Διαδικασία : 2017/2266(INI)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου : A8-0055/2018

Κείμενα που κατατέθηκαν :

A8-0055/2018

Συζήτηση :

PV 14/03/2018 - 21
CRE 14/03/2018 - 21

Ψηφοφορία :

PV 15/03/2018 - 10.5

Κείμενα που εγκρίθηκαν :

P8_TA(2018)0083

ΕΚΘΕΣΗ     
PDF 652kWORD 62k
5.3.2018
PE 615.458v02-00 A8-0055/2018

που περιέχει πρόταση μη νομοθετικού ψηφίσματος σχετικά με το σχέδιο απόφασης του Συμβουλίου που αφορά την καταγγελία της συμφωνίας αλιευτικής σύμπραξης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Ένωσης των Κομορών

(14423/2017 – C8-0447/2017 – 2017/0241(NLE) – 2017/2266(INI))

Επιτροπή Αλιείας

Εισηγητής: João Ferreira

ΠΡΟΤΑΣΗ ΜΗ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟΥ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ
 ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
 ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ της Επιτροπής Ανάπτυξης
 ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗΣΤΗΝ ΑΡΜΟΔΙΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
 ΤΕΛΙΚΗ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ ΜΕ ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΗ ΚΛΗΣΗΣΤΗΝ ΑΡΜΟΔΙΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΜΗ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟΥ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με το σχέδιο απόφασης του Συμβουλίου που αφορά την καταγγελία της συμφωνίας αλιευτικής σύμπραξης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Ένωσης των Κομορών

(14423/2017 – C8-0447/2017 – 2017/0241(NLE)2017/2266(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη το σχέδιο απόφασης του Συμβουλίου (14423/2017),

–  έχοντας υπόψη τη συμφωνία αλιευτικής σύμπραξης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Ένωσης των Κομορών(1),

–  έχοντας υπόψη την αίτηση έγκρισης που υπέβαλε το Συμβούλιο σύμφωνα με το άρθρο 43 και το άρθρο 218 παράγραφος 6 δεύτερο εδάφιο στοιχείο α) της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (C8-0447/2017),

–  έχοντας υπόψη το νομοθετικό του ψήφισμα της ...(2) σχετικά με την πρόταση απόφασης,

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1005/2008 του Συμβουλίου, της 29ης Σεπτεμβρίου 2008, περί δημιουργίας κοινοτικού συστήματος πρόληψης, αποτροπής και εξάλειψης της παράνομης, λαθραίας και άναρχης αλιείας, τροποποίησης των κανονισμών (ΕΟΚ) αριθ. 2847/93, (ΕΚ) αριθ. 1936/2001 και (ΕΚ) αριθ. 601/2004 και κατάργησης των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 1093/94 και (ΕΚ) αριθ. 1447/1999(3) («κανονισμός ΠΛΑ»), και ιδίως το άρθρο 8 παράγραφος 8,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 99 παράγραφος 2 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Αλιείας και τη γνωμοδότηση της Επιτροπής Ανάπτυξης (A8-0055/2018),

Α.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η συμφωνία αλιευτικής σύμπραξης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Ένωσης των Κομορών (στο εξής «οι Κομόρες») προβλέπει την καταγγελία της από οποιοδήποτε από τα μέρη σε σοβαρές περιστάσεις, όπως η αθέτηση των υποχρεώσεων που έχουν αναλάβει τα μέρη ως προς την καταπολέμηση της παράνομης, λαθραίας και άναρχης αλιείας («ΠΛΑ αλιεία»)·

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η παράνομη αλιεία αποτελεί σημαντική απειλή για τους παγκόσμιους θαλάσσιους πόρους, δεδομένου ότι εξαντλεί τα ιχθυαποθέματα, καταστρέφει τα θαλάσσια ενδιαιτήματα, δημιουργεί συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού εις βάρος των τίμιων αλιέων και καταστρέφει τα μέσα βιοπορισμού των παράκτιων κοινοτήτων, ιδίως στις αναπτυσσόμενες χώρες·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να κάνει ό, τι είναι δυνατόν προκειμένου να διασφαλίσει ότι οι συμφωνίες βιώσιμης αλιείας που συνάπτει με τρίτες χώρες είναι αμοιβαία επωφελείς για την ΕΕ και τις συγκεκριμένες τρίτες χώρες, συμπεριλαμβανομένων των τοπικών πληθυσμών τους και του τομέα αλιείας τους·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο γενικός στόχος του Πρωτοκόλλου για τη σύναψη της συμφωνίας εταιρικής σχέσης στον τομέα της αλιείας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Ένωσης των Κομορών ήταν η ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ της ΕΕ και της Ένωσης των Κομορών στον τομέα της αλιείας, προς το συμφέρον και των δύο πλευρών, μέσω της δημιουργίας ενός πλαισίου σύμπραξης για την ανάπτυξη μιας βιώσιμης αλιευτικής πολιτικής και, παράλληλα, την υπεύθυνη εκμετάλλευση των αλιευτικών πόρων στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη των Κομορών, καθώς και η απόκτηση επαρκούς μέρους του διαθέσιμου αλιευτικού πλεονάσματος, που να ανταποκρίνεται στα συμφέροντα των στόλων της ΕΕ·

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η πρώτη συμφωνία στον τομέα της αλιείας μεταξύ της Κοινότητας και των Κομορών υπεγράφη το 1988 και ότι έκτοτε οι στόλοι των κρατών μελών της ΕΟΚ/ΕΕ είχαν πρόσβαση σε αλιευτικές δυνατότητες στα ύδατα της χώρας αυτής μέσω διαδοχικών πρωτοκόλλων εφαρμογής·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με την έκθεση της ΔΗΕΕΑ «Fishery Exports and The Economic Development of Least Developed Countries», τα αποτελέσματα της τομεακής συνεργασίας υπήρξαν περιορισμένα, με ελάχιστο αντίκτυπο στον αλιευτικό τομέα, τους όρους εκφόρτωσης, την ικανότητα παρακολούθησης και επιτήρησης, την επιστημονική εξέλιξη ή την τεχνική κατάρτιση των αλιέων και των παρατηρητών· λαμβάνοντας υπόψη ότι η τιμή που καταβάλλει η ΕΕ στις Κομόρες ανά τόνο ιχθύων (τόνου) ανέρχεται περίπου στο 15 % της εκτιμώμενης τιμής χονδρικής πώλησης ανά τόνο·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι την 1η Οκτωβρίου 2015 κοινοποιήθηκε στις Κομόρες το ενδεχόμενο να χαρακτηριστούν από την Επιτροπή μη συνεργαζόμενη τρίτη χώρα στην καταπολέμηση της ΠΛΑ αλιείας, λόγω της αδυναμίας τους να πραγματοποιούν τους ενδεδειγμένους ελέγχους στα πλοία με σημαία Κομορών· λαμβάνοντας υπόψη ότι, αφού χαρακτηρίστηκε μη συνεργαζόμενη χώρα, τον Μάιο του 2017, και καταχωρίστηκε από την ΕΕ ως μη συνεργαζόμενη χώρα, τον Ιούλιο του 2017, η Ένωση των Κομορών απέτυχε και πάλι να λάβει τα διορθωτικά μέτρα που απαιτούνται για την επίλυση των εντοπισθέντων προβλημάτων και την καταπολέμηση της ΠΛΑ αλιείας·

Η.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το προηγούμενο πρωτόκολλο στην αλιευτική συμφωνία με τις Κομόρες έληξε στις 30 Δεκεμβρίου 2016 και δεν ανανεώθηκε διότι οι Κομόρες δεν ανέλαβαν καμία δέσμευση για την καταπολέμηση της ΠΛΑ αλιείας· λαμβάνοντας υπόψη ότι για το πρωτόκολλο είχε προβλεφθεί χρηματοδοτικό κονδύλιο ύψους 600 000 EUR ετησίως, εκ των οποίων 300 000 διατέθηκαν για τη στήριξη της αλιευτικής πολιτικής των Κομορών με στόχο την προώθηση της βιωσιμότητας και της ορθής διαχείρισης των αλιευτικών πόρων στα ύδατά τους·

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ είναι σταθερά προσηλωμένη στην καταπολέμηση της παράνομης αλιείας καθώς και κάθε μορφής επιχείρησης που απορρέει από αυτή και ότι η δέσμευση αυτή θεσπίζεται στον κανονισμό για την ΠΛΑ αλιεία·

Ι.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ και τα κράτη μέλη της διατηρούν σχέσεις συνεργασίας με την Ένωση των Κομορών σε διάφορους τομείς· λαμβάνοντας υπόψη ότι τυχόν απόφαση καταγγελίας της συμφωνίας αλιευτικής σύμπραξης από την ΕΕ είναι αναστρέψιμη (σε περίπτωση που ληφθούν τα αναγκαία διορθωτικά μέτρα) και η καταγγελία της παρούσας συμφωνίας δεν προδικάζει τις μελλοντικές διαπραγματεύσεις για κάποια άλλη συμφωνία, ή οιαδήποτε άλλη μορφή σύμπραξης, στον τομέα της αλιείας·

ΙΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η καταπολέμηση της ΠΛΑ αλιείας δεν εξαρτάται μόνον από τον εντοπισμό μη συνεργαζόμενων τρίτων χωρών, αλλά, αντιθέτως, επιβάλλει την εξεύρεση τρόπων αντιμετώπισης των καταστάσεων που εντοπίζονται· λαμβάνοντας υπόψη ότι, εάν δεν λάβουν εξωτερική βοήθεια, οι Κομόρες δεν θα είναι σε θέση να βελτιώσουν τις πολιτικές τους για τη θαλάσσια διαχείριση, ιδίως για τους αλιευτικούς πόρους, μεταξύ άλλων όσον αφορά τους όρους εκφόρτωσης, την ικανότητα παρακολούθησης και εποπτείας, την επιστημονική εξέλιξη και την τεχνική κατάρτιση των αλιέων και των παρατηρητών·

ΙΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το Θεματολόγιο για τη βιώσιμη ανάπτυξη με ορίζοντα το 2030 και οι Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης ενσωματώνουν για πρώτη φορά έναν στόχο που συνδέεται με τη διατήρηση και τη βιώσιμη εκμετάλλευση των θαλασσών και των θαλάσσιων πόρων (στόχος 14)·

1.  θεωρεί λυπηρό το γεγονός ότι οι Κομόρες απέτυχαν να λάβουν τα διορθωτικά μέτρα που απαιτούνται για την επίλυση των εντοπισθέντων προβλημάτων και την καταπολέμηση της ΠΛΑ αλιείας, παρά τις προειδοποιήσεις της ΕΕ·

2.  επαναλαμβάνει ότι ο ουσιαστικός έλεγχος του κράτους σημαίας έχει μεγάλη σημασία και ότι η απουσία του αποτελεί γενεσιουργό αίτιο της ΠΛΑ αλιείας· εκτιμά ότι οι Κομόρες θα πρέπει να πληρούν τις υποχρεώσεις τους που απορρέουν από το διεθνές δίκαιο όσον αφορά την επιθεώρηση και τον έλεγχο των σκαφών που φέρουν τη σημαία της χώρας· πιστεύει ακράδαντα ότι αυτή η έλλειψη επιθεώρησης και άδειας αλιείας επιτρέπει στα συγκεκριμένα σκάφη να επιδίδονται στην ΠΛΑ αλιεία ατιμωρητί·

3.  φρονεί ότι οι Κομόρες θα πρέπει να συνεχίσουν να συνεργάζονται με την ΕΕ και να αξιοποιήσουν την ευκαιρία αυτή για να θεσπίσουν τα απαιτούμενα μέτρα ώστε να βελτιώσουν την ικανότητά τους στον τομέα της αντιμετώπισης της ΠΛΑ αλιείας·

4.  θεωρεί λυπηρό το γεγονός ότι, κατά τα τριάντα περίπου έτη που η ΕΕ διατηρούσε αλιευτικές συμφωνίες με τις Κομόρες – οι οποίες περιλάμβαναν στοιχεία συνεργασίας και υποστήριξης για την ανάπτυξη του τομέα στη χώρα αυτή – δεν κατέστη δυνατόν να επιτευχθούν πιο απτά αποτελέσματα όσον αφορά την ανάπτυξη του τομέα της αλιείας των Κομορών, ούτε στο επίπεδο της ικανότητας παρακολούθησης και επιτήρησης, ούτε στο επίπεδο της επιστημονικής ανάπτυξης, ούτε στο επίπεδο της τεχνικής κατάρτισης των αλιέων και των παρατηρητών, μεταξύ άλλων·

5.  υποστηρίζει ότι απαιτείται καλύτερη σύνδεση μεταξύ των μέσων που διατίθενται στο πλαίσιο της αναπτυξιακής συνεργασίας, συγκεκριμένα του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης (ΕΤΑ), και της συνολικής στήριξης για την ανάπτυξη ικανοτήτων στον τομέα της αλιείας·

6.  υπενθυμίζει ότι, με βάση τη συμφωνία εταιρικής σύμπραξης που υπέγραψαν με την ΕΕ και άλλες διεθνείς νομικές πράξεις, καθώς και στο πλαίσιο για την υλοποίηση του Θεματολογίου του 2030 και των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης (ΣΒΑ), οι Κομόρες οφείλουν να τηρούν τις αρχές της χρηστής διακυβέρνησης στον τομέα της αλιείας και της υπεύθυνης αλιείας, να διατηρούν τα ιχθυαποθέματα και να διαφυλάσσουν το θαλάσσιο οικοσύστημα στην αποκλειστική οικονομική τους ζώνη·

7.  τονίζει ότι απαιτείται η καταπολέμηση της ΠΛΑ αλιείας σε παγκόσμια κλίμακα και η δημιουργία κινήτρων προκειμένου να αναλάβουν πράγματι τα κράτη τις ευθύνες τους και να εφαρμόσουν τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις στον τομέα αλιείας τους·

8.  φρονεί ότι η καταπολέμηση της ΠΛΑ αλιείας δεν πρέπει να συνδέεται καθ’ ολοκληρίαν με τον εντοπισμό των μη συνεργαζόμενων τρίτων χωρών και ότι, για την πραγματική καταπολέμηση της παράνομης αλιείας σε όλες τις μορφές της, είναι απαραίτητο να βρεθούν τρόποι παροχής βοήθειας στις χώρες, ιδίως στα μικρά νησιωτικά αναπτυσσόμενα κράτη, ένα εκ των οποίων είναι οι Κομόρες, ούτως ώστε να τους δοθεί η δυνατότητα να τροποποιήσουν τις πολιτικές τους για τη διαχείριση του θαλάσσιου περιβάλλοντός τους·

9.  συμφωνεί με την Επιτροπή και το Συμβούλιο ως προς την ανάγκη εφαρμογής των μέτρων που ορίζονται στο άρθρο 38 παράγραφος 8 του κανονισμού ΠΛΑ όσον αφορά την καταγγελία κάθε ισχύουσας διμερούς αλιευτικής συμφωνίας με τις Κομόρες, ο οποίος προβλέπει την περάτωση της συμφωνίας σε περίπτωση αθέτησης των υποχρεώσεων που έχουν αναλάβει τα μέρη όσον αφορά την καταπολέμηση της ΠΛΑ αλιείας·

10.  σημειώνει τις άλλες συνέπειες που αναφέρονται στο άρθρο 38 παράγραφος 8 του κανονισμού ΠΛΑ, που αφορούν τις απαγορεύσεις σχετικά με τη ναύλωση, τη μετανηολόγηση και τις ιδιωτικές συμφωνίες, μεταξύ άλλων·

11.  φρονεί, ωστόσο, ότι η καταγγελία αυτή δεν θα πρέπει να σημάνει το τέλος της σχέσης συνεργασίας μεταξύ της ΕΕ και της Ένωσης των Κομορών στον τομέα της αλιείας· ζητεί από την Επιτροπή να καταβάλει προσπάθειες για να αποκατασταθεί το συντομότερο δυνατόν η σχέση αυτή, η οποία θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη το γεγονός ότι οι αλιευτικές κοινότητες και η παραδοσιακή αλιεία καθώς και η αλιεία μικρής κλίμακας θα πρέπει να θεωρούνται βασικός παράγοντας για την ανάπτυξη της χώρας και ότι, για τον σκοπό αυτό, θα πρέπει να προαχθούν οι επενδύσεις και η παροχή τεχνικής βοήθειας στους ακόλουθους τομείς:

  σύστημα διοίκησης και διακυβέρνησης της αλιείας, νομοθεσία, θεσμική δομή, ανάπτυξη των ανθρωπίνων πόρων (αλιείς, επιστήμονες, δημοσιονομικοί φορείς και λοιποί), εμπορική και πολιτιστική αξιοποίηση των παραδοσιακών αλιευτικών μεθόδων και των αλιευμάτων των Κομορών·

  ανάπτυξη της ικανότητας παρακολούθησης και της επιστημονικής ικανότητας, της ικανότητας προστασίας των παράκτιων ζωνών, της δημοσιονομικής ικανότητας, της ικανότητας επιτήρησης και της ικανότητας ποιοτικού ελέγχου·

  ενεργοποίηση εγκαταστάσεων κατάψυξης, διανομής και μεταποίησης των αλιευμάτων·

  κατασκευή και ενίσχυση υποδομών εκφόρτωσης και ασφάλειας στους λιμένες και τους λιμενίσκους·

  ανανέωση του αλιευτικού στόλου μικρής κλίμακας των Κομορών, όσον αφορά την ασφάλεια, την ικανότητα παραμονής στη θάλασσα και την αλιευτική ικανότητα·

12.  ζητεί την εισαγωγή ρήτρας σύμφωνα με την οποία, εφόσον οι Κομόρες αντιμετωπίσουν τις ανεπάρκειές τους, η διαδικασία θα διακοπεί και η κόκκινη κάρτα θα ανακληθεί, ούτως ώστε να παρέχεται στον στόλο της ΕΕ η δυνατότητα να επιστρέψει·

13.  καλεί την Επιτροπή να λάβει τα κατάλληλα μέτρα για την επάνοδο στην ομαλότητα βελτιώνοντας την αποτελεσματικότητα των μέτρων καταπολέμησης της ΠΛΑ αλιείας και επιτρέποντας στον στόλο της ΕΕ να επιστρέψει στη ζώνη αλιείας μετά την αναδιαπραγμάτευση των όρων ενός νέου πρωτοκόλλου·

14.  καλεί την Επιτροπή και το Συμβούλιο, στο πλαίσιο των αντίστοιχων αρμοδιοτήτων τους, να ενημερώνουν πάραυτα και πλήρως το Κοινοβούλιο σχετικά με κάθε εξέλιξη στη διαδικασία αυτή·

15.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει τη θέση του Κοινοβουλίου στο Συμβούλιο, την Επιτροπή, καθώς και στις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών και της Ένωσης των Κομορών.

(1)

ΕΕ L 290 της 20.10.2006, σ. 7.

(2)

Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(0000)0000.

(3)

ΕΕ L 286 της 29.10.2008, σ. 1.


ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Η Ένωση των Κομορών (Κομόρες) είναι ένα νησιωτικό σύμπλεγμα αποτελούμενο από τρία κύρια νησιά, στον δυτικό Ινδικό Ωκεανό, στην ακτή της Ανατολικής Αφρικής. Στο αρχιπέλαγος, που είναι ανεξάρτητο από το 1975, ανήκει κι ένα τέταρτο νησί, η Μαγιότ, που επέλεξε τη γαλλική κυριαρχία.

Με βάση τα στοιχεία του 2013, οι Κομόρες έχουν πληθυσμό περίπου 734 000 κατοίκους. Λαμβανομένων υπόψη του ιστορικού πλαισίου, της πολιτικής αστάθειας και της δυσκολίας πρόσβασης σε πόρους, οι Κομόρες έχουν αξιολογηθεί ως λιγότερο ανεπτυγμένη χώρα, με οικονομία που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εξωτερικές επιχορηγήσεις και τεχνική βοήθεια.

Ο τομέας της αλιείας είναι ο δεύτερος σημαντικότερος μετά τη γεωργία στη χώρα αυτή και του αποδίδεται στρατηγική προτεραιότητα. Στον τομέα της αλιείας αναλογεί το 10 % της απασχόλησης και το 8 % του ΑΕγχΠ (στοιχεία 2013). Τα αριθμητικά αυτά στοιχεία, ωστόσο, δείχνουν μείωση της σημασίας του τομέα, όσον αφορά τη βαρύτητά του στην απασχόληση και την οικονομία, λόγω της ευαισθησίας του σε εξωτερικούς παράγοντες – όλες οι εγχώριες επιχειρήσεις (8.000 αλιείς) είναι βιοτεχνίες μικρής κλίμακας και χρησιμοποιούν μικρά σκάφη από ίνες υάλου, μήκους 6-7 μέτρων, με κινητήρες η ισχύς των οποίων δεν υπερβαίνει τους 25 ίππους, εξοπλισμένα με εντελώς στοιχειώδη τεχνικά μέσα, ή μη μηχανοκίνητες πιρόγες.

Τα εκμεταλλεύσιμα αλιευτικά αποθέματα στην ΑΟΖ των Κομορών – τα οποία περιλαμβάνουν κυρίως μεγάλα πελαγίσια ψάρια (τόνο και ξιφία) – εκτιμώνται σε 33 000 τόνους ετησίως· ωστόσο τα ετήσια αλιεύματα των τοπικών αλιέων ανέρχονται σε 16 000 τόνους περίπου. Οι υπόλοιπες ποσότητες ψαριών αλιεύονται από αλλοδαπό βιομηχανικό στόλο και εκφορτώνονται αλλού. Η μεταποίηση των αλιευμάτων πραγματοποιείται επίσης εκτός των Κομορών, συμπεριλαμβανομένων των ψαριών που αλιεύονται από τον τοπικό στόλο.

Οι διμερείς σχέσεις στον τομέα της αλιείας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης (και των προκατόχων της) και των Κομορών χρονολογούνται από το 1988. Ωστόσο, από το 2006 και μετά, οι σχέσεις ρυθμίζονται από συμφωνία αλιευτικής σύμπραξης, οι χρηματικές αντιπαροχές της οποίας έχουν δύο χωριστές συνιστώσες: πρόσβαση στους αλιευτικούς πόρους· τομεακή στήριξη με ανάπτυξη των τοπικών ικανοτήτων.

Η συμφωνία που αποτελεί αντικείμενο της παρούσας έκθεσης αφορά συνολική χρηματική αντιπαροχή ύψους 1 845 750 EUR, όπου το 49 % περίπου συνιστά τομεακή υποστήριξη. Η συμφωνία αυτή επέτρεψε την παραχώρηση 45 αδειών για σκάφη αλιείας τόνου και 25 αδειών για παραγαδιάρικα επιφανείας (οι άδειες επιμερίζονται μεταξύ της Ισπανίας, της Γαλλίας και της Πορτογαλίας). Η εν λόγω συμφωνία απαιτούσε, επιπλέον, να απασχολείται στα σκάφη της ΕΕ που δραστηριοποιούνταν στο πλαίσιό της ένας ελάχιστος αριθμός μελών πληρώματος από τις Κομόρες και περιλάμβανε ρήτρα αποκλειστικότητας για τα αλιευόμενα είδη.

Ανεξάρτητα από τους όρους της συμφωνίας και το συναφές πρωτόκολλο, η πρακτική εφαρμογή της είχε ορισμένους περιορισμούς – ειδικά όσον αφορά την πειρατεία – που οδήγησαν στη μη χρήση των εν λόγω αδειών αλιείας. Ταυτόχρονα, το γεγονός ότι οι Κομόρες προέβαιναν σε πράξεις αντίθετες προς τον κανονισμό για την καταπολέμηση της παράνομης, λαθραίας και άναρχης (ΠΛΑ) αλιείας, συγκεκριμένα επιτρέποντας την αλλαγή σημαίας σε σκάφη που επιδίδονταν σε ΠΛΑ αλιεία, υποχρέωσε την ΕΕ να αποστείλει κοινοποίηση στις Κομόρες, τον Οκτώβριο του 2015, σχετικά με το ενδεχόμενο να χαρακτηριστούν μη συνεργαζόμενη χώρα – κάτι που τελικά έγινε τον Μάιο και τον Ιούνιο του 2017 (με το σύστημα της «κόκκινης κάρτας»).

Δεδομένου ότι καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας αυτής δεν υπήρξε αντίδραση από την πλευρά των αρχών των Κομορών, η Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο προτείνουν την καταγγελία της παρούσας συμφωνίας.

Μολονότι ο εισηγητής δεν διαφωνεί σε γενικές γραμμές με την καταγγελία της συμφωνίας, θεωρεί σκόπιμο να επιστήσει την προσοχή σε δύο ζητήματα: την ιδιαίτερα επισφαλή κοινωνική κατάσταση στις Κομόρες· ορισμένες αξιολογήσεις που πραγματοποιήθηκαν από οργανισμούς του ΟΗΕ, στις οποίες ασκείται κριτική για τη θέση ισχύος της ΕΕ κατά τη σύναψη συμφωνιών και τον καθορισμό των τιμών των αλιευμάτων (κάτω από την εκτιμώμενη χονδρική τιμή για τον τόνο), και αναφέρεται ότι οι συμπράξεις απέτυχαν να στηρίξουν την ανάπτυξη του τοπικού κλάδου.

Ο εισηγητής θα ήθελε να υπογραμμίσει ότι, κατά τα τριάντα περίπου έτη που η ΕΕ διατηρούσε αλιευτικές συμφωνίες με τις Κομόρες – οι οποίες περιλάμβαναν στοιχεία συνεργασίας και υποστήριξης για την ανάπτυξη του τομέα στη χώρα αυτή – δεν κατέστη δυνατόν να επιτευχθούν πιο απτά αποτελέσματα όσον αφορά την ανάπτυξη του τομέα της αλιείας των Κομορών, ούτε στο επίπεδο της ικανότητας παρακολούθησης και επιτήρησης, ούτε στο επίπεδο της επιστημονικής ανάπτυξης, ούτε στο επίπεδο της τεχνικής κατάρτισης των αλιέων και των παρατηρητών, μεταξύ άλλων.

Η αξιολόγηση αυτή επιβάλλει να υποβληθούν, στο πλαίσιο της παρούσας απόφασης, προτάσεις που θα συμβάλουν στη συνέχιση της αναπτυξιακής βοήθειας και στη διευκόλυνση της βελτίωσης των συνθηκών αλιείας στις Κομόρες, στη βελτίωση των συναφών δραστηριοτήτων και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των αλιέων και των αλιευτικών κοινοτήτων.

Είναι, επομένως, σημαντικό στο πλαίσιο αυτό, προκειμένου να διατηρηθεί η συνεργασία μεταξύ της ΕΕ και των Κομορών – ιδίως όσον αφορά την αναπτυξιακή πολιτική – η πολιτική της ΕΕ και των κρατών μελών της για τη συγκεκριμένη χώρα να επικεντρώνεται στις στρατηγικές προτεραιότητές της, ουσιαστικό στοιχείο των οποίων αποτελεί ο τομέας της αλιείας. Συνεπώς, η ΕΕ θα πρέπει να συνεχίσει να προωθεί τη χορήγηση ενισχύσεων στις Κομόρες, που επιτρέπουν, μεταξύ άλλων:

  τη βελτίωση του συστήματος διοίκησης και διακυβέρνησης της αλιείας, από νομική άποψη, ως προς τη θεσμική δομή, την ανάπτυξη των ανθρωπίνων πόρων (αλιείς, επιστήμονες, δημοσιονομικοί φορείς, λοιποί) και την εμπορική και πολιτιστική αξιοποίηση των παραδοσιακών αλιευτικών μεθόδων και αλιευμάτων των Κομορών·

  την ανάπτυξη της ικανότητας παρακολούθησης και της επιστημονικής ικανότητας, της ικανότητας προστασίας των παράκτιων ζωνών, της δημοσιονομικής ικανότητας, της ικανότητας επιτήρησης και της ικανότητας ποιοτικού ελέγχου·

  τη δημιουργία ή την ανακαίνιση εγκαταστάσεων κατάψυξης, διανομής και μεταποίησης ιχθύων·

  την κατασκευή και την ενίσχυση υποδομών εκφόρτωσης και ασφάλειας στους λιμένες και ζύγισης·

  την προώθηση της ανανέωσης του αλιευτικού στόλου μικρής κλίμακας, όσον αφορά την ασφάλεια, την ικανότητα παραμονής στη θάλασσα και την αλιευτική ικανότητα.

Ο εισηγητής εκτιμά ότι οι συμφωνίες βιώσιμης αλιείας που συνάπτει η ΕΕ με τρίτες χώρες θα πρέπει να αποφέρουν αμοιβαία οφέλη και, στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να περιλαμβάνουν ως προτεραιότητες την ενίσχυση της κυριαρχίας των τρίτων χωρών όσον αφορά τα αλιεύματά τους, την ανάπτυξη συναφών οικονομικών δραστηριοτήτων και την προστασία των θαλάσσιων πόρων, των αλιευτικών κοινοτήτων και των εργαζομένων. Η εξέλιξη αυτή, και όχι η εξάντληση των πόρων, αποτελεί τον πλέον αποτελεσματικό και δίκαιο τρόπο καταπολέμησης της ΠΛΑ αλιείας.

Ο εισηγητής ζητεί, ακόμη, να κοινοποιείται αμέσως στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κάθε μελλοντική εξέλιξη σε σχέση με τη διαδικασία αυτή.


ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ της Επιτροπής Ανάπτυξης (21.2.2018)

προς την Επιτροπή Αλιείας

σχετικά με το σχέδιο απόφασης του Συμβουλίου για την καταγγελία της συμφωνίας αλιευτικής σύμπραξης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Ένωσης των Κομορών

(2017/2266(INI))

Συντάκτης γνωμοδότησης: Norbert Neuser

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Η Επιτροπή Ανάπτυξης καλεί την Επιτροπή Αλιείας, που είναι αρμόδια επί της ουσίας, να συμπεριλάβει στην πρόταση ψηφίσματός της τις ακόλουθες προτάσεις:

A.  λαμβάνοντας υπόψη ότι για το τελευταίο πρωτόκολλο της συμφωνίας αλιευτικής σύμπραξης (ΣΑΣ), που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2016, είχε προβλεφθεί χρηματοδοτικό κονδύλιο ύψους 600 000 EUR ετησίως, εκ των οποίων 300 000 διατέθηκαν για τη στήριξη της αλιευτικής πολιτικής των Κομορών με στόχο την προώθηση της βιωσιμότητας και της ορθής διαχείρισης των αλιευτικών πόρων στα ύδατά τους·

B.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η παράνομη, λαθραία και άναρχη (ΠΛΑ) αλιεία που πλήττει τις παράκτιες περιοχές στις Κομόρες έχει καταστροφικές συνέπειες για την τοπική αλιεία και βιοποικιλότητα, απειλώντας το εισόδημα και τα μέσα βιοπορισμού των αλιέων μικρής κλίμακας, την επισιτιστική ασφάλεια και τη βιώσιμη ανάπτυξη των Κομορών, και οξύνοντας εντέλει τη φτώχεια·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι θαλάσσιοι πόροι δεν είναι ανεξάντλητοι· λαμβάνοντας υπόψη ότι η αφρικανική ήπειρος υφίσταται κάθε χρόνο απώλειες δισεκατομμυρίων δολαρίων εξαιτίας της ΠΛΑ αλιείας·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με τον Οργανισμό Επισιτισμού και Γεωργίας (FAO), η παράνομη αλιεία ανέρχεται σε περίπου 26 εκατομμύρια τόνους ιχθύων ετησίως, δηλαδή περισσότερο από το 15% του συνόλου αλιευμάτων παγκοσμίως· λαμβάνοντας υπόψη ότι η παράνομη υπεραλίευση θέτει σε κίνδυνο την ανανέωση των ιχθυαποθεμάτων, συνιστά απειλή για τη βιωσιμότητα, το θαλάσσιο οικοσύστημα και την επισιτιστική ασφάλεια, συνεπάγεται δε σημαντικές οικονομικές απώλειες·

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η βιώσιμη διαχείριση των θαλάσσιων οικοσυστημάτων είναι καθοριστική για τον περιορισμό των δυσμενών επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής· λαμβάνοντας υπόψη ότι η COP21 τόνισε ότι είναι επιτακτική ανάγκη να αντιστραφεί η τάση για υπερπαραγωγή·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το Θεματολόγιο για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη με ορίζοντα το 2030 και οι Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης ενσωματώνουν για πρώτη φορά έναν στόχο που συνδέεται με τη διατήρηση και τη βιώσιμη εκμετάλλευση των θαλασσών και των θαλάσσιων πόρων (στόχος 14)·

1.  γνωρίζει ότι η ΠΛΑ αλιεία αποτελεί σημαντικό οικονομικό και περιβαλλοντικό πρόβλημα σε παγκόσμια κλίμακα, τόσο στη θάλασσα όσο και στα εσωτερικά ύδατα, απειλώντας τη βιωσιμότητα των αλιευτικών αποθεμάτων, την επισιτιστική ασφάλεια και τη βιοποικιλότητα των ωκεανών του πλανήτη· τονίζει ότι η ΠΛΑ αλιεία υπονομεύει και τις προσπάθειες διαχείρισης της αλιείας και συνιστά αθέμιτο ανταγωνισμό για τους αλιείς, ιδίως τους αλιείς μικρής κλίμακας, αλλά και όσους άλλους ασκούν δραστηριότητα σύμφωνα με τον νόμο, με σοβαρές κοινωνικές, οικονομικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις· επισημαίνει ότι τα υψηλά ποσοστά ΠΛΑ αλιείας τείνουν να εμφανίζονται συχνότερα σε χώρες με αδύναμη διακυβέρνηση·

2.  υπογραμμίζει ότι οι αναπτυσσόμενες χώρες είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στην ΠΛΑ αλιεία λόγω της περιορισμένης ικανότητάς τους για έλεγχο και εποπτεία των υδάτων τους, πράγμα που αποσταθεροποιεί περαιτέρω τη διαχείριση των αλιευτικών τους πόρων· επισημαίνει ότι η ΠΛΑ αλιεία στερεί έσοδα και τρόφιμα από τις αναπτυσσόμενες χώρες, ειδικότερα όταν οι εν λόγω δραστηριότητες διεξάγονται στα ίδια αλιευτικά πεδία όπου δραστηριοποιούνται οι αλιείς μικρής κλίμακας·

3.  εκφράζει την ικανοποίησή του για την πολιτική μηδενικής ανοχής που εφαρμόζει η ΕΕ όσον αφορά την παράνομη αλιεία σε παγκόσμια κλίμακα·

4.  εκφράζει τη λύπη του που, σύμφωνα με την τομεακή στήριξη η οποία προβλέπεται στο πλαίσιο του πρωτοκόλλου της ΣΑΣ, οι αρχές των Κομορών δεν έχουν λάβει κατάλληλα μέτρα για τη δημιουργία εθνικού μητρώου αλιευτικών σκαφών και για την εκπόνηση και εφαρμογή στιβαρού εθνικού σχεδίου δράσης και νομικού πλαισίου κατά της ΠΛΑ αλιείας στα ύδατα των Κομορών και από σκάφη με σημαία Κομορών, πράγμα που είχε αποτέλεσμα να χαρακτηριστούν οι Κομόρες μη συνεργαζόμενη χώρα, σύμφωνα με τον κανονισμό περί ΠΛΑ αλιείας·

5.  εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι, πέρα από την έλλειψη ικανότητας των αρχών των Κομορών να καταπολεμήσουν την ΠΛΑ αλιεία, η Επιτροπή ανέφερε την έλλειψη διακυβέρνησης / επαρκούς πολιτικής βούλησης για συνεργασία εκ μέρους των εθνικών αρχών των Κομορών·

6.  ζητεί να ενισχυθούν οι ικανότητες των αναπτυσσόμενων χωρών σε διοικητικό επίπεδο αλλά και όσον αφορά τη χαρτογράφηση και την αξιολόγηση των πόρων· ζητεί επιπλέον να ληφθούν μέτρα που θα τους βοηθήσουν στην ανάπτυξη αξιόπιστων και αντικειμενικών στατιστικών για τη χάραξη πολιτικών και στρατηγικών σε θέματα οικονομίας καθώς και εποπτείας και προστασίας της νόμιμης αλιείας·

7.  υπενθυμίζει ότι, σύμφωνα με τη ΣΑΣ που υπέγραψαν με την ΕΕ και άλλες διεθνείς νομικές πράξεις, καθώς και στο πλαίσιο για την υλοποίηση του Θεματολογίου του 2030 και των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης (ΣΒΑ), οι Κομόρες έχουν καθήκον να τηρούν τις αρχές της χρηστής διακυβέρνησης στον τομέα της αλιείας και της υπεύθυνης αλιείας, να διατηρούν τα ιχθυαποθέματα και να διαφυλάσσουν το θαλάσσιο οικοσύστημα στην αποκλειστική οικονομική τους ζώνη·

8.  υπενθυμίζει ειδικότερα τον επιμέρους στόχο 4 των ΣΒΑ 14, ο οποίος αποσκοπεί στην αποτελεσματική ρύθμιση της αλίευσης και στην εξάλειψη της υπεραλίευσης, της ΠΛΑ αλιείας καθώς και των καταστροφικών αλιευτικών πρακτικών και στην εφαρμογή επιστημονικά τεκμηριωμένων σχεδίων διαχείρισης, προκειμένου να αποκατασταθούν τα ιχυαποθέματα το συντομότερο δυνατόν, τουλάχιστον σε επίπεδα που μπορούν να έχουν μέγιστη βιώσιμη απόδοση, όπως καθορίζεται από τα βιολογικά χαρακτηριστικά τους·

9.  καλεί την Επιτροπή να επιδιώξει τον πολιτικό διάλογο και τον διάλογο στον τομέα της αλιείας με τις αρχές των Κομορών, για να τηρούν οι τελευταίες τις διατάξεις του κανονισμού περί ΠΛΑ αλιείας και να αφαιρεθεί τελικά η εν λόγω χώρα από τον κατάλογο των μη συνεργαζόμενων χωρών· ζητεί, εν τω μεταξύ, να αλλάξει προορισμό η βοήθεια που λαμβάνουν οι Κομόρες από άλλα χρηματοδοτικά μέσα της ΕΕ, ώστε να μην καταβάλλει ο πληθυσμός τους το κόστος αυτής της κατάστασης·

10.  τονίζει ότι οι αρχές ελέγχου της αλιείας παγκοσμίως πρέπει να λαμβάνουν επαρκείς πόρους (ανθρώπινους, οικονομικούς και τεχνολογικούς), που θα τους δίνουν τη δυνατότητα να εφαρμόζουν πλήρως τους νόμους και τους κανονισμούς περί αλιείας·

11.  είναι πεπεισμένο ότι η καταπολέμηση της ΠΛΑ αλιείας απαιτεί πολυμερή προσέγγιση και εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη συνεκτική αντιμετώπιση του θέματος σε διεθνές επίπεδο, μεταξύ άλλων από τα κράτη σημαίας, τα παράκτια κράτη, τα κράτη λιμένα και τα κράτη αγοράς· πιστεύει ότι αυτή η αντιμετώπιση πρέπει να βασίζεται στην ενιαία εφαρμογή του διεθνούς δικαίου και των διεθνών κανονισμών σχετικά με την ΠΛΑ αλιεία και σε μία εκτεταμένη και ακριβή ανταλλαγή πληροφοριών· καλεί τη διεθνή κοινότητα να λάβει παρόμοια μέτρα με αυτά που ενέκρινε η ΕΕ για να κλείσει τις αγορές στα ψάρια που προέρχονται από ΠΛΑ αλιεία.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗΣΤΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Ημερομηνία έγκρισης

20.2.2018

 

 

 

Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας

+:

–:

0:

21

1

0

Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Ignazio Corrao, Mireille D’Ornano, Nirj Deva, Doru-Claudian Frunzulică, Enrique Guerrero Salom, Maria Heubuch, György Hölvényi, Teresa Jiménez-Becerril Barrio, Arne Lietz, Norbert Neuser, Vincent Peillon, Cristian Dan Preda, Lola Sánchez Caldentey, Paavo Väyrynen, Bogdan Brunon Wenta, Anna Záborská, Željana Zovko, Ελένη Θεοχάρους, Ελευθέριος Συναδινός

Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Thierry Cornillet, Paul Rübig, Rainer Wieland

ΤΕΛΙΚΗ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ ΜΕ ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΗ ΚΛΗΣΗ ΣΤΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

21

+

ALDE

Thierry Cornillet, Paavo Väyrynen

ECR

Nirj Deva, Eleni Theocharous

EFDD

Ignazio Corrao, Mireille D’Ornano

GUE/NGL

Lola Sánchez Caldentey

PPE

György Hölvényi, Teresa Jiménez-Becerril Barrio, Cristian Dan Preda, Paul Rübig, Bogdan Brunon Wenta, Rainer Wieland, Željana Zovko, Anna Záborská

S&D

Doru-Claudian Frunzulică, Enrique Guerrero Salom, Arne Lietz, Norbert Neuser, Vincent Peillon

Verts/ALE

Maria Heubuch

1

-

NI

Eleftherios Synadinos

0

0

 

 

Υπόμνημα των χρησιμοποιούμενων συμβόλων:

+  :  υπέρ

-  :  κατά

0  :  αποχή


ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗΣΤΗΝ ΑΡΜΟΔΙΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Ημερομηνία έγκρισης

27.2.2018

 

 

 

Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας

+:

–:

0:

20

0

2

Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Clara Eugenia Aguilera García, Alain Cadec, David Coburn, Linnéa Engström, João Ferreira, Sylvie Goddyn, Mike Hookem, Carlos Iturgaiz, Werner Kuhn, António Marinho e Pinto, Gabriel Mato, Norica Nicolai, Liadh Ní Riada, Ulrike Rodust, Annie Schreijer-Pierik, Remo Sernagiotto, Isabelle Thomas, Ruža Tomašić, Peter van Dalen, Jarosław Wałęsa

Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Izaskun Bilbao Barandica, José Blanco López, Nicola Caputo, Ole Christensen, Rosa D’Amato, Norbert Erdős, John Flack, Elisabetta Gardini, Jens Gieseke, Anja Hazekamp, Maria Heubuch, Czesław Hoc, Yannick Jadot, France Jamet, Seán Kelly, Verónica Lope Fontagné, Linda McAvan, Francisco José Millán Mon, Nosheena Mobarik, Cláudia Monteiro de Aguiar, Rolandas Paksas, Daciana Octavia Sârbu, David-Maria Sassoli, Maria Lidia Senra Rodríguez, Nils Torvalds

Αναπληρωτές (άρθρο 200, παρ. 2) παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Liliana Rodrigues


ΤΕΛΙΚΗ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ ΜΕ ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΗ ΚΛΗΣΗΣΤΗΝ ΑΡΜΟΔΙΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

20

+

ALDE

António Marinho e Pinto, Norica Nicolai

ECR

Peter van Dalen, Remo Sernagiotto, Ruža Tomašić

ENF

Sylvie Goddyn

GUE/NGL

João Ferreira, Liadh Ní Riada

PPE

Alain Cadec, Norbert Erdős, Carlos Iturgaiz, Werner Kuhn, Gabriel Mato, Annie Schreijer-Pierik, Jarosław Wałęsa

S&D

Clara Eugenia Aguilera García, Liliana Rodrigues, Ulrike Rodust, Isabelle Thomas

VERTS/ALE

Linnéa Engström

0

-

 

 

2

0

EFDD

David Coburn, Mike Hookem

Υπόμνημα των χρησιμοποιούμενων συμβόλων:

+  :  υπέρ

-  :  κατά

0  :  αποχή

Τελευταία ενημέρωση: 8 Μαρτίου 2018Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου - Πολιτική απορρήτου