SPRAWOZDANIE     ***I
PDF 880kWORD 93k
12.9.2018
PE 612.279v02-00 A8-0286/2018

w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady określającego warunki i procedurę, zgodnie z którymi Komisja może wzywać przedsiębiorstwa i związki przedsiębiorstw do udzielenia informacji związanych z rynkiem wewnętrznym i powiązanymi dziedzinami

(COM(2017)0257 – C8-0140/2017 – 2017/0087(COD))

Komisja Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów

Sprawozdawczyni: Eva Maydell

PROJEKT REZOLUCJI USTAWODAWCZEJ PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
 OPINIA KOMISJI PRAWNEJ W SPRAWIE PODSTAWY PRAWNEJ
 PROCEDURA W KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ
 GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGOW KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

PROJEKT REZOLUCJI USTAWODAWCZEJ PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady określającego warunki i procedurę, zgodnie z którymi Komisja może wzywać przedsiębiorstwa i związki przedsiębiorstw do udzielenia informacji związanych z rynkiem wewnętrznym i powiązanymi dziedzinami

(COM(2017)0257 – C8-0140/2017 – 2017/0087(COD))

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2017)0257),

–  uwzględniając art. 294 ust. 2, art. 43 ust. 2, art. 91, 100, 114, 192, art. 194 ust. 2 oraz art. 337 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C8-0140/2017),

–  uwzględniając opinię Komisji Prawnej w sprawie proponowanej podstawy prawnej,

–  uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 18 października 2017 r.(1),

–  uwzględniając art. 59 i 39 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów (A8-0286/2018),

1.  przyjmuje poniższe stanowisko w pierwszym czytaniu;

2.  zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli zastąpi ona pierwotny wniosek, wprowadzi w nim istotne zmiany lub planuje ich wprowadzenie;

3.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym.

Poprawka    1

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Umocowanie 1

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 43 ust. 2, art. 91, 100, 114, 192, art. 194 ust. 2 i art. 337,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 337,

Uzasadnienie

Zgodnie z opinią Wydziału Prawnego Parlamentu Europejskiego i w oczekiwaniu na opinię Komisji Prawnej w sprawie podstawy prawnej proponowanego rozporządzenia zgodnie z art. 39 Regulaminu stosowne jest ograniczenie podstawy prawnej do art. 337 TFUE zgodnie z zaleceniem Wydziału Prawnego.

(1)

Dz.U. C 81 z 2.3.2018, s. 88.


OPINIA KOMISJI PRAWNEJ W SPRAWIE PODSTAWY PRAWNEJ

Anneleen Van Bossuyt

Przewodnicząca

Komisja Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów

BRUKSELA

Przedmiot:  Opinia w sprawie podstawy prawnej wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady określającego warunki i procedurę, zgodnie z którymi Komisja może wzywać przedsiębiorstwa i związki przedsiębiorstw do udzielenia informacji związanych z rynkiem wewnętrznym i powiązanymi dziedzinami (COM(2017)0257 – C8-0140/2017– 2017/0087(COD))

Szanowna Pani Przewodnicząca!

Pismem z dnia 3 kwietnia 2018 r. zwróciła się Pani w imieniu Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów (IMCO) do Komisji Prawnej (JURI), zgodnie z art. 39 ust. 2 Regulaminu Parlamentu Europejskiego, o dostarczenie opinii na temat stosowności podstawy prawnej wybranej przez Komisję w odniesieniu do wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady określającego warunki i procedurę, zgodnie z którymi Komisja może wzywać przedsiębiorstwa i związki przedsiębiorstw do udzielenia informacji związanych z rynkiem wewnętrznym i powiązanymi dziedzinami(1), zwanego również „SMIT”.

Pierwotny wniosek Komisji opiera się na art. 43 ust. 2, art. 91, art. 100, art. 114, art. 192, art. 194 ust. 2 i art. 337 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). Jedyna poprawka przyjęta podczas głosowania nad sprawozdaniem w IMCO ma na celu zastąpienie powyższej podstawy prawnej samym art. 337 TFUE.

Oznaczałoby to zmianę ze zwykłej procedury ustawodawczej na procedurę nieustawodawczą, o której mowa w pkt 25 akapit trzeci Porozumienia międzyinstytucjonalnego w sprawie lepszego stanowienia prawa z dnia 13 kwietnia 2016 r., i wymagałoby wymiany poglądów między Parlamentem, Radą i Komisją. Zastosowanie ma art. 63 w związku z art. 39 Regulaminu Parlamentu Europejskiego.

I – Kontekst

W dniu 28 października 2015 r., ogłaszając strategię jednolitego rynku, Komisja stwierdziła, że: „zaproponuje inicjatywę regulacyjną, umożliwiającą gromadzenie wiarygodnych informacji bezpośrednio od wybranych uczestników rynku, w celu utrzymania i poprawy funkcjonowania jednolitego rynku”(2). To narzędzie informacyjne dotyczące jednolitego rynku będzie częścią ogólnej strategii egzekwowania przepisów przewidującej „dążenie do kompleksowego podejścia, obejmującego wszystkie etapy kształtowania polityki – od opracowywania i realizacji po informowanie – zgodnie z zasadą lepszego stanowienia prawa. Obejmuje to uwzględnienie w większym zakresie kwestii oceny i egzekwowania przepisów w kształtowaniu polityki, lepszą pomoc i wskazówki dla państw członkowskich przy wdrażaniu przepisów dotyczących jednolitego rynku oraz bardziej skuteczną i spójną politykę egzekwowania prawa mającą na celu poprawę całkowitej zgodności z przepisami jednolitego rynku oraz prawem UE ogółem”.

W dniu 2 maja 2017 r. Komisja przedstawiła „pakiet na rzecz przestrzegania przepisów” z trzema wnioskami dotyczącymi poprawy praktycznego funkcjonowania jednolitego rynku, w tym z wnioskiem dotyczącym określenia warunków i procedury, zgodnie z którymi Komisja może wzywać przedsiębiorstwa i związki przedsiębiorstw do udzielenia informacji związanych z rynkiem wewnętrznym i powiązanymi dziedzinami, tworzącym narzędzie informacyjne dotyczące jednolitego rynku.

Komisja oparła swój wniosek na art. 43 ust. 2, art. 91, 100, 114, 192, art. 194 ust. 2 i art. 337 TFUE.

II – Odpowiednie artykuły Traktatu

Jako podstawy prawne we wniosku Komisji przedstawiono następujące artykuły Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej:

W części trzeciej „Polityki i działania wewnętrzne Unii”, w tytule III „Rolnictwo i rybołówstwo”:

Artykuł 43 ustęp 2

(dawny artykuł 37 TWE)

2. Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą i po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym, ustanawiają wspólną organizację rynków rolnych przewidzianą w artykule 40 ustęp 1, jak również inne przepisy niezbędne dla osiągnięcia celów wspólnej polityki rolnej i rybołówstwa.

W tytule VI „Transport”:

Artykuł 91

(dawny artykuł 71 TWE)

1. W celu wykonania artykułu 90 i z uwzględnieniem specyficznych aspektów transportu, Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą i po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym i Komitetem Regionów, ustanawiają:

a) wspólne reguły mające zastosowanie do transportu międzynarodowego wykonywanego z lub na terytorium Państwa Członkowskiego lub tranzytu przez terytorium jednej lub większej liczby państw członkowskich;

b) warunki dostępu przewoźników nie mających stałej siedziby w państwie członkowskim do transportu krajowego w państwie członkowskim;

c) środki pozwalające polepszyć bezpieczeństwo transportu;

d) wszelkie inne potrzebne przepisy.

[...]

Artykuł 100

(dawny artykuł 80 TWE)

1. Postanowienia niniejszego tytułu stosują się do transportu kolejowego, drogowego i żeglugi śródlądowej.

2. Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, mogą ustanowić odpowiednie przepisy dotyczące transportu morskiego i lotniczego. Stanowią one po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym i Komitetem Regionów.

W rozdziale 3 „ Zbliżanie ustawodawstw”:

Artykuł 114

(dawny artykuł 95 TWE)

1. Z zastrzeżeniem, że Traktaty nie stanowią inaczej, do urzeczywistnienia celów określonych w artykule 26 stosuje się następujące postanowienia. Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą i po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym, przyjmują środki dotyczące zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych Państw Członkowskich, które mają na celu ustanowienie i funkcjonowanie rynku wewnętrznego.

[...]

W tytule XX „Środowisko”:

Artykuł 192

(dawny artykuł 175 TWE)

1. Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą i po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym oraz Komitetem Regionów, decydują o działaniu służącym osiągnięciu celów określonych w artykule 191, które ma być podjęte przez Unię.

2. Na zasadzie odstępstwa od procedury decyzyjnej przewidzianej w ustępie 1 i bez uszczerbku dla artykułu 114, Rada, stanowiąc jednomyślnie zgodnie ze specjalną procedurą ustawodawczą i po konsultacji z Parlamentem Europejskim, Komitetem Ekonomiczno-Społecznym i Komitetem Regionów, uchwala:

a) przepisy przede wszystkim o charakterze fiskalnym;

b) środki wpływające na:

– zagospodarowanie przestrzenne,

– zarządzanie ilościowe zasobami wodnymi, w sposób pośredni lub bezpośredni wpływające na dostępność tych zasobów,

– przeznaczenie gruntów, z wyjątkiem kwestii zarządzania odpadami;

c) środki wpływające znacząco na wybór państwa członkowskiego między różnymi źródłami energii i ogólną strukturę jego zaopatrzenia w energię.

Rada, stanowiąc jednomyślnie na wniosek Komisji i po konsultacji z Parlamentem Europejskim, Komitetem Ekonomiczno-Społecznym i Komitetem Regionów, może postanowić o stosowaniu zwykłej procedury ustawodawczej do dziedzin, o których mowa w akapicie pierwszym.

3. Ogólne programy działania określające cele priorytetowe, które mają być osiągnięte, uchwalane są przez Parlament Europejski i Radę, stanowiące zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą i po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym oraz Komitetem Regionów.

Środki niezbędne do realizacji tych programów są przyjmowane na warunkach przewidzianych w ustępie 1 lub 2, zależnie od przypadku.

[...]

W tytule XXI „Energetyka”:

Artykuł 194 ustęp 2

2. Bez uszczerbku dla stosowania innych postanowień Traktatów, Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, ustanawiają środki niezbędne do osiągnięcia celów, o których mowa w ustępie 1. Środki te są przyjmowane po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym i Komitetem Regionów. Nie naruszają one prawa państwa członkowskiego do określania warunków wykorzystania jego zasobów energetycznych, wyboru między różnymi źródłami energii i ogólnej struktury jego zaopatrzenia w energię, bez uszczerbku dla artykułu 192 ustęp 2 litera c).

W części siódmej TFUE zatytułowanej „Postanowienia ogólne i końcowe”:

Artykuł 337

(dawny artykuł 284 TWE)

W celu wypełnienia zadań, które są jej powierzone, Komisja może zbierać wszelkie informacje i dokonywać wszelkich niezbędnych weryfikacji w granicach i na warunkach określonych przez Radę stanowiącą zwykłą większością zgodnie z postanowieniami Traktatów.

Ponadto, biorąc pod uwagę dokonane odniesienia, należy przeanalizować następujące artykuły:

Artykuł 26

(dawny artykuł 14 TWE)

1. Unia przyjmuje środki w celu ustanowienia lub zapewnienia funkcjonowania rynku wewnętrznego zgodnie z odpowiednimi postanowieniami Traktatów.

2. Rynek wewnętrzny obejmuje obszar bez granic wewnętrznych, w którym jest zapewniony swobodny przepływ towarów, osób, usług i kapitału, zgodnie z postanowieniami Traktatów.

3. Rada, stanowiąc na wniosek Komisji, ustala wytyczne i warunki niezbędne do zapewnienia zrównoważonego postępu we wszystkich odpowiednich sektorach.

Artykuł 90

(dawny artykuł 70 TWE)

Cele Traktatów, w odniesieniu do kwestii uregulowanych w niniejszym tytule, są realizowane w ramach wspólnej polityki transportowej.

Artykuł 191 ustęp 1

(dawny artykuł 174 TWE)

1. Polityka Unii w dziedzinie środowiska przyczynia się do osiągania następujących celów:

– zachowania, ochrony i poprawy jakości środowiska,

– ochrony zdrowia ludzkiego,

– ostrożnego i racjonalnego wykorzystywania zasobów naturalnych,

– promowania na płaszczyźnie międzynarodowej środków zmierzających do rozwiązywania regionalnych lub światowych problemów w dziedzinie środowiska, w szczególności zwalczania zmian klimatu.

Artykuł 194 ustęp 1

1. W ramach ustanawiania lub funkcjonowania rynku wewnętrznego oraz z uwzględnieniem potrzeby zachowania i poprawy stanu środowiska, polityka Unii w dziedzinie energetyki ma na celu, w duchu solidarności między państwami członkowskimi:

a) zapewnienie funkcjonowania rynku energii;

b) zapewnienie bezpieczeństwa dostaw energii w Unii;

c) wspieranie efektywności energetycznej i oszczędności energii, jak również rozwoju nowych i odnawialnych form

energii; oraz

d) wspieranie wzajemnych połączeń między sieciami energii.

III – Orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie wyboru podstawy prawnej

Trybunał Sprawiedliwości tradycyjnie rozpatrzył kwestię właściwej podstawy prawnej jako zagadnienie o konstytucyjnym znaczeniu, gwarantując zgodność z zasadą przyznania kompetencji (art. 5 TUE) i określając charakter i zakres kompetencji Unii(3). Wybór podstawy prawnej nie jest zatem uznaniowy. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości „wybór podstawy prawnej wspólnotowego aktu prawnego musi być oparty na obiektywnych czynnikach, które mogą zostać poddane kontroli sądowej; należą do nich w szczególności cel i treść danego aktu”(4). Wybór niewłaściwej podstawy prawnej może zatem uzasadniać uchylenie danego aktu. W tym kontekście wybór podstawy prawnej nie może zależeć wyłącznie od przekonania instytucji co do zamierzonego celu. Chęć aktywniejszego udziału danej instytucji w przyjęciu aktu prawnego, okoliczności przyjęcia tego aktu ani praca wykonana w odniesieniu do innych aspektów wchodzących w zakres działania objętego danym aktem również nie są istotne dla określenia właściwej podstawy prawnej(5).

W przypadku gdy analiza aktu prawnego wykaże, że wyznaczono takiemu aktowi dwa cele lub ma on dwie części składowe, a jeden z tych aspektów można zidentyfikować jako główny lub przeważający, podczas gdy drugi jest jedynie pomocniczy, wówczas ten akt prawny należy wydać na pojedynczej podstawie prawnej, tj. na tej podstawie, która wymagana jest z racji głównego lub przeważającego celu lub takiej części składowej(6). Jeżeli jednak dany akt prawny ma jednocześnie kilka celów lub elementów składowych, które są nierozerwalnie związane, a żaden z nich nie jest drugorzędny lub niebezpośredni w stosunku do innego (innych), taki akt prawny musi zostać wydany na różnych odpowiednich podstawach prawnych,(7) o ile procedury określone dla tych podstaw prawnych nie są nie do pogodzenia z uprawnieniami Parlamentu Europejskiego i ich nie podważają.(8)

IV - Cel i treść wniosku

Jak stwierdziła Komisja w swoim uzasadnieniu, wniosek ma na celu „pomóc Komisji w monitorowaniu i egzekwowaniu przepisów dotyczących rynku wewnętrznego dzięki umożliwieniu jej uzyskania w stosownym czasie kompleksowych i wiarygodnych informacji ilościowych i jakościowych od wybranych uczestników rynku poprzez precyzyjnie ukierunkowane wezwania do udzielenia informacji”. Komisja stwierdza następnie, że „celem niniejszej inicjatywy jest usprawnienie dostępu Komisji do informacji rynkowych niezbędnych do wypełniania zadań powierzonych jej na mocy art. 17 TUE, w celu zaradzenia poważnym problemom związanym ze stosowaniem przepisów dotyczących rynku wewnętrznego”.

W motywie 23 stwierdza się, że celem wniosku jest „ułatwienie Komisji dostępu do informacji rynkowych niezbędnych do wypełniania jej zadań w celu osiągnięcia sprawnie funkcjonującego rynku wewnętrznego”.

Komisja wyjaśnia w motywie 1, że „w niektórych przypadkach niepełne informacje mające wpływ na działania Komisji związane ze stosowaniem prawa Unii w dziedzinie rynku wewnętrznego zwiększają ryzyko powstania trudności w handlu na rynku wewnętrznym, spowodowanych nieskoordynowanymi krajowymi działaniami w zakresie egzekwowania przepisów lub niejednolitym opracowywaniem krajowych rozwiązań regulacyjnych w odpowiedzi na te problemy”. W motywie 3 stwierdza się, że „wykrywanie takich trudności oraz, w stosownych przypadkach, stawianie im czoła w skuteczny i efektywny sposób wymaga dostępu w odpowiednim czasie do kompleksowych, ścisłych i wiarygodnych informacji ilościowych i jakościowych”.

W szczególności, działając jako strażniczka Traktatów zgodnie z art. 17 ust. 1 TUE, Komisja wymagałaby dostępu do wszystkich istotnych informacji faktycznych. Niemniej jednak Komisja nie zawsze może mieć możliwość oparcia się na informacjach przedstawianych przez skarżących lub państwa członkowskie (motyw 5). W motywie 4 przypomina się, że Komisja sama w sobie nie posiada uprawnień do prowadzenia dochodzeń pomagających jej w egzekwowaniu prawa Unii w dziedzinie rynku wewnętrznego oraz że istniejące uprawnienia do prowadzenia dochodzeń dotyczące reguł konkurencji „są ograniczone ich podstawą prawną do określonych obszarów i nie pozwalają na gromadzenie i wykorzystywanie zgromadzonych informacji do celów innej polityki związanej z rynkiem wewnętrznym”.

Dlatego, jak stwierdza się w motywie 8, Komisja powinna być upoważniona, w ostateczności, do wzywania przedsiębiorstw i związków przedsiębiorstw do bezpośredniego udzielenia jej, w stosownym terminie, kompleksowych, ścisłych i wiarygodnych rynkowych informacji ilościowych i jakościowych, jeżeli inne źródła informacji okazały się niedostępne, niewystarczające lub nieodpowiednie.

Celem takiego upoważnienia jest „zapewnienie Komisji dodatkowej możliwości ustalania faktów, w przypadku gdy jest to wymagane wyłącznie w celu wypełnienia zadania powierzonego Komisji na mocy TFUE, polegającego na zapewnieniu stosowania prawa Unii w odniesieniu do celu, jakim jest ustanowienie i zapewnienie funkcjonowania rynku wewnętrznego”. W motywie 10 wyjaśnia się, że „celem takiego upoważnienia nie jest nadanie Komisji nowych uprawnień w zakresie egzekwowania przepisów, takich jak w szczególności prawo do ścigania naruszeń prawa Unii w obszarze rynku wewnętrznego przez indywidualnych uczestników rynku”.

Ponadto w motywie 10 wyjaśnia się, że „w interesie ustanowienia w pełni funkcjonującego rynku wewnętrznego” zakres SMIT obejmuje te sektory gospodarki w obrębie rynku wewnętrznego, dla których przewidziano w TFUE wspólne polityki, a mianowicie rolnictwo i rybołówstwo (z wyłączeniem ochrony żywych zasobów morza), transport, środowisko i energetykę.

Motyw 12 podaje, że „celem wspomnianych wezwań jest rozwiązanie przypuszczalnego [...] poważnego problemu związanego ze stosowaniem prawa Unii w dziedzinach rynku wewnętrznego, rolnictwa i rybołówstwa (z wyłączeniem ochrony żywych zasobów morza), transportu, środowiska i energetyki”.

W motywie 14 Komisja wskazuje, że „środek dochodzeniowy jest szczególnie użyteczny [...] przy zapewnianiu przez Komisję stosowania prawa Unii w dziedzinie rynku wewnętrznego” oraz „jest również użyteczny przy wszelkich późniejszych działaniach w zakresie egzekwowania przepisów prowadzonych przez zainteresowane państwa członkowskie, które to działania wymagałyby wykorzystania stosownych informacji zgromadzonych dzięki zastosowaniu tego środka i ujawnionych przez Komisję zainteresowanym państwom członkowskim” i „mógłby być również użyteczny (...) i mógłby się przyczynić do powstania lub opracowania rozwiązań regulacyjnych”. W motywie 15 stwierdza się, że „Komisja powinna mieć możliwość egzekwowania stosowania się do wezwań o udzielenie informacji [...] przy pomocy proporcjonalnych grzywien i okresowych kar pieniężnych nakładanych w drodze decyzji”. W końcu w motywie 20 Komisja potwierdza „wyjątkowość środka dochodzeniowego przewidzianego w niniejszym rozporządzeniu”.

Jeśli chodzi o treść, w art. 1 wyjaśnia się, że w rozporządzeniu ustanawia się przepisy dotyczące warunków, na jakich Komisja może wzywać przedsiębiorstwa i związki przedsiębiorstw do przekazania informacji wymaganych do wykonania zadań powierzonych Komisji w związku z dziedzinami, o których mowa w art. 2, oraz procedury, którą należy stosować, wzywając do udzielenia takich informacji. Dziedziny, o których mowa w art. 2 to rynek wewnętrzny, o którym mowa w art. 26 ust. 2 Traktatu, rolnictwo i rybołówstwo (z wyłączeniem ochrony żywych zasobów morza), transport, środowisko i energetyka. Art. 3 zawiera definicje mikrojednostki, małej jednostki i średniej jednostki. Art. 4 nadaje Komisji prawo bezpośredniego wzywania przedsiębiorstw i związków przedsiębiorstw do udzielenia informacji w celu zaradzenia poważnemu problemowi związanemu ze stosowaniem prawa Unii, który zagraża realizacji ważnego celu polityki Unii. Art. 5 ust. 2 lit. a) odnosi się do tego domniemanego poważnego problemu o skali transgranicznej.

W rozdziale II wniosku określono warunki i procedurę dotyczące wzywania do udzielenia informacji. Komisja może wykorzystywać SMIT jako środek ostateczny, gdy informacje dostępne dla Komisji nie są wystarczające lub odpowiednie i nie można ich uzyskać w stosownym terminie z powodów określonych w wyczerpującym wykazie. W rozdziale III wniosku przewidziano sankcje w przypadku, gdy przedsiębiorstwo nie udzieli informacji lub przekazuje jedynie niepełne, nieścisłe lub wprowadzające w błąd informacje, przyznając Komisji uprawnienie do nakładania grzywien i okresowych kar pieniężnych.

V – Analiza i określenie właściwej podstawy prawnej

Komisja oparła wniosek na art. 43 ust. 2, art. 91, 100, 114, 192, art. 194 ust. 2 i art. 337 TFUE.

W dokumencie roboczym przygotowanym przez służby Komisji dotyczącym wyboru podstawy prawnej przyjętej we wniosku, dokonano rozróżnienia między dwoma zestawami podstaw prawnych: z jednej strony art. 337 TFUE, a z drugiej strony art. 114 TFUE, a także art. 43 ust. 2, art. 91, 100, 192 i art. 194 ust. 2.

Artykuł 337 TFUE przewiduje, że w celu wypełnienia zadań, które są jej powierzone, Komisja może zbierać wszelkie informacje i dokonywać wszelkich niezbędnych weryfikacji w granicach i na warunkach określonych przez Radę stanowiącą zwykłą większością zgodnie z postanowieniami Traktatów.

Zgodnie z orzecznictwem art. 114 TFUE stanowi właściwą podstawę prawną dla środków służących zbliżeniu przepisów mających rzeczywiście na celu poprawę warunków ustanowienia i funkcjonowania rynku wewnętrznego przez usunięcie lub zapobieganie powstawaniu przeszkód dla podstawowych swobód lub zakłóceń konkurencji(9).

Zgodnie z art. 43 ust. 2 TFUE Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, ustanawiają wspólną organizację rynków rolnych przewidzianą w artykule 40 ustęp 1, jak również inne przepisy niezbędne dla osiągnięcia celów wspólnej polityki rolnej i rybołówstwa.

Zgodnie z art. 91 TFUE Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, przyjmują wszelkie właściwe przepisy służące osiągnięciu celów Traktatów w ramach wspólnej polityki transportowej. Artykuł 91 TFUE ma zastosowanie do transportu kolejowego, drogowego i żeglugi śródlądowej (art. 100 ust. 1 TFUE). Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, mogą ustanowić odpowiednie przepisy dotyczące transportu morskiego i lotniczego.

Artykuł 192 przewiduje przyjmowanie środków w dziedzinie środowiska. Artykuł 192 ust. 1 TFUE przewiduje, że Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, decydują o działaniu służącym osiągnięciu celów polityki Unii w dziedzinie środowiska, które ma być podjęte przez Unię. Niektóre środki w zakresie unijnej polityki w dziedzinie środowiska uchwala Rada, stanowiąc jednomyślnie zgodnie ze specjalną procedurą ustawodawczą i po konsultacji z Parlamentem Europejskim (art. 192 ust. 2). Zgodnie z art. 192 ust. 3 ogólne programy działania określające cele priorytetowe, które mają być osiągnięte, uchwalane są przez Parlament Europejski i Radę, stanowiące zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą.

Zgodnie z art. 194 ust. 2 TFUE Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, ustanawiają środki niezbędne do osiągnięcia celów polityki Unii w dziedzinie energetyki.

Zdaniem Trybunału podstawę prawną aktu należy ustalić z uwzględnieniem jego celu i treści.

Jak wspomniano powyżej, celem wniosku jest umożliwienie Komisji wypełniania zadań powierzonych jej na mocy TFUE, polegających na zapewnieniu stosowania prawa Unii w odniesieniu do celu, jakim jest ustanowienie i zapewnienie funkcjonowania rynku wewnętrznego. Dokładniej, głównym celem SMIT jest zapewnienie Komisji narzędzia do zbierania informacji niezbędnych do wykonywania zadań powierzonych jej na mocy Traktatu w odniesieniu do określonych obszarów.

Zgodnie z orzecznictwem art. 337 TFUE nadaje Komisji ogólne uprawnienia do zbierania wszelkich informacji potrzebnych do wypełnienia zadań powierzonych jej na mocy Traktatów, w granicach i na warunkach określonych przez Radę. Postanowienie to stanowi podstawę prawną dla aktów dotyczących ogólnej działalności Komisji polegającej na zbieraniu informacji, tak aby takie akty nie musiały opierać się na różnych postanowieniach traktatowych, które wyznaczają Komisji konkretne zadania, przy czym nie wymaga, by zbieranie tych informacji było niezbędne do wypełnienia celów jakiejś określonej polityki Unii(10).

Trybunał orzekł, że w celu ustalenia, czy podstawę prawną aktu Unii mającego na celu zbieranie informacji w określonym sektorze stanowi art. 337 TFUE czy inna konkretna podstawa prawna, należy zbadać, czy omawiany akt, w świetle swojego celu i treści, można uznać za niezbędny do osiągnięcia celów wyznaczonych konkretnie dla danej polityki Unii.

W art. 2 wniosku stwierdza się, że SMIT stosuje się w określonych dziedzinach. W związku z tym ściśle wiąże się z celami polityk Unii wymienionych w tym artykule. Narzędzie informacyjne jest jednak częścią ogólnej strategii egzekwowania prawa mającej na celu poprawę ogólnej zgodności z zasadami jednolitego rynku i ogólnie z prawem Unii. Działalność polegająca na zbieraniu informacji, którą Komisja może prowadzić, obejmuje jedynie działalność, która jest prowadzona w celu wspierania Komisji w wypełnianiu jej zadań związanych z wdrażaniem i egzekwowaniem prawa Unii. Wydaje się, że wniosek nie przewiduje żadnych przepisów dotyczących włączenia SMIT w ramy przepisów Unii dotyczących rynku wewnętrznego lub któregokolwiek z konkretnych sektorów, o których mowa w art. 2 wniosku. Wydaje się, że celem SMIT nie jest osiągnięcie celów konkretnie przypisanych w ramach jednej lub większej liczby konkretnych polityk Unii, lecz raczej rozwiązanie trudności we wdrażaniu i stosowaniu prawa Unii w określonych obszarach.

W związku z powyższym, biorąc pod uwagę horyzontalny charakter SMIT oraz fakt, że związek z dziedzinami polityki wymienionymi w art. 2 wydaje się raczej jedynie pomocniczy, art. 43 ust. 2, art. 91, 114, 100, 192 i 194 ust. 2 nie są odpowiednimi podstawami prawnymi dla wniosku.

W odniesieniu do art. 337 TFUE należy zauważyć, że wniosek nie tylko upoważnia Komisję do wzywania przedsiębiorstw i związków przedsiębiorstw do udzielenia informacji. We wniosku w istocie stwierdza się, że ustanawia on wyjątkowy środek dochodzeniowy dla Komisji i środek wykonawczy. W szczególności jego rozdział III dotyczący grzywien i okresowych kar pieniężnych wykazuje silne podobieństwo do przepisów dotyczących sankcji w rozporządzeniu (WE) nr 1/2003, rozporządzeniu Rady (WE) nr 139/2004 i rozporządzeniu Rady (UE) 2015/1589. Niemniej jednak podstawa prawna dla tych aktów, która pozwala na nakładanie grzywien i okresowych kar pieniężnych, jest ściśle ograniczona do spraw dotyczących konkurencji, jest wyraźnie przewidziana w Traktacie, nie wymagała odwołania się do art. 339 TFUE i nie ma zastosowania do innych polityk związanych z rynkiem wewnętrznym. W przypadku SMIT podstawa prawna przewidziana przez Komisję, a mianowicie art. 337 TFUE, upoważnia Komisję jedynie do zbierania informacji i dokonywania weryfikacji niezbędnych do wykonywania powierzonych jej zadań bez przyznawania jej dodatkowych uprawnień w tym zakresie.

VI – Wniosek i zalecenie

W związku z powyższym należy stwierdzić, że art. 43 ust. 2, art. 91, 114, 100, 192 i art. 194 ust. 2 TFUE nie stanowią odpowiednich podstaw prawnych SMIT w formie zaproponowanej przez Komisję oraz że obecny cel i treść wniosku wykraczają poza uprawnienia określone w art. 337 TFUE.

Na posiedzeniu w dniu 10 września 2018 r. Komisja Prawna – 12 głosami za, przy braku głosów przeciw i 2 głosach wstrzymujących się(11) – postanowiła zalecić, że art. 43 ust. 2, art. 91, 114, 100, 192 i art. 194 ust. 2 TFUE nie stanowią odpowiednich podstaw prawnych SMIT w formie zaproponowanej przez Komisję oraz że obecny cel i treść wniosku wykraczają poza uprawnienia określone w art. 337 TFUE.

Z wyrazami szacunku

Pavel Svoboda

(1)

COM(2017)0257 final.

(2)

Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów – Usprawnianie jednolitego rynku: więcej możliwości dla obywateli i przedsiębiorstw – 28.10.2015 r., COM(2015)0550 final, s. 17.

(3)

Opinia 2/00, Zb.Orz. 2001, s. I-9713, pkt 5.

(4)

Sprawa C-411/06 Komisja przeciwko Parlamentowi i Radzie Zb.Orz. 2009, s. I-7585, pkt 45.

(5)

Sprawa C-269/97 Komisja przeciwko Radzie, Zb.Orz. 2000, s. I-2257, pkt 44.

(6)

Sprawa C-491/01, British American Tobacco (Investments) i Imperial Tobacco, EU:C:2002:741, pkt 94. T-526/10, Inuit Tapiriit Kanatami, EU:T:2013:215, pkt 66

(7)

Sprawa C-211/01 Komisja przeciwko Radzie, Zb.Orz. 2003, s. I-08913, pkt 40; Sprawa C-178/03 Komisja przeciwko Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, Zb.Orz. 2006, s. I-107, pkt 43–56.

(8)

Sprawa C-300/89 Komisja przeciwko Radzie (Dwutlenek tytanu), Zb.Orz. 1991, s. I-2867, pkt 17–25; Sprawa C-268/94 Portugalia przeciwko Radzie, Zb.Orz. 1996, s. I-6177.

(9)

Zob. np. sprawa C-217/04 Zjednoczone Królestwo przeciwko Parlamentowi i Radzie („ENISA”), Zb.Orz. 2006 s. I-3771, pkt 42.

(10)

Sprawa C-490/10, Parlament przeciwko Radzie, EU:C:2012:525, pkt 63–64.

(11)

W trakcie głosowania końcowego obecni byli: Pavel Svoboda (przewodniczący), Mady Delvaux, Laura Ferrara (wiceprzewodnicząca), Axel Voss (sprawozdawca komisji opiniodawczej), Alex Mayer (zastępujący Mary Honeyball zgodnie z art. 200 ust. 2 Regulaminu), Joëlle Bergeron, Geoffroy Didier, Pascal Durand, Sylvia-Yvonne Kaufmann, Julia Reda, Evelyn Regner, Virginie Rozière, Francis Zammit Dimech, Tadeusz Zwiefka.


PROCEDURA W KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

Tytuł

Określenie warunków i procedury, zgodnie z którymi Komisja może wzywać przedsiębiorstwa i związki przedsiębiorstw do udzielenia informacji związanych z rynkiem wewnętrznym i powiązanymi dziedzinami

Odsyłacze

COM(2017)0257 – C8-0140/2017 – 2017/0087(COD)

Data przedstawienia w PE

2.5.2017

 

 

 

Komisja przedmiotowo właściwa

       Data ogłoszenia na posiedzeniu

IMCO

31.5.2017

 

 

 

Komisje wyznaczone do wydania opinii

       Data ogłoszenia na posiedzeniu

ECON

31.5.2017

JURI

31.5.2017

 

 

Opinia niewydana

       Data decyzji

ECON

29.5.2017

JURI

29.5.2017

 

 

Sprawozdawcy

       Data powołania

Eva Maydell

30.5.2017

 

 

 

Zastrzeżenia do podstawy prawnej

       Data wydania opinii JURI

JURI

10.9.2018

 

 

 

Rozpatrzenie w komisji

11.10.2017

21.11.2017

11.7.2018

 

Data przyjęcia

12.7.2018

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

31

4

2

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

John Stuart Agnew, Pascal Arimont, Dita Charanzová, Carlos Coelho, Sergio Gaetano Cofferati, Anna Maria Corazza Bildt, Daniel Dalton, Nicola Danti, Dennis de Jong, Pascal Durand, Maria Grapini, Liisa Jaakonsaari, Eva Maydell, Marlene Mizzi, Nosheena Mobarik, Jiří Pospíšil, Christel Schaldemose, Andreas Schwab, Olga Sehnalová, Jasenko Selimovic, Ivan Štefanec, Catherine Stihler, Richard Sulík, Róża Gräfin von Thun und Hohenstein, Mylène Troszczynski, Mihai Ţurcanu, Anneleen Van Bossuyt, Marco Zullo

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Biljana Borzan, Birgit Collin-Langen, Julia Reda, Marc Tarabella, Matthijs van Miltenburg, Sabine Verheyen

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Asim Ademov, Isabella De Monte, Sylvie Goddyn

Data złożenia

12.9.2018


GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGOW KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

31

+

ALDE

Dita Charanzová, Matthijs van Miltenburg, Jasenko Selimovic

ECR

Daniel Dalton, Nosheena Mobarik, Richard Sulík, Anneleen Van Bossuyt

EFDD

Marco Zullo

GUE/NGL

Dennis de Jong

PPE

Asim Ademov, Pascal Arimont, Carlos Coelho, Birgit Collin-Langen, Anna Maria Corazza Bildt, Eva Maydell, Jiří Pospíšil, Andreas Schwab, Ivan Štefanec, Róża Gräfin von Thun und Hohenstein, Mihai Ţurcanu, Sabine Verheyen

S&D

Biljana Borzan, Sergio Gaetano Cofferati, Nicola Danti, Isabella De Monte, Maria Grapini, Liisa Jaakonsaari, Marlene Mizzi, Christel Schaldemose, Olga Sehnalová, Catherine Stihler

4

-

EFDD

John Stuart Agnew

S&D

Marc Tarabella

VERTS/ALE

Pascal Durand, Julia Reda

2

0

ENF

Sylvie Goddyn, Mylène Troszczynski

Objaśnienie używanych znaków:

+  :  za

-  :  przeciw

0  :  wstrzymało się

Ostatnia aktualizacja: 21 września 2018Informacja prawna - Polityka ochrony prywatności