Procedura : 2017/2221(IMM)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A8-0011/2018

Teksty złożone :

A8-0011/2018

Debaty :

Głosowanie :

PV 06/02/2018 - 5.1
CRE 06/02/2018 - 5.1

Teksty przyjęte :

P8_TA(2018)0020

SPRAWOZDANIE     
PDF 614kWORD 55k
30.1.2018
PE 615.494v02-00 A8-0011/2018

w sprawie wniosku o uchylenie immunitetu Steeve’a Brioisa

(2017/2221(IMM))

Komisja Prawna

Sprawozdawczyni: Evelyn Regner

PROJEKT DECYZJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
 UZASADNIENIE
 INFORMACJE O PRZYJĘCIU SPRAWOZDANIAW KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

PROJEKT DECYZJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie wniosku o uchylenie immunitetu Steeve’a Brioisa

(2017/2221(IMM))

Parlament Europejski,

–  uwzględniając przekazany za pośrednictwem francuskiej minister sprawiedliwości w dniu 25 września 2017 r. wniosek prokuratora generalnego przy sądzie apelacyjnym w Douai o uchylenie immunitetu posła do Parlamentu Europejskiego Steeve’a Brioisa w związku z postępowaniem cywilnym, jakie toczy się przeciwko niemu ze skargi złożonej pod zarzutem publicznego zniesławienia osoby, ogłoszony na posiedzeniu plenarnym w dniu 2 października 2017 r.,

–  uwzględniając dodatkowe informacje w tej sprawie udzielone przez prokuratora generalnego przy sądzie okręgowym w Douai pismem z dnia 12 grudnia 2017 r.,

–  po wysłuchaniu wyjaśnień Steeve’a Brioisa, zgodnie z art. 9 ust. 6 Regulaminu,

–  uwzględniając art. 8 i 9 protokołu nr 7 w sprawie przywilejów i immunitetów Unii Europejskiej, jak również art. 6 ust. 2 Aktu dotyczącego wyboru członków Parlamentu Europejskiego w powszechnych wyborach bezpośrednich z dnia 20 września 1976 r.,

–  uwzględniając wyroki wydane przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w dniach 12 maja 1964 r., 10 lipca 1986 r., 15 i 21 października 2008 r., 19 marca 2010 r., 6 września 2011 r. oraz 17 stycznia 2013 r.(1),

–  uwzględniając art. 26 Konstytucji Republiki Francuskiej, zmienionej ustawą konstytucyjną nr 95-880 z dnia 4 sierpnia 1995 r.,

–  uwzględniając art. 5 ust. 2, art. 6 ust. 1 oraz art. 9 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Prawnej (A8-0011/2018),

A.  mając na uwadze, że prokurator generalny przy sądzie apelacyjnym w Douai wystąpił z wnioskiem o uchylenie immunitetu parlamentarnego posła do Parlamentu Europejskiego Steeve’a Brioisa w związku z postępowaniem toczącym się przed sądem okręgowym w Douai; mając na uwadze, że wniosek został przekazany do Parlamentu przez francuską minister sprawiedliwości;

B.  mając na uwadze, że wniosek o uchylenie immunitetu S. Brioisa dotyczy postępowania wszczętego w związku z przestępstwem publicznego zniesławienia osoby (art. 29 akapit 2, art. 33 akapit 2 oraz art. 23 ustawy z dnia 29 lipca 1881 r.) pod zarzutem obraźliwych komentarzy, które użytkownicy internetu umieścili w odpowiedzi na tekst opublikowany przez S. Brioisa w dniu 23 grudnia 2015 r. na jego koncie na Facebooku i których S. Briois nie usunął natychmiast; mając na uwadze, że na wniosek Komisji Prawnej prokurator przy sądzie okręgowym w Douai ustalił, iż w dniu 21 listopada 2017 r. ww. komentarze wciąż znajdowały się w internecie;

C.  mając na uwadze, że zgodnie z art. 8 Protokołu nr 7 wobec posłów do Parlamentu Europejskiego nie można prowadzić dochodzenia, postępowania sądowego, ani też ich zatrzymywać z powodu ich opinii lub stanowiska zajętego przez nich w głosowaniu w czasie wykonywania przez nich obowiązków służbowych;

D.  mając na uwadze, że zgodnie z art. 9 Protokołu nr 7 w sprawie przywilejów i immunitetów Unii Europejskiej w trakcie sesji Parlamentu Europejskiego posłowie do Parlamentu Europejskiego korzystają na terytorium swojego państwa z immunitetów przyznawanych członkom parlamentu ich państwa;

E.  mając na uwadze, że m.in. zgodnie z art. 26 Konstytucji Republiki Francuskiej członek parlamentu nie może być aresztowany za przestępstwo ani poddany pozbawieniu lub ograniczeniu wolności bez zgody parlamentu;

F.  mając na uwadze, że art. 8 i 9 Protokołu nr 7 w sprawie przywilejów i immunitetów Unii Europejskiej wykluczają się wzajemnie(2);

G.  mając na uwadze, że zarzuty wobec Steeve’a Brioisa i wynikający z nich wniosek o uchylenie immunitetu nie są związane z opinią lub stanowiskiem zajętym przez niego w głosowaniu w czasie wykonywania obowiązków posła do Parlamentu Europejskiego, lecz z zarzutem, że nie usunął on ze swojego oficjalnego konta na Facebooku komentarzy umieszczonych przez osoby trzecie i uznanych przez skarżącego za obraźliwe;

H.  mając na uwadze, że w związku z tym immunitet przysługujący na mocy art. 8 protokołu nr 7 nie ma zastosowania, a przedmiotowa sprawa wchodzi całkowicie w zakres art. 9 tego protokołu;

I.  mając na uwadze, że Parlament ma dużą swobodę co do kierunku, jaki pragnie nadać decyzji w następstwie wniosku o skorzystanie z immunitetu związanego z art. 9 protokołu(3);

J.  mając na uwadze, że w tej sprawie nie ma wyraźnych dowodów wskazujących na zaistnienie fumus persecutionis, czyli wystarczająco poważnego i precyzyjnego podejrzenia, że wniosek wniesiono z zamiarem zaszkodzenia politycznej działalności posła;

1.  postanawia uchylić immunitet Steeve'a Brioisa;

2.  zobowiązuje przewodniczącego do niezwłocznego przekazania niniejszej decyzji i sprawozdania właściwej komisji minister sprawiedliwości Republiki Francuskiej i Steeve’owi Brioisowi.

(1)

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 12 maja 1964 r., Wagner/Fohrmann i Krier, 101/63, ECLI:EU:C:1964:28; wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 10 lipca 1986 r., Wybot/Faure i inni, 149/85, ECLI:EU:C:1986:310; wyrok Sądu z dnia 15 października 2008 r., Mote/Parlament, T-345/05, ECLI:EU:T:2008:440; wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 21 października 2008 r., Marra/De Gregorio i Clemente, C-200/07 i C-201/07, ECLI:EU:C:2008:579; wyrok Sądu z dnia 19 marca 2010 r., Gollnisch/Parlament, T-42/06, ECLI:EU:T:2010:102; wyrok Sądu z dnia 6 września 2011 r., Patriciello, C-163/10, ECLI: EU:C:2011:543; EU:C:2011:543; wyrok Sądu z dnia 17 stycznia 2013 r., Gollnisch/Parlament, T-346/11 i T-347/11, ECLI:EU:T:2013:23.

(2)

Sprawy połączone C-200/07 i C-201/07 Marra, op. cit., pkt 45.

(3)

Sprawy połączone T-346/11 i T-347/11, Gollnisch, op. cit., pkt 101.


UZASADNIENIE

I. Kontekst

Na posiedzeniu w dniu 2 października 2017 r. przewodniczący ogłosił, że otrzymał od francuskiej minister sprawiedliwości pismo z wnioskiem o uchylenie immunitetu parlamentarnego Steeve’a Brioisa.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 Regulaminu przewodniczący przekazał wniosek Komisji Prawnej.

W dniu 18 marca 2016 r. radny miejski z ramienia opozycji w gminie Hénin-Beaumont David Noël złożył u dziekana sędziów śledczych w Douai zawiadomienie o przestępstwie połączone z powództwem adhezyjnym przeciwko merowi tego miasta Steeve’owi Brioisowi pod zarzutem publicznego zniesławienia osoby, za co grozi kara przewidziana art. 29 akapit 2, art. 33 akapit 2 oraz art. 23 ustawy z dnia 29 lipca 1881 r.

Na poparcie skargi radny miejski wyjaśnił, że w dniu 2 grudnia 2015 r. wniósł do sądu administracyjnego w Lille skargę na nadużycie władzy, aby sąd administracyjny nakazał radzie miejskiej w Hénin-Beaumont uchylenie decyzji o postawieniu żłobka bożenarodzeniowego w holu merostwa. W tym samym dniu z tych samych powodów złożył on wniosek o zastosowanie środka tymczasowego w postaci zawieszenia wykonania decyzji. Wniosek został oddalony.

W dniu 23 grudnia 2015 r. S. Briois opublikował na swoim publicznie dostępnym koncie na Facebooku tekst, w którym stwierdzał m.in., że wniosek opozycji o zakazanie żłobka bożenarodzeniowego został oddalony przez sąd.

W następstwie tego tekstu na koncie na Facebooku Steeve’a Brioisa pojawiło się szereg komentarzy, których treść radny miejski uznał za obraźliwą dla siebie. W konsekwencji radny miejski złożył u dziekana sędziów śledczych w Douai skargę przeciwko S. Brioisowi m.in. pod zarzutem, że nie usunął ze swojego konta na Facebooku tych komentarzy.

Organy wnioskujące uważają, że uchylenie immunitetu parlamentarnego Steeve’a Brioisa jest konieczne, aby doprowadzić go, w razie potrzeby pod przymusem, przed sędziego śledczego w celu przeprowadzenia pierwszego przesłuchania, w którego wyniku sędzia śledczy będzie mógł przyznać mu status świadka lub wystąpić z oskarżeniem. W tym ostatnim przypadku sprawa S. Brioisa zostałaby następnie przekazana sądowi karnemu.

W odpowiedzi na wniosek Komisji Prawnej o udzielenie dodatkowych informacji w tej sprawie, zgodnie z art. 9 ust. 5 Regulaminu, prokurator przy sądzie okręgowym w Douai pismem z dnia 12 grudnia 2017 r. poinformował, że zarzucane obraźliwe komentarze były wciąż dostępne w internecie, kiedy właściwe organy sprawdziły to ostatnio w dniu 21 listopada 2017 r.

Zgodnie z art. 9 ust. 6 Regulaminu dnia 7 grudnia 2017 r. S. Briois został wysłuchany przez Komisję Prawną.

II.  Przepisy i procedury dotyczące immunitetu posłów do Parlamentu Europejskiego

Artykuły 8 i 9 Protokołu nr 7 w sprawie przywilejów i immunitetów Unii Europejskiej brzmią następująco:

Artykuł 8

Wobec członków Parlamentu Europejskiego nie można prowadzić dochodzenia, postępowania sądowego, ani też ich zatrzymywać z powodu ich opinii lub stanowiska zajętego przez nich w głosowaniu w czasie wykonywania przez nich obowiązków służbowych.

Artykuł 9

Podczas sesji Parlamentu Europejskiego jego członkowie korzystają:

a) na terytorium swojego państwa — z immunitetów przyznawanych członkom parlamentu ich państwa;

b) na terytorium innego państwa członkowskiego - z immunitetu chroniącego przed zatrzymaniem oraz immunitetu jurysdykcyjnego.

Immunitet chroni także członków Parlamentu Europejskiego podczas ich podróży do i z miejsca, gdzie odbywa się posiedzenie Parlamentu Europejskiego.

Nie można powoływać się na immunitet w przypadku, gdy członek został schwytany na gorącym uczynku i nie może on stanowić przeszkody w wykonywaniu przez Parlament Europejski prawa uchylenia immunitetu w odniesieniu do któregokolwiek ze swoich członków.

Artykuły 5, 6 i 9 Regulaminu Parlamentu Europejskiego brzmią następująco:

Artykuł 5: Przywileje i immunitety

1. Posłom do Parlamentu Europejskiego przysługują przywileje oraz immunitety określone w Protokole nr 7 w sprawie przywilejów i immunitetów Unii Europejskiej.

2. Wykonując swoje uprawnienia związane z przywilejami i immunitetami, Parlament działa w celu utrzymania swojej integralności jako demokratycznego zgromadzenia ustawodawczego oraz w celu zapewnienia niezależności posłów w sprawowaniu ich funkcji. Immunitet parlamentarny nie jest osobistym przywilejem posła, lecz gwarancją niezależności Parlamentu jako całości oraz jego członków. (...)

Artykuł 6: Uchylenie immunitetu

1. Każdy wniosek o uchylenie immunitetu jest oceniany zgodnie z art. 7, 8 i 9 Protokołu nr 7 w sprawie przywilejów i immunitetów Unii Europejskiej oraz zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 Regulaminu.

2. Gdy poseł został wezwany do wystąpienia w charakterze świadka lub biegłego, wniosek o uchylenie immunitetu nie jest konieczny, pod warunkiem że:

- nie będzie zobowiązany stawić się w terminie uniemożliwiającym bądź utrudniającym wykonywanie obowiązków parlamentarnych lub będzie mógł dostarczyć oświadczenie w formie pisemnej lub każdej innej, które nie zakłóci wykonywania obowiązków parlamentarnych; oraz

- nie będzie zobowiązany do składania zeznań dotyczących informacji poufnych, które uzyskał w związku z wykonywaniem obowiązków poselskich, a których ujawnienie uznałby za niewskazane.

Artykuł 9: Procedury dotyczące immunitetu

1. Każdy wniosek o uchylenie immunitetu posła skierowany do Przewodniczącego przez właściwy organ państwa członkowskiego lub wniosek o wyrażenie zgody na skorzystanie z immunitetu i przywilejów skierowany przez posła lub byłego posła jest ogłaszany na posiedzeniu plenarnym oraz przekazywany właściwej komisji.

2. Za zgodą zainteresowanego posła lub byłego posła wniosek może złożyć inny poseł, który został upoważniony do reprezentowania zainteresowanego posła lub byłego posła na wszystkich etapach postępowania.

Poseł, który reprezentuje zainteresowanego posła lub byłego posła, nie uczestniczy w podejmowaniu decyzji przez komisję.

3. Wnioski o uchylenie immunitetu lub o wyrażenie zgody na skorzystanie z przywilejów i immunitetu są rozpatrywane przez komisję niezwłocznie, lecz z uwzględnieniem ich względnej złożoności.

4. Komisja przedstawia wniosek dotyczący uzasadnionej decyzji zawierający zalecenie przyjęcia lub odrzucenia wniosku o uchylenie immunitetu lub skorzystanie z immunitetu i przywilejów. Nie dopuszcza się składania poprawek. W przypadku odrzucenia wniosku, uważa się za przyjętą decyzję przeciwną.

5. Komisja może zwrócić się do właściwego organu o udostępnienie wszelkich informacji, które uzna za niezbędne do ustalenia zasadności uchylenia immunitetu lub skorzystania z niego.

6. Zainteresowany poseł ma możliwość udzielenia wyjaśnień i może przedłożyć wszelkie dokumenty lub inne dowody pisemne, które uzna za istotne.

Zainteresowany poseł nie uczestniczy w debacie nad wnioskiem o uchylenie jego immunitetu lub dotyczącym go wnioskiem o wyrażenie zgody na skorzystanie z immunitetu, z wyjątkiem samego wysłuchania.

Przewodniczący komisji kieruje do posła zaproszenie do udzielenia wyjaśnień z podaniem dnia i godziny. Poseł może zrezygnować z prawa do udzielenia wyjaśnień.

Jeżeli zainteresowany poseł nie stawi się na wysłuchanie na podstawie tego zaproszenia, uznaje się, że zrezygnował z prawa do udzielenia wyjaśnień, chyba że zwróci się on o usprawiedliwienie jego niestawienia się w zaproponowanym dniu i godzinie, podając powody. Przewodniczący komisji podejmuje decyzję o przyjęciu wniosku o usprawiedliwienie na podstawie podanych powodów. Zainteresowanemu posłowi nie przysługuje odwołanie od tej decyzji.

Jeżeli przewodniczący komisji postanowi przyjąć wniosek o usprawiedliwienie, kieruje do zainteresowanego posła zaproszenie do udzielenia wyjaśnień z podaniem innego dnia i godziny. Jeżeli zainteresowany poseł nie stawi się pomimo drugiego zaproszenia do udzielenia wyjaśnień, procedura toczy się dalej bez udzielenia przez niego wyjaśnień. Nie można wówczas przyjąć żadnych kolejnych wniosków o usprawiedliwienie lub o możliwość udzielenia wyjaśnień.

7. Jeżeli wniosek o uchylenie immunitetu lub o skorzystanie z immunitetu opiera się na więcej niż jednej podstawie, każda z nich może być przedmiotem odrębnej decyzji. Sprawozdanie komisji może, w drodze wyjątku, zawierać propozycję, aby uchylenie immunitetu lub skorzystanie z immunitetu dotyczyło wyłącznie prowadzenia postępowania karnego, tak aby przed wydaniem prawomocnego orzeczenia poseł nie mógł zostać zatrzymany ani aresztowany oraz by nie można było podjąć żadnych innych kroków uniemożliwiających mu wykonywanie obowiązków wynikających z mandatu. (...)

Ponadto art. 26 francuskiej konstytucji, który stosuje się na podstawie art. 9 protokołu, brzmi następująco:

Artykuł 26

Żaden członek parlamentu nie może być aresztowany w związku z przestępstwem lub wykroczeniem, nie można go pozbawić wolności ani tej wolności ograniczyć bez zgody prezydium izby, do której należy. Zgoda taka nie jest wymagana w przypadku ujęcia na gorącym uczynku popełnienia zbrodni lub występku bądź skazania za nie prawomocnym wyrokiem.

Zatrzymanie, zastosowanie środków polegających na pozbawieniu lub ograniczeniu wolności i ściganie członka parlamentu podlegają zawieszeniu na czas trwania sesji, jeżeli żąda tego izba, do której on należy.

III.  Uzasadnienie proponowanej decyzji

W świetle ww. okoliczności faktycznych sprawa ta kwalifikuje się do zastosowania art. 9 Protokołu nr 7 w sprawie przywilejów i immunitetów Unii Europejskiej.

Istotnie, zarzuty wobec Steeve’a Brioisa i wynikający z nich wniosek o uchylenie immunitetu nie są związane z opinią lub stanowiskiem zajętym przez niego w głosowaniu w czasie wykonywania obowiązków posła do Parlamentu Europejskiego, lecz z zarzutem, że nie usunął on ze swojego oficjalnego konta na Facebooku komentarzy umieszczonych przez strony trzecie i uznanych przez skarżącego za obraźliwe.

Artykuł 8 protokołu wyraźnie mówi o wolności słowa posłów, a nie osób trzecich (Wobec członków [...] nie można prowadzić [...] postępowania sądowego [...] z powodu ich opinii lub stanowiska zajętego przez nich), i w żaden sposób nie można z tego przepisu wywnioskować, że w zakres obowiązków posła wchodzi ponoszenie odpowiedzialności za oświadczenia stron trzecich(1).

Jeżeli immunitet bezwzględny przysługujący na mocy art. 8 protokołu nie ma zastosowania, to przedmiotowa sprawa wchodzi całkowicie w zakres art. 9 tego samego protokołu. Oba te artykuły wzajemnie się bowiem wykluczają(2).

Zgodnie z art. 9 protokołu posłowie korzystają na terytorium swojego państwa z immunitetów przyznawanych członkom parlamentu tego państwa członkowskiego. Ten przepis należy stosować w związku z art. 26 francuskiej konstytucji. W konsekwencji francuscy posłowie do Parlamentu Europejskiego nie mogą być aresztowani w związku z przestępstwem lub wykroczeniem, nie można ich pozbawić wolności ani tej wolności ograniczyć bez zgody Parlamentu Europejskiego.

Jak zauważył Trybunał, art. 9 protokołu ma na celu zapewnienie niezależności posłów poprzez zapobieżenie temu, by w trakcie trwania sesji Parlamentu wywierano na nich naciski w postaci gróźb aresztowania lub wszczęcia postępowania sądowego(3). Trybunał stwierdził także wyraźnie, że Parlament ma dużą swobodę co do kierunku, jaki pragnie nadać decyzji w następstwie wniosku o skorzystanie z immunitetu związanego z art. 9 protokołu(4).

W celu podjęcia decyzji o ewentualnym uchyleniu immunitetu parlamentarnego danego posła Parlament Europejski stosuje własne utrwalone zasady. Według jednej z tych zasad immunitet jest zwykle uchylany, gdy czyn wchodzi w zakres art. 9 protokołu nr 7, pod warunkiem że nie występuje w danej sprawie fumus persecutionis, tj. wystarczająco poważne i precyzyjne podejrzenie, że sprawę wniesiono z zamiarem zaszkodzenia politycznej działalności posła.

Komisja Prawna nie znalazła żadnych wyraźnych dowodów na występowanie fumus persecutionis w przedmiotowej sprawie.

IV.  Wnioski

W świetle powyższego, zgodnie z art. 9 Regulaminu oraz po rozważeniu argumentów za uchyleniem i przeciw uchyleniu immunitetu posła Komisja Prawna zaleca, by Parlament Europejski uchylił immunitet Steeve’a Brioisa.

(1)

Zob. uzasadnienie w dok. A6-0421/2008 dotyczącym wniosku o uchylenie immunitetu Franka Vanheckego, kiedy to Komisja Prawna musiała rozpatrzyć podobną sprawę: „Uznaje się przede wszystkim, że ta sprawa nie jest objęta art. 9 [obecnie 8] protokołu, ponieważ obowiązki posła do PE nie obejmują występowania w charakterze wydawcy gazety partii krajowej. W związku z tym przedmiotowa sprawa ma być rozpatrywana w kontekście art. 10 [obecnie 9]”.

(2)

Sprawy połączone C-200/07 i C-201/07 Marra, op. cit., pkt 45.

(3)

Wyżej wymieniony wyrok w sprawie Mote, pkt 50 przytaczający postanowienie Trybunału w sprawie Rothley i in. przeciwko Parlamentowi, T-17/00 R, ECLI:EU:T:2000:119, pkt 90.

(4)

Wyżej wymieniony wyrok w sprawie Gollnisch, pkt 101.


INFORMACJE O PRZYJĘCIU SPRAWOZDANIAW KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

Data przyjęcia

24.1.2018

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

12

2

0

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Marie-Christine Boutonnet, Jean-Marie Cavada, Kostas Chrysogonos, Lidia Joanna Geringer de Oedenberg, Mary Honeyball, Sylvia-Yvonne Kaufmann, Gilles Lebreton, Emil Radev, Julia Reda, Pavel Svoboda, Tadeusz Zwiefka

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Luis de Grandes Pascual, Jens Rohde, Tiemo Wölken

Ostatnia aktualizacja: 1 lutego 2018Zastrzeżenia prawne - Polityka ochrony prywatności