Procedura : 2017/2222(INI)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A8-0387/2017

Teksty złożone :

A8-0387/2017

Debaty :

PV 14/12/2017 - 3
CRE 14/12/2017 - 3

Głosowanie :

PV 14/12/2017 - 8.8
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P8_TA(2017)0502

SPRAWOZDANIE     
PDF 942kWORD 155k
30.11.2017
PE 610.643v03-00 A8-0387/2017

na mocy art. 216 ust. 7 Regulaminu w sprawie prac Komisji Petycji w roku 2016

(2017/2222(INI))

Komisja Petycji

Sprawozdawca: Notis Marias

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
 UZASADNIENIE
 INFORMACJE O PRZYJĘCIU SPRAWOZDANIAW KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ
 GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGO W KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

na mocy art. 216 ust. 7 Regulaminu w sprawie prac Komisji Petycji w roku 2016(2017/2222(INI))

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wcześniejsze rezolucje w sprawie wyniku prac Komisji Petycji,

–  uwzględniając sprawozdanie roczne Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich za 2016 r.,

–  uwzględniając art. 10 i 11 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE),

–  uwzględniając art. 24 i 227 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

–  uwzględniając art. 228 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

–  uwzględniając art. 44 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, w którym jest mowa o prawie do składania petycji do Parlamentu Europejskiego,

–  uwzględniając postanowienia TFUE dotyczące postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, w szczególności jego art. 258 i 260,

  uwzględniając art. 52 i art. 216 ust. 7 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Petycji (A8-0387/2017),

A.  mając na uwadze, że w 2016 r. złożono 1569 petycji (w porównaniu z 1431 w 2015 r.), z których 1100 (70,8 %) uznano za dopuszczalne;

B.  mając na uwadze, że w 2016 r. 6132 użytkowników internetowego portalu petycji Parlamentu poparło jedną lub kilka petycji (w porównaniu z 902 w 2015 r.) oraz mając na uwadze, że liczba użytkowników, którzy poprali petycje, wyniosła 18 810 w 2016 r. (w porównaniu z 1329 w 2015 r.);

C.  mając na uwadze, że w stosunku do całkowitej liczby ludności UE liczba otrzymanych petycji jest raczej niewielka; mając na uwadze, że liczba ta wskazuje jednak, że obywatele UE są świadomi prawa do składania petycji i korzystają z niego oraz oczekują, że dzięki procedurze składania petycji instytucje UE zwrócą uwagę na sprawy, które budzą ich obawy i które wchodzą w zakres kompetencji UE; mając na uwadze, że należy jednak dołożyć starań, aby szerzyć wiedzę i promować prawo do składania petycji do Parlamentu Europejskiego;

D.  mając na uwadze, że prawo do składania petycji do Parlamentu Europejskiego daje obywatelom i osobom zamieszkałym w UE możliwość bezpośredniego złożenia oficjalnego wniosku na ręce ich przedstawicieli oraz że w związku z powyższym prawo to powinno być odpowiednio chronione i promowane; mając na uwadze, że prawo to jest kluczowe dla zapewniania aktywnego uczestnictwa obywateli i osób zamieszkałych w UE w sferze działań Unii Europejskiej;

E.  mając na uwadze, że Parlament od dawna odgrywa pierwszoplanową rolę w rozwoju procesu rozpatrywania petycji w skali międzynarodowej i nadal posiada najbardziej otwarty i przejrzysty system w Europie, który pozwala w szczególności na pełne uczestnictwo składających petycje w prowadzonych przez niego działaniach;

F.  mając na uwadze, że rola Komisji Petycji we wzmacnianiu pozycji europejskich obywateli jest jednym z zasadniczych elementów przyczyniających się do poprawienia wizerunku i autorytetu Parlamentu Europejskiego wśród elektoratu, ponieważ umożliwia Parlamentowi dokonanie oceny i lepszą kontrolę sposobu wdrażania prawa UE przez państwa członkowskie i inne instytucje UE;

G.  mając na uwadze, że aktywny udział możliwy jest jedynie w oparciu o demokratyczne i przejrzyste procedury wszystkich instytucji UE, które sprawią, że prace Parlamentu i Komisji Petycji staną się przyjazne i ważne dla obywateli;

H.  mając na uwadze, że osoby składające i popierające petycje są zaangażowanymi obywatelami oczekującymi w zamian od instytucji UE zapewnienia wartości dodanej w rozwiązywaniu poruszanych przez nich problemów; mając na uwadze, że niepodjęcie właściwych działań w związku z petycjami może skutkować frustracją i w efekcie niechęcią do Unii;

I.  mając na uwadze, że obywatele często zwracają się do Komisji Petycji w ostateczności, gdy inne organy i instytucje na szczeblu regionalnym i krajowym nie są w stanie rozwiązać ich problemów;

J.  mając na uwadze, że dzięki petycjom Parlament może dowiedzieć się o problemach obywateli i pomóc w ich rozwiązywaniu, a same petycje powinny służyć ocenie wpływu przepisów unijnych na życie codzienne osób mieszkających w UE;

K.  mając na uwadze, że petycje są między innymi przydatnym źródłem informacji służących wykrywaniu naruszeń prawa UE oraz luk i niezgodności w prawie UE w odniesieniu do celu, jakim jest zagwarantowanie wszystkim obywatelom pełnej ochrony praw podstawowych;

L.  mając na uwadze, że petycje dostarczają innym komisjom parlamentarnym szereg ważnych informacji w różnych obszarach zastosowań, również w odniesieniu do ich działalności ustawodawczej; mając na uwadze, że poszanowanie podstawowego prawa do składania petycji w drodze odpowiedniego rozpatrywania petycji jest obowiązkiem całego Parlamentu;

M.  mając na uwadze, że każda petycja powinna być uważnie analizowana i rozpatrywana oraz że każdy składający petycję ma prawo otrzymać odpowiedź od Komisji Petycji, w której w pełni odniesiono się do poruszonych przez niego kwestii, przy pełnym poszanowaniu prawa do dobrej administracji ustanowionego w art. 41 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej;

N.  mając na uwadze, że kryteria dopuszczalności petycji zgodnie z art. 227 TFUE i art. 215 Regulaminu Parlamentu stanowią, że petycje odpowiadają formalnym warunkom dopuszczalności, a mianowicie, że składającego petycję, który jest obywatelem UE lub osobą zamieszkałą w UE, dotyczy sprawa wchodząca w zakres działań Unii Europejskiej; mając na uwadze, że 459 petycji uznano za niedopuszczalne, gdyż nie spełniają warunków formalnych;

O.  mając na uwadze, że w celu zapewnienia skutecznej pracy Komisji Petycji nieuzasadnione lub niedopuszczalne petycje należy szybko zamykać, a składający petycję powinien otrzymywać uzasadnienie tej decyzji, tak aby nie obciążać nadmiernie komisji pracą; mając na uwadze, że procedura administracyjna dotycząca rozpatrywania petycji powinna zawsze mieć na względzie najlepszy interes składających petycje;

P.  mając na uwadze, że szczególny, interaktywny charakter samego procesu rozpatrywania petycji oraz kluczowa rola, jaką odgrywają w nim obywatele, sprawiają, że każdy przypadek jest wyjątkowy i wykluczają ustalone z góry ramy czasowe; mając na uwadze, że takie procedury wymagają od organów administracji szczególnej elastyczności i szczególnych umiejętności w kontaktach z obywatelami;

Q.  mając na uwadze, że znaczną liczbę petycji rozpatruje się publicznie podczas posiedzeń Komisji Petycji; mając na uwadze, że składający petycje mają prawo przedstawić swoje petycje oraz często biorą pełny udział w dyskusji, wnosząc tym samym aktywny wkład w prace komisji; mając na uwadze, że w 2016 r. w posiedzeniach Komisji Petycji udział wzięło 201 składających petycje, z czego 61 autorów petycji uczestniczyło aktywnie w posiedzeniu, zabierając głos;

R.  mając na uwadze, że kluczowe znaczenie dla prac komisji mają informacje dostarczane przez obywateli w petycjach i w trakcie posiedzeń komisji, uzupełnione specjalistyczną wiedzą przekazywaną przez Komisję Europejską, państwa członkowskie lub inne podmioty;

S.  mając na uwadze, że główne tematy podjęte w petycjach w 2016 r. dotyczyły rynku wewnętrznego (w szczególności świadczenia usług i wolnego przepływu osób), praw podstawowych (szczególnie praw dziecka i osób niepełnosprawnych), spraw socjalnych (warunki pracy), spraw związanych z ochroną środowiska (zarządzanie odpadami, zanieczyszczenie i ochrona środowiska) oraz szczególnego problemu dotyczącego brexitu (utrata nabytych praw i mandat referendum);

T.  mając na uwadze, że internetowy portal petycji Parlamentu, zainaugurowany pod koniec 2014 r., jest operacyjny; mając na uwadze, że w 2016 r. za pośrednictwem portalu internetowego złożono 1067 petycji (68 % otrzymanych) w porównaniu z 992 w 2015 r.; mając na uwadze, że wprowadzono usprawnienia techniczne, w tym usprawnienie funkcji wyszukiwania, z korzyścią dla użytkowników i administratorów portalu; mając na uwadze, że streszczenia petycji umieszcza się na stronie wkrótce po ich przyjęciu; mając na uwadze, że dokonano przeglądu ustawień dotyczących poufności i oświadczeń o ochronie prywatności oraz wprowadzono zestaw najczęściej zadawanych pytań (FAQ); mając na uwadze, że streszczenia petycji z lat 2015 i 2016 zostały umieszczone na stronie przy pomocy nowego narzędzia do przenoszenia danych; mając na uwadze, że przeprowadzono proces optymalizacji wyszukiwarek (SEO); mając na uwadze, że z powodzeniem obsłużono dużą liczbę indywidualnych wniosków o pomoc kierowanych przez użytkowników; mając na uwadze, że realizowane są dalsze etapy tego projektu umożliwiające wprowadzenie funkcji takich jak automatyczne elektroniczne powiadomienie o uwzględnieniu każdej petycji w porządkach obrad komisji, wraz z przygotowywanym łączem internetowym do transmisji strumieniowej, oraz o udostępnieniu następnie powiązanych protokołów i nagrań wideo z obrad, zarówno składającym petycje, jak i zainteresowanym stronom popierającym daną petycję;

U.  mając na uwadze, że europejska inicjatywa obywatelska jest istotnym narzędziem umacniającym udział obywateli w procesie podejmowania decyzji politycznych w UE, które powinno zostać w pełni wykorzystane, by zwiększyć zaufanie obywateli do instytucji UE oraz przyczynić się do budowy autentycznej i sprzyjającej włączeniu społecznemu Unii Europejskiej; mając na uwadze, że wniosek ustawodawczy przedstawiony przez Komisję dnia 13 września 2017 r. dotyczący przeglądu obecnie obowiązującego rozporządzenia (UE) nr 211/2011 w sprawie europejskiej inicjatywy obywatelskiej (COM(2017)0482) jest pierwszym krokiem w bardzo potrzebnym procesie zmiany, tak aby uczynić to narzędzie bardziej dostępnym i użytecznym dla obywateli UE;

V.  mając na uwadze, że zaplanowano cztery wizyty informacyjne zgodnie z art. 216a Regulaminu Parlamentu; mając na uwadze, że wizyty informacyjne stanowią podstawowe narzędzie dla Komisji Petycji ze względu na to, że zapewniają wyjątkową możliwość gromadzenia informacji od różnych zainteresowanych stron na temat złożonych kwestii, a jednocześnie pozwalają w konkretny sposób unaoczniać prace Parlamentu obywatelom w różnych zakątkach Europy; mając na uwadze, że odbyły się dwie wizyty informacyjne: pierwsza w Hiszpanii po otrzymaniu szeregu petycji od obywateli UE dotyczących możliwych naruszeń ramowej dyrektywy wodnej, a druga na Słowacji, w sprawie wykorzystania funduszy strukturalnych UE w placówkach opieki długoterminowej zapewniających miejsce zamieszkania osobom niepełnosprawnym; mając na uwadze, że dwie kolejne planowane wizyty informacyjne (do Irlandii i do Włoch) zostały odwołane;

W.  mając na uwadze obowiązki Komisji Petycji względem Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich, do którego zadań należy rozpatrywanie skarg kierowanych przez obywateli UE w związku z niewłaściwym administrowaniem w instytucjach i organach UE;

X.  mając na uwadze, że Europejska Rzecznik Praw Obywatelskich Emily O’Reilly przedstawiła Komisji Petycji swoje sprawozdanie roczne za rok 2015 na posiedzeniu w dniu 20 czerwca 2016 r. oraz że sprawozdanie roczne Komisji Petycji opiera się z kolei częściowo na sprawozdaniu rocznym Europejskiej Rzecznik Praw Obywatelskich;

Y.  mając na uwadze, że Komisja Petycji jest członkiem europejskiej sieci rzeczników praw obywatelskich, w której skład wchodzą także Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich, rzecznicy krajowi i regionalni i podobne organizacje z państw członkowskich UE, krajów kandydujących do członkostwa w UE i z innych państw należących do Europejskiego Obszaru Gospodarczego; sieć ta ma na celu promowanie wymiany informacji o prawie i polityce UE oraz wymiany najlepszych praktyk;

Z.  mając na uwadze, że 147 otrzymanych petycji (z czego 120 w 2016 r.) odnosi się do różnych kwestii – głównie do ochrony praw obywateli – poruszonych w związku z referendum w Zjednoczonym Królestwie w sprawie wystąpienia tego kraju z Unii Europejskiej;

AA.  mając na uwadze, że przyjęte w styczniu 2016 r. i wdrażane od tego czasu wytyczne Komisji Petycji przyniosły jasność i nadały strukturę pracy komisji i procedurze rozpatrywania petycji;

AB.  mając na uwadze, że przegląd Regulaminu PE (przyjętego na posiedzeniu plenarnym w grudniu 2016 r.) obejmuje także zmiany w procedurze rozpatrywania petycji oraz wyjaśnienia jej dotyczące;

AC.  mając na uwadze, że czysto formalne podejście do rozpatrywania petycji związanych z oceną środowiskową zagraża prawidłowemu wdrożeniu prawa UE w dziedzinie środowiska w państwach członkowskich oraz podważa wiarygodność Komisji Europejskiej, która powinna prowadzić skuteczny nadzór w celu zapewnienia obywatelom pełnej ochrony przysługujących im praw podstawowych;

1.  podkreśla kluczową rolę, jaką musi odgrywać Komisja Petycji jako punkt kontaktowy, w którym obywatele i osoby zamieszkałe w UE mogą składać skargi dotyczące naruszeń i braków w stosowaniu prawa UE w państwach członkowskich, jak również luk i nieprawidłowości w przepisach UE; podkreśla, że należy w pełni zagwarantować niezwłoczne, wyczerpujące, bezstronne i sprawiedliwe rozpatrywanie poruszanych kwestii przez instytucje;

2  przyznaje, że petycje są ważnym źródłem informacji z pierwszej ręki nie tylko o naruszeniach prawa UE i brakach w jego stosowaniu w państwach członkowskich, ale także o potencjalnych lukach w przepisach unijnych, jak również o sugestiach obywateli dotyczących nowych przepisów, które mogłyby zostać przyjęte, bądź o ewentualnych udoskonaleniach obowiązujących już tekstów ustawodawczych;

3.  potwierdza, że skuteczne rozpatrywanie petycji stanowi wyzwanie dla zdolności zarówno Komisji Europejskiej, jak i Parlamentu do reagowania na problemy związane z transpozycją i niewłaściwym stosowaniem prawa oraz do ich rozwiązywania, ale w rezultacie wzmacnia te zdolności; odnotowuje, że Komisja Europejska zamierza priorytetowo traktować wdrażanie przepisów prawa UE, aby obywatele mogli czerpać z nich korzyści w życiu codziennym;

4.  apeluje o wprowadzenie czytelnego rozróżnienia między statusem i prawami składających petycje i osób ich popierających zgodnie z zasadami przejrzystości;

5.  ponadto uważa, że szczególnym obowiązkiem jest dbałość o to, by w przypadku petycji niedopuszczalnych lub nieuzasadnionych stwierdzenie ich niedopuszczalności lub zamknięcie następowało bez nadmiernej zwłoki; wskazuje przy tym na wymóg, by składający petycje otrzymywali szczegółowe uzasadnienie stwierdzenia niedopuszczalności petycji lub jej zamknięcia ze względu na jej niezasadność;

6.  uznaje wpływ skutecznego stosowania prawa UE na poprawę wiarygodności instytucji UE; przypomina, że prawo do składania petycji, zapisane w Traktacie z Lizbony, jest ważnym elementem obywatelstwa europejskiego i prawdziwym papierkiem lakmusowym, jeśli chodzi o monitorowanie stosowania prawa UE oraz stwierdzanie ewentualnych luk; apeluje do Komisji Petycji, by organizowała regularne posiedzenia z odpowiadającymi jej organami z poszczególnych państw dotyczące istotnych petycji, w celu zwiększenia wiedzy o obawach obywateli Unii w UE i w państwach członkowskich oraz dalszego wzmocnienia ich praw przez lepsze stanowienie i wdrażanie prawa; apeluje w związku z tym, by wszystkie właściwe organy na szczeblu krajowym i europejskim znacząco zaangażowały się w rozpatrywanie i rozstrzyganie petycji, traktując tę kwestię priorytetowo;

7.  przypomina Komisji, że petycje zapewniają wyjątkowy sposób zgłaszania sytuacji, w których prawo UE nie jest przestrzegane, i badania tych przypadków dzięki kontroli politycznej Parlamentu Europejskiego; przypomina Komisji, że wnioski o pomoc ze strony Komisji Petycji należy prawidłowo rozpatrywać i ponownie wzywa Komisję do poprawy jakości odpowiedzi, w tym podczas posiedzeń komisji, zarówno pod względem merytorycznym, jak i pod względem szczegółowości, dla zagwarantowania, że obawy obywateli UE są właściwie rozpatrywane w przejrzysty sposób; zwraca uwagę, że sposób rozwiązywania problemów poruszanych w petycjach ma decydujący wpływ na obywateli, na skuteczne przestrzeganie ich prawa do składania petycji zapisanego w prawie UE, jak również na ich opinie na temat instytucji UE; nalega, by Komisja określiła środki mające na celu zacieśnienie współpracy z władzami państw członkowskich w kwestii udzielania odpowiedzi na zapytania dotyczące wdrożenia prawa UE i zgodności z nim;

8.  uważa, że fakt, iż sądy krajowe ponoszą główną odpowiedzialność za zapewnianie właściwego wdrażania prawodawstwa UE w państwach członkowskich, nie powinien w żaden sposób wykluczać bardziej aktywnej roli Komisji – pełniącej funkcję strażniczki Traktatów – w zapewnianiu poszanowania prawa UE, w szczególności w sprawach dotyczących ochrony środowiska i zdrowia publicznego, w których nadrzędne znaczenie powinna mieć zasada ostrożności;

9.  podkreśla, że najwyżsi rangą przedstawiciele Rady i Komisji Europejskiej powinni uczestniczyć w posiedzeniach Komisji Petycji i w organizowanych przez nią przesłuchaniach, gdy omawiane kwestie wymagają zaangażowania tych instytucji;

10.  apeluje do urzędników Komisji Europejskiej obecnych na posiedzeniach Komisji Petycji, aby byli gotowi angażować się w odpowiedni dialog ze składającymi petycje i nie ograniczali się do odczytywania odpowiedzi, która została już ustalona i przesłana przed posiedzeniem;

11.  apeluje o zbadanie możliwości korzystania z usług telekonferencji; zachęca do wykorzystywania nowych technologii audiowizualnych, aby umożliwić składającym petycje odgrywanie większej roli w pracy komisji przez uczestniczenie w czasie rzeczywistym w rozpatrywaniu ich petycji;

12.  nie zgadza się z wciąż podnoszoną interpretacją własną Komisji Europejskiej w odniesieniu do 27. sprawozdania rocznego Parlamentu z kontroli stosowania prawa Unii Europejskiej (za rok 2009), na podstawie której byłaby ona jakoby uprawniona do zamknięcia dossier, w związku z którymi nie podjęto jeszcze formalnych działań związanych z postępowaniem w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, lub do zawieszenia takiego już wszczętego postępowania w sprawach, które są przedmiotem postępowania przed sądem krajowym; przypomina, że w ust. 11 corocznej rezolucji w sprawie działalności Komisji Petycji przyjętej dnia 15 grudnia 2016 r.(1) Parlament potwierdził swój sprzeciw wobec pierwotnego podejścia Komisji Europejskiej we wspomnianym sprawozdaniu, co zostało już wyrażone w rezolucji Parlamentu(2) z dnia 14 września 2011 r., w której – w szczególności w ust. 1, 23 i 32 – wezwano Komisję, aby wzmogła wysiłki mające na celu zapewnienie spójnego wdrażania prawodawstwa UE w ramach przysługujących jej uprawnień oraz aby wykorzystywała mechanizmy postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego niezależnie od faktu prowadzenia postępowań sądowych na szczeblu krajowym;

13.  w odniesieniu do corocznego sprawozdania Komisji Europejskiej z dnia 6 lipca 2017 r. w sprawie kontroli stosowania prawa UE w 2016 r. (COM(2017)0370) odnotowuje z niepokojem znaczący wzrost – o 21 % – liczby wszczętych postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom w porównaniu z rokiem poprzednim; wzywa Komisję Europejską do podjęcia dalszych działań w związku z apelami Parlamentu o przekazanie informacji na temat aktualnej sytuacji w odniesieniu do postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego; zwraca uwagę na istotną rolę petycji w identyfikowaniu nieprawidłowego wdrażania lub późnej transpozycji europejskiego prawa; przypomina Komisji Europejskiej, że Komisja Petycji jest zobowiązana odpowiadać na oczekiwania obywateli w sposób terminowy i odpowiedzialny, a jednocześnie zapewnić kontrolę demokratyczną i właściwe stosowanie prawa UE;

14.  wzywa Komisję do dostarczenia precyzyjnych danych statystycznych dotyczących liczby petycji, które doprowadziły do wszczęcia postępowania EU Pilot lub postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego; zwraca się ponadto o regularne przesyłanie sprawozdań dotyczących spraw związanych z toczącymi się postępowaniami lub procedurami oraz dokumentów wymienianych w ramach postępowań EU Pilot lub postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego po ich zamknięciu, zgodnie z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, tak aby ułatwić zorganizowany dialog i skrócić czas rozstrzygania sporów; wzywa Komisję do omawiania tych sprawozdań z Komisją Petycji, przy aktywnym zaangażowaniu ze strony wiceprzewodniczącego odpowiedzialnego za stosowanie i upraszczanie prawa;

15.  wzywa Komisję do właściwego wykorzystywania przysługujących jej uprawnień wynikających z jej roli strażniczki Traktatów, ponieważ taka rola ma ogromne znaczenie dla funkcjonowania UE w odniesieniu do obywateli i europejskich prawodawców; apeluje o terminowe prowadzenie postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, tak aby niezwłocznie wyeliminować sytuacje, w których prawo UE nie jest przestrzegane;

16.  za kluczową uważa współpracę z innymi komisjami parlamentarnymi; odnosi się w związku z tym do przyjęcia wytycznych Komisji Petycji, w których wyjaśniono zasadę utworzenia wraz z innymi komisjami sieci poświęconej petycjom; wyraża zadowolenie z faktu, że przyjęto wytyczne dotyczące takiej sieci; zwraca uwagę na kwestionariusz przesłany do wszystkich komisji w celu lepszego zrozumienia ich procedur dotyczących rozpatrywania petycji przedłożonych im z wnioskiem o wydanie opinii lub tytułem informacji; z zadowoleniem odnotowuje, że pierwsze posiedzenie sieci na szczeblu pracowników odbyło się w 2016 r., a na szczeblu posłów dwukrotnie w 2017 r.; z zadowoleniem odnotowuje postępy w koordynacji prac Komisji Petycji i innych komisji oraz tematyczny podział obszarów politycznych w każdej odpowiedniej komisji, który umożliwi podejmowanie skuteczniejszych działań następczych w związku z petycjami wysłanymi do innych komisji; wzywa do wzmocnienia sieci Komisji Petycji, aby usprawnić uwzględnianie petycji w bieżących pracach ustawodawczych; zaleca, aby personel posłów do Parlamentu otrzymywał specjalne wytyczne dotyczące prawa do składania petycji, aby umożliwić im lepsze wspieranie wyborców zainteresowanych korzystaniem z tej możliwości;

17.  ubolewa nad faktem, że państwa członkowskie stosują Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej jedynie wówczas, gdy wdrażają prawo unijne; przypomina, że dla wielu obywateli jej wdrożenie okazało się niejasne i niezadowalające; ubolewa, że Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej zinterpretował art. 51 Karty praw podstawowych UE w sposób ostrożny, który pozwala jednak na rozszerzenie zakresu stosowania karty w taki sposób, aby objąć nim przepisy krajowe wdrażające prawo UE, a także przepisy krajowe zapewniające skuteczne stosowanie przepisów UE; uważa, że oczekiwania większości obywateli UE dotyczące praw przyznanych w Karcie znacząco wykraczają poza ich obecny zakres stosowania; podkreśla, że zbyt wąska lub niespójna wykładnia art. 51 oddala obywateli od UE; wzywa Komisję Europejską do podjęcia działań gwarantujących, że wykładnia zakresu art. 51 jest jak najbardziej spójna i szeroka; z zadowoleniem przyjmuje wprowadzenie przez Agencję Praw Podstawowych interaktywnego narzędzia umożliwiającego łatwy dostęp do informacji na temat tego, do jakiego organu należy zwrócić się w każdym państwie członkowskim w przypadku dochodzeń dotyczących praw podstawowych;

18.  odnotowuje obawy składających petycje, którzy niepokoją się o swoje prawa w przyszłości w związku z referendum w Zjednoczonym Królestwie w sprawie wystąpienia z Unii Europejskiej, o czym wyraźnie zaświadcza duża liczba petycji dotyczących Zjednoczonego Królestwa; przypomina o rezolucji z dnia 5 kwietnia 2017 r.(3), w której Parlament podkreśla, że umowa dotycząca wystąpienia może zostać zawarta wyłącznie za jego zgodą, oraz o jego wymogu sprawiedliwego traktowania obywateli z 27 państw członkowskich UE, którzy zamieszkują i zamieszkiwali w Zjednoczonym Królestwie, oraz obywateli Zjednoczonego Królestwa, którzy zamieszkują lub zamieszkiwali w 27 państwach członkowskich UE, i uważa, że interesy i prawa tych osób muszą być traktowane jako najwyższy priorytet w negocjacjach; zwraca uwagę na nierozstrzygnięte wątpliwości dotyczące praw głosu i odbierania prawa wyborczego obywatelom Zjednoczonego Królestwa mieszkającym w innych państwach UE przez ponad 15 lat; przypomina, że Komisja Petycji odgrywała i odgrywa aktywną rolę w obronie praw obywateli UE i obywateli brytyjskich, wnosząc wkład w rezolucje Parlamentu z dnia 5 kwietnia 2017 r. i z dnia 3 października 2017 r.(4) w sprawie stanu zaawansowania negocjacji ze Zjednoczonym Królestwem w związku ze złożoną przezeń notyfikacją o zamiarze wystąpienia z UE, zlecając badanie na temat wpływu brexitu w odniesieniu do prawa do składania petycji oraz kompetencji, obowiązków i działań Komisji Petycji, a także analizując petycje dotyczące brexitu i praw obywateli na posiedzeniu w dniu 21 czerwca 2017 r.; popiera zobowiązanie Komisji Europejskiej do pełnego zagwarantowania praw obywateli europejskich mieszkających w Zjednoczonym Królestwie podczas negocjacji w sprawie brexitu i po wystąpieniu tego państwa z UE oraz wzywa Komisję do zapewnienia pełnych nabytych praw obywatelom Zjednoczonego Królestwa mieszkającym w innych państwach Unii Europejskiej, tak aby zagwarantować, że obywatele nie są wykorzystywani jako karta przetargowa, a prawa ich nie są podważane w wyniku negocjacji;

19.  podkreśla znaczenie trwających prac prowadzonych przez Komisję Petycji w związku z petycjami dotyczącymi kwestii niepełnosprawności oraz podkreśla gotowość komisji do dalszego wspierania wysiłków na rzecz wzmocnienia praw osób niepełnosprawnych; wzywa instytucje europejskie, aby posłużyły jako przykład w tym zakresie oraz by zadbały o to, by środki wykonawcze przyjmowane przez organy krajowe były w pełni zgodne i spójne z prawodawstwem UE oraz z Konwencją ONZ o prawach osób niepełnosprawnych; podkreśla, że w dniach 22 i 23 września 2016 r. odbyła się wizyta informacyjna na Słowacji w celu zgromadzenia informacji na temat wykorzystania inwestycji w instytucjach zajmujących się osobami niepełnosprawnymi i w konsekwencji zalecono Komisji, by zbadała obecną sytuację;

20.  przypomina o pracach komisji na rzecz wspierania ratyfikacji i sprawnego wdrożenia Traktatu z Marrakeszu z 2013 r. w sprawie ułatwienia dostępu do opublikowanych utworów drukowanych osobom niewidomym i słabowidzącym oraz osobom z niepełnosprawnościami uniemożliwiającymi zapoznawanie się z drukiem; podkreśla w związku z tym znaczenie krótkiej rezolucji z dnia 3 lutego 2016 r. w sprawie ratyfikacji Traktatu z Marrakeszu(5), w której wezwano do szybkiej reakcji wszystkie zainteresowane strony, tak aby przezwyciężyć długotrwały impas w celu ułatwienia ratyfikacji Traktatu na szczeblu UE; zauważa, że Parlament i Rada osiągnęły porozumienie w sprawie wniosków ustawodawczych Komisji dotyczących wdrożenia Traktatu z Marrakeszu, które stały się wiążące(6);

21.  zwraca uwagę na dwa sprawozdania roczne, sprawozdanie roczne dotyczące wszystkich rodzajów działalności komisji w 2015 r.(7) oraz na sprawozdanie roczne dotyczące działalności Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich w 2015 r.(8), a także na liczne opinie sporządzane przez komisję, takie jak w sprawie transgranicznego uznawania orzeczeń o adopcji(9), w sprawie unijnych możliwości zwiększenia dostępu do leków(10), w sprawie wdrażania Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych ze szczególnym uwzględnieniem uwag końcowych Komitetu ONZ do spraw Praw Osób Niepełnosprawnych(11) czy sprawie kontroli stosowania prawa Unii: Sprawozdanie roczne za rok 2014 r.(12) oraz w sprawie sytuacji w zakresie praw podstawowych w Unii Europejskiej w 2015 r.(13);

22.  zwraca uwagę na wsparcie komisji udzielane europejskiej inicjatywie obywatelskiej; zwraca uwagę na wniosek Komisji Europejskiej dotyczący przeglądu rozporządzenia w celu zwiększenia jego znaczenia jako narzędzia udziału w procesach demokratycznych; wyraża ubolewanie, że Komisja Europejska nie zdołała należycie uwzględnić najnowszych prac nad rezolucją nieustawodawczą w sprawie europejskiej inicjatywy obywatelskiej, w szczególności opinii Komisji Petycji, a tym samym nie była w stanie w pełni przestrzegać porozumienia międzyinstytucjonalnego; domaga się, by Komisja Europejska uwzględniła opinię Komisji Petycji podczas zbliżającej się procedury ustawodawczej, w celu osiągnięcia pełnego i skutecznego zaangażowania obywateli UE w proces podejmowania decyzji na szczeblu UE za pośrednictwem europejskiej inicjatywy obywatelskiej;

23.  podkreśla zacieśnioną współpracę Parlamentu z Europejską Rzecznik Praw Obywatelskich oraz jego udział w Europejskiej Sieci Rzeczników Praw Obywatelskich; podkreśla doskonałe stosunki instytucjonalne między Europejską Rzecznik Praw Obywatelskich a Komisją Petycji; szczególnie docenia regularny wkład Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich w prace komisji przez cały rok; podkreśla kluczową rolę Rzecznika Praw Obywatelskich we wspieraniu usprawnienia procesów decyzyjnych i administracyjnych na szczeblu UE, które należy uczynić jak najszybciej w pełni przejrzystymi, bezstronnymi i ukierunkowanymi na skuteczną ochronę praw obywateli; popiera prace obecnej Europejskiej Rzecznik Praw Obywatelskich w różnych dziedzinach należących do jej kompetencji, w tym badania z własnej inicjatywy i badania strategiczne przynoszące korzyści nie tylko w rozumieniu dobrej administracji, ale również lepszego demokratycznego funkcjonowania Unii; z zadowoleniem przyjmuje inicjatywy podjęte przez Europejską Rzecznik Praw Obywatelskich na rzecz lepszego korzystania z potencjału sieci i poprawienia jej widoczności;

24.  z zadowoleniem przyjmuje zapoczątkowaną w 2016 r. przez Europejską Rzecznik Praw Obywatelskich nagrodę za dobrą administrację jako sposób wyróżniania pracowników, agencji i organów instytucji UE zaangażowanych w sprzyjanie dobrej administracji podczas wykonywania codziennych obowiązków; apeluje, aby obecny Europejski kodeks dobrej praktyki administracyjnej podniesiono do rangi wiążącego rozporządzenia, przy czym należy między innymi uwzględnić konkretne przepisy mające na celu zapobieganie konfliktom interesów na wszystkich szczeblach instytucji, agencji i organów UE;

25.  podkreśla różnorodność tematów poruszanych w przedłożonych petycjach: od rynku wewnętrznego, wymiaru sprawiedliwości, energii i transportu po prawa podstawowe, ochronę zdrowia, prawo w zakresie ochrony środowiska, niepełnosprawność i dobrostan zwierząt oraz dotyczących różnych skutków brexitu dla obywateli; podkreśla wzrost o 10 % liczby petycji otrzymanych w 2016 r. (1569) i apeluje do instytucji europejskich, aby służbom odpowiedzialnym za rozpatrywanie petycji, w szczególności sekretariatowi Komisji Petycji, zapewniono odpowiednie kadry;

26.  wzywa Komisję Europejską, by zapewniła przeprowadzenie wyczerpujących analiz zgodności ocen środowiskowych wykonanych przez państwa członkowskie z prawem UE w odniesieniu do zezwolenia na realizację projektów infrastrukturalnych, w związku z którymi obywatele złożyli petycje dotyczące poważnego zagrożenia dla zdrowia ludzkiego oraz środowiska;

27.  zwraca uwagę na liczne petycje dotyczące praktyk stosowanych przez organy zajmujące się dobrem dzieci i ochroną ich praw, w szczególności w przypadku spraw o skutkach transgranicznych; docenia pracę grupy roboczej Komisji Petycji ds. ochrony dobra dziecka; zwraca uwagę na zwięzły projekt rezolucji w sprawie transgranicznej ochrony dobra dziecka w Europie przyjęty w marcu 2016 r.; przyjmuje do wiadomości wniosek dotyczący przekształcenia rozporządzenia Bruksela II bis w sprawie jurysdykcji, uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach małżeńskich, w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej oraz w sprawie uprowadzenia dziecka za granicę, oraz zauważa, że wiele kwestii poruszonych w petycjach – takich jak te związane z procedurami i praktykami faktycznie stosowanymi przez właściwe organy państw członkowskich w podejmowaniu decyzji o skutkach transgranicznych dotyczących dzieci oraz ze skutecznością postępowania w sprawie powrotu w następstwie uprowadzenia dziecka za granicę przez rodzica – wymaga dogłębnego rozpatrzenia w celu rozwiązania istniejących problemów;

28.  zwraca uwagę na stale utrzymującą się wysoką liczbę petycji dotyczących dobrostanu zwierząt i ponownie wyraża ubolewanie z powodu zwłoki we wdrażaniu strategii Unii Europejskiej w zakresie ochrony i dobrostanu zwierząt na lata 2012–2015; uważa, że kluczowe znaczenie ma przyjęcie nowej strategii na szczeblu UE w celu wypełnienia wszystkich istniejących luk i zapewnienia pełnej i skutecznej ochrony dobrostanu zwierząt dzięki jasnym i wyczerpującym ramom prawnym, w pełni zgodnym z art. 13 TFUE;

29.  ubolewa, że w następstwie petycji nr 0747/2016 nie dokonano znaczących postępów w sprawie dotyczącej praw wyborczych osób niebędących obywatelami w Estonii i na Litwie; podkreśla, że niepotrzebne opóźnienia mogą skutkować brakiem zaufania do europejskich instytucji;

30.  podkreśla ważną rolę sieci SOLVIT, która umożliwia obywatelom i przedsiębiorstwom składanie skarg dotyczących przypadków ewentualnego naruszenia prawa UE przez władze publiczne w innych państwach członkowskich; wzywa Komisję Europejską i same państwa członkowskie do promowania sieci SOLVIT, aby stała się ona bardziej pomocna i znana obywatelom; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje plan działania na rzecz wzmocnienia sieci SOLVIT opublikowany przez Komisję Europejską w maju 2017 r.; wzywa Komisję Europejską do szybkiego wdrożenia wspomnianego planu działania oraz do przedstawienia Parlamentowi sprawozdania w sprawie uzyskanych wyników;

31.  wskazuje usprawnienia wprowadzone w internetowym portalu petycji; podkreśla, że niezbędne są dalsze usprawnienia techniczne w portalu internetowym, aby Komisja Petycji była w pełni przygotowana do reagowania na sytuacje nieprzewidziane, takie jak np. nagły wzrost liczby składanych petycji; uważa, że trwający rozwój techniczny oraz poprawa zdolności technicznej portalu mają zasadnicze znaczenie dla sprawnego procesu rozpatrywania petycji; podkreśla znaczenie portalu jako łatwo dostępnego środka komunikacji dla obywateli i składających petycje, a także dla użytkowników urządzeń mobilnych i osób niepełnosprawnych; oczekuje szybkiego wdrożenia pozostałych etapów projektu, które umożliwią udoskonaloną obsługę interaktywną i zapewnianie składającym petycje oraz osobom je wspierającym większego dostępu do informacji w czasie rzeczywistym;

32.  apeluje o bardziej ukierunkowane i aktywniej działające służby prasowe i komunikacyjne oraz większą obecność w mediach społecznościowych, dzięki czemu w swojej pracy komisja będzie lepiej reagować na obawy obywateli;

33.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji oraz sprawozdania Komisji Petycji Radzie, Komisji, Europejskiemu Rzecznikowi Praw Obywatelskich, rządom i parlamentom państw członkowskich, ich komisjom petycji oraz ich krajowym rzecznikom praw obywatelskich lub organom o podobnych kompetencjach.

(1)

Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0512.

(2)

Dz.U. C 51E z 22.2.2013, s. 66.

(3)

Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0102.

(4)

Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0361.

(5)

Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0037.

(6)

Dz.U. L 242 z 20.9.17, s. 1 i s. 6.

(7)

Opinia przyjęta w dniu 30 listopada 2016 r.

(8)

Opinia przyjęta w dniu 11 listopada 2016 r.

(9)

Opinia przyjęta w dniu 21 kwietnia 2016 r.

(10)

Opinia przyjęta w dniu 15 listopada 2016 r.

(11)

Opinia przyjęta w dniu 27 kwietnia 2016 r.

(12)

Opinia przyjęta w dniu 22 kwietnia 2016 r.

(13)

Opinia przyjęta w dniu 12 października 2016 r.


UZASADNIENIE

Zgodnie z art. 216 ust. 7 Regulaminu Parlamentu Europejskiego Komisja Petycji składa co roku sprawozdanie z wyników swoich prac. Celem niniejszego sprawozdania jest podsumowanie prac prowadzonych przez komisję w roku 2016.

Prace Komisji Petycji wynikają z prawa obywateli do kierowania petycji do Parlamentu Europejskiego i nie są bezpośrednio związane z programem działalności ustawodawczej Komisji.

Z danych statystycznych wynika, że w 2016 r. do Parlamentu Europejskiego skierowano 1569 petycji, co stanowi wzrost o 9,6 % w porównaniu z 2015 r., kiedy to wpłynęło 1431 petycji. Użytkownicy portalu petycji mają możliwość poparcia petycji. W 2015 r. 902 użytkowników poparło jedną lub kilka petycji, podczas gdy w 2016 r. swoje poparcie wyraziło siedmiokrotnie więcej użytkowników (6132).

Analiza statystyczna petycji otrzymanych w 2016 r. w porównaniu z danymi za rok 2015

Sposób składania petycji

Dane liczbowe podane w dwóch tabelach pokazują, że odsetek petycji składanych w danym formacie utrzymywał się na stałym poziomie. Z danych statystycznych wynika, że w 2015 i 2016 r. około 2/3 petycji zostało złożonych za pośrednictwem poczty elektronicznej z wykorzystaniem portalu petycji, zaś niemal 1/3 petycji doręczono jako tradycyjną przesyłkę pocztową.

2016

Sposób składania petycji

Liczba petycji

%

Mailowo

1067

68,0

Listownie

501

32,0

2015

Sposób składania petycji

Liczba petycji

%

Mailowo

992

69,3

Listownie

439

30,7

Status petycji w danym roku kalendarzowym

Status petycji

Year

Liczba petycji

Procedura otwarta

Procedura zamknięta

2016

1569

625

39,8 %

944

60,2 %

2015

1431

239

16,7 %

1192

83,3 %

2014

2715

289

10,6 %

2426

89,4 %

2013

2891

367

12,7 %

2524

87,3 %

2012

1986

162

8,2 %

1824

91,8 %

2011

1414

81

5,7 %

1333

94,3 %

2010

1656

51

3,1 %

1605

96,9 %

2009

1924

18

0,9 %

1906

99,1 %

2008

1886

32

1,7 %

1854

98,3 %

2007

1506

29

1,9 %

1477

98,1 %

2006

1021

7

0,7 %

1014

99,3 %

2005

1016

3

0,3 %

1013

99,7 %

2004

1002

4

0,4 %

998

99,6 %

2003

1315

0

0 %

1315

100 %

2002

1601

0

0 %

1601

100 %

2001

1132

0

0 %

1132

100 %

2000

908

0

0 %

908

100 %

W tabeli przedstawiono status petycji w latach 2000–2016. Wynika z niej, że większość petycji została zamknięta w ciągu roku od ich rozpatrzenia. Mniej niż 1/10 petycji pozostaje otwarta przez okres dłuższy niż cztery lata, a kilka szczególnych petycji pozostaje w toku przez okres dłuższy niż dziesięć lat (cztery petycje z 2004 r., trzy petycje z 2005 r. i siedem petycji z 2006 r.). Większość tych otwartych petycji jest związanych z toczącymi się przed Trybunałem Sprawiedliwości postępowaniami w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego lub z kwestiami, które członkowie komisji pragną śledzić z bliska.

Wynik rozpatrzenia petycji

2016

Decyzja o przyjęciu petycji

Liczba petycji

%

Dopuszczalne

1110

70,8

Niedopuszczalne

450

28,6

Wycofane przed podjęciem decyzji

10

0,6

2015

Decyzja o przyjęciu petycji

Liczba petycji

%

Dopuszczalne

943

65,9

Niedopuszczalne

483

33,8

Wycofane przed podjęciem decyzji

5

0,3

Jak można wywnioskować z tabeli, od 2015 r. do 2016 r. liczba petycji, które uznano za dopuszczalne, wzrosła o 4,9 punktu procentowego. W tym samym czasie liczba petycji uznanych za niedopuszczalne zmniejszyła się o 5,2 punktu procentowego. Jest to tendencja, którą odnotowano już w latach 2014–2015.

Liczba petycji w rozbiciu na poszczególne państwa

Poniższe dwie tabele odzwierciedlają łącznie i w ujęciu procentowym zmiany, jakie zaszły między rokiem 2015 i 2016 w liczbie petycji pochodzących z poszczególnych państw. Nadal większość petycji pochodzi z tych samych ośmiu państw, ale zmieniła się ich kolejność w tabeli. O 4,8 punktu procentowego wzrósł odsetek petycji pochodzących z Włoch. Inny znaczący wzrost dotyczy odsetka petycji pochodzących ze Zjednoczonego Królestwa: w 2015 r. ze Zjednoczonego Królestwa wpłynęło 3,0 % petycji, natomiast w 2016 r. – 7,4 % (co stanowi wzrost o 4,4 punktu procentowego).

Nastąpiły również pewne zmiany w dolnej części listy. W 2015 r. trzy państwa bałtyckie były państwami, z których wpłynęło najmniej petycji, podczas gdy w 2016 r. były to Luksemburg, Słowenia i Łotwa.

Odsetek petycji, jakie napłynęły z państw spoza UE, utrzymał się na tym samym poziomie.

2016

Państwo, którego dotyczy petycja

Petycje

%

Włochy

329

17,1

Niemcy

209

10,9

Hiszpania

157

8,2

Zjednoczone Królestwo

142

7,4

Rumunia

91

4,7

Polska

66

3,4

Francja

60

3,1

Grecja

54

2,8

Pozostałe państwa UE

236

12,4

Inne państwa

82

4,3

2015

Państwo, którego dotyczy petycja

Petycje

%

Hiszpania

213

12,9

Włochy

203

12,3

Niemcy

153

9,3

Rumunia

104

6,3

Polska

57

3,5

Zjednoczone Królestwo

49

3,0

Francja

47

2,8

Grecja

40

2,4

Pozostałe państwa UE

228

13,7

Inne państwa

66

4,0

Liczba petycji w rozbiciu na poszczególne państwa w 2016 r.

 

Języki petycji

W 2016 r. wpłynęły petycje sporządzone w 22 językach urzędowych Unii Europejskiej. Tabele pokazują zmiany w kolejności języków używanych przez składających petycje w latach 2015–2016. Podczas gdy niemiecki był językiem używanym najczęściej w 2015 r., w roku 2016 był on trzecim z kolei najczęściej używanym językiem. Angielski znalazł się na pierwszym miejscu (z 18,8 % do 23,6 %), a włoski na drugim miejscu (z 18,2 % do 22,9 %). W tych trzech językach oraz w języku hiszpańskim wpłynęło ponad trzy czwarte petycji (76,4 %). Języki bałtyckie były trzema najmniej używanymi językami (po dwie petycje w języku estońskim i litewskim oraz jedna petycja w języku łotewskim).

2016

Język petycji

Liczba petycji

%

Angielski

371

23,6

Włoski

360

22,9

Niemiecki

296

18,9

Hiszpański

172

11,0

Francuski

87

5,5

Rumuński

71

4,5

Polski

62

4,0

Grecki

39

2,5

Pozostałe

111

7,1

2015

Język petycji

Liczba petycji

%

Niemiecki

306

21,4

Angielski

269

18,8

Włoski

260

18,2

Hiszpański

230

16,1

Francuski

71

5,0

Rumuński

71

5,0

Polski

66

4,6

Pozostałe

158

11,0

Liczba petycji w 2016 r. w rozbiciu na poszczególne języki

 

Obywatelstwo składających petycje

W odniesieniu do obywatelstwa między 2015 r. a 2016 r. największy wzrost można zaobserwować w liczbie petycji nadesłanych przez obywateli Zjednoczonego Królestwa (+3,7 punktu procentowego) i Włoch (+4,8 punktu procentowego), w związku z czym te ostatnie petycje znalazły się na czele listy.

2016

Obywatelstwo głównego składającego petycję

Liczba petycji

%

Włochy

376

23,9

Niemcy

298

18,9

Hiszpania

180

11,4

Zjednoczone Królestwo

138

8,8

Rumunia

97

6,2

Polska

77

4,9

Francja

71

4,5

Grecja

66

4,2

Pozostałe

270

17,2

2015

Obywatelstwo głównego składającego petycję

Liczba petycji

%

Niemcy

294

20,5

Włochy

275

19,1

Hiszpania

225

15,7

Rumunia

104

7,2

Polska

91

6,3

Zjednoczone Królestwo

74

5,1

Francja

63

4,4

Grecja

40

2,8

Pozostałe

270

18,8

Liczba petycji w 2016 r. według obywatelstwa

 

Jak wynika z tabeli, w odnośnych danych dotyczących liczby petycji w rozbiciu na poszczególne państwa, języka składających petycje oraz obywatelstwa składających petycję odnotowany wzrost dotyczy głównie Włoch / języka włoskiego i obywatelstwa włoskiego i Zjednoczonego Królestwa / języka angielskiego i obywatelstwa brytyjskiego. Wzrost ten wynika z tego, że w 2016 r. dwa główne tematy petycji dotyczyły sytuacji we Włoszech i w Zjednoczonym Królestwie.

Główne tematy petycji

Inaczej niż w ostatnich latach, w 2016 r. głównym obszarem budzącym troskę składających petycje były kwestie związane z rynkiem wewnętrznym. Powodem takiego stanu rzeczy jest znaczna liczba otrzymanych petycji dotyczących zarzutu naruszenia praw podstawowych posiadaczy koncesji na użytkowanie majątku publicznego położonego nad brzegami mórz oraz właściwego stosowania dyrektywy 123/2006/WE (dyrektywa usługowa) we Włoszech.

2016

Tematyka petycji

Liczba petycji

%

Rynek wewnętrzny

266

10,5

Wymiar sprawiedliwości

179

7,1

Prawa podstawowe

178

7,0

Środowisko naturalne

158

6,2

Własność i zwrot własności

115

4,5

Zdrowie

111

4,4

Sprawy socjalne

93

3,7

Zatrudnienie

72

2,8

Transport

52

2,0

Edukacja i kultura

47

1,9

2015

Tematyka petycji

Liczba petycji

%

Środowisko naturalne

174

9,2

Wymiar sprawiedliwości

142

7,5

Rynek wewnętrzny

140

7,4

Prawa podstawowe

84

4,4

Transport

84

4,4

Zdrowie

78

4,1

Zatrudnienie

75

4,0

Sprawy socjalne

60

3,2

Edukacja i kultura

57

3,0

Własność i zwrot własności

32

1,7

Główne tematy petycji w 2016 r.

 

Portal petycji

Internetowy portal petycji został stworzony pod koniec 2014 r. i przyczynił się w znacznym stopniu do poprawy procesu rozpatrywania petycji. Portal umożliwia składającym petycje założenie konta użytkownika w celu złożenia petycji, przekazywania istotnych dokumentów potwierdzających oraz udzielania poparcia dla istniejących petycji uznanych za dopuszczalne lub ich podpisania. Na portalu obywatele znajdą również informacje na temat działalności Komisji Petycji oraz na temat innych możliwych mechanizmów odwoławczych dostępnych za pośrednictwem unijnych lub krajowych sieci takich jak SOLVIT, Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich, krajowych rzeczników praw obywatelskich lub komisji petycji parlamentów narodowych. Duża liczba napływających petycji dotyczących włoskich koncesji plażowych lub petycji złożonych w następstwie referendum w Zjednoczonym Królestwie wymaga szybkiej reakcji zarówno ze strony sekretariatu komisji, jak i odpowiednich służb technicznych w Parlamencie. Możliwości portalu w obecnej postaci okazały się ograniczone. Dalszy rozwój techniczny ma zasadnicze znaczenie dla sprawnego procesu rozpatrywania petycji.

Stosunki z Komisją

Komisja Europejska jest pierwszym partnerem Komisji Petycji w rozpatrywaniu petycji jako instytucja UE odpowiedzialna za zapewnienie stosowania i przestrzegania prawa UE. W ostatnich latach właściwe służby obu instytucji ustanowiły dobre stosunki robocze. Mimo że terminowość odpowiedzi Komisji w sprawie petycji poprawiła się (średnio trzy do czterech miesięcy), komisja dostrzega potrzebę dalszych postępów w udzielaniu odpowiedzi przez Komisję Europejską. Komisja ponawia swoją prośbę o regularne dostarczanie aktualnych informacji na temat postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego i o terminowy dostęp do odpowiednich dokumentów Komisji dotyczących naruszeń przepisów i procedur EU Pilot, które odnoszą się do złożonych petycji.

W ramach rocznego cyklu zorganizowanego dialogu pierwszy wiceprzewodniczący Komisji F. Timmermans, będący komisarzem odpowiedzialnym za stosunki międzyinstytucjonalne, praworządność, Kartę praw podstawowych UE i lepsze stanowienie prawa, wziął udział w szczegółowej wymianie poglądów, jaka odbyła się na posiedzeniu komisji w dniu 19 kwietnia 2016 r. Podczas posiedzenia wiceprzewodniczący zobowiązał się do rozważenia sposobów wsparcia Komisji Petycji w kontaktach z organami krajowymi państw członkowskich. Komisja Petycji nalega, by Komisja Europejska zidentyfikowała sposoby zacieśnienia współpracy z władzami państw członkowskich.

Stosunki z Radą

Komisja Petycji wyraża zadowolenie z powodu obecności przedstawicieli Rady na jej posiedzeniach, ubolewając jednakże, że obecność ta nie przekłada się na aktywniejszą współpracę w celu przełamania impasu w rozpatrywaniu tych petycji, w przypadku których współpraca z państwami członkowskimi miałaby decydujące znaczenie. Niemniej jednak komisja dostrzega wysiłki podejmowane przez niektóre państwa członkowskie, by podczas posiedzeń komisji wnieść czynny wkład do dyskusji na temat odnośnych petycji.

Stosunki z Europejskim Rzecznikiem Praw Obywatelskich

Komisja Petycji utrzymuje dobre stosunki z urzędem Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich. Urząd był reprezentowany na różnych wydarzeniach organizowanych przez Komisję Petycji, takich jak wysłuchanie pt. „Przejrzystość i swoboda informacji w instytucjach UE”, które odbyło się w dniu 21 czerwca 2016 r., i podczas warsztatów pod hasłem „Prawa osób niepełnosprawnych przedstawiane w petycjach” w dniu 9 listopada 2016 r. Europejska Rzecznik Praw Obywatelskich Emily O’Reilly przedstawiła swoje sprawozdanie roczne za rok 2015 na posiedzeniu komisji w dniu 20 czerwca 2016 r.

Komisja Petycji przyjmuje z zadowoleniem różne inicjatywy przedstawiane przez Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich w celu lepszego wykorzystania potencjału europejskiej sieci rzeczników praw obywatelskich, której Komisja Petycji jest członkiem. Na przykład nagroda Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich za dobrą administrację została zapoczątkowana w 2016 r. i po raz pierwszy przyznana w dniu 30 marca 2017 r. w kilku kategoriach, takich jak świadczenie usług skupionych na obywatelach. Nagroda przyczynia się do poprawy jakości administracji UE w interesie publicznym.

Wizyty informacyjne

•  W dniach 8–10 lutego 2016 r. misja informacyjna udała się do Hiszpanii po tym, jak wpłynęło kilka petycji związanych z możliwym naruszeniem ramowej dyrektywy wodnej (dyrektywa 2000/60/WE) w hiszpańskim planie gospodarowania wodami w dorzeczach Ebro i Tagu. W sprawozdaniu z misji przyjętym w dniu 13 lipca 2016 r. podkreśla się znacznie spójności między każdą oceną oddziaływania na środowisko w różnych częściach rzeki a strategiczną oceną oddziaływania na środowisko prowadzoną w ramach planu gospodarowania wodami w dorzeczach każdej rzeki.

•  W dniach 22–23 września 2016 r. misja informacyjna udała się na Słowację w celu uzyskania odpowiedzi na pytania związane z wpływem Unii Europejskiej na jakość życia osób niepełnosprawnych, które w związku z ich pobytem w placówkach opiekuńczych nie są zintegrowane ze społeczeństwem. Wybór zbadania tego problemu w Republice Słowackiej wynikał z potrzeby utrzymania równowagi geograficznej z uwzględnieniem misji zrealizowanych przez komisję PETI w przeszłości. Na potrzeby wizyty przyjęto podejście oparte na prawach podstawowych w zakresie wykorzystania europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych do celów utrzymania (remontu, rozbudowy lub budowy) placówek opieki długoterminowej zapewniających miejsce zamieszkania osobom niepełnosprawnym na Słowacji. W sprawozdaniu z misji przyjętym w dniu 29 listopada 2016 r. wezwano Komisję, aby nadal przyglądała się sytuacji w zakresie nakładów inwestycyjnych przeznaczanych na placówki dla osób niepełnosprawnych na Słowacji oraz aby wspierała systematyczną ocenę postępów i skuteczności procesu przechodzenia od opieki instytucjonalnej do opieki świadczonej na poziomie społeczności lokalnych, jak również zwrócono się do Komisji Budżetowej Parlamentu o dalsze zbadanie tej kwestii.

•  Zaplanowano dwie dodatkowe wizyty informacyjne: w Irlandii w dniach 17–19 maja 2016 r. i w Tarencie (Włochy) w dniach 2–4 listopada 2016 r. Obie misje zostały odwołane.

Wysłuchania publiczne

•  W dniu 23 lutego 2016 r. Komisja Petycji zorganizowała wysłuchanie na temat „Poważne podejście do obaw obywateli: rozszerzenie zakresu Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (art. 51).”. W coraz większej liczbie petycji skierowanych do Parlamentu po wejściu w życie Karty praw podstawowych Unii Europejskiej w grudniu 2009 r. powoływano się na Kartę jako na podstawę prawną w przypadku zarzutów naruszenia praw podstawowych. Wysłuchanie było okazją do przeanalizowania skuteczności ochrony przyznanej obywatelom w ramach obecnego systemu ochrony praw podstawowych w UE i w państwach członkowskich. Podczas wysłuchania przedstawiono badanie zlecone przez Departament Tematyczny C pt. „Interpretacja art. 51 Karty praw podstawowych UE: dylemat ścisłego lub szerszego stosowania Karty do środków krajowych”.

•  W dniu 15 marca 2016 r. wysłuchanie na temat „Obywatelstwo Unii w praktyce: nasze wspólne wartości, prawa i uczestnictwo demokratyczne” zostało zorganizowane wspólnie z Komisją Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, Komisją Prawną i Komisją Spraw Konstytucyjnych.

•  Dnia 21 czerwca 2016 r. odbyło się wysłuchanie na temat „Przejrzystość i wolność informacji w instytucjach UE”. W oparciu o liczne przedstawione petycje, w których obywatele skarżą się na brak przejrzystości na poziomie krajowym i europejskim, zwłaszcza w sprawach dotyczących środowiska, celem wysłuchania była analiza osiągnięć i braków w unijnych ramach prawnych i praktykach w tej dziedzinie. Omówiono możliwe usprawnienia oraz potrzebę wyważonego podejścia między przejrzystością i poufnością w kontekście negocjacji na szczeblu UE oraz praktyk stosowanych przez instytucje UE i społeczeństwo obywatelskie.

•  Czwarte wysłuchanie komisji zorganizowane dnia 11 października 2016 r. było poświęcone tematowi „Przeszkody w swobodnym przemieszczaniu się i podejmowaniu pracy przez obywateli UE na rynku wewnętrznym”.

•  Należy także zauważyć, że większość koordynatorów Komisji Petycji postanowiła trzeci rok z rzędu nie organizować wysłuchania publicznego na temat niemieckich reparacji wojennych, o których mowa w petycji nr 2214/2014.

Główne zagadnienia

Brexit

Komisja Petycji otrzymała dużą liczbę petycji na temat brexitu (147 petycji w okresie od stycznia 2016 r. do czerwca 2017 r., 120 petycji w 2016 r.) dotyczących grup obywateli UE w Zjednoczonym Królestwie, obywateli brytyjskich w UE oraz obywateli brytyjskich w Zjednoczonym Królestwie. W większości tych petycji przedstawiono obawy dotyczące poszanowania praw wynikających z obywatelstwa UE. Komisja Petycji popiera zobowiązanie Komisji do pełnego zagwarantowania praw zainteresowanych obywateli UE podczas negocjacji w sprawie brexitu i po wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa z Unii Europejskiej.

Zagadnienia związane z niepełnosprawnością

Liczne petycje skierowane do Parlamentu Europejskiego wskazują na przeszkody, jakie napotykają osoby niepełnosprawne w różnych dziedzinach, takich jak dostęp do transportu publicznego, korzystanie z języków migowych, finansowanie lub dostęp do edukacji. Departament Tematyczny C przeprowadził cztery zlecone przez Komisję Petycji badania dotyczące różnych zagadnień związanych z niepełnosprawnością:

•  Wykorzystanie europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych na rzecz osób niepełnosprawnych:sytuacja na Słowacji (wrzesień 2016 r.) jako przygotowanie do misji informacyjnej na Słowacji;

•  Rola ochrony świadczonej przez Komisję Petycji w kontekście stosowania Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych – aktualizacja za rok 2016 (listopad 2016 r.);

•  Europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne a osoby niepełnosprawne w Unii Europejskiej (listopad 2016 r.);

•  Traktat z Marrakeszu (listopad 2016 r.).

W dniu 3 lutego 2016 r. Parlament Europejski przyjął rezolucję w sprawie ratyfikacji Traktatu z Marrakeszu w oparciu o otrzymane petycje, w której wezwał on Radę i państwa członkowskie do przyspieszenia procesu ratyfikacji. Komisja Petycji z dużym zadowoleniem przyjmuje fakt, że Parlament i Rada osiągnęły porozumienie w sprawie wniosku ustawodawczego Komisji dotyczącego wdrożenia Traktatu z Marrakeszu.

Dnia 9 listopada 2016 r. odbyły się zorganizowane przez Departament Tematyczny C warsztaty na temat „Prawa osób niepełnosprawnych przedstawiane w petycjach”. Warsztaty były częścią cyklu dorocznych wydarzeń, które Komisja Petycji organizuje w związku z powierzonym jej zadaniem ochrony w kontekście wdrażania Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych.


INFORMACJE O PRZYJĘCIU SPRAWOZDANIAW KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

Data przyjęcia

22.11.2017

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

18

2

9

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Marina Albiol Guzmán, Margrete Auken, Beatriz Becerra Basterrechea, Heinz K. Becker, Andrea Cozzolino, Pál Csáky, Rosa Estaràs Ferragut, Eleonora Evi, Peter Jahr, Rikke Karlsson, Jude Kirton-Darling, Notis Marias, Roberta Metsola, Marlene Mizzi, Cristian Dan Preda, Gabriele Preuß, Laurenţiu Rebega, Virginie Rozière, Yana Toom, Jarosław Wałęsa, Cecilia Wikström, Tatjana Ždanoka

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Demetris Papadakis, Julia Pitera, Sven Schulze, Igor Šoltes, Ángela Vallina

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Martina Anderson, Inés Ayala Sender


GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGO W KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

18

+

ALDE Group

ECR Group

EFDD Group

GUE/NGL Group

S&D Group

Verts/ALE Group

Beatriz Becerra Basterrechea, Yana Toom, Cecilia Wikström

Rikke Karlsson

Eleonora Evi

Marina Albiol Guzmán, Martina Anderson, Ángela Vallina

Inés Ayala Sender, Andrea Cozzolino, Jude Kirton-Darling, Marlene Mizzi, Demetris Papadakis, Gabriele Preuß, Virginie Rozière

Margrete Auken, Igor Šoltes, Tatjana Ždanoka

2

-

ECR Group

ENF Group

Notis Marias

Laurenţiu Rebega

 

9

0

PPE Group

Heinz K. Becker, Pál Csáky, Rosa Estaràs Ferragut, Peter Jahr, Roberta Metsola, Julia Pitera, Cristian Dan Preda, Sven Schulze, Jarosław Wałęsa

Key to symbols:

+  :  za

-  :  przeciw

0  :  wstrzymało się

Zastrzeżenia prawne - Polityka ochrony prywatności