Procedura : 2019/2098(DEC)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A9-0079/2020

Teksty złożone :

A9-0079/2020

Debaty :

Głosowanie :

Teksty przyjęte :

P9_TA(2020)0121

<Date>{05/03/2020}5.3.2020</Date>
<NoDocSe>A9-0079/2020</NoDocSe>
PDF 250kWORD 89k

<TitreType>SPRAWOZDANIE</TitreType>

<Titre>w sprawie absolutorium z wykonania budżetu agencji Unii Europejskiej za rok budżetowy 2018: wyniki, zarządzanie finansami i kontrola</Titre>

<DocRef>(2019/2098(DEC))</DocRef>


<Commission>{CONT}Komisja Kontroli Budżetowej</Commission>

Sprawozdawca: <Depute>Ryszard Czarnecki</Depute>

POPRAWKI
1. PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
 OPINIA KOMISJI ZATRUDNIENIA I SPRAW SOCJALNYCH
 OPINIA KOMISJI WOLNOŚCI OBYWATELSKICH, SPRAWIEDLIWOŚCI I SPRAW WEWNĘTRZNYCH
 INFORMACJE O PRZYJĘCIU PRZEZ KOMISJĘ PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWĄ
 GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGO W KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

1. PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie absolutorium z wykonania budżetu agencji Unii Europejskiej za rok budżetowy 2018: wyniki, zarządzanie finansami i kontrola

(2019/2098(DEC))

Parlament Europejski,

 uwzględniając swoje decyzje w sprawie absolutorium z wykonania budżetu agencji Unii Europejskiej za rok budżetowy 2018,

 uwzględniając sprawozdanie Komisji z działań podjętych w następstwie udzielenia absolutorium za rok budżetowy 2017 (COM(2019)0334),

 uwzględniając sprawozdanie roczne Trybunału Obrachunkowego dotyczące rocznych sprawozdań finansowych agencji za rok budżetowy 2018 wraz z odpowiedziami agencji[1],

 uwzględniając przygotowany przez Europejski Trybunał Obrachunkowy przegląd punktowy w trybie pilnym pt. „Sprawozdawczość w zakresie zrównoważonego rozwoju – podsumowanie działań instytucji i agencji UE”,

 uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012 z dnia 25 października 2012 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002[2], w szczególności jego art. 1 ust. 2 i art. 208,

 uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012[3], w szczególności jego art. 68 i 70,

 uwzględniając rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 1271/2013 z dnia 30 września 2013 r. w sprawie ramowego rozporządzenia finansowego dotyczącego organów, o których mowa w art. 208 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012[4], w szczególności jego art. 110,

 uwzględniając rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2019/715 z dnia 18 grudnia 2018 r. w sprawie ramowego rozporządzenia finansowego dotyczącego organów utworzonych na podstawie TFUE oraz Traktatu Euratom, o których mowa w art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046[5], w szczególności jego art. 105,

 uwzględniając art. 100 Regulaminu i załącznik V do Regulaminu,

 uwzględniając opinie przedstawione przez Komisję Zatrudnienia i Spraw Socjalnych oraz Komisję Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych,

 uwzględniając sprawozdanie Komisji Kontroli Budżetowej (A9-0079/2020),

A. mając na uwadze, że w niniejszej rezolucji przedstawiono, w odniesieniu do każdego organu, o którym mowa w art. 208 rozporządzenia (UE, Euratom) nr 966/2012 i art. 70 rozporządzenia (UE, Euratom) nr 2018/1046, uwagi przekrojowe towarzyszące decyzjom o udzieleniu absolutorium, zgodnie z art. 110 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 1271/2013 oraz art. 3 załącznika V do Regulaminu Parlamentu Europejskiego;

B. mając na uwadze, że w ramach procedury udzielania absolutorium organ udzielający absolutorium podkreśla szczególnie konieczność dalszego wdrażania koncepcji budżetowania celowego, rozliczalności instytucji unijnych i właściwego zarządzania zasobami ludzkimi;

1. podkreśla, że agencje mają duży wpływ na kształtowanie polityki, proces podejmowania decyzji i realizację programów w obszarach o kluczowym znaczeniu dla obywateli europejskich, np. w dziedzinie bezpieczeństwa, ochrony, zdrowia, badań naukowych, spraw gospodarczych, wolności i wymiaru sprawiedliwości; przypomina o znaczeniu zadań wykonywanych przez agencje i ich bezpośrednim wpływie na codzienne życie obywateli Unii; przypomina też o znaczeniu, jakie ma niezależność agencji, w szczególności autonomia agencji regulacyjnych i tych agencji, których zadaniem jest niezależne gromadzenie informacji; przypomina, że głównym powodem ustanowienia agencji było wprowadzenie systemów unijnych, ułatwienie wdrażania jednolitego rynku europejskiego oraz dokonywanie niezależnych ocen technicznych i naukowych; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje ogólnie skuteczną działalność agencji;

2. z zadowoleniem przyjmuje widoczne postępy agencji w reagowaniu na żądania i zalecenia wyrażone w ramach rocznych procedur udzielania absolutorium; z satysfakcją zauważa, że zgodnie z rocznym sprawozdaniem Europejskiego Trybunału Obrachunkowego (zwanego dalej „Trybunałem”) dotyczącym agencji unijnych za rok budżetowy 2018 (zwanym dalej „sprawozdaniem Trybunału”) Trybunał wydał opinię bez zastrzeżeń na temat wiarygodności rozliczeń wszystkich agencji; zauważa ponadto, że Trybunał wydał opinie bez zastrzeżeń co do dochodów leżących u podstaw rozliczeń wszystkich agencji; zwraca uwagę, że Trybunał wydał opinie bez zastrzeżeń co do legalności i prawidłowości płatności leżących u podstaw rozliczeń w odniesieniu do wszystkich agencji z wyjątkiem Europejskiego Urzędu Wsparcia w dziedzinie Azylu (EASO); zauważa, że w odniesieniu do EASO Trybunał wydał uzasadnienie wydania opinii z zastrzeżeniem w odniesieniu do ustaleń za lata budżetowe 2016 i 2017 dotyczących legalności i prawidłowości płatności, ale że z wyjątkiem lat budżetowych 2016 i 2017 Trybunał jest zdania, że płatności EASO leżące u podstaw rocznego sprawozdania finansowego za rok zakończony 31 grudnia 2018 r. są legalne i prawidłowe we wszystkich istotnych aspektach; dostrzega stałe postępy EASO w realizacji reform i planów działań naprawczych;

3. stwierdza, że w 2018 r. budżet 32 unijnych agencji zdecentralizowanych wynosił około 2 590 000 000 EUR w środkach na zobowiązania, co stanowi wzrost o około 10,22 % w porównaniu z 2017 r., oraz 2 360 000 000 EUR w środkach na płatności, co stanowi wzrost o 5,13 % w porównaniu z 2017 r.; ponadto zwraca uwagę, że z 2 360 000 000 EUR około 1 700 000 000 EUR pochodziło z budżetu ogólnego Unii, co stanowi 72,16 % całkowitego finansowania agencji w 2018 r. (72,08 % w 2017 r.); przyjmuje ponadto do wiadomości, że ok. 657 000 000 EUR pochodziło z opłat i należności oraz ze składek przekazywanych bezpośrednio przez państwa uczestniczące;

4. przypomina o swoim wniosku o usprawnienie i przyspieszenie procedury udzielania absolutorium tak, aby decyzję o udzieleniu absolutorium podejmowano bezpośrednio po roku, którego ono dotyczy, co pozwoli zakończyć procedurę w ciągu roku następującego po danym roku budżetowym; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje pozytywne działania i dobrą współpracę z siecią agencji Unii Europejskiej („Sieć”) i poszczególnymi agencjami, zwłaszcza z Trybunałem, co unaocznia potencjał usprawnienia i przyspieszenia procedury z ich strony; docenia dotychczasowe osiągnięcia i zachęca wszystkie zainteresowane strony do kontynuowania wysiłków na rzecz dalszych postępów w tej procedurze;

Główne rodzaje ryzyka i zalecenia wskazane przez Trybunał

5. z zadowoleniem zauważa, że Trybunał uznał w sprawozdaniu ogólne ryzyko dla wiarygodności rozliczeń za niskie we wszystkich agencjach, ponieważ ich sprawozdania finansowe opierają się na powszechnie przyjętych międzynarodowych standardach rachunkowości oraz ponieważ w przeszłości stwierdzono jedynie nieliczne istotne błędy; stwierdza jednak, że rosnąca liczba umów o delegowaniu zadań zawartych z Komisją, na mocy których agencjom przyznaje się pewne dodatkowe zadania i dochody, stanowi wyzwanie z punktu widzenia spójności i przejrzystości księgowości stosowanej w agencjach;

6. stwierdza, że w sprawozdaniu ryzyko dla legalności i prawidłowości transakcji leżących u podstaw sprawozdań finansowych agencji Trybunał uznaje za niskie w przypadku większości agencji oraz za średnie w przypadku agencji, które (częściowo) finansują się ze środków własnych i w odniesieniu do których obowiązują szczegółowe przepisy dotyczące naliczania i poboru wkładów i opłat za usługi od podmiotów gospodarczych lub państw współpracujących; zauważa, że ryzyko dla legalności i prawidłowości transakcji leżących u podstaw sprawozdań finansowych agencji Trybunał uznaje za średnie, lecz że waha się ono od poziomu niskiego do wysokiego w zależności od tytułu budżetowego; zwraca uwagę, że ryzyko dla tytułu I (wydatki na personel) jest ogólnie niskie, w tytule II (wydatki administracyjne) ryzyko uznaje się za średnie, a w tytule III (wydatki operacyjne) ryzyko uznaje się za niskie do wysokiego, w zależności od agencji i charakteru wydatków operacyjnych; zwraca uwagę, że źródłem wysokiego ryzyka są zazwyczaj zamówienia publiczne i dotacje, co Trybunał powinien uwzględnić przy wyborze kolejnej próby przyszłych kontroli i audytów;

7. zauważa, że zgodnie ze sprawozdaniem Trybunału ryzyko związane z należytym zarządzaniem finansami jest średnie i zidentyfikowano je głównie w dziedzinach technologii informacyjnych (IT) i zamówień publicznych; ubolewa, że systemy IT i zamówienia publiczne pozostają obszarami podatnymi na błędy; ponownie wzywa Komisję do zapewnienia dodatkowych szkoleń i wymiany dobrych praktyk zespołom zajmującym się zamówieniami w agencjach;

8. podkreśla, że konieczność posiadania osobnych struktur i procedur administracyjnych przez każdą agencję to zawsze ryzyko braku efektywności administracyjnej i wzywa agencje do zacieśnienia tematycznej współpracy według obszarów kompetencji w celu większej harmonizacji i skutecznego dzielenia się zasobami; wzywa agencje do podjęcia dodatkowych wysiłków na rzecz rozszerzenia zakresu wspólnych usług, co zwiększy efektywność i opłacalność procedur;

9. podkreśla, że w agencjach problemem jest podwójna rola, jaką pełnią ich siedziby – administracyjna i operacyjna –, która nie oferuje agencjom operacyjnej wartości dodanej, dlatego zachęca do podejmowania dalszych działań w celu zlikwidowania niedociągnięć; zachęca agencje do kolokacji z naciskiem na konkretne obszary polityki; zauważa, że Komisja jest odpowiedzialna za przedstawianie propozycji dotyczących ewentualnych połączeń, likwidacji i/lub przekazywania zadań;

10. stwierdza, zgodnie ze sprawozdaniem Trybunału i na podstawie uwag zgłoszonych w poprzednich latach oraz ze względu na oczywiste zmiany zachodzące w polityce UE w pewnych obszarach, że ryzyko dotyczące poziomu współpracy z państwami członkowskimi jest wysokie w przypadku kilku agencji, a mianowicie Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej (Frontex), EASO oraz Europejskiej Agencji Chemikaliów (ECHA); ponawia do Komisji apel o umieszczenie tych kwestii w porządku obrad Rady, aby zacieśnić współpracę między państwami członkowskimi;

11. uznaje, że skuteczna, efektywna i wolna od błędów działalność agencji jest ściśle uzależniona od odpowiedniego poziomu finansowania niezbędnego do prowadzenia działalności operacyjnej i administracyjnej;

Zarządzanie budżetem i finansami

12. zwraca uwagę na odpowiedź Sieci wyrażającą poparcie dla propozycji Parlamentu, aby instytucje unijne otrzymywały konstruktywne informacje zwrotne o negocjacjach w sprawie wieloletnich ram finansowych na okres po 2020 r., oraz że każda z agencji została poproszona o przeprowadzenie analizy wniosku Komisji w sprawie wieloletnich ram finansowych na lata 2021–2027;

13. zauważa, że poziom szczegółowości skontrolowanych sprawozdań z wykonania budżetu niektórych agencji odbiega od poziomu szczegółowości sprawozdań większości agencji, co wskazuje na pilne zapotrzebowanie na jasne wytyczne dotyczące sprawozdawczości agencji na temat budżetu; odnotowuje wysiłki na rzecz spójnej prezentacji rachunków i sprawozdawczości księgowej; zauważa, że w tym roku znowu występują rozbieżności w informacjach i dokumentach ujawnionych przez agencje, zwłaszcza w danych liczbowych dotyczących personelu, w tym w sprawozdaniach dotyczących planu zatrudnienia (stanowiska obsadzone, a także maksymalne liczby stanowisk zatwierdzonych w budżecie Unii); odnotowuje odpowiedź Sieci, że stosuje wytyczne Komisji, które są obecnie poddawane przeglądowi w następstwie nowego rozporządzenia w sprawie ram finansowych i miały być gotowe przed końcem 2019 r.; ponadto ponownie wzywa Komisję, aby w nadchodzących latach automatycznie przekazywała organowi udzielającemu absolutorium oficjalny budżet (w środkach na zobowiązania i w środkach na płatności) oraz dane liczbowe dotyczące pracowników (plan zatrudnienia, pracownicy kontraktowi i oddelegowani eksperci krajowi na dzień 31 grudnia danego roku) z 32 zdecentralizowanych agencji;

Wyniki

14. zachęca agencje i Komisję do dalszego rozwijania i wdrażania zasady budżetowania zadaniowego, do konsekwentnego poszukiwania najskuteczniejszych sposobów zapewnienia wartości dodanej oraz do zbadania możliwych usprawnień w zakresie efektywnego zarządzania zasobami; dostrzega sugestię Trybunału, że publikacja budżetów agencji w podziale na konkretne zadania umożliwiłaby powiązanie zasobów z zadaniami, na realizację których są one wykorzystywane, i uprościłaby przydział środków budżetowych, zwiększyła skuteczność i pomogła ograniczyć niepotrzebne wydatki;

15. zauważa z zadowoleniem, że agencje utworzyły Sieć jako platformę współpracy mającą na celu zwiększanie ich widoczności, wskazywanie i promowanie poprawy wydajności oraz wnoszenie wartości dodanej; dostrzega wartość dodaną Sieci pod względem jej współpracy z Parlamentem i z zadowoleniem przyjmuje jej wysiłki w zakresie koordynacji, gromadzenia i konsolidacji działań i informacji z korzyścią dla instytucji Unii; docenia ponadto wskazówki, jakich Sieć udziela agencjom w ich staraniach na rzecz optymalizacji zdolności do planowania i monitorowania wyników, budżetu i wykorzystywanych zasobów oraz sprawozdawczości w tych kwestiach;

16. z zadowoleniem zauważa, że niektóre agencje skutecznie współpracują w grupach tematycznych (na przykład agencje działające w dziedzinie sprawiedliwości i spraw wewnętrznych[6] i europejskie organy nadzoru[7]); zachęca inne agencje, by w miarę możliwości podejmowały dalszą współpracę z innymi agencjami, nie tylko w tworzeniu wspólnych usług i wypracowywaniu synergii, lecz również we wspólnych obszarach polityki; stwierdza, że większość agencji skupia się na zwiększaniu synergii i dzieleniu się zasobami; stwierdza, że Sieć opracowała internetowy katalog wspólnych usług, głównie usług informatycznych, oraz że w 2018 r. opracowano projekt pilotażowy w celu monitorowania usług wspólnych i korzyści, jakie one przynoszą, oraz że katalog rozszerzono w 2019 r. na wszystkie wspólne usługi;

17. na podstawie sprawozdania Trybunału stwierdza, że w 2018 r. poczyniono postępy we wprowadzaniu SYSPER II, narzędzia zarządzania zasobami ludzkimi opracowanego przez Komisję, które od 2018 r. stosuje pięć dodatkowych agencji; zauważa jednak, że postępy we wdrażaniu są różne, a projekt jest złożony i każda z agencji ma własną specyfikę; w związku z tym zwraca się do Komisji o pomoc we właściwym stosowaniu tego narzędzia; stwierdza ponadto, że zadowalające postępy odnotowano także we wprowadzaniu elektronicznych zamówień publicznych; niemniej jednak szereg agencji nadal wprowadza narzędzia służące do fakturowania elektronicznego opracowane przez Komisję;

18. wyraża zaniepokojenie faktem, że tylko jedna agencja UE – Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej – publikuje sprawozdanie w zakresie zrównoważonego rozwoju; wzywa wszystkie agencje do pełnego włączenia zrównoważonego rozwoju do  sprawozdań, do publikowania sprawozdań w zakresie zrównoważonego rozwoju, obejmujących zarówno funkcjonowanie organizacji, jak i przeprowadzone operacje, oraz do zagwarantowania wiarygodności sprawozdań w zakresie zrównoważonego rozwoju poprzez działania kontrolne;

19. podkreśla, że agencje unijne muszą zwrócić szczególną uwagę na przestrzeganie prawa Unii, poszanowanie zasady proporcjonalności i respektowanie podstawowych zasad rynku wewnętrznego;

20. zachęca agencje do opracowania spójnej polityki na rzecz cyfryzacji usług;

Polityka kadrowa

21. zauważa, że w 2018 r. 32 zdecentralizowane agencje zatrudniały ogółem 7626 urzędników, pracowników zatrudnionych na czas określony, pracowników kontraktowych i oddelegowanych ekspertów krajowych (7324 w 2017 r.), co stanowi wzrost o 3,74 % w porównaniu z poprzednim rokiem;

22. stwierdza, że w 2018 r. na poziomie kadry kierowniczej wyższego szczebla w 6 agencjach udało się osiągnąć zupełną równowagę płci, dobrą równowagę – w 4, ale w 14 agencjach wciąż brak było równowagi (w jednej z nich na tym szczeblu pracowali wyłącznie mężczyźni); wzywa agencje do większych wysiłków na rzecz lepszej równowagi płci wśród kadry zarządzającej;

23. stwierdza ponadto, że w 2018 r. na szczeblu zarządów zupełna równowaga płci istniała w 3 agencjach, dobra równowaga – w 6, a w 21 agencjach wciąż brak było równowagi (w jednej z nich na tym szczeblu pracowali wyłącznie mężczyźni); zwraca się do państw członkowskich i odpowiednich organizacji, które wysyłają przedstawicieli do zarządów, o zadbanie o lepszą równowagę płci przy mianowaniu przedstawicieli do tych organów;

24. zauważa, że tylko jedna z agencji, ESMA, osiągnęła pełną równowagę płci zarówno wśród kadry kierowniczej wyższego szczebla, jak i w zarządzie; z zadowoleniem przyjmuje ten sukces i zachęca inne agencje do pójścia jej śladem;

25. przyjmuje do wiadomości przekazane przez agencje informacje dotyczące równowagi płci wśród kadry kierowniczej wyższego szczebla i w zarządach oraz uwagi niektórych agencji, że nie posiadają kierownictwa wyższego szczebla, z wyjątkiem dyrektora wykonawczego; w związku z tym zwraca się do agencji o przedstawianie w przyszłości danych dotyczących wszystkich kategorii kadry kierowniczej;

26. zachęca agencje do opracowania długoterminowych ram polityki kadrowej, aby uwzględnić równowagę między życiem zawodowym a prywatnym personelu, poradnictwo zawodowe przez całe życie i rozwój kariery zawodowej, równowagę płci, telepracę, niedyskryminację, równowagę geograficzną oraz rekrutację i integrację osób z niepełnosprawnościami;

27. w konkluzji sprawozdania Trybunału zauważa, że w wyniku przeprowadzonego w 2017 r. przeglądu punktowego w trybie pilnym na temat tego, w jaki sposób agencje wykonały zobowiązanie zmniejszenia liczby pracowników o 5 % w planach zatrudnienia w latach 2014–2018, stwierdzono, że redukcja o 5 % została wdrożona, choć z pewnymi opóźnieniami;

28. przyjmuje do wiadomości występujący w niektórych agencjach niedobór pracowników, zwłaszcza kiedy powierza się agencjom nowe zadania, nie zatrudniając do ich wykonywania nowego personelu; organ udzielający absolutorium wyraża szczególne zaniepokojenie faktem, że są agencje, które mają trudności z zatrudnieniem wykwalifikowanego personelu w niektórych grupach zaszeregowania, co pogarsza ogólne wyniki działalności agencji i wymusza zlecanie zadań podmiotom zewnętrznym;

29. uznaje podjęte przez agencje kroki w celu stworzenia środowiska wolnego od nękania i molestowania, takie jak dodatkowe szkolenia dla pracowników i kadry kierowniczej oraz wprowadzenie możliwości skontaktowania się z zaufanymi doradcami; zachęca agencje, które jeszcze tego nie uczyniły, do wprowadzenia tych rozwiązań; zachęca również agencje, które otrzymały skargi dotyczące molestowania i nękania, do traktowania ich priorytetowo;

30. zauważa, że agencje stale monitorują i oceniają poziom zatrudnienia i potrzeby w zakresie dodatkowych zasobów kadrowych i finansowych, a w razie konieczności przedkładają odpowiednie wnioski; przyznaje, że takie wnioski powinny być przedmiotem szerszego procesu międzyinstytucjonalnego, aby poziom środków odpowiadał zadaniom i obowiązkom agencji;

31. podkreśla znaczenie polityki w zakresie dobrego samopoczucia pracowników w pracy; podkreśla, że agencje powinny zapewniać wszystkim pracownikom godne, wysokiej jakości warunki pracy;

32. na podstawie sprawozdania Trybunału zauważa, że płatności analizowane w próbie dobranej na potrzeby kontroli wskazują na tendencję do kompensowania niedoboru urzędników pracownikami zewnętrznymi (w szczególności konsultantami IT) pracującymi często w pomieszczeniach agencji, oraz pracownikami kontraktowymi i tymczasowymi; stwierdza, że pięć agencji korzystało ze wsparcia personelu tymczasowego udostępnianego przez zarejestrowane agencje pracy tymczasowej, nie przestrzegając wszystkich zasad przewidzianych zarówno w dyrektywie 2008/104/WE[8], jak i w odpowiednich przepisach krajowych, na przykład w odniesieniu do warunków pracy personelu tymczasowego; stwierdza, że trzy agencje stosowały umowy o świadczenie usług informatycznych i innych usług doradczych, które sformułowano lub stosowano w taki sposób, że w praktyce mogą skutkować oddelegowaniem („mise à disposition”) pracowników agencji pracy tymczasowej, a nie świadczeniem ściśle określonych usług lub dostarczaniem produktów zgodnie z wymogami dyrektywy 2008/104/WE[9], regulaminu pracowniczego oraz przepisów socjalnych i zasad zatrudnienia, narażając te agencje na ryzyko prawne i ryzyko utraty reputacji; wzywa Sieć do wprowadzenia ogólnej polityki wykluczającej zastępowanie  stałych pracowników droższymi konsultantami zewnętrznymi;

33. z zaniepokojeniem zauważa ustalenia Trybunału, zgodnie z którymi w niektórych agencjach pracownicy tymczasowi mają gorsze warunki pracy niż pracownicy zatrudnieni bezpośrednio przez agencję; przypomina, że zgodnie z dyrektywą 2008/104/WE i przepisami prawa pracy pracownicy tymczasowi powinni pracować na takich samych warunkach pracy co pracownicy bezpośrednio zatrudnieni przez dane przedsiębiorstwo; wzywa agencje, których sytuacja ta dotyczy, aby przeanalizowały warunki zatrudnienia pracowników tymczasowych i zapewniły ich zgodność z przepisami unijnego i krajowego prawa pracy;

34. odnotowuje bardzo niską liczbę przypadków sygnalizowania nieprawidłowości w agencjach UE, co prowadzi do konkluzji, że personel nie zna obowiązujących przepisów lub nie ma zaufania do systemu; wzywa do dostosowania zasad ochrony sygnalistów w agencjach Unii do dyrektywy (UE) 2019/1937[10]; wzywa agencje do skutecznego stosowania wewnętrznych zasad lub wytycznych dotyczących informowania o nieprawidłowościach; oraz wzywa agencje, które są nadal w trakcie przyjmowania takich przepisów, aby uczyniły to bez zbędnej zwłoki;

 

35. wzywa wszystkie agencje do ujawnienia poziomu rocznej rotacji personelu, średniej nieobecności w pracy z powodu choroby i wyraźnego wskazania stanowisk faktycznie zajmowanych w dniu 31 grudnia danego roku budżetowego w celu zapewnienia porównywalności danych między agencjami;

36. ponownie wzywa Komisję, aby dokonała przeglądu sposobu obliczania współczynnika wynagrodzeń pracowników pracujących w różnych państwach członkowskich w celu zapewnienia lepszej równowagi geograficznej pracowników w agencjach;

37. z zaniepokojeniem zauważa, że niskie współczynniki korekty stosowane do wynagrodzeń pracowników stwarzają trudne sytuacje, które mogą ograniczać zdolność agencji do skutecznego wykonywania codziennych obowiązków i mogą prowadzić do wysokiego poziomu rotacji personelu; podkreśla, że agencje z siedzibą w krajach, w których stosowany jest niski współczynnik korygujący, powinny otrzymać dalsze wsparcie ze strony Komisji na rzecz wdrażania środków uzupełniających, takich jak otwieranie szkół europejskich i innych struktur, w celu zwiększenia ich atrakcyjności dla obecnych i przyszłych pracowników; wzywa Komisję, aby oceniła wpływ i zasadność stosowania w przyszłości współczynników korygujących dotyczących wynagrodzeń;

38. zauważa, że większość agencji nie publikuje ogłoszeń o naborze na stronie Europejskiego Urzędu Doboru Kadr (EPSO); odnotowuje obawy dotyczące wysokich kosztów tłumaczeń; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje międzyagencyjną radę ds. pracy założoną i utrzymywaną przez Sieć i zachęca wszystkie agencje do wykorzystywania tej platformy;

39. zachęca agencje unijne, które nie realizują strategii w zakresie praw podstawowych, do rozważenia przyjęcia takiej strategii z uwzględnieniem odniesienia do praw podstawowych w kodeksie postępowania, w którym można by określić obowiązki pracowników i przeznaczone dla nich działania szkoleniowe; zaleca wdrożenie skutecznej polityki prewencyjnej i określenie wydajnych procedur mających na celu rozwiązywanie kwestii nękania i molestowania;

Zamówienia publiczne

40. na podstawie sprawozdania Trybunału z zaniepokojeniem stwierdza, że stwierdzono niedociągnięcia z powodu nadmiernego uzależnienia od wykonawców, zewnętrznych firm doradczych i personelu tymczasowego, a także stosowania nieodpowiednich kryteriów udzielania zamówień i zawierania umów w sytuacji, gdy oferta jest rażąco niska, bez racjonalnego uzasadnienia; zauważa, że kilka agencji zleca na zewnątrz i w szerokim zakresie regularną działalność a nawet podstawowe zadania, co obniża wewnętrzną wiedzę fachową i kontrolę nad wykonaniem umowy, i przy występujących niedociągnięciach w procesie udzielania zamówień może osłabiać uczciwą konkurencję i utrudniać osiągnięcie najlepszego stosunku wartości do ceny w przetargach; zaleca odpowiedni stosunek ceny do jakości przy udzielaniu zamówień, optymalny projekt umów ramowych, uzasadnione usługi pośrednictwa i stosowanie szczegółowych umów ramowych; zauważa, że w przypadku sześciu agencji warunki umowy ramowej na wyposażenie IT i jego konserwację były niewystarczające, ponieważ pozwalały na zakup produktów, których nie wymieniono szczegółowo w umowie i nie były przedmiotem wstępnej procedury przetargowej, a także umożliwiały wykonawcy doliczanie dodatkowych opłat w stosunku do cen dostawców; zauważa, że chociaż agencje nie mają uprawnień do zmiany podstawowych warunków umownych, kontrola ex ante nie sprawdziła, czy wykonawca prawidłowo naliczał dodatkowe opłaty; wzywa wszystkie agencje i organy Unii, aby ściśle przestrzegały przepisów dotyczących zamówień publicznych; podkreśla, że cyfryzacja stanowi dla agencji ogromną szansę na zwiększenie skuteczności i przejrzystości, w tym w dziedzinie zamówień publicznych; w związku z tym wzywa wszystkie agencje i organy do szybkiego sfinalizowania i wdrożenia elektronicznych procedur przetargowych, elektronicznego składania ofert, elektronicznego fakturowania i elektronicznych formularzy zamówień publicznych; zwraca się do Komisji i do agencji, aby w trybie pilnym dokonały niezbędnych usprawnień w zespołach zajmujących się zamówieniami publicznymi z uwagi na fakt, że problem ten utrzymuje się i należy się nim systematycznie zajmować;

41. uważa, że agencje, organy i instytucje Unii muszą dawać przykład w zakresie przejrzystości; w związku z tym wzywa do opublikowania pełnych wykazów zamówień udzielonych w ramach procedur udzielania zamówień publicznych, w tym umów o wartości poniżej prawnie wymaganego progu 15 000 EUR;

42. zauważa, że agencje zdecentralizowane i inne organy oraz osiem unijnych wspólnych przedsięwzięć dąży do większej wydajności administracyjnej i korzyści skali poprzez korzystanie w coraz większym zakresie ze wspólnych postępowań o udzielenie zamówienia; stwierdza jednak, że pomimo tak obiecujących tendencji nie wszystkie próby wspólnego przeprowadzenia postępowania zakończyły się sukcesem, na przykład z powodu niewłaściwej analizy rynku;

Przejrzystość, zapobieganie konfliktom interesów i zarządzanie nimi

43. stwierdza, że 2 kwietnia 2019 r. zorganizowano warsztaty na wniosek Komisji Petycji Parlamentu pt. „Konflikt interesów – uczciwość, rozliczalność i przejrzystość w instytucjach i agencjach UE”, na których przedstawiono wstępne ustalenia nowej analizy pt. „Konflikt interesów w agencjach UE”; wyraża ubolewanie, że analiza, która miała zostać zaprezentowana w lipcu 2019 r., została opublikowana dopiero w styczniu 2020 r.; w analizie dokonano kompleksowego przeglądu i oceny polityki zapobiegania konfliktom interesów w różnych agencjach oraz przedstawiono zalecenia dotyczące lepszej kontroli tej polityki w agencjach; wzywa Sieć do poinformowania organu udzielającego absolutorium o rozwoju sytuacji w zakresie uregulowań i strategii służących zapobieganiu konfliktowi interesów oraz o ewentualnych zmianach do nich wprowadzanych;

44. z zaniepokojeniem zauważa, że nie wszystkie agencje i organy Unii opublikowały na swoich stronach internetowych deklaracje interesu dotyczące członków zarządów, kierownictwa wykonawczego i oddelegowanych ekspertów; wyraża ubolewanie, że niektóre agencje wciąż publikują oświadczenia o braku konfliktu interesów; podkreśla, że to nie członkowie zarządu ani kierownictwo wykonawcze mają deklarować, że nie pozostają w konflikcie interesów; wzywa wszystkie agencje do wdrożenia jednolitego modelu deklaracji interesów; podkreśla znaczenie powołania niezależnego organu ds. etyki, którego zadaniem będzie ocena konfliktu interesów oraz syndromu tzw. drzwi obrotowych w instytucjach, agencjach i innych organach Unii; wzywa państwa członkowskie do zagwarantowania, że wszyscy oddelegowani eksperci publikują swoje deklaracje interesów i życiorysy na stronach internetowych właściwych agencji;

45. powtarza, że niewystarczająco szczegółowe zasady dotyczące konfliktu interesów może doprowadzić do utraty wiarygodności przez agencję; podtrzymuje stanowisko, że punktem wyjścia dla każdej strategii jest składanie regularnych i wystarczająco szczegółowych deklaracji o braku konfliktu interesów; podkreśla w związku z tym, że przestawienie się na pozytywne deklaracje interesów zamiast deklaracji o braku konfliktu interesów umożliwiłoby bardziej kompleksową kontrolę; podkreśla, że oprócz polityki w zakresie konfliktu interesów unijne agencje powinny wprowadzić mechanizm wykrywania konfliktów interesów, proporcjonalny do wielkości i zakresu obowiązków danej agencji;

46. wzywa wszystkie agencje do uczestnictwa w porozumieniu międzyinstytucjonalnym w sprawie rejestru służącego przejrzystości dla przedstawicieli grup interesu, które jest obecnie negocjowane pomiędzy Komisją, Radą i Parlamentem;

47. wyraża ubolewanie, że nadal nie istnieją jasne wytyczne ani ujednolicona polityka w zakresie syndromu tzw. drzwi obrotowych; podkreśla, że kwestia ta ma kluczowe znaczenie, zwłaszcza w przypadku agencji współpracujących z przemysłem; wzywa Komisję, aby zapewniła bardziej rygorystyczne przepisy, skuteczniejsze kontrole i jasne wytyczne dotyczące okresów karencji w odniesieniu do odchodzących pracowników, a także inne środki dotyczące syndromu tzw. drzwi obrotowych;

48. z zadowoleniem przyjmuje fakt, że większość agencji, z wyjątkiem Centrum Tłumaczeń dla Organów Unii Europejskiej (CdT) i Agencji Unii Europejskiej ds. Zarządzania Operacyjnego Wielkoskalowymi Systemami Informatycznymi w Przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości (eu-LISA), posiada wytyczne dotyczące publicznego dostępu do dokumentów; zauważa jednak, że CdT przewiduje opracowanie wytycznych, a eu-LISA opracuje wewnętrzne zasady rozpatrywania wniosków o dostęp do dokumentów urzędowych i planuje je przyjąć w 2020 r.;

49. ponownie wyraża zaniepokojenie faktem, że agencje, których znaczna część dochodów pochodzi z opłat uiszczanych przez przemysł, są bardziej narażone na ryzyko konfliktu interesów i utratę niezależności zawodowej; wzywa agencje i Komisję, aby zmniejszały zależność od opłat branżowych;

50. ponownie wzywa agencje, aby wdrożyły kompleksową i horyzontalną politykę unikania konfliktów interesów oraz by wykorzystywały politykę niezależności ECHA jako najlepszą praktykę i wzorowy system monitorowania i zapobiegania konfliktom interesów; zachęca wszystkie agencje do powołania komitetu doradczego ds. konfliktów interesów;

Kontrole wewnętrzne

51. dostrzega uwagę Trybunału, że przy korzystaniu z umów międzyinstytucjonalnych agencje pozostają odpowiedzialne za stosowanie zasad udzielania zamówień publicznych w odniesieniu do konkretnych zakupów oraz że kontrole wewnętrzne agencji muszą gwarantować ich przestrzeganie;

52. zauważa, że pod koniec 2018 r. zarządy 29 agencji przyjęły zmienione ramy kontroli wewnętrznej Komisji, a 15 agencji już je wdrożyło; wzywa do przyjęcia i wdrożenia przez wszystkie agencje ram kontroli wewnętrznej, by standardy kontroli były spójne z najwyższymi standardami międzynarodowymi i by mechanizmy kontroli wewnętrznej w skuteczny i wydajny sposób wspomagały proces podejmowania decyzji;

53. na podstawie sprawozdania Trybunału stwierdza, że niektóre agencje nie dysponują strategiami, w których wskazano by newralgiczne funkcje, ani nie posiada mechanizmów kontrolnych niwelujących ryzyko w tym obszarze (które powinny stanowić standardowy element kontroli wewnętrznej, aby ograniczyć do dopuszczalnego poziomu ryzyko nadużycia uprawnień przekazanych pracownikom); w związku z tym wzywa te agencje do przyjęcia takich strategii;

Inne uwagi

54. na podstawie sprawozdania Trybunału stwierdza, że agencje, które miały siedziby w Londynie (Europejski Urząd Nadzoru Bankowego (EUNB) i Europejska Agencja Leków (EMA)) zostały przeniesione ze Zjednoczonego Królestwa w 2019 r. oraz że w ich sprawozdaniach finansowych uwzględniono rezerwę na koszty przeprowadzki; zauważa ponadto w przypadku EMA, że Trybunał odniósł się do zmian wynikających z umowy najmu agencji oraz z orzeczenia Wysokiego Trybunału Anglii i Walii; zwraca uwagę na zobowiązanie warunkowe w wysokości 465 000 000 EUR w wyniku zawarcia nowej umowy podnajmu oraz niepewność co do spodziewanej utraty personelu w następstwie przeniesienia siedziby; ponadto z niepokojem zauważa, że w przypadku obu agencji Trybunał odniósł się również do możliwego zmniejszenia dochodów po wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa z Unii;

55. z zadowoleniem przyjmuje przegląd punktowy Trybunału w trybie pilnym pt. „Sprawozdawczość w zakresie zrównoważonego rozwoju – podsumowanie działań instytucji i agencji UE”; przypomina ustalenia Trybunału, że gromadzone i publikowane informacje dotyczą przede wszystkim tego, jaki jest negatywny wpływ własnej działalności organizacji na zrównoważony rozwój (np. zużycie papieru lub wody), a nie sposobu, w jaki dana organizacja uwzględniła go w całościowej strategii i działalności operacyjnej; podkreśla, że sprawozdawczość skoncentrowana na własnej działalności organizacji nie pozwala na wychwycenie najbardziej istotnych dla niej kwestii; wzywa wszystkie agencje, aby podsumowały negatywne skutki swojej działalności dla zrównoważonego rozwoju oraz by w sposób strukturalny uwzględniły je w sprawozdaniach w zakresie zrównoważonego rozwoju;

56. zdecydowanie zachęca agencje do wdrożenia zaleceń Trybunału;

57. podkreśla pilną potrzebę ukierunkowania agencji na rozpowszechnianie wyników ich badań i pracy wśród społeczeństwa oraz na dotarcie do społeczeństwa za pośrednictwem mediów społecznościowych i innych kanałów informacyjnych w celu zwiększenia świadomości obywateli na temat działalności agencji; przypomina o powszechnej nieznajomości agencji wśród obywateli, nawet w krajach, w których prowadzą one działalność; apeluje do agencji o skuteczniejsze i częstsze docieranie do obywateli;

58. podkreśla potencjalne negatywne skutki wystąpienia Zjednoczonego Królestwa z Unii Europejskiej dla organizacji, operacji i rozliczeń agencji, w szczególności z powodu zmniejszenia składek bezpośrednich; wzywa Komisję, aby działała z wyjątkową starannością, gdy będzie zajmować się kwestiami zapobiegania ryzyka i ograniczania ryzyka w odniesieniu do agencji;

59. z zadowoleniem przyjmuje utworzenie Europejskiego Urzędu ds. Pracy (ELA), którego rozporządzenie ustanawiające przedstawiono w marcu 2018 r. i który rozpoczął działalność w październiku 2019 r.; podkreśla, że należy zapewnić wystarczające zasoby finansowe na utworzenie tego urzędu; podkreśla, że nie można zapewnić tego finansowania poprzez przesunięcie środków finansowych przydzielonych innym agencjom ds. zatrudnienia i spraw społecznych oraz że urząd ten, będący nowym organem, potrzebuje nowych zasobów, by sprawnie funkcjonować; w szczególności podkreśla, że utworzenie ELA nie powinno skutkować ograniczeniem zasobów dla Europejskiej Służby Zatrudnienia (EURES) ani jej zdolności, która odgrywa kluczową rolę w ułatwianiu mobilności obywateli Unii na rynkach pracy oraz oferuje usługi i partnerstwo osobom poszukującym pracy, pracodawcom, publicznym służbom zatrudnienia, partnerom społecznym i władzom lokalnym; wobec tego podkreśla potrzebę utrzymania wyraźnie odrębnych linii budżetowych dla ELA i EURES;

60. zwraca uwagę, że ELA pomoże zapewnić skuteczne i sprawiedliwe egzekwowanie przepisów UE dotyczących mobilności pracowniczej i koordynacji zabezpieczenia społecznego, będzie wspierać organy krajowe w zakresie współpracy przy ich egzekwowaniu oraz ułatwi obywatelom i przedsiębiorstwom korzystanie z rynku wewnętrznego; jest zdania, że chociaż cztery agencje (Europejskie Centrum Rozwoju Kształcenia Zawodowego (Cedefop), Europejska Fundacja na rzecz Poprawy Warunków Życia i Pracy (Eurofound), Europejska Fundacja Kształcenia (ETF) oraz Europejska Agencja Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy (EU-OSHA)) są głównie ukierunkowane na badania naukowe, mogą one w użyteczny sposób wspierać ELA;

61. podkreśla, że przejrzystość i wiedza obywateli o istnieniu agencji są niezwykle istotne dla ich demokratycznej rozliczalności; uważa, że zasadnicze znaczenie ma łatwość korzystania z zasobów i danych agencji; w związku z tym wzywa do oceny obecnego sposobu przedstawiania i udostępniania danych i zasobów oraz oceny, w jakim stopniu obywatele uważają, że dane można łatwo identyfikować, rozpoznawać i wykorzystywać;

62. zaleca, aby wszystkie agencje skupiły się na komunikacji publicznej i promocji, ponieważ ich istnienie i działalność często są niedostrzegane przez obywateli;

63. zachęca agencje unijne, aby rozważyły: przyjęcie strategii w zakresie praw podstawowych, z uwzględnieniem odniesienia do praw podstawowych w kodeksie postępowania, w którym można by określić obowiązki pracowników i przeznaczone dla nich działania szkoleniowe; zachęca do wprowadzenia mechanizmów zapewniających wykrywanie i zgłaszanie wszelkich naruszeń praw podstawowych oraz szybkie powiadamianie głównych organów danej agencji o ryzyku wystąpienia takich naruszeń; zachęca do utworzenia – w stosownych przypadkach – stanowiska urzędnika ds. praw podstawowych, podlegającego bezpośrednio zarządowi dla zapewnienia pewnego stopnia niezależności względem innych pracowników, tak aby dopilnować, by sytuacje zagrażające prawom podstawowym były natychmiast rozstrzygane, a polityka danej organizacji w zakresie praw podstawowych była stale udoskonalana; zachęca do regularnego dialogu z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego i właściwymi organizacjami międzynarodowymi na tematy związane z prawami podstawowymi; zachęca do traktowania praw podstawowych jako centralnego elementu zakresu współpracy danej agencji z podmiotami zewnętrznymi, w tym szczególnie z członkami administracji krajowej, z którymi agencje współdziałają na szczeblu operacyjnym;

64. zachęca wszystkie agencje działające w obszarze wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych (WSiSW) do rozważenia rejestracji w systemie zarządzania środowiskowego i audytu środowiskowego (EMAS),  poprawić efektywność środowiskową;

o

o  o

65. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji agencjom objętym obecną procedurą udzielania absolutorium, Radzie, Komisji i Trybunałowi Obrachunkowemu oraz do zarządzenia jej publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (seria L).


 

OPINIA KOMISJI ZATRUDNIENIA I SPRAW SOCJALNYCH (23.1.2020)

<CommissionInt>dla Komisji Kontroli Budżetowej</CommissionInt>


<Titre>w sprawie absolutorium z wykonania budżetu agencji Unii Europejskiej za rok budżetowy 2018: wyniki, zarządzanie finansami i kontrola</Titre>

<DocRef>(2019/2098(DEC))</DocRef>

Sprawozdawca komisji opiniodawczej: <Depute>Tomáš Zdechovský</Depute>

WSKAZÓWKI

Komisja Zatrudnienia i Spraw Socjalnych zwraca się do Komisji Kontroli Budżetowej, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1. podkreśla ważną rolę agencji w opracowywaniu i realizacji polityki Unii, zwłaszcza zadań o charakterze technicznym, naukowym, operacyjnym lub regulacyjnym; w tym kontekście docenia znaczenie i jakość pracy wykonywanej przez cztery agencje wchodzące w zakres kompetencji Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych (Cedefop, Eurofound, EU-OSHA i ETF);

2. wyraża zadowolenie z faktu, że według sprawozdania rocznego Europejskiego Trybunału Obrachunkowego dotyczącego agencji UE za rok budżetowy 2018 Trybunał Obrachunkowy wydał opinie bez zastrzeżeń w odniesieniu do wiarygodności sprawozdań finansowych wszystkich agencji; odnotowuje, że Trybunał wydał opinie bez zastrzeżeń w odniesieniu do legalności i prawidłowości dochodów leżących u podstaw sprawozdań finansowych wszystkich agencji; zauważa ponadto, że Trybunał wydał opinie bez zastrzeżeń w odniesieniu do legalności i prawidłowości płatności leżących u podstaw sprawozdań finansowych wszystkich agencji z wyjątkiem EASO;

3. z zadowoleniem przyjmuje sprawozdanie Komisji (opublikowane w 2019 r.) z oceny agencji UE działających w obszarze polityki zatrudnienia i spraw socjalnych (Eurofound, Cedefop, ETF i EU-OSHA) dotyczące adekwatności, skuteczności, spójności i unijnej wartości dodanej agencji; podkreśla, że Komisja określiła kilka obszarów wymagających poprawy, lecz ogólnie sprawozdanie z oceny jest bardzo pozytywne – stwierdzono w nim, że agencje wypełniły swoje zadania przy wysokiej wartości dodanej i dobrym stosunku jakości do ceny oraz że ich praca była istotna i użyteczna dla zainteresowanych podmiotów;

4. z zadowoleniem przyjmuje współpracę między agencjami w ramach sieci agencji UE i poza nią, a także zachęca do takiej współpracy, ponieważ odgrywa ona ważną rolę w określaniu i propagowaniu możliwości zwiększania wydajności, we wnoszeniu wartości dodanej i w zapewnianiu skutecznej komunikacji między agencjami i odpowiednimi zainteresowanymi stronami; docenia i wspiera ścisłą współpracę między agencjami wchodzącymi w zakres kompetencji Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych, ponieważ współpraca ta służy zapewnianiu synergii, komplementarności i podziału zasobów;

5. dostrzega w tym kontekście postępy poczynione przez agencje w wymianie informacji i we współpracy oraz podkreśla, że potrzebne są dodatkowe środki i dalsze udoskonalenie współpracy, aby zmniejszyć koszty, zwiększyć efektywność i osiągnąć większą synergię między agencjami; docenia fakt, że wszystkie agencje wchodzące w zakres kompetencji Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych osiągnęły swoje cele i zrealizowały programy prac, i podkreśla znaczenie zapewnienia odpowiedniego personelu i środków finansowych umożliwiających im dalsze wdrażanie programów prac o bardzo wysokim wskaźniku realizacji; wzywa sieć agencji UE do wypracowania ogólnej polityki niezastępowania pracowników zatrudnionych na stałe droższymi konsultantami zewnętrznymi;

6. zaleca, aby wszystkie agencje przyjęły i wdrożyły ramy kontroli wewnętrznej Komisji, które zapewnią dostosowanie standardów kontroli wewnętrznej do najwyższych standardów międzynarodowych;

7. zauważa, że większość uwag poczynionych przez Trybunał w sprawozdaniu rocznym dotyczącym agencji UE za rok budżetowy 2018 dotyczy uchybień w postępowaniach o udzielenie zamówienia, podobnie jak miało to miejsce w ubiegłych latach; zachęca agencje, by udoskonaliły swoje postępowania o udzielenie zamówienia, tak aby zapewnić pełną zgodność z obowiązującymi przepisami i najlepszy stosunek wartości do ceny udzielanych zamówień; zauważa, że w odniesieniu do należytego zarządzania finansami uwagi Trybunału odnoszą się do nadmiernego uzależnienia od wykonawców, zewnętrznych konsultantów i pracowników tymczasowych;

8. uznaje postępy poczynione przez agencje w odniesieniu do wprowadzenia elektronicznych zamówień publicznych;

9. zgadza się z konkluzjami Trybunału, zgodnie z którymi korzystanie z umów ramowych nie może utrudniać przeprowadzania uczciwych i konkurencyjnych postępowań o udzielenie zamówienia, a konkurencyjność cenowa musi uwzględniać wszystkie istotne elementy cenowe; jest zdania, że wspólne postępowania o udzielenie zamówienia lub międzyinstytucjonalne umowy ramowe, oparte na analizie rynku i wykazaniu wykonalności wspólnego postępowania, mogłyby pomóc agencjom w osiągnięciu większej wydajności i korzyści skali oraz okazać się szczególnie przydatne dla nowo utworzonych agencji, takich jak ELA;

10. z zadowoleniem przyjmuje utworzenie Europejskiego Urzędu ds. Pracy (ELA), którego rozporządzenie ustanawiające przedstawiono w marcu 2018 r. i który rozpoczął działalność w październiku 2019 r.; podkreśla, że należy zapewnić wystarczające zasoby finansowe na utworzenie tego urzędu; podkreśla, że nie można zapewnić tego finansowania poprzez przesunięcie środków finansowych przydzielonych innym agencjom ds. zatrudnienia i spraw społecznych oraz że urząd ten, będący nowym organem, potrzebuje nowych zasobów, by sprawnie funkcjonować; w szczególności podkreśla, że utworzenie ELA nie powinno skutkować ograniczeniem zasobów dla portalu EURES ani jego zdolności, gdyż portal ten odgrywa kluczową rolę w ułatwianiu mobilności obywateli Unii na rynkach pracy oraz oferuje usługi i partnerstwo osobom poszukującym pracy, pracodawcom, publicznym służbom zatrudnienia, partnerom społecznym i władzom lokalnym; wobec tego podkreśla potrzebę utrzymania wyraźnie odrębnych linii budżetowych dla ELA i EURES;

11. zwraca uwagę, że ELA pomoże zapewnić skuteczne i sprawiedliwe egzekwowanie przepisów UE dotyczących mobilności pracowniczej i koordynacji zabezpieczenia społecznego, będzie wspierać organy krajowe w zakresie współpracy przy ich egzekwowaniu oraz ułatwi obywatelom i przedsiębiorstwom korzystanie z rynku wewnętrznego; jest zdania, że wprawdzie wszystkie cztery agencje (Eurofound, Cedefop, ETF i EU-OSHA) są ukierunkowane głównie na badania naukowe, mogłyby jednak z pożytkiem wspomagać pracę ELA i wnosić w nią wkład;

12. podkreśla, że przejrzystość i wiedza obywateli o istnieniu agencji mają zasadnicze znaczenie dla ich rozliczalności demokratycznej; uważa, że zasadnicze znaczenie mają użyteczność i łatwość korzystania z zasobów i danych agencji; w związku z tym wzywa do oceny obecnego sposobu przedstawiania i udostępniania danych i zasobów oraz oceny, w jakim stopniu obywatele uważają, że dane można łatwo identyfikować, rozpoznawać i wykorzystywać;

13. zaleca, aby wszystkie agencje skupiły się na komunikacji publicznej i promocji, ponieważ ich istnienie i działalność często są niedostrzegane przez obywateli;

14. zachęca agencje UE, aby rozważyły: przyjęcie strategii w zakresie praw podstawowych, z uwzględnieniem odniesienia do praw podstawowych w kodeksie postępowania, w którym można by określić obowiązki pracowników i przeznaczone dla nich działania szkoleniowe; wprowadzenie mechanizmów zapewniających wykrywanie i zgłaszanie wszelkich naruszeń praw podstawowych oraz szybkie powiadamianie głównych organów danej agencji o ryzyku wystąpienia takich naruszeń; utworzenie – w stosownych przypadkach – stanowiska urzędnika ds. praw podstawowych, podlegającego bezpośrednio zarządowi w celu zagwarantowania pewnego stopnia niezależności względem innych pracowników, tak aby zapewnić natychmiastowe reagowanie na zagrożenia dla praw podstawowych oraz stałe doskonalenie polityki danej organizacji w zakresie praw podstawowych; wypracowanie regularnego dialogu z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego i właściwymi organizacjami międzynarodowymi na tematy związane z prawami podstawowymi; uczynienie z przestrzegania praw podstawowych głównego elementu ram współpracy danej agencji z podmiotami zewnętrznymi, w tym w szczególności z członkami administracji krajowych, z którymi agencje współpracują na szczeblu operacyjnym.

 


INFORMACJE O PRZYJĘCIU
PRZEZ KOMISJĘ OPINIODAWCZĄ

Data przyjęcia

22.1.2020

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

46

6

1

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Marc Angel, Gabriele Bischoff, Vilija Blinkevičiūtė, Milan Brglez, Jane Brophy, Sylvie Brunet, David Casa, Leila Chaibi, Özlem Demirel, Jarosław Duda, Estrella Durá Ferrandis, Lucia Ďuriš Nicholsonová, Nicolaus Fest, Loucas Fourlas, Cindy Franssen, Helmut Geuking, Elisabetta Gualmini, Alicia Homs Ginel, France Jamet, Agnes Jongerius, Ádám Kósa, Stelios Kympouropoulos, Katrin Langensiepen, Elena Lizzi, Radka Maxová, Lefteris Nikolaou-Alavanos, Matthew Patten, Kira Marie Peter-Hansen, Alexandra Louise Rosenfield Phillips, Dragoş Pîslaru, Manuel Pizarro, Miroslav Radačovský, Dennis Radtke, Elżbieta Rafalska, Guido Reil, Daniela Rondinelli, Monica Semedo, Eugen Tomac, Romana Tomc, Yana Toom, Nikolaj Villumsen, Marianne Vind, Maria Walsh, Stefania Zambelli, Tatjana Ždanoka, Tomáš Zdechovský

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Alex Agius Saliba, Marc Botenga, Antonius Manders, Bill Newton Dunn, Sara Skyttedal, Marie-Pierre Vedrenne, Anna Zalewska

 


 

GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGO
W KOMISJI OPINIODAWCZEJ

46

+

ECR

Lucia Ďuriš Nicholsonová, Helmut Geuking, Elżbieta Rafalska, Anna Zalewska

GUE/NGL

Marc Botenga, Leila Chaibi, Özlem Demirel, Nikolaj Villumsen

NI

Miroslav Radačovský, Daniela Rondinelli

PPE

David Casa, Jarosław Duda, Loucas Fourlas, Cindy Franssen, Ádám Kósa, Stelios Kympouropoulos, Antonius Manders, Dennis Radtke, Sara Skyttedal, Eugen Tomac, Romana Tomc, Maria Walsh, Tomáš Zdechovský

RENEW

Jane Brophy, Sylvie Brunet, Radka Maxová, Bill Newton Dunn, Dragoş Pîslaru, Monica Semedo, Yana Toom, Marie-Pierre Vedrenne

S&D

Alex Agius Saliba, Marc Angel, Gabriele Bischoff, Vilija Blinkevičiūtė, Milan Brglez, Estrella Durá Ferrandis, Elisabetta Gualmini, Alicia Homs Ginel, Agnes Jongerius, Manuel Pizarro, Marianne Vind

VERTS/ALE

Katrin Langensiepen, Kira Marie Peter-Hansen, Alexandra Louise Rosenfield Phillips, Tatjana Ždanoka

 

6

-

ID

Nicolaus Fest, France Jamet, Elena Lizzi, Guido Reil, Stefania Zambelli

NI

Lefteris Nikolaou-Alavanos

 

1

0

NI

Matthew Patten

 

Objaśnienie używanych znaków:

+ : za

- : przeciw

0 : wstrzymało się


 

 

OPINIA KOMISJI WOLNOŚCI OBYWATELSKICH, SPRAWIEDLIWOŚCI I SPRAW WEWNĘTRZNYCH (21.1.2020)

<CommissionInt>dla Komisji Kontroli Budżetowej</CommissionInt>


<Titre>w sprawie absolutorium z wykonania budżetu agencji Unii Europejskiej za rok budżetowy 2018: wyniki, zarządzanie finansami i kontrola</Titre>

<DocRef>(2019/2098(DEC))</DocRef>

Sprawozdawczyni komisji opiniodawczej: <Depute>Roberta Metsola</Depute>

 

WSKAZÓWKI

Komisja Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych zwraca się do Komisji Kontroli Budżetowej, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1. wyraża ogólne zadowolenie z pracy ośmiu agencji zdecentralizowanych (CEPOL, EASO, EMCDDA, eu-LISA, Eurojust, Europol, FRA, Frontex), które wchodzą w zakres jej kompetencji i wykonują zadania operacyjne, analityczne lub zarządcze, a tym samym wspierają instytucje Unii oraz państwa członkowskie w realizacji polityki w dziedzinie wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych (WSiSW), oraz ze sposobu wykonania budżetu przez te agencje; przypomina o ważnej roli agencji zajmujących się WSiSW we wspieraniu państw członkowskich i doradzaniu im w dziedzinie bezpieczeństwa, sprawiedliwości i praw podstawowych; ponownie podkreśla potrzebę odpowiedniego wsparcia finansowego agencji zajmujących się WSiSW, aby mogły one wykonywać swe zadania w pełni przejrzyście i przy pełnym poszanowaniu praw podstawowych;

2. z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Trybunał Obrachunkowy (zwany dalej „Trybunałem”) poświadczył legalność i prawidłowość rocznych sprawozdań finansowych wszystkich agencji zajmujących się WSiSW, a także dochodów leżących u ich podstawy w roku, który zakończył się w dniu 31 grudnia 2018 r.;

3. zauważa, że Trybunał stwierdził, iż płatności leżące u podstaw rozliczeń były legalne i prawidłowe w odniesieniu do wszystkich agencji z wyjątkiem EASO; w przypadku EASO Trybunał wydał opinię z zastrzeżeniem w związku z nieprawidłowościami dotyczącymi procedur udzielania zamówień publicznych i powiązanych z nimi płatności; zauważa, że pod koniec 2018 r. trwały jeszcze działania naprawcze podjęte przez EASO w odpowiedzi na ustalenia Trybunału odnośnie do roku 2017 r. dotyczące zarządzania Urzędem i mechanizmów kontroli wewnętrznej; podkreśla w szczególności, że pod koniec 2018 r. większość wakatów powstałych w 2017 r. pozostała nieobsadzona; ubolewa, że w 2018 r. z powodu braku odpowiedniej uwagi kierownictwa odnotowano jedynie nieznaczną poprawę pod względem legalności i prawidłowości płatności; ubolewa, że procedura przetargowa o znacznej wartości (50 mln EUR) przeprowadzona przez EASO w 2018 r. ponownie okazała się nieprawidłowa ze względu na poważne uchybienia proceduralne; uznaje, że nowy dyrektor wykonawczy podjął już działania mające na celu usprawnienie zarządzania EASO i zdecydowanie zobowiązał się do jak najszybszego usunięcia uchybień organizacyjnych w EASO; wzywa EASO do podtrzymania tego zobowiązania i regularnego informowania Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych o rozwoju sytuacji;

4. uważa, że wrażliwość informacji przetwarzanych przez agencje zajmujące się WSiSW wymaga ścisłej polityki poufności, w szczególności w odniesieniu do rekrutacji pracowników i zarządzania; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje fakt, że agencje Unii coraz częściej zatrudniają pracowników na czas określony zamiast pracowników kontraktowych; zauważa jednak, że Trybunał stwierdził we wszystkich agencjach horyzontalną tendencję do korzystania z doradztwa IT świadczonego pracowników zewnętrznych; wzywa do ograniczenia tej zależności od rekrutacji na zewnątrz w dziedzinie WSiSW oraz do jak największej internalizacji usług IT z uwagi na poważne zagrożenie wynikające z nadmiernego outsourcingu dla ochrony wrażliwych danych osobowych;

5. zauważa, że Trybunał nie odniósł się do „pobłażliwego traktowania tej sprawy” w agencjach zajmujących się WSiSW, z wyjątkiem Frontexu; odnotowuje, że Frontex zwrócił kwotę 60 mln EUR odpowiadającą wydatkom poniesionym na wyposażenie bez odpowiednich kontroli ex ante; podkreśla, że kontrole ex ante są nieskuteczne, jeżeli koszty są zwracane bez uprzedniej weryfikacji zasadności takich wydatków; zauważa również, że Frontex nie przeprowadził kontroli ex post w celu zrównoważenia skutków nieprawidłowości procedury ex ante; uważa, że takie postępowanie jest bardzo problematyczne i apeluje o niezwłoczne podjęcie działań, aby rozwiązać ten problem i zapobiec jego wystąpieniu w przyszłości, zwłaszcza w kontekście znacznego wzrostu budżetu Frontexu w najbliższych latach; wzywa Frontex do dokonania przeglądu swojego systemu finansowania wydatków na wyposażenie oraz do znacznego zaostrzenia kontroli wewnętrznych, aby dopilnować, by zwrot kosztów przysługiwał za faktycznie poniesione wydatki;

6. zauważa, że zamówienia publiczne pozostają głównym obszarem podatnym na błędy we wszystkich zdecentralizowanych agencjach UE, w tym w agencjach zajmujących się WSiSW; podkreśla w szczególności niezgodne z prawem wydłużanie okresu obowiązywania umów, niespójności finansowe między umowami ramowymi a umowami szczegółowymi, nadmierne uzależnienie od niektórych usługodawców oraz nieuzasadnione korzystanie z procedur negocjacyjnych przy zamówieniach publicznych; podkreśla, że konsekwencją korzystania przez agencje ze środków publicznych jest to, iż wszelkie nieprawidłowości dotyczące zarządzania zamówieniami publicznymi negatywnie wpływają na skuteczność agencji i osiąganie wyznaczonych celów; w związku z tym wzywa agencje zajmujące się WSiSW, tj. CEPOL, EASO, EMCDDA, eu-LISA, Eurojust, Europol i Frontex, do usprawnienia procedur udzielania zamówień publicznych, tak aby były one zgodne z obowiązującymi przepisami, a tym samym do wybierania najkorzystniejszych ekonomicznie ofert, przy jednoczesnym poszanowaniu zasad przejrzystości, proporcjonalności, równego traktowania i niedyskryminacji;

7. zachęca wszystkie agencje zajmujące się WSiSW, aby rozważyły rejestrację w systemie ekozarządzania i audytu (EMAS) w celu poprawy swojej efektywności środowiskowej;

8. z zaniepokojeniem zauważa, że niektóre agencje wykazują poważne braki w zakresie równowagi płci; podkreśla znaczenie zaradzenia tej sytuacji i wzywa wszystkie agencje zajmujące się WSiSW do osiągnięcia równowagi i realizacji celów określonych przez Komisję w jej „Strategicznym zaangażowaniu na rzecz równości płci w latach 2016 – 2019”, tak aby pracownicy płci niedostatecznie reprezentowanej stanowili co najmniej 40 % personelu;

9. wzywa wszystkie agencje zajmujące się WSiSW do wdrożenia jasnej polityki przeciwko napastowaniu w celu zapobieżenia wszelkim tego rodzaju zachowaniom w ich jednostkach organizacyjnych oraz do stanowczego potępienia takich ewentualnych zachowań;


INFORMACJE O PRZYJĘCIU
PRZEZ KOMISJĘ OPINIODAWCZĄ

Data przyjęcia

13.1.2020

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

42

5

0

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Konstantinos Arvanitis, Malik Azmani, Nicolas Bay, Vladimír Bilčík, Vasile Blaga, Damien Carême, Caterina Chinnici, Tudor Ciuhodaru, Clare Daly, Cornelia Ernst, Sylvie Guillaume, Evin Incir, Sophia in ‘t Veld, Patryk Jaki, Assita Kanko, Fabienne Keller, Alice Kuhnke, Juan Fernando López Aguilar, Roberta Metsola, Javier Moreno Sánchez, Kostas Papadakis, Nicola Procaccini, Emil Radev, Paulo Rangel, Terry Reintke, Michal Šimečka, Birgit Sippel, Sylwia Spurek, Tineke Strik, Tom Vandendriessche, Bettina Vollath, Ann Widdecombe, Elena Yoncheva

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Damian Boeselager, Patrick Breyer, Delara Burkhardt, Lucia Ďuriš Nicholsonová, Beata Kempa, Ondřej Kovařík, Kris Peeters, Robert Roos, Miguel Urbán Crespo, Loránt Vincze, Petar Vitanov, Maria Walsh, Tomáš Zdechovský

Zastępcy (art. 209 ust. 7) obecni podczas głosowania końcowego

Lukas Mandl

 


 

GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGO
W KOMISJI OPINIODAWCZEJ

42

+

PPE

Vladimír Bilčík, Vasile Blaga, Lukas Mandl, Roberta Metsola, Kris Peeters, Emil Radev, Paulo Rangel, Loránt Vincze, Maria Walsh, Tomáš Zdechovský

S&D

Delara Burkhardt, Caterina Chinnici, Tudor Ciuhodaru, Sylvie Guillaume, Evin Incir, Juan Fernando López Aguilar, Javier Moreno Sánchez, Birgit Sippel, Sylwia Spurek, Petar Vitanov, Bettina Vollath, Elena Yoncheva

RENEW

Malik Azmani, Sophia in 't Veld, Fabienne Keller, Ondřej Kovařík, Michal Šimečka

VERTS/ALE

Damian Boeselager, Patrick Breyer, Damien Carême, Alice Kuhnke, Terry Reintke, Tineke Strik

ECR

Lucia Ďuriš Nicholsonová, Patryk Jaki, Assita Kanko, Beata Kempa, Nicola Procaccini

GUE/NGL

Konstantinos Arvanitis, Clare Daly, Cornelia Ernst, Miguel Urbán Crespo

 

5

-

ID

Nicolas Bay, Tom Vandendriessche

ECR

Robert Roos

NI

Kostas Papadakis, Ann Widdecombe

 

0

0

 

 

 

Objaśnienie używanych znaków:

+ : za

- : przeciw

0 : wstrzymało się

 

 


 

INFORMACJE O PRZYJĘCIU PRZEZ KOMISJĘ PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWĄ

Data przyjęcia

19.2.2020

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

21

3

0

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Matteo Adinolfi, Olivier Chastel, Caterina Chinnici, Lefteris Christoforou, Ryszard Czarnecki, José Manuel Fernandes, Luke Ming Flanagan, Isabel García Muñoz, Cristian Ghinea, Monika Hohlmeier, Jean-François Jalkh, Joachim Kuhs, Sabrina Pignedoli, Michèle Rivasi, Nico Semsrott, Angelika Winzig, Lara Wolters, Tomáš Zdechovský

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Maria Grapini, Niclas Herbst, David Lega, Mikuláš Peksa, Ramona Strugariu

Zastępcy (art. 209 ust. 7) obecni podczas głosowania końcowego

József Szájer

 


 

 

GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGO W KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

21

+

ECR

Ryszard Czarnecki

GUE/NGL

Luke Ming Flanagan

NI

Sabrina Pignedoli

PPE

Lefteris Christoforou, José Manuel Fernandes, Niclas Herbst, Monika Hohlmeier, David Lega, József Szájer, Angelika Winzig, Tomáš Zdechovský

RENEW

Olivier Chastel, Cristian Ghinea, Ramona Strugariu

S&D

Caterina Chinnici, Isabel García Muñoz, Maria Grapini, Lara Wolters

VERTS/ALE

Mikuláš Peksa, Michèle Rivasi, Nico Semsrott

 

3

-

ID

Matteo Adinolfi, Jean-François Jalkh, Joachim Kuhs

 

0

0

 

 

 

 

 

Objaśnienie używanych znaków:

+ : za

- : przeciw

0 : wstrzymało się

 

 

 

[1] Dz.U. C 417 z 11.12.2019, s. 1.

[2] Dz.U. L 298 z 26.10.2012, s. 1.

[3] Dz.U. L 193 z 30.7.2018, s. 1.

[4] Dz.U. L 328 z 7.12.2013, s. 42.

[5] Dz.U. L 122 z 10.5.2019, s. 1.

[6] Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej (Frontex), Europejska Agencja ds. Zarządzania Operacyjnego Wielkoskalowymi Systemami Informatycznymi w Przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości (eu-LISA), Europejski Urząd Wsparcia w dziedzinie Azylu (EASO), Europejski Instytut ds. Równości Kobiet i Mężczyzn (EIGE), Europejskie Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii (EMCDDA), Europejskie Kolegium Policyjne (CEPOL), Europejski Urząd Policji (Europol), Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej (FRA), Europejska Jednostka Współpracy Sądowej (Eurojust).

[7] Europejski Urząd Nadzoru Bankowego (EUNB), Europejski Urząd Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych (EIOPA) oraz Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA).

[8] Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/104/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie pracy tymczasowej (Dz.U. L 327 z 5.12.2008, s. 9).

[9] Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/104/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie pracy tymczasowej (Dz.U. L 327 z 5.12.2008, s. 9).

[10]Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 z dnia 23 października 2019 r. w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii (Dz.U. L 305 z 26.11.2019, s. 17).

Ostatnia aktualizacja: 17 kwietnia 2020Informacja prawna - Polityka ochrony prywatności