εμποδίων·

2.  εκφράζει ικανοποίηση για το γεγονός ότι το πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020» παρέχει στήριξη σε ερευνητικούς φορείς κατά την υλοποίηση σχεδίων για την ισότητα των φύλων· εκφράζει επίσης ικανοποίηση για το κοινό έργο της Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου για την Ισότητα των Φύλων, το οποίο έχει ως στόχο τη δημιουργία ενός διαδικτυακού εργαλείου για σχέδια σχετικά με την ισότητα των φύλων, ως μέσου εντοπισμού και ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών με τους σχετικούς ενδιαφερόμενους φορείς·

3.  τονίζει τη σημασία της διατήρησης όσο το δυνατό στενότερων σχέσεων με επιστήμονες από το Ηνωμένο Βασίλειο προκειμένου να αποφεύγεται οποιαδήποτε διακοπή ή απώλεια γνώσεων στον τομέα της ιατρικής έρευνας.

4.  εκφράζει ικανοποίηση για το γεγονός ότι η ισορροπία των φύλων στη σύνθεση του προσωπικού είναι ένας από τους παράγοντες κατάταξης όσον αφορά τα κριτήρια αξιολόγησης στο πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020», δεδομένου ότι οι γυναίκες αντιπροσωπεύουν μόνο το 35,8% του εργατικού δυναμικού· καλεί την Επιτροπή να εισαγάγει μια απαίτηση για ελάχιστη συμμετοχή της τάξης του 40% για το υποεκπροσωπούμενο φύλο στο επόμενο πρόγραμμα πλαίσιο· εκφράζει, επιπλέον, την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι οι υποψήφιοι έχουν την ευκαιρία να περιλαμβάνουν κατάρτιση και ειδικές μελέτες για το φύλο ως επιλέξιμες δαπάνες στις προτάσεις τους·

5.  εκφράζει ικανοποίηση για τη χρήση ειδικών δεικτών μέσω των οποίων θα παρακολουθείται η εφαρμογή της πτυχής για την ισότητα των φύλων στο πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020», εκφράζει όμως τη λύπη του για το γεγονός ότι μόνο στο 36,2 % των επιχορηγήσεων που υπογράφηκαν την ίδια περίοδο λήφθηκε υπόψη η διάσταση του φύλου στο περιεχόμενο της έρευνας και της καινοτομίας(6)· καλεί, επομένως, την Επιτροπή να συμπεριλάβει την εκπόνηση μιας εκτίμησης επιπτώσεων ως προς το φύλο ως εκ των προτέρων όρο που θα ισχύει για όλες τις επιχορηγήσεις δυνάμει του ενάτου προγράμματος πλαισίου·

6.  σημειώνει ότι επί του παρόντος δεν υπάρχουν διαθέσιμοι δείκτες για να αξιολογηθεί το ποσοστό των έργων που αφορούν, συγκεκριμένα, ζητήματα ισότητας των φύλων και θέματα που συνδέονται στενά με την ισότητα των φύλων όπως: η υγεία (ιδίως η μητρική και νεογνική υγεία), οι σχετιζόμενες με τη φτώχεια και οι παραμελημένες ασθένειες που προσβάλλουν δυσανάλογα τις γυναίκες και τα παιδιά, τα τρόφιμα και η διατροφή, η ύδρευση και η αποχέτευση, και η πρόσβαση σε πόρους· επισημαίνει, εν προκειμένω, την απουσία δεικτών για να υπολογιστεί το ποσοστό των προσκλήσεων υποβολής προτάσεων που αναζητούν τέτοια έργα· καλεί την Επιτροπή να συμπεριλάβει δείκτες σχετικά με όλα αυτά τα ζητήματα στις μελλοντικές ετήσιες εκθέσεις παρακολούθησης του προγράμματος «Ορίζοντας 2020» και στο νέο πρόγραμμα πλαίσιο·

7.  εκφράζει επιδοκιμασία για την ισόρροπη εκπροσώπηση των φύλων που επιτεύχθηκε στις συμβουλευτικές ομάδες του προγράμματος «Ορίζοντας 2020», στις οποίες η συμμετοχή των γυναικών ανήλθε σε 52% το 2014 και το 2015· εκφράζει, ωστόσο, την λύπη του για το γεγονός ότι το ποσοστό των γυναικών που είναι καταχωρημένες στις βάσεις δεδομένων εμπειρογνωμόνων και το ποσοστό των γυναικών που συμμετείχαν στις επιτροπές αξιολόγησης δεν έφτασε τον στόχο του 40 % όσον αφορά τη συμμετοχή του υποεκπροσωπούμενου φύλου· καλεί την Επιτροπή να προτείνει νέα μέτρα για την αντιμετώπιση αυτής της κατάστασης·

8.  εκφράζει ικανοποίηση για το γεγονός ότι ένας από τους στόχους του προγράμματος «Επιστήμη υπέρ της κοινωνίας και μαζί με την κοινωνία» είναι να εξασφαλιστεί η ισότητα των φύλων, τόσο στην ερευνητική διαδικασία όσο και στο περιεχόμενο της έρευνας· εκφράζει, επιπλέον, την ικανοποίησή του, για τις επιχορηγήσεις για την «Υποστήριξη ερευνητικών οργανισμών για την υλοποίηση σχεδίων για την ισότητα των φύλων» και την «Προώθηση της ισότητας των φύλων στο πρόγραμμα Ορίζοντας 2020 και στον Ευρωπαϊκό Χώρο Έρευνας»· εκφράζει τη λύπη του, ωστόσο, για το γεγονός ότι δεν υπάρχουν συγκεκριμένες γραμμές του προϋπολογισμού για τους στόχους που περιγράφονται στο πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020»·

9.  θεωρεί ότι απαιτείται περαιτέρω εξέταση προκειμένου να αξιολογηθούν τα αποτελέσματα του προγράμματος «Ορίζοντας 2020», με βάση επίσης αξιόπιστους και συγκρίσιμους δείκτες όπως το ποσοστό των γυναικών που συμμετέχουν στο εν λόγω πρόγραμμα και το ποσοστό των γυναικών που συντονίζουν έργα στο στο πλαίσιο του προγράμματος, και προκειμένου να προταθούν, εφόσον απαιτείται, αναπροσαρμογές των συγκεκριμένων δράσεων, με στόχο τη διασφάλιση καλύτερων αποτελεσμάτων·

10.  ζητεί να αυξήσει η Επιτροπή τον προϋπολογισμό για το πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020» προκειμένου να αυξηθεί ο αριθμός των πανεπιστημίων και των ερευνητικών ιδρυμάτων που συμμετέχουν, και καλεί τα κράτη μέλη να διευκολύνουν την πρόσβαση σε ειδικές επιχορηγήσεις για ερευνήτριες και γυναίκες επιστήμονες, προκειμένου να προωθηθεί η ισότητα στις επιστημονικές σταδιοδρομίες και να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα στην ΕΕ·

11.  καλεί τα κράτη μέλη να ενισχύσουν περαιτέρω την ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζοντας 2020» και του μελλοντικού ένατου προγράμματος πλαισίου, και να υποστηρίξουν και να ενισχύσουν τον διάλογο μεταξύ ερευνητικών ιδρυμάτων, επιχειρήσεων και των ενδιαφερόμενων κοινωνικών εταίρων· ζητεί να αναπτυχθούν στόχοι για την ισότητα των φύλων σε στρατηγικές, προγράμματα και έργα σε όλα τα στάδια του ερευνητικού κύκλου·

12.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εντείνουν τις προσπάθειές τους προκειμένου να ξεπεραστούν οι διαρθρωτικές ανισότητες που εξακολουθούν να υπάρχουν μεταξύ των φύλων στον τομέα της έρευνας, ιδίως όσον αφορά τόσο τις συνθήκες εργασίας, όπως οι μισθολογικές διαφορές και οι μεροληπτικές συμβατικές ρυθμίσεις, όσο και την εκπροσώπηση των γυναικών σε διοικητικά συμβούλια ερευνητικών ιδρυμάτων και πανεπιστημίων(7)·

13.  τονίζει την ανάγκη προώθησης της γυναικείας επιχειρηματικότητας μέσω του μηχανισμού για τις ΜΜΕ, ώστε οι γυναίκες να ενθαρρυνθούν να αντιμετωπίσουν την επιχειρηματικότητα ως ενδιαφέρουσα επιλογή σταδιοδρομίας, με τη διευκόλυνση της πρόσβασης σε πιστώσεις, τη μείωση της γραφειοκρατίας και άλλων εμποδίων που αντιμετωπίζουν οι νεοφυείς επιχειρήσεις γυναικών, με στόχο την επίτευξη έξυπνης, βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης· υπογραμμίζει, επιπλέον, τη σπουδαιότητα των προγραμμάτων στήριξης για τις γυναίκες επιχειρηματίες και για τις γυναίκες στον επιστημονικό και πανεπιστημιακό χώρο και παροτρύνει την ΕΕ να στηρίξει τα προγράμματα αυτά με πιο συγκεκριμένο τρόπο, μεταξύ άλλων μέσω θετικών δράσεων όπως τα προγράμματα δικτύωσης και καθοδήγησης, καθώς και με τη δημιουργία κατάλληλων συνθηκών και την εξασφάλιση ίσων ευκαιριών με τους άνδρες σε όλες τις ηλικίες για κατάρτιση, προαγωγή, επαγγελματικό επαναπροσανατολισμό και μετεκπαίδευση·

14.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να αυξήσουν τον αριθμό και τον αντίκτυπο των εκστρατειών ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζοντας 2020», με στόχο την προσέλκυση περισσότερων κοριτσιών σε τομείς STEM (θετικές επιστήμες, τεχνολογία, μηχανική και μαθηματικά) και την ενίσχυση της συμμετοχής των γυναικών σε ερευνητικά έργα· καλεί την Επιτροπή να αξιολογήσει την στόχευση και την επιτυχία των εκστρατειών ενημέρωσης όσον αφορά την ενίσχυση της συμμετοχής των γυναικών σε ερευνητικά έργα.

15.  ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να προωθήσουν μέτρα και δράσεις για την ενίσχυση των ηγετικών δυνατοτήτων των γυναικών και της συμμετοχής τους στη λήψη αποφάσεων, με τη χρησιμοποίηση συγκεκριμένων εργαλείων όπως η καθοδήγηση, η δικτύωση και τα πρότυπα για την επαγγελματική εξέλιξη των γυναικών·

16.  καλεί την Επιτροπή να υιοθετήσει μια ποιοτική προσέγγιση στην ενδιάμεση έκθεση αξιολόγησης του προγράμματος «Ορίζοντας 2020» και να χρησιμοποιήσει την ενδιάμεση έκθεση αξιολόγησης για να υπολογίσει συγκεκριμένα τη συμμετοχή και την ενσωμάτωση των φύλων, προκειμένου να χρησιμοποιηθούν αυτοί οι υπολογισμοί στην εκ των υστέρων αξιολόγηση του προγράμματος «Ορίζοντας 2020»·

17.  ζητεί να διατηρηθεί μια ανεξάρτητη γραμμή χρηματοδότησης για έργα διαρθρωτικών αλλαγών που σχετίζονται με το φύλο (όπως το πρόγραμμα για την ισότητα των φύλων στην έρευνα και την καινοτομία (GERI) για την περίοδο 2014-2016), καθώς και για άλλα θέματα που αφορούν την ισότητα των φύλων στην έρευνα και την καινοτομία·

18.  ζητεί να συμπεριληφθεί στην πρόταση για το ένατο πρόγραμμα πλαίσιο μια ισχυρή στρατηγική για την ισότητα των φύλων και μετρήσιμοι στόχοι, και πιο ανεπτυγμένες και απτές προδιαγραφές σχετικά με την ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου στον βασικό κανονισμό που θα προταθεί για το νέο πρόγραμμα πλαίσιο· θεωρεί ότι είναι σημαντικό να συνεχιστεί η υποστήριξη της ισότητας των φύλων ως εγκάρσιου στόχου, καθώς και ως συγκεκριμένου τομέα επιλέξιμου για χρηματοδότηση σε κάθε ένα από τα διαφορετικά μέρη του προγράμματος εργασίας·

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗΣΤΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Ημερομηνία έγκρισης

25.4.2017

 

 

 

Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας

+:

–:

0:

22

0

6

Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Maria Arena, Beatriz Becerra Basterrechea, Viorica Dăncilă, Arne Gericke, Anna Hedh, Mary Honeyball, Teresa Jiménez-Becerril Barrio, Elisabeth Köstinger, Agnieszka Kozłowska-Rajewicz, Angelika Mlinar, Maria Noichl, Marijana Petir, Terry Reintke, Liliana Rodrigues, Michaela Šojdrová, Ernest Urtasun, Jadwiga Wiśniewska, Anna Záborská, Jana Žitňanská, Ελισσάβετ Βόζεμπεργκ-Βρυωνίδη, Κωνσταντίνα Κούνεβα

Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Stefan Eck, Rosa Estaràs Ferragut, Mariya Gabriel, Ildikó Gáll-Pelcz, Marc Tarabella, Monika Vana, Κωνσταντίνα Κούνεβα

(1)

ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 104.

(2)

Horizon 2020 Monitoring Report 2015,http://ec.europa.eu/research/evaluations/pdf/archive/h2020_monitoring_reports/second_h2020_annual_monitoring_report.pdf.

(3)

Ομοίως.

(4)

Πρόγραμμα πλαίσιο για την έρευνα και την καινοτομία «Ορίζοντας 2020», μελέτη των Υπηρεσιών Κοινοβουλευτικής Έρευνας (EPRS), Φεβρουάριος 2017

(5)

Ibid

(6)

Horizon 2020 Monitoring Report 2015, σ. 53-217. http://ec.europa.eu/research/evaluations/pdf/archive/h2020_monitoring_reports/second_h2020_annual_monitoring_report.pdf

(7)

Βλ. She Figures 2015. https://ec.europa.eu/research/swafs/pdf/pub_gender_equality/she_figures_2015-final.pdf#view=fit&pagemode=none


ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗΣΤΗΝ ΑΡΜΟΔΙΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Ημερομηνία έγκρισης

30.5.2017

 

 

 

Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας

+:

–:

0:

50

2

5

Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Bendt Bendtsen, Xabier Benito Ziluaga, José Blanco López, Reinhard Bütikofer, Jerzy Buzek, Angelo Ciocca, Edward Czesak, Jakop Dalunde, Pilar del Castillo Vera, Christian Ehler, Ashley Fox, Adam Gierek, Theresa Griffin, Hans-Olaf Henkel, Kaja Kallas, Barbara Kappel, Krišjānis Kariņš, Seán Kelly, Jaromír Kohlíček, Peter Kouroumbashev, Zdzisław Krasnodębski, Miapetra Kumpula-Natri, Janusz Lewandowski, Paloma López Bermejo, Edouard Martin, Angelika Mlinar, Nadine Morano, Dan Nica, Angelika Niebler, Morten Helveg Petersen, Miroslav Poche, Michel Reimon, Herbert Reul, Paul Rübig, Massimiliano Salini, Algirdas Saudargas, Jean-Luc Schaffhauser, Evžen Tošenovský, Claude Turmes, Vladimir Urutchev, Kathleen Van Brempt, Henna Virkkunen, Lieve Wierinck, Anna Záborská, Flavio Zanonato, Carlos Zorrinho, Νεοκλής Συλικιώτης

Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Soledad Cabezón Ruiz, Jude Kirton-Darling, Constanze Krehl, Barbara Kudrycka, Olle Ludvigsson, Florent Marcellesi, Marian-Jean Marinescu, Marisa Matias, Markus Pieper, Anne Sander, Pavel Telička, Anneleen Van Bossuyt, Σοφία Σακοράφα

Αναπληρωτές (άρθρο 200, παρ. 2) παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Fabio Massimo Castaldo, Nicola Danti, Gabriele Preuß


ΤΕΛΙΚΗ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ ΜΕ ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΗ ΚΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΡΜΟΔΙΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

50

+

ALDE

Kaja Kallas, Angelika Mlinar, Morten Helveg Petersen, Pavel Telicka, Lieve Wierinck

ECR

Edward Czesak, Ashley Fox, Hans-Olaf Henkel, Evžen Tošenovský, Anneleen Van Bossuyt

GUE

Xabier Benito Ziluaga, Jaromír Kohlícek, Marisa Matias, Σοφία Σακοράφα

PPE

Bendt Bendtsen, Jerzy Buzek, Christian Ehler, Krišjānis Kariņš, Seán Kelly, Barbara Kudrycka, Janusz Lewandowski, Marian-Jean Marinescu, Nadine Morano, Angelika Niebler, Markus Pieper, Herbert Reul, Paul Rübig, Massimiliano Salini, Anne Sander, Algirdas Saudargas, Vladimir Urutchev, Henna Virkkunen, Anna Záborská, Pilar del Castillo Vera

S&D

José Blanco López, Soledad Cabezón Ruiz, Nicola Danti, Adam Gierek, Theresa Griffin, Jude Kirton-Darling, Peter Kouroumbashev, Constanze Krehl, Miapetra Kumpula-Natri, Olle Ludvigsson, Edouard Martin, Dan Nica, Miroslav Poche, Gabriele Preuβ, Flavio Zanonato, Carlos Zorrinho

2

-

ENF

Angelo Ciocca, Jean-Luc Schaffhauser

5

0

Verts/ALE

Reinhard Bütikofer, Jakop Dalunde, Florent Marcellesi, Michel Reimon, Claude Turmes

Υπόμνημα των χρησιμοποιούμενων συμβόλων:

+  :  υπέρ

-  :  κατά

0  :  αποχή

Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου - Πολιτική απορρήτου