Procedura : 2020/2015(INI)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A9-0176/2020

Teksty złożone :

A9-0176/2020

Debaty :

PV 19/10/2020 - 18
CRE 19/10/2020 - 15
CRE 19/10/2020 - 18

Głosowanie :

Teksty przyjęte :

P9_TA(2020)0277

<Date>{02/10/2020}2.10.2020</Date>
<NoDocSe>A9-0176/2020</NoDocSe>
PDF 268kWORD 100k

<TitreType>SPRAWOZDANIE</TitreType>

<Titre>Prawa własności intelektualnej w dziedzinie rozwoju technologii sztucznej inteligencji</Titre>

<DocRef>(2020/2015(INI))</DocRef>


<Commission>{JURI}Komisja Prawna</Commission>

Sprawozdawca: <Depute>Stéphane Séjourné</Depute>

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
 UZASADNIENIE
 OPINIA KOMISJI RYNKU WEWNĘTRZNEGO I OCHRONY KONSUMENTÓW
 OPINIA KOMISJI TRANSPORTU I TURYSTYKI
 OPINIA KOMISJI KULTURY I EDUKACJI
 INFORMACJE O PRZYJĘCIU PRZEZ KOMISJĘ PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWĄ
 GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGO W KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie praw własności intelektualnej w dziedzinie rozwoju technologii sztucznej inteligencji

(2020/2015(INI))

Parlament Europejski,

 uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), w szczególności jego art. 4, 16, 26, 114 i 118,

 uwzględniając Konwencję berneńską o ochronie dzieł literackich i artystycznych,

 uwzględniając Porozumienie międzyinstytucjonalne z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa[1] oraz wytyczne Komisji dotyczące lepszego stanowienia prawa (COM(2015)0215),

 uwzględniając Traktat Światowej Organizacji Własności Intelektualnej (WIPO) o prawie autorskim, Traktat WIPO o artystycznych wykonaniach i fonogramach oraz zmieniony dokument tematyczny WIPO z dnia 29 maja 2020 r. dotyczący polityki w dziedzinie własności intelektualnej i sztucznej inteligencji,

 uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/790 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie prawa autorskiego i praw pokrewnych na jednolitym rynku cyfrowym oraz zmiany dyrektyw 96/9/WE i 2001/29/WE[2],

 uwzględniając dyrektywę 96/9/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 marca 1996 r. w sprawie ochrony prawnej baz danych[3],

 uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/24/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie ochrony prawnej programów komputerowych[4],

 uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/943 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie ochrony niejawnego know-how i niejawnych informacji handlowych (tajemnic przedsiębiorstwa) przed ich bezprawnym pozyskiwaniem, wykorzystywaniem i ujawnianiem[5],

 uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1024 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie otwartych danych i ponownego wykorzystywania informacji sektora publicznego[6],

 uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE[7],

 uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1807 z dnia 14 listopada 2018 r. w sprawie ram swobodnego przepływu danych nieosobowych w Unii Europejskiej[8],

 uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1150 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie propagowania sprawiedliwości i przejrzystości dla użytkowników biznesowych korzystających z usług pośrednictwa internetowego[9],

 uwzględniając białą księgę Komisji Europejskiej z dnia 19 lutego 2020 r. w sprawie sztucznej inteligencji – „Europejskie podejście do doskonałości i zaufania” (COM(2020)0065),

 uwzględniając prace powołanej przez Komisję grupy ekspertów wysokiego szczebla ds. sztucznej inteligencji,

 uwzględniając komunikaty Komisji pt. „Europejska strategia w zakresie danych” (COM(2020)0066) oraz „Nowa strategia przemysłowa dla Europy” (COM(2020)0102),

 uwzględniając wytyczne dotyczące rozpatrywania wniosków w Europejskim Urzędzie Patentowym z listopada 2019 r.,

 uwzględniając dokument roboczy nr 2016/05 Wspólnego Centrum Badawczego Komisji i jego Instytutu Perspektywicznych Studiów Technologicznych dotyczący gospodarki cyfrowej, zatytułowany „An Economic Policy Perspective on Online Platforms” [Perspektywa polityki gospodarczej w odniesieniu do platform internetowych],

 uwzględniając wytyczne polityczne na następną kadencję Komisji Europejskiej (2019–2024) pt. „Unia, która mierzy wyżej – Mój program dla Europy”,

 uwzględniając swoją rezolucję z dnia 16 lutego 2017 r. zawierającą zalecenia dla Komisji w sprawie przepisów prawa cywilnego dotyczących robotyki[10],

 uwzględniając art. 54 Regulaminu,

 uwzględniając opinie przedstawione przez Komisję Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów, Komisję Transportu i Turystyki oraz Komisję Kultury i Edukacji,

 uwzględniając sprawozdanie Komisji Prawnej (A9-0176/2020),

A. mając na uwadze, że unijne ramy prawne dotyczące własności intelektualnej służą zapewnieniu wspierania innowacji i kreatywności, a także dostępu do wiedzy i informacji;

B. mając na uwadze, że art. 118 TFUE stanowi, że organy prawodawcze Unii ustanawiają środki dotyczące tworzenia europejskich praw własności intelektualnej w celu zapewnienia jednolitej ochrony tych praw w całej Unii; mając na uwadze, że jednolity rynek sprzyja warunkom korzystnym dla silniejszego wzrostu gospodarczego, gwarantującego dobrobyt obywatelom Unii;

C. mając na uwadze, że w dziedzinie sztucznej inteligencji (AI) i podobnych powstających technologii odnotowano ostatnio znaczny postęp technologiczny, który otwiera perspektywy i stawia wyzwania przed obywatelami, przedsiębiorstwami, administracją publiczną, twórcami i sektorem obrony w Unii;

D. mając na uwadze, że technologie AI mogą utrudnić identyfikowanie praw własności intelektualnej i ich stosowanie do produktów wygenerowanych przez AI, uniemożliwiając tym samym godziwe wynagradzanie twórców-ludzi, których oryginalne utwory są wykorzystywane do napędzania takich technologii;

E. mając na uwadze, że cel zakładający uczynienie Unii światowym liderem w dziedzinie technologii AI musi obejmować wysiłki z myślą o odzyskaniu i ochronie jej suwerenności cyfrowej i przemysłowej, zapewnieniu jej konkurencyjności oraz promowaniu i ochronie innowacji, a także wymagać strukturalnej reformy unijnej polityki przemysłowej, aby umożliwić jej czołową pozycję w dziedzinie technologii AI przy jednoczesnym poszanowaniu różnorodności kulturowej; mając na uwadze, że wiodąca światowa pozycja Unii w dziedzinie AI wymaga skutecznego systemu własności intelektualnej odpowiedniego dla ery cyfrowej, umożliwiającego innowatorom wprowadzanie na rynek nowych produktów; mając na uwadze, że silne zabezpieczenia są kluczowe dla ochrony systemu patentowego Unii przed nadużyciami ze szkodą dla innowacyjnych twórców AI; mając na uwadze, że potrzebne jest podejście do AI ukierunkowane na człowieka, zgodne z zasadami etyki i prawami człowieka, aby technologia pozostała instrumentem służącym ludziom i dobru wspólnemu;

F. mając na uwadze, że aby uniknąć fragmentacji jednolitego rynku oraz rozbieżnych przepisów i wytycznych krajowych, właściwe byłoby uregulowanie technologii AI na szczeblu unijnym; mając na uwadze, że w pełni zharmonizowane ramy regulacyjne Unii w dziedzinie AI będą wykazywać potencjał, by stać się normatywnym punktem odniesienia na szczeblu międzynarodowym; mając na uwadze, że nowym wspólnym zasadom dotyczącym systemów AI należy nadać formę rozporządzenia, aby ustanowić jednakowe standardy w całej Unii, oraz że prawodawstwo należy tworzyć tak, by wytrzymało próbę czasu i było w stanie nadążać za szybkim rozwojem tej technologii, i że należy je monitorować za pomocą dogłębnych ocen skutków; mając na uwadze, że pewność prawa przyczynia się do rozwoju technologicznego oraz że zaufanie obywateli do nowych technologii jest kluczowe dla rozwoju tego sektora, gdyż wzmacnia przewagę konkurencyjną Unii; mając na uwadze, że ramy regulacyjne dotyczące AI powinny zatem wzbudzać zaufanie do bezpieczeństwa i niezawodności AI oraz zapewniać równowagę między ochroną obywateli a zachęcaniem przedsiębiorstw do inwestowania w innowacje;

G. mając na uwadze, że AI i powiązane technologie opierają się na modelach obliczeniowych i algorytmach, które uznaje się za metody matematyczne w rozumieniu konwencji o patencie europejskim (EPC), a zatem nie mają zdolności patentowej jako takiej; mając na uwadze, że metody matematyczne i programy komputerowe mogą być objęte ochroną patentową na podstawie art. 52 ust. 3 EPC, jeżeli są wykorzystywane jako część systemu AI, który przyczynia się do osiągnięcia dalszych skutków technicznych; mając na uwadze, że należy dogłębnie ocenić wpływ takiej potencjalnej ochrony patentowej;

H. mając na uwadze, że AI i powiązane technologie opierają się na tworzeniu i wykorzystywaniu programów komputerowych, które jako takie podlegają szczególnemu systemowi ochrony praw autorskich, zakładającemu, że ochronie podlega tylko wyrażenie programu komputerowego, a nie koncepcje, metody i zasady leżące u podstaw jakiegokolwiek jego elementu;

I. mając na uwadze, że przyznawana jest coraz większa liczba patentów związanych z AI;

J. mając na uwadze, że postęp AI i powiązanych technologii rodzi pytania co do samej ochrony innowacji i co do ujęcia w prawie własności intelektualnej materiałów, treści lub danych generowanych przez technologie AI i powiązane technologie, mogących mieć charakter przemysłowy lub artystyczny oraz stwarzających różnego rodzaju możliwości komercyjne; mając na uwadze, że niekiedy trudno dokonać rozróżnienia między twórczością człowieka wspomaganą przez AI a twórczością autonomicznie generowaną przez AI;

J. mając na uwadze, że AI i powiązane technologie zależą w znacznym stopniu od wcześniej istniejących treści i dużej ilości danych; mając na uwadze, że większy przejrzysty i otwarty dostęp do niektórych danych nieosobowych i baz takich danych w Unii, zwłaszcza dla MŚP i start-upów, a także interoperacyjność danych, która ogranicza efekt blokady technologicznej, odegra kluczową rolę w rozwoju europejskiej AI i we wspieraniu konkurencyjności przedsiębiorstw europejskich na szczeblu globalnym; mając na uwadze, że gromadzenie danych osobowych musi odbywać się z poszanowaniem praw podstawowych i zasad ochrony danych oraz wymaga dostosowanego zarządzania, mianowicie w zakresie zarządzania danymi i przejrzystości danych wykorzystywanych do opracowywania i wdrażania technologii AI w całym cyklu życia systemu wspomaganego przez AI;

1. przyjmuje do wiadomości białą księgę Komisji Europejskiej pt. „Sztuczna inteligencja – europejskie podejście do doskonałości i zaufania” oraz europejską strategię w zakresie danych; podkreśla, że przedstawione tam podejścia mogą przyczynić się do uwolnienia potencjału AI ukierunkowanej na człowieka w UE; zauważa jednak, że ochrona praw własności intelektualnej w kontekście rozwoju AI i powiązanych technologii nie została uwzględniona przez Komisję pomimo kluczowego znaczenia tych praw; podkreśla konieczność utworzenia jednolitej europejskiej przestrzeni danych oraz uważa, że korzystanie z niej odegra ważną rolę w innowacyjności i kreatywności gospodarki unijnej, do czego należy zachęcać; zaznacza, że Unia powinna odgrywać zasadniczą rolę w określaniu podstawowych zasad dotyczących rozwoju, wykorzystania i stosowania AI, bez ograniczania jej postępu czy utrudniania konkurencji;

2. podkreśla fakt, że rozwój AI i powiązanych technologii w sektorach transportu i turystyki przyniesie ze sobą innowacje, badania, mobilizację inwestycji oraz znaczne korzyści gospodarcze, społeczne, środowiskowe, publiczne i dotyczące bezpieczeństwa, jednocześnie zwiększając atrakcyjność tych sektorów dla nowych pokoleń i tworząc nowe możliwości zatrudnienia i bardziej zrównoważone modele biznesowe, zaznacza jednak, że nie powinno to powodować szkód ani stanowić zagrożenia dla ludzi lub społeczeństwa;

3. podkreśla znaczenie utworzenia operacyjnych i w pełni zharmonizowanych ram regulacyjnych w dziedzinie technologii AI; sugeruje, że takie ramy powinny mieć formę rozporządzenia, a nie dyrektywy, aby uniknąć rozdrobnienia europejskiego jednolitego rynku cyfrowego i promować innowacje;

4. wzywa Komisję, aby we wszystkich aktach prawnych dotyczących AI uwzględniła siedem kluczowych wymogów określonych w wytycznych grupy ekspertów wysokiego szczebla, do których to wymogów odniosła się pozytywnie w komunikacie z dnia 8 kwietnia 2019 r.[11], oraz aby należycie je wdrożyła;

5. podkreśla, że opracowanie i wdrożenie i wykorzystywanie technologii AI, a także rozkwit światowej gospodarki opartej na danych wymagają zajęcia się ważnymi kwestii technicznymi, społecznymi, gospodarczymi, etycznymi i prawnymi w różnych obszarach działania, obejmujących prawa własności intelektualnej i ich wpływ na te obszary; podkreśla, że aby uwolnić potencjał technologii AI, konieczne jest usunięcie zbędnych barier prawnych, tak by nie hamować wzrostu ani innowacyjności w rozwijającej się unijnej gospodarce opartej na danych; wzywa do przeprowadzenia oceny skutków w odniesieniu do ochrony praw własności intelektualnej w kontekście rozwoju technologii AI;

6. zwraca uwagę, że wyważona ochrona praw własności intelektualnej w odniesieniu do technologii AI oraz wielowymiarowy charakter takiej ochrony mają kluczowe znaczenie, a jednocześnie zwraca uwagę, że ważne jest zapewnienie wysokiego poziomu ochrony praw własności intelektualnej, zagwarantowanie pewności prawa i budowanie niezbędnego zaufania zachęcającego do inwestycji w te technologie oraz zapewniającego ich długoterminową rentowność i wykorzystywanie przez konsumentów; uważa, że Unia ma potencjał, by odgrywać wiodącą rolę w tworzeniu technologii AI, jeżeli przyjmie sprawnie funkcjonujące ramy regulacyjne, które będą regularnie oceniane w świetle rozwoju technologicznego, oraz będzie realizować aktywną politykę publiczną, szczególnie w odniesieniu do programów szkoleniowych i wsparcia finansowego na rzecz badań naukowych oraz współpracy sektora publicznego i prywatnego; ponownie podkreśla potrzebę zapewnienia wystarczającej swobody działania, aby umożliwić rozwój nowych technologii, produktów i usług; podkreśla, że tworzenie środowiska sprzyjającego kreatywności i innowacjom dzięki zachęcaniu twórców do korzystania z technologii AI nie może odbywać się kosztem interesów twórców-ludzi ani zasad etycznych Unii;

7. uważa również, że Unia musi ująć różne aspekty AI w definicjach neutralnych pod względem technologicznym i wystarczająco elastycznych, by miały zastosowanie do przyszłych zmian technologicznych, a także do przyszłych zastosowań; uważa, że należy kontynuować refleksję nad wzajemnym oddziaływaniem AI i praw własności intelektualnej, zarówno z punktu widzenia urzędów ds. własności intelektualnej, jak i użytkowników; uważa, że wyzwanie, jakim jest ocena zastosowań AI, powoduje potrzebę wprowadzenia wymogów dotyczących przejrzystości i opracowanie nowych metod, ponieważ na przykład systemy adaptacyjnego uczenia się mogą kalibrować się na nowo po każdym wprowadzeniu danych, co sprawia, że w niektórych przypadkach ujawnianie informacji o nich z wyprzedzeniem jest nieskuteczne;

8. podkreśla znaczenie przejrzystości i odpowiedzialności w stosowaniu algorytmów przez usługi transmisji strumieniowej, tak aby zagwarantować lepszy dostęp do treści kulturowych i kreatywnych zróżnicowanych pod względem formy i wielojęzycznych oraz równorzędny dostęp do utworów europejskich;

9. dostrzega coraz większe zapotrzebowanie na sztuczną inteligencję i powiązane technologie w zakresie technologii identyfikacji zdalnej i biometrycznej, takich jak aplikacje do śledzenia kontaktów w sektorze transportu i turystyki, jako nowy sposób radzenia sobie z pandemią COVID-19 oraz możliwymi przyszłymi kryzysami sanitarnymi i w dziedzinie zdrowia publicznego, przy jednoczesnym uwzględnieniu potrzeby ochrony praw podstawowych, prywatności i danych osobowych;

10. zaleca w pierwszej kolejności dokonanie oceny z podziałem na sektory i rodzaje implikacji technologii AI w dziedzinie praw własności intelektualnej; uważa, że takie podejście powinno uwzględniać na przykład stopień interwencji człowieka, autonomię AI, znaczenie roli i pochodzenia wykorzystywanych danych i materiałów chronionych prawem autorskim oraz ewentualne zaangażowanie innych istotnych czynników; przypomina, że każde podejście musi zapewniać właściwą równowagę między potrzebą ochrony inwestycji, zarówno pod względem zasobów, jak i wysiłku, a potrzebą zachęcania do tworzenia i udostępniania; uważa, że należy przeprowadzić pogłębione badanie w celu oceny wkładu ludzkiego w odniesieniu do danych algorytmicznych wykorzystywanych przez AI; uważa, że przełomowe technologie, takie jak AI, oferują zarówno małym, jak i dużym przedsiębiorstwom szansę na tworzenie produktów wiodących na rynku; uważa, że wszystkie przedsiębiorstwa powinny korzystać z równie sprawnej i skutecznej ochrony praw własności intelektualnej; w związku z tym wzywa Komisję i państwa członkowskie do oferowania wsparcia przedsiębiorstwom typu start-up i MŚP za pośrednictwem programu na rzecz jednolitego rynku i centrów innowacji cyfrowych w zakresie ochrony ich produktów;

11. sugeruje, aby ocena ta koncentrowała się na wpływie i skutkach AI i powiązanych z nią technologii w ramach obecnego systemu prawa patentowego, ochrony znaków towarowych i wzorów, prawa autorskiego i praw pokrewnych, w tym możliwości stosowania ochrony prawnej baz danych i programów komputerowych, a także ochrony niejawnego know-how i niejawnych informacji handlowych („tajemnic przedsiębiorstwa”) przed ich bezprawnym pozyskiwaniem, wykorzystywaniem i ujawnianiem; uznaje potencjał technologii AI w zakresie poprawy egzekwowania praw własności intelektualnej, niezależnie od potrzeby weryfikacji i przeglądu przez człowieka, zwłaszcza w odniesieniu do skutków prawnych; podkreśla ponadto potrzebę dokonania oceny, czy prawo umów powinno zostać zaktualizowane w celu jak najlepszej ochrony konsumentów oraz czy należy dostosować zasady konkurencji w celu zaradzenia niedoskonałościom rynku i nadużyciom w gospodarce cyfrowej, potrzebę stworzenia bardziej kompleksowych ram prawnych dla sektorów gospodarki, w których AI jest obecna, co pozwoli europejskim przedsiębiorstwom i zainteresowanym stronom zwiększyć skalę swojej działalności, a także potrzebę zapewnienia pewności prawa; podkreśla, że ochrona własności intelektualnej musi być zawsze zgodna z innymi podstawowymi prawami i swobodami;

12. zwraca uwagę, że metody matematyczne jako takie są wyłączone ze zdolności patentowej, chyba że są wykorzystywane do celów technicznych związanych z wynalazkami technicznymi i wówczas same mają zdolność patentową, o ile spełnione są kryteria dotyczące wynalazków; zwraca ponadto uwagę, że jeżeli wynalazek odnosi się albo do metody wykorzystującej środki techniczne, albo do urządzenia technicznego, jego przeznaczenie, rozpatrywane jako całość, ma w rzeczywistości charakter techniczny i w związku z tym nie jest wykluczone z możliwości udzielenia patentu; podkreśla w związku z tym rolę ram ochrony patentowej w zachęcaniu do tworzenia wynalazków w zakresie AI i w promowaniu ich upowszechniania, a także potrzebę tworzenia możliwości dla europejskich przedsiębiorstw i przedsiębiorstw typu start-up w zakresie wspierania rozwoju i wdrażania AI w Europie; zwraca uwagę, że patenty niezbędne do spełnienia norm odgrywają kluczową rolę w opracowywaniu i rozpowszechnianiu nowej AI i powiązanych z nią technologii oraz w zapewnianiu interoperacyjności; wzywa Komisję, aby wspierała ustanawianie norm branżowych i zachęcała do formalnej normalizacji;

13. wskazuje, że ochrona patentowa może być przyznana, o ile wynalazek jest nowy, nieoczywisty i powstał w wyniku innowacyjnego działania; zauważa ponadto, że prawo patentowe wymaga kompleksowego opisu technologii bazowej, co może stanowić wyzwanie w przypadku niektórych technologii AI ze względu na złożoność rozumowania; podkreśla również wyzwania prawne związane z inżynierią wsteczną, która stanowi wyjątek od ochrony praw autorskich w odniesieniu do programów komputerowych i od ochrony tajemnic przedsiębiorstwa, które z kolei mają zasadnicze znaczenie dla innowacji i badań naukowych i które należy odpowiednio uwzględnić w kontekście rozwoju technologii AI; wzywa Komisję do oceny możliwości odpowiedniego testowania produktów, na przykład w sposób modułowy, bez stwarzania ryzyka dla podmiotów praw własności intelektualnej lub w odniesieniu do tajemnic przedsiębiorstwa wynikającego z ujawniania licznych informacji o produktach łatwych do powielenia; podkreśla, że technologie AI powinny być ogólnie dostępne do celów edukacyjnych i badawczych, takich jak bardziej efektywne metody uczenia się;

14. zauważa, że autonomizacja w procesie tworzenia treści o charakterze artystycznym może rodzić pytania związane z tytułem do praw własności intelektualnej obejmujących te treści; uważa w związku z tym, że nie należy dążyć do nadania osobowości prawnej technologiom AI i wskazuje na negatywny wpływ takiej możliwości na bodźce motywacyjne dla twórców będących ludźmi;

15. podkreśla różnicę między twórczością wytworzoną przez człowieka za pomocą AI z jednej strony a twórczością wygenerowaną przez AI z drugiej strony, przy czym ta ostatnia wiąże się z nowymi wyzwaniami regulacyjnymi w zakresie ochrony praw własności intelektualnej, takimi jak kwestie własności, wynalazczości i odpowiedniego wynagrodzenia, a także kwestie związane z potencjalną koncentracją na rynku; uważa ponadto, że prawa własności intelektualnej na rzecz rozwoju technologii AI należy odróżnić od wszelkich praw własności intelektualnej przyznawanych w odniesieniu do twórczości wytworzonej przez AI; podkreśla, że w przypadku gdy AI jest wykorzystywana wyłącznie jako narzędzie wspomagające autora w procesie tworzenia, nadal zastosowanie mają obecne ramy własności intelektualnej;

16. jest zdania, że twórczość technologiczna tworzona przez technologie AI musi być chroniona w ramach praw własności intelektualnej, aby zachęcić do inwestowania w tę formę twórczości i zwiększyć pewność prawa dla obywateli, przedsiębiorstw i wynalazców, którzy obecnie należą do najczęstszych użytkowników technologii AI; uważa, że dzieła wyprodukowane samodzielnie przez sztuczne podmioty i roboty mogą nie kwalifikować się do ochrony na podstawie prawa autorskiego w celu poszanowania zasady oryginalności związanej z osobą fizyczną, ponieważ pojęcie „twórczości intelektualnej” odnosi się do osobowości autora; wzywa Komisję, aby wspierała horyzontalne, oparte na dowodach i technologicznie neutralne podejście do wspólnych jednolitych przepisów dotyczących prawa autorskiego mających zastosowanie do utworów wytwarzanych przez AI w Unii, jeżeli zostanie ustalone, że takie utwory mogą być chronione prawem autorskim; zaleca, aby wszelkie prawa własności przysługiwały wyłącznie osobom fizycznym lub prawnym, które stworzyły utwór zgodnie z prawem, i wyłącznie za zgodą podmiotu praw autorskich, jeżeli wykorzystywane są materiały chronione prawem autorskim, chyba że mają zastosowanie wyjątki lub ograniczenia dotyczące praw autorskich; podkreśla znaczenie ułatwiania dostępu do danych i wymiany danych, otwartych standardów i technologii opartych na otwartym oprogramowaniu, przy jednoczesnym zachęcaniu do inwestycji i pobudzaniu innowacji;

17. zauważa, że AI umożliwia przetwarzanie dużej ilości danych związanych z aktualnym stanem wiedzy lub istnieniem praw własności intelektualnej; zauważa jednocześnie, że AI lub powiązane z nią technologie wykorzystywane w procedurze rejestracji przyznawania praw własności intelektualnej i ustalania odpowiedzialności za naruszenia praw własności intelektualnej nie mogą zastąpić przeglądów dokonywanych przez człowieka w poszczególnych przypadkach w celu zapewnienia jakości i uczciwości decyzji; zauważa, że sztuczna inteligencja stopniowo zyskuje zdolność do przejmowania zadań zazwyczaj wykonywanych przez człowieka i w związku z tym podkreśla potrzebę wprowadzenia odpowiednich zabezpieczeń, w tym systemów projektowania, które stale angażują ludzi w procesy kontroli i przeglądu, a także przejrzystości, rozliczalności i weryfikacji decyzji podejmowanych w kontekście AI;

18. zauważa, że jeśli chodzi o wykorzystywanie danych nieosobowych przez technologie AI, legalne korzystanie z utworów chronionych prawem autorskim i innych przedmiotów objętych ochroną i powiązanych z nimi danych, w tym wcześniej istniejących treści, zbiorów danych wysokiej jakości i metadanych, należy oceniać w świetle obowiązujących przepisów dotyczących ograniczeń i wyjątków w zakresie ochrony praw autorskich, takich jak wyjątek dotyczący eksploracji tekstów i danych, zgodnie z dyrektywą w sprawie praw autorskich i pokrewnych na jednolitym rynku cyfrowym; wzywa do dalszego wyjaśnienia kwestii ochrony danych na podstawie prawa autorskiego oraz potencjalnej ochrony znaków towarowych i wzorów przemysłowych w odniesieniu do dzieł wygenerowanych samodzielnie przez aplikacje oparte na AI; uważa, że należy promować dobrowolną wymianę danych nieosobowych między przedsiębiorstwami i sektorami w oparciu o uczciwe umowy, w tym umowy licencyjne; zwraca uwagę na kwestie związane z prawami własności intelektualnej wynikające z tworzenia fałszywych informacji na podstawie wprowadzających w błąd, zmanipulowanych danych czy po prostu danych o niskiej jakości, niezależnie od tego, czy takie fałszywe informacje zawierają dane, które mogą podlegać prawom autorskim; jest zaniepokojony możliwością masowej manipulacji obywateli w celu destabilizacji demokracji i wzywa do zwiększenia świadomości i umiejętności korzystania z mediów, a także do udostępnienia pilnie potrzebnych technologii AI w celu weryfikacji faktów i informacji; uważa, że podlegające kontroli rejestrowanie danych nieosobowych wykorzystywanych w cyklu życia technologii opartych na AI zgodnie z przepisami o ochronie danych mogłoby ułatwić śledzenie wykorzystania utworów chronionych prawem autorskim, a tym samym lepiej chronić podmioty praw i przyczynić się do ochrony prywatności, jeśli wymóg prowadzenia podlegających kontroli rejestrów zostałyby rozszerzony na dane zawierające obrazy lub nagrania wideo zawierające dane biometryczne bądź dane pochodzące z takich obrazów lub nagrań; podkreśla, że technologie AI mogłyby być przydatne w kontekście egzekwowania praw własności intelektualnej, ale wymagałyby zaangażowania człowieka w ich przegląd i zagwarantowania pełnej przejrzystości wszelkich systemów decyzyjnych opartych na AI; podkreśla, że jakikolwiek przyszły system AI nie może obchodzić ewentualnych wymogów dotyczących technologii opartych na otwartym oprogramowaniu w przetargach publicznych ani uniemożliwiać wzajemnych połączeń między usługami cyfrowymi; zauważa, że systemy AI są oparte na oprogramowaniu i opierają się na modelach statystycznych, które mogą obejmować błędy; podkreśla, że produkty generowane przez AI nie mogą skutkować przejawami żadnej dyskryminacji oraz że jednym z najbardziej wydajnych sposobów ograniczania obciążeń w systemach AI jest zapewnienie – w zakresie, w jakim jest to możliwe zgodnie z prawem Unii – dostępności maksymalnej ilości danych nieosobowych na potrzeby szkoleń i uczenia się maszyn; wzywa Komisję do zastanowienia się nad wykorzystaniem do takich celów danych należących do domeny publicznej;

19. podkreśla znaczenie pełnego wdrożenia strategii jednolitego rynku cyfrowego w celu poprawy dostępności i interoperacyjności danych nieosobowych w UE; podkreśla, że europejska strategia w zakresie danych musi zapewniać równowagę między promowaniem przepływu danych, szerokim dostępem do nich oraz ich wykorzystywaniem i udostępnianiem a ochroną praw własności intelektualnej i tajemnic przedsiębiorstwa, przy jednoczesnym poszanowaniu zasad ochrony danych i prywatności; podkreśla w związku z tym, że należy ocenić, czy unijne przepisy dotyczące własności intelektualnej są odpowiednim narzędziem do ochrony danych, w tym danych sektorowych potrzebnych do rozwoju AI, i przypomina, że dane ustrukturyzowane, takie jak bazy danych, w przypadku gdy podlegają ochronie własności intelektualnej, zazwyczaj nie mogą być uznawane za dane; uważa, że należy dostarczać wyczerpujące informacje na temat wykorzystywania danych, które są częścią własności intelektualnej, w szczególności w kontekście stosunków między platformami a przedsiębiorstwami; z zadowoleniem przyjmuje zamiar Komisji dotyczący utworzenia jednolitej europejskiej przestrzeni danych;

20. zauważa, że Komisja rozważa celowość działań legislacyjnych w kwestiach mających wpływ na interakcje między podmiotami gospodarczymi, aby móc korzystać z danych nieosobowych, i z zadowoleniem przyjmuje ewentualny przegląd dyrektywy w sprawie baz danych oraz ewentualne wyjaśnienie stosowania dyrektywy w sprawie ochrony tajemnic przedsiębiorstwa jako ogólnych ram; oczekuje z zainteresowaniem na wyniki konsultacji publicznych zainicjowanych przez Komisję w sprawie europejskiej strategii dotyczącej danych;

21. podkreśla, że Komisja powinna dążyć do zapewnienia zrównoważonej i opartej na innowacjach ochrony własności intelektualnej z korzyścią dla europejskich podmiotów rozwijających AI, do wzmocnienia międzynarodowej konkurencyjności przedsiębiorstw europejskich, w tym przeciw nieuczciwym taktykom w postępowaniu sądowym, oraz do zapewnienia użytkownikom jak największej pewności prawa, zwłaszcza w negocjacjach międzynarodowych, w tym szczególności w odniesieniu do toczących się dyskusji na temat AI i rewolucji w zakresie danych pod auspicjami Światowej Organizacji Własności Intelektualnej (WIPO); z zadowoleniem przyjmuje niedawne wnioski Komisji dotyczące opinii Unii w ramach konsultacji publicznych WIPO na temat projektu dokumentu tematycznego WIPO dotyczącego polityki w dziedzinie własności intelektualnej i sztucznej inteligencji; przypomina w związku z tym o spoczywającym na Unii etycznym obowiązku wspierania rozwoju na całym świecie poprzez ułatwianie współpracy transgranicznej w dziedzinie AI, w tym poprzez ograniczenia i wyjątki w odniesieniu do badań transgranicznych oraz eksploracji tekstów i danych, jak przewidziano w dyrektywie w sprawie praw autorskich i praw pokrewnych na jednolitym rynku cyfrowym;

22. jest w pełni świadomy, że postęp w dziedzinie AI będzie musiał być powiązany z inwestycjami publicznymi w infrastrukturę, szkoleniami w zakresie umiejętności cyfrowych oraz znacznymi ulepszeniami w zakresie łączności i interoperacyjności, aby osiągnąć pełne rezultaty; podkreśla w związku z tym znaczenie bezpiecznych i zrównoważonych sieci 5G dla pełnego wdrożenia technologii AI, ale, co ważniejsze, niezbędnych prac nad poziomem infrastruktury i jej bezpieczeństwem w całej Unii; odnotowuje intensywną aktywność patentową zachodzącą w sektorze transportu, jeśli chodzi o AI; wyraża zaniepokojenie, że może to doprowadzić do masowych sporów sądowych, które będą szkodliwe dla całego sektora i mogą również wpłynąć na bezpieczeństwo ruchu drogowego, jeśli na szczeblu Unii nie wprowadzimy bezzwłocznie przepisów dotyczących rozwoju technologii związanych z AI;

23. popiera gotowość Komisji do zaproszenia kluczowych podmiotów z sektora wytwórczego – producentów sektora transportowego, innowatorów w zakresie AI i łączności, usługodawców z sektora turystyki i innych podmiotów w łańcuchu wartości w sektorze motoryzacyjnym – do uzgodnienia warunków, na jakich będą gotowi dzielić się swoimi danymi;

24. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji, a także parlamentom i rządom państw członkowskich.

 


 

UZASADNIENIE

Sztuczna inteligencja (AI) jest dziedziną badań naukowych, której początki sięgają połowy XX wieku. Ma ona ambitny cel: zrozumienie funkcjonowania ludzkiego systemu poznawczego z zamiarem jego odtworzenia w celu stworzenia porównywalnych procesów decyzyjnych. Kilka lat temu rozpoczęła się nowa era w dziedzinie SI dzięki połączeniu dużej mocy obliczeniowej, znacznie większej liczbie zbiorów danych i skutecznych algorytmów.

 

Wynikający z tego nowy impuls sprzyja rozwojowi i wdrażaniu SI w wielu sektorach. Umożliwia na przykład automatyzację analizy próbek klinicznych lub regulację sygnalizacji świetlnej w zależności od natężenia ruchu drogowego bez interwencji człowieka. Potencjał tej technologii, jeśli chodzi o innowacje, jest zatem ogromny, ważne jest zatem, by Unia Europejska przyjęła sprawnie funkcjonujące ramy prawne w zakresie rozwoju europejskiej sztucznej inteligencji i polityki publicznej, które będą współmierne do zagadnień, w szczególności w odniesieniu do szkolenia Europejczyków i wsparcia finansowego dla badań stosowanych i podstawowych. Ramy te muszą koniecznie obejmować refleksję na temat praw własności intelektualnej w celu wspierania i ochrony innowacji i kreatywności w tej dziedzinie.

 

Mając na uwadze, że definicja SI jest nadal przedmiotem debaty, ale istnieje prawdopodobieństwo, że pewność prawa będzie stymulować niezbędne inwestycje w tym obszarze w UE, należy wspierać pewną formę elastyczności legislacyjnej w celu uwzględnienia wielowymiarowej rzeczywistości SI i przygotowania się na przyszłe wyzwania (i postęp technologiczny).

 

W pierwszej kolejności należy ocenić prawo patentowe w świetle rozwoju SI. Patenty chronią wynalazki techniczne, tj. produkty, które stanowią nowe rozwiązanie techniczne danego problemu technicznego. W związku z tym mimo że algorytmy, metody matematyczne i programy komputerowe nie mają jako takie zdolności patentowej, mogą one stanowić część wynalazku technicznego, który może zostać opatentowany. Kluczowe znaczenie dla rozwoju europejskiej SI ma to, aby podmioty gospodarcze, w szczególności europejskie przedsiębiorstwa typu start-up, były świadome tej możliwości.

 

Liczba zgłoszeń patentowych zarejestrowanych przez Europejski Urząd Patentowy w odniesieniu do wynalazków bezpośrednio związanych z eksploatacją SI (podstawowych technologii SI) wzrosła ponad trzykrotnie w ciągu dziesięciu lat: z 396 w 2010 r. do 1264 w 2017 r. Należy jednak zauważyć, że w niektórych państwach trzecich złożono więcej takich zgłoszeń i że konkurencja międzynarodowa w tym strategicznym obszarze jest silna.

 

SI jest również wykorzystywana przez urzędy patentowe w celu ułatwienia badań nad aktualnym stanem wiedzy. W związku z tym istotne wydaje się podkreślenie, że technologia zapewnia użyteczną pomoc, ale nie powinna zastępować analizy przeprowadzonej przez człowieka jako podstawy przyznania praw. W dziedzinie patentów należy również podkreślić, że złożoność rozumowania stosowanego w niektórych technologiach SI może utrudniać sprawdzenie, czy wynalazki te są zgodne z obowiązującymi przepisami.

 

Na późniejszym etapie coraz większa automatyzacja określonych procesów decyzyjnych może prowadzić do powstawania twórczości technicznej i artystycznej. Ocena wszystkich praw własności intelektualnej w świetle tych zmian musi być priorytetem w tym obszarze prawa UE z myślą o wspieraniu otoczenia sprzyjającego kreatywności i innowacjom poprzez wynagradzanie twórców. Rola czynnika ludzkiego ma w dalszym ciągu kluczowe znaczenie dla programowania urządzeń wykorzystujących SI, wyboru danych wejściowych i dostosowywania uzyskanych wyników. Perspektywa „silnej” SI, tj. posiadającej samoświadomość, wydaje się wybiegać dalece w przyszłość.

 

Co się tyczy prawa autorskiego, warunek oryginalności, będącej odbiciem osobowości autora w jego utworze, mógłby stanowić przeszkodę dla ochrony twórczości sztucznej inteligencji. Jednakże warunek ten wykazuje tendencję do ewoluowania w kierunku obiektywnego punktu widzenia zmierzającego do wykazywania względnej nowości, pozwalającej odróżnić utwór podlegający ochronie od utworów już powstałych. Tworzenie przez sztuczną inteligencję i tworzenie „tradycyjne” nadal mają wspólny cel polegający na rozszerzeniu dziedzictwa kulturowego mimo różnic w akcie twórczym. Mimo postępującego rozwoju twórczości artystycznej autorstwa sztucznej inteligencji, czego przykładem jest obraz „Nowy Rembrandt”[12] wygenerowany po przeanalizowaniu przez sztuczną inteligencję 346 zdigitalizowanych obrazów tego malarza, należałoby uznać, że wytwór wygenerowany przez sztuczną inteligencję może stanowić utwór przez wzgląd na wynik twórczy, a nie przez wzgląd na proces twórczy. Należy również zauważyć, że brak ochrony twórczości generowanej przez SI może prowadzić do sytuacji, w której wykonawcy tych utworów nie będą mogli korzystać z praw, ponieważ ochrona zapewniana przez system praw pokrewnych wymaga istnienia prawa autorskiego do interpretowanego utworu.

 

W związku z tym proponuje się dokonanie oceny celowości przyznania prawa autorskiego do takiego „utworu” osobie fizycznej, która go edytuje i publikuje zgodnie z prawem, pod warunkiem że twórcy technologii podstawowej nie sprzeciwili się takiemu wykorzystaniu. Takie rozumowanie byłoby zgodne z podejściem w ramach europejskiego systemu ochrony danych dotyczących utworów; takie dane mogą być wykorzystywane jako część danych treningowych dla technologii sztucznej inteligencji, które mogą następnie tworzyć produkty wtórne, w tym w celach komercyjnych, pod warunkiem że taki sposób wykorzystania nie został wyraźnie zastrzeżony przez ich podmioty praw.

 

Wreszcie, biorąc pod uwagę zasadniczą rolę danych i ich wyboru w rozwoju technologii SI, pojawiają się wątpliwości co do dostępności takich danych, w szczególności co do zależności od danych, efektu zamknięcia, dominującej pozycji niektórych przedsiębiorstw oraz, ogólnie, niewystarczającego przepływu danych. Dlatego też ważne będzie zachęcanie do wymiany danych tworzonych w Unii Europejskiej w celu stymulowania innowacji w zakresie sztucznej inteligencji. W perspektywie krótkoterminowej może to w szczególności opierać się na transpozycji dyrektywy w sprawie otwartych danych oraz na wspieraniu zawierania umów licencyjnych w celu zachęcenia do wymiany danych przemysłowych. W perspektywie średnioterminowej kluczowy jest wniosek Komisji w sprawie ogólnych ram prawnych dotyczących zarządzania wspólnymi europejskimi obszarami danych, w szczególności w odniesieniu do dostępu do wrażliwych baz danych, takich jak dane szczególnie chronione w zakresie zdrowia.


 

 

 

 

OPINIA KOMISJI RYNKU WEWNĘTRZNEGO I OCHRONY KONSUMENTÓW (9.7.2020)

<CommissionInt>dla Komisji Prawnej</CommissionInt>


<Titre>w sprawie praw własności intelektualnej w dziedzinie rozwoju technologii sztucznej inteligencji</Titre>

<DocRef>(2020/2015(INI))</DocRef>

Sprawozdawca komisji opiniodawczej: <Depute>Adam Bielan</Depute>

 

WSKAZÓWKI

Komisja Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów zwraca się do Komisji Prawnej, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1. przypomina o potencjale sztucznej inteligencji (SI) pod względem zapewniania innowacyjnych usług przedsiębiorstwom, konsumentom i sektorowi publicznemu; zwraca uwagę na kluczową rolę, jaką technologie SI mogą odegrać w cyfrowej transformacji gospodarki w wielu sektorach, takich jak przemysł, opieka zdrowotna, budownictwo i transport, co może prowadzić do tworzenia nowych modeli biznesowych; podkreśla, że Unia musi aktywnie wdrażać zmiany w tej dziedzinie, aby rozwijać jednolity rynek cyfrowy; podkreśla, że wyważony i skuteczny system praw własności intelektualnej przyniesie korzyści przy opracowywaniu i wykorzystywaniu SI na rynku wewnętrznym; zauważa znaczenie rozróżnienia pomiędzy zastosowaniami lub algorytmami SI, generowanymi przez SI technologiami i produktami, bazami danych i indywidualnymi danymi, przy czym wszystkie te aspekty wymagają różnych form praw;

2. uważa, że przełomowe technologie, takie jak SI, oferują zarówno małym, jak i dużym przedsiębiorstwom szansę na tworzenie produktów wiodących na rynku; uważa, że wszystkie przedsiębiorstwa lub inni właściciele takich produktów powinni korzystać z równie sprawnej i skutecznej ochrony praw własności intelektualnej; uważa, że może to sprzyjać powstawaniu europejskich małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) i przynieść Unii znaczną przewagę konkurencyjną; wzywa do przeanalizowania skutków nieuczciwych praktyk tzw. trolli patentowych oraz strategicznego rozstrzygania sporów dotyczących praw własności intelektualnej, gdyż mogą one stanowić sztuczną barierę uniemożliwiającą wejście na rynek i chronić podmioty dominujące na rynku; podkreśla znaczenie technologii SI dla umożliwienia bardziej przejrzystego, wydajnego i niezawodnego zarządzania aspektami transakcji związanymi z prawami własności intelektualnej;

3. podkreśla znaczenie środków i kanałów informacji, które pomagają MŚP i start-upom w skutecznym korzystaniu z ochrony praw własności intelektualnej w odniesieniu do technologii SI; wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby oferowały start-upom i MŚP wsparcie w ramach Programu na rzecz jednolitego rynku i za pośrednictwem centrów innowacji cyfrowych z myślą o tworzeniu i ochronie ich produktów, a tym samym umożliwiły im rozwinięcie pełnego potencjału wzrostu gospodarczego i tworzenia miejsc pracy w Europie; podkreśla, jak ważne jest, aby przy opracowywaniu SI Komisja i państwa członkowskie dążyły do koordynacji z innymi ważnymi podmiotami światowymi w dziedzinie praw własności intelektualnej, tak aby stworzyć uniwersalne podejście, które byłoby korzystne dla MŚP i start-upów;

4. zwraca uwagę na znaczenie ochrony praw własności intelektualnej, w tym tajemnic handlowych, we wszelkich ramach regulacyjnych dotyczących SI, w szczególności jeśli chodzi o wszelkie szczegółowe wymogi dotyczące niewielkiego zbioru zastosowań uznawanych za obarczone „wysokim ryzykiem”, uznając jednocześnie konieczność godzenia ich z realizacją innych celów polityki publicznej, łącznie z przestrzeganiem podstawowych praw lub wolności; uważa, że zapewnienie tworzenia cieszącej się zaufaniem SI ukierunkowanej na człowieka wymaga skutecznego wdrażania prawodawstwa dotyczącego sygnalistów;

5. podkreśla, że oprócz ochrony praw własności intelektualnej w interesie konsumentów leży posiadanie pewności prawa co do dozwolonych zastosowań utworów chronionych, w szczególności skomplikowanych produktów algorytmicznych; wzywa Komisję, aby zaproponowała środki w zakresie identyfikowalności danych, z uwzględnieniem zarówno legalności pozyskiwania danych, jak i ochrony praw konsumentów i praw podstawowych;

6. uważa, że wyzwanie, jakim jest ocena zastosowań SI, wymaga od organów nadzoru rynku opracowania nowych metod oraz odpowiednich zdolności administracyjnych; zauważa, że systemy adaptacyjnego uczenia się mogą kalibrować się na nowo po każdym wprowadzeniu danych, co sprawia, że w niektórych przypadkach samo ujawnianie informacji o nich z wyprzedzeniem jest nieskuteczne;

7. uważa, że w przypadku certyfikowanych zastosowań SI należy wykazać przejrzystość, wyjaśnialność, na tyle, na ile to możliwe, oraz zgodność z normami etycznymi; zauważa, że jeżeli osiągnięcie tego celu jest w ogóle możliwe, nie można tego zrobić wyłącznie poprzez zwykłe ujawnienie algorytmu lub kodu; przypomina, że zbiory danych są również ważne w tym procesie;

8. wzywa Komisję, aby oceniła sposoby testowania produktów, na przykład w sposób modułowy lub za pomocą narzędzi weryfikacji pozwalających na odpowiednie testowanie produktów, z poszanowaniem zasad poufności w celu ochrony tajemnic handlowych posiadaczy praw własności intelektualnej.

 

INFORMACJE O PRZYJĘCIU W KOMISJI OPINIODAWCZEJ

Data przyjęcia

7.7.2020

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

43

0

1

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Alex Agius Saliba, Andrus Ansip, Brando Benifei, Adam Bielan, Hynek Blaško, Biljana Borzan, Vlad-Marius Botoş, Markus Buchheit, Dita Charanzová, Deirdre Clune, David Cormand, Petra De Sutter, Carlo Fidanza, Evelyne Gebhardt, Alexandra Geese, Sandro Gozi, Maria Grapini, Svenja Hahn, Virginie Joron, Eugen Jurzyca, Arba Kokalari, Marcel Kolaja, Kateřina Konečná, Andrey Kovatchev, Jean-Lin Lacapelle, Maria-Manuel Leitão-Marques, Adriana Maldonado López, Antonius Manders, Beata Mazurek, Leszek Miller, Kris Peeters, Anne-Sophie Pelletier, Christel Schaldemose, Andreas Schwab, Tomislav Sokol, Ivan Štefanec, Kim Van Sparrentak, Marion Walsmann, Marco Zullo

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Pascal Arimont, Marco Campomenosi, Maria da Graça Carvalho, Edina Tóth, Stéphanie Yon-Courtin

 


GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGO W KOMISJI OPINIODAWCZEJ

43

+

ECR

Adam Bielan, Carlo Fidanza, Eugen Jurzyca, Beata Mazurek

EPP

Pascal Arimont, Maria da Graça Carvalho, Deirdre Clune, Arba Kokalari, Andrey Kovatchev, Antonius Manders, Kris Peeters, Andreas Schwab, Tomislav Sokol, Ivan Štefanec, Edina Tóth, Marion Walsmann

EUL/NGL

Kateřina Konečná, Anne-Sophie Pelletier

GREENS/EFA

David Cormand, Petra De Sutter, Alexandra Geese, Marcel Kolaja, Kim Van Sparrentak,

ID

Markus Buchheit, Marco Campomenosi, Virginie Joron, Jean-Lin Lacapelle

NI

Marco Zullo

RENEW

Andrus Ansip, Vlad-Marius Botoş, Dita Charanzová, Sandro Gozi, Svenja Hahn, Stéphanie Yon-Courtin

S&D

Alex Agius Saliba, Brando Benifei, Biljana Borzan, Evelyne Gebhardt, Maria Grapini, Maria-Manuel Leitão-Marques, Adriana Maldonado López, Leszek Miller, Christel Schaldemose

 

0

-

 

 

 

1

0

ID

Hynek Blaško

 

Objaśnienie używanych znaków:

+ : za

- : przeciw

0 : wstrzymało się

 

 


 

 

OPINIA KOMISJI TRANSPORTU I TURYSTYKI (14.7.2020)

<CommissionInt>dla Komisji Prawnej</CommissionInt>


<Titre>w sprawie praw własności intelektualnej w dziedzinie rozwoju technologii sztucznej inteligencji</Titre>

<DocRef>(2020/2015(INI))</DocRef>

Sprawozdawca komisji opiniodawczej: <Depute>Andor Deli</Depute>

 

 

WSKAZÓWKI

Komisja Transportu i Turystyki zwraca się do Komisji Prawnej, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

Wprowadzenie

1. z zadowoleniem przyjmuje ambitne założenia w dziedzinie sztucznej inteligencji i danych, potwierdzone przez Komisję w komunikacie z 19 lutego 2020 r., a także w białej księdze Komisji pt. „Sztuczna inteligencja: europejskie podejście do doskonałości i zaufania” oraz w europejskiej strategii w zakresie danych; zauważa jednak, że kwestia ochrony praw własności intelektualnej w kontekście rozwoju sztucznej inteligencji i powiązanych technologii musi być traktowana bardziej poważnie;

2. podkreśla, że rozwój i wdrażanie sztucznej inteligencji i powiązanych technologii wymaga uwzględnienia kwestii technicznych, społecznych, gospodarczych, etycznych i prawnych oraz skutków międzysektorowych w wielu różnych obszarach polityki, w tym w zakresie praw własności intelektualnej, oraz udzielania odpowiedzi i sformułowania strategii politycznych na szczeblu europejskim;

3. podkreśla fakt, że rozwój sztucznej inteligencji i powiązanych technologii w sektorach transportu i turystyki przyniesie ze sobą innowacje, badania, mobilizację inwestycji oraz znaczne korzyści gospodarcze, społeczne, środowiskowe, publiczne i w zakresie bezpieczeństwa, jednocześnie zwiększając atrakcyjność tego sektora dla nowych pokoleń i tworząc nowe możliwości zatrudnienia i bardziej zrównoważone modele biznesowe, ale nie powinien powodować szkód ani stanowić zagrożenia dla ludzi lub społeczeństwa;

4. odnotowuje globalną konkurencję między przedsiębiorstwami i regionami gospodarczymi w zakresie rozwijania rozwiązań z dziedziny sztucznej inteligencji dla sektora transportu; podkreśla potrzebę wzmocnienia międzynarodowej konkurencyjności europejskich przedsiębiorstw działających w sektorze transportu poprzez zadbanie o to, by UE stanowiła otoczenie sprzyjające opracowywaniu i stosowaniu rozwiązań z dziedziny sztucznej inteligencji; podkreśla ponadto, że sztuczna inteligencja powinna być wdrażana również we wszystkich rodzajach transportu, zarówno na obszarach miejskich, jak i wiejskich, oraz że w związku z tym konieczne jest całościowe, neutralne pod względem technicznym i elastyczne podejście, aby odpowiednio sprostać wszystkim wyzwaniom w sektorze transportu i mobilności;

5.  potwierdza, że określenie odpowiednich ram prawnych na szczeblu UE dotyczących praw własności intelektualnej w odniesieniu do innowacji w dziedzinie sztucznej inteligencji i łączności, oraz dostępu do danych i ich bezpieczeństwa będzie kluczowe dla rozwoju sprawnego, bezpiecznego i szerokiego rozpowszechniania sztucznej inteligencji i powiązanych technologii w ekosystemach transportu i turystyki;

6.  uważa, że wraz z rozwojem sztucznej inteligencji strategie ochrony własności intelektualnej będą stale ewoluować, i że konieczne będzie uwzględnienie takich kwestii jak dostosowanie się do tego zmieniającego się otoczenia poprzez elastyczne prawo autorskie, ochronę patentową, ochronę znaków towarowych i wzorów przemysłowych, a nawet przepisy dotyczące tajemnicy handlowej, a także rozważenie, jaka droga zapewni innowatorom jak najszersze i najbardziej solidne środki ochrony własności intelektualnej, oferujące pewność prawa i zachęcające do nowych inwestycji w przedsiębiorstwach prywatnych, na uniwersytetach, w MŚP i klastrach, wykorzystujących współpracę publiczno-prywatną w celu wspierania badań i rozwoju;

7. wzywa Komisję do uwzględnienia we wszystkich aktach prawnych dotyczących sztucznej inteligencji siedmiu kluczowych wymogów określonych w wytycznych grupy ekspertów wysokiego szczebla, do których Komisja odniosła się pozytywnie w komunikacie z 8 kwietnia 2019 r.[13], oraz do ich należytego wdrożenia;

8. dostrzega coraz większe zapotrzebowanie na sztuczną inteligencję i powiązane technologie w zakresie technologii identyfikacji zdalnej i biometrycznej, takich jak aplikacje do śledzenia kontaktów w sektorze transportu i turystyki, jako nowy sposób radzenia sobie z pandemią COVID-19 oraz możliwymi przyszłymi kryzysami sanitarnymi i w dziedzinie zdrowia publicznego, przy jednoczesnym uwzględnieniu potrzeby ochrony praw podstawowych, prywatności i danych osobowych;

Prawa własności intelektualnej i innowacje w dziedzinie sztucznej inteligencji

9. zauważa, że obecne fragmentaryczne ramy prawne praw własności intelektualnej i brak pewności prawa wpływają na rozwój sztucznej inteligencji i powiązanych technologii w transporcie; w związku z tym wzywa Komisję, aby dokonała oceny adekwatności swoich zasad własności intelektualnej pod kątem rozwoju technologii sztucznej inteligencji, i po przeprowadzeniu dogłębnej analizy i przeglądu obowiązujących przepisów przedłożyła wnioski ustawodawcze, które uzna za konieczne w celu zapewnienia zaufania, pewności prawa i przejrzystości oraz uniknięcia dalszej fragmentacji, a tym samym w celu zachęcania do inwestycji w te technologie;

10. zauważa, że chociaż sztuczna inteligencja umożliwia przetwarzanie dużej ilości danych związanych z prawami własności intelektualnej, nie może ona zastępować weryfikacji ludzkiej w odniesieniu do przyznawania praw własności intelektualnej i określania odpowiedzialności za naruszenia takich praw;

11. zauważa w odniesieniu do wykorzystywania danych przez sztuczną inteligencję, że korzystanie z danych objętych prawami autorskimi należy oceniać w świetle wyjątków dotyczących eksploracji tekstów i danych przewidzianych w dyrektywie w sprawie praw autorskich i pokrewnych na jednolitym rynku cyfrowym oraz w świetle wszystkich zastosowań objętych ograniczeniami i wyjątkami pod względem ochrony praw autorskich;

12. wzywa Komisję do oceny możliwości i znaczenia dla przedsiębiorstw, w tym MŚP, uzyskiwania patentów na oprogramowanie lub algorytmy z myślą o zapewnieniu zarówno ochrony innowacji, jak i niezbędnej przejrzystości wymaganej do celów wiarygodnej sztucznej inteligencji, oraz dostępności algorytmów wykorzystywanych do celów publicznych; podkreśla potrzebę utrzymania równych warunków działania między tymi przedsiębiorstwami, a także potrzebę zachowania spójności z prawem konkurencji;

13. jest w pełni świadomy, że postęp w dziedzinie sztucznej inteligencji będzie musiał iść w parze z inwestycjami publicznymi w infrastrukturę, rozwijaniem umiejętności cyfrowych oraz znaczącą poprawą łączności i interoperacyjności, aby został w pełni zrealizowany; podkreśla w związku z tym znaczenie bezpiecznych i zrównoważonych sieci 5G dla pełnego wdrożenia technologii sztucznej inteligencji, ale, co ważniejsze, niezbędne prace nad poziomem infrastruktury i jej bezpieczeństwem w całej Unii; odnotowuje intensywną aktywność patentową zachodzącą w sektorze transportu w zakresie sztucznej inteligencji; wyraża zaniepokojenie, że może to prowadzić do masowych sporów sądowych, które będą szkodliwe dla całej branży, a także mogą mieć wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego, jeśli na szczeblu europejskim nie przyjmiemy bezzwłocznie przepisów dotyczących rozwoju technologii związanych ze sztuczną inteligencją;

14. zwraca uwagę, że patenty niezbędne do spełnienia normy odgrywają kluczową rolę w opracowywaniu i rozpowszechnianiu nowej sztucznej inteligencji i powiązanych z nią technologii oraz w zapewnianiu interoperacyjności; wzywa Komisję, aby sprzyjała pojawianiu się standardów międzysektorowych i formalnej normalizacji; przypomina w związku z tym komunikat Komisji z 29 listopada 2017 r. w sprawie licencjonowania patentów niezbędnych do spełnienia normy oraz kluczowe zasady, które Komisja określiła w celu zapewnienia przejrzystości w zakresie patentów niezbędnych do spełnienia normy, a mianowicie udzielanie licencji i egzekwowanie praw na sprawiedliwych, rozsądnych i niedyskryminacyjnych warunkach (FRAND); zwraca szczególną uwagę na patenty niezbędne do spełnienia normy, które mogą poprawić dostępność, bezpieczeństwo drogowe i ochronę z punktu widzenia użytkowników transportu;

Prawa własności intelektualnej i dane

15. z zadowoleniem przyjmuje gotowość Komisji do dopilnowania, by dane były gromadzone i wykorzystywane w pełnej zgodności z ogólnym rozporządzeniem UE o ochronie danych i innymi ścisłymi zasadami ochrony danych; podkreśla potrzebę dalszego zabezpieczania danych obywateli europejskich, ale uważa, że potrzebna jest odpowiednia równowaga między ochroną danych a przepisami dotyczącymi własności intelektualnej w celu zapewnienia innowatorom w zakresie sztucznej inteligencji niezbędnej elastyczności;

16. z zadowoleniem przyjmuje cel Komisji, jakim jest stworzenie wspólnej europejskiej przestrzeni danych w połączeniu z inwestycjami w normy, narzędzia i infrastrukturę; popiera w szczególności utworzenie wspólnej europejskiej przestrzeni danych dotyczących mobilności z uwzględnieniem istniejących europejskich ram prawnych w dziedzinie ochrony danych;

17. wzywa Komisję, by odpowiednio i pilnie zajęła się kwestią danych i wniosków ustawodawczych dotyczących ochrony danych i własności intelektualnej z zachowaniem sprawiedliwej i odpowiedniej elastyczności oraz zgodnie z zasadą neutralności technologicznej, również poprzez opracowywanie inicjatyw na rzecz wymiany najlepszych praktyk i inwestowania w badania w tej dziedzinie;

18. z zadowoleniem przyjmuje utworzenie w przyszłości prorozwojowych i elastycznych ram prawnych zarządzania wspólnymi europejskimi przestrzeniami danych, a także gotowość Komisji do wspierania wymiany danych między przedsiębiorstwami a organami administracji i między przedsiębiorstwami oraz do ograniczenia obowiązkowego dostępu do danych na warunkach FRAND do przypadków, gdy wymagają tego szczególne okoliczności; podkreśla znaczenie, jakie ma dostęp wszystkich podmiotów zainteresowanych mobilnością do danych generowanych przez pojazd dla promowania rozwoju innowacyjnych usług opartych na danych;

19. wzywa Komisję do zwrócenia szczególnej uwagi na dostęp MŚP i klastrów do danych, które mogłyby pobudzić ich działalność, a także do centrów technologicznych i uniwersytetów, aby promować ich programy badawcze;

20. popiera gotowość Komisji do zapraszania kluczowych podmiotów z sektora wytwórczego – producentów sektora transportowego, innowatorów w zakresie sztucznej inteligencji i łączności, dostawców usług z sektora turystyki i innych uczestników łańcucha wartości w sektorze motoryzacyjnym – do uzgadniania warunków, na jakich byłyby gotowe dzielić się swoimi danymi;


INFORMACJE O PRZYJĘCIU PRZEZ KOMISJĘ OPINIODAWCZĄ

Data przyjęcia

14.7.2020

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

41

2

6

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Magdalena Adamowicz, Andris Ameriks, José Ramón Bauzá Díaz, Izaskun Bilbao Barandica, Marco Campomenosi, Ciarán Cuffe, Jakop G. Dalunde, Johan Danielsson, Andor Deli, Karima Delli, Anna Deparnay-Grunenberg, Ismail Ertug, Gheorghe Falcă, Giuseppe Ferrandino, Mario Furore, Søren Gade, Isabel García Muñoz, Jens Gieseke, Elsi Katainen, Kateřina Konečná, Elena Kountoura, Julie Lechanteux, Bogusław Liberadzki, Benoît Lutgen, Elżbieta Katarzyna Łukacijewska, Marian-Jean Marinescu, Tilly Metz, Giuseppe Milazzo, Cláudia Monteiro de Aguiar, Caroline Nagtegaal, Jan-Christoph Oetjen, Philippe Olivier, Rovana Plumb, Dominique Riquet, Dorien Rookmaker, Massimiliano Salini, Barbara Thaler, István Ujhelyi, Elissavet Vozemberg-Vrionidi, Lucia Vuolo, Roberts Zīle, Kosma Złotowski

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Leila Chaibi, Angel Dzhambazki, Markus Ferber, Carlo Fidanza, Maria Grapini, Roman Haider, Alessandra Moretti

 


GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGO W KOMISJI OPINIODAWCZEJ

41

+

ECR

Angel Dzhambazki, Carlo Fidanza, Roberts Zīle, Kosma Złotowski

NI

Mario Furore, Dorien Rookmaker

PPE

Magdalena Adamowicz, Andor Deli, Gheorghe Falcă, Markus Ferber, Jens Gieseke, Elżbieta Katarzyna Łukacijewska, Benoît Lutgen, Marian-Jean Marinescu, Giuseppe Milazzo, Cláudia Monteiro de Aguiar, Massimiliano Salini, Barbara Thaler, Elissavet Vozemberg-Vrionidi

RENEW

José Ramón Bauzá Díaz, Izaskun Bilbao Barandica, Søren Gade, Elsi Katainen, Caroline Nagtegaal, Jan-Christoph Oetjen, Dominique Riquet

S&D

Andris Ameriks, Johan Danielsson, Ismail Ertug, Giuseppe Ferrandino, Isabel García Muñoz, Maria Grapini, Bogusław Liberadzki, Alessandra Moretti, Rovana Plumb, István Ujhelyi

VERTS/ALE

Ciarán Cuffe, Jakop G. Dalunde, Karima Delli, Anna Deparnay-Grunenberg, Tilly Metz

 

2

-

GUE/NGL

Leila Chaibi, Kateřina Konečná

 

6

0

GUE/NGL

Elena Kountoura

ID

Marco Campomenosi, Roman Haider, Julie Lechanteux, Philippe Olivier, Lucia Vuolo

 

 

Objaśnienie używanych znaków

+ : za

- : przeciw

0 : wstrzymało się

 


 

 

OPINIA KOMISJI KULTURY I EDUKACJI (3.9.2020)

<CommissionInt>dla Komisji Prawnej</CommissionInt>


<Titre>Prawa własności intelektualnej w dziedzinie rozwoju technologii sztucznej inteligencji</Titre>

<DocRef>(2020/2015(INI))</DocRef>

Sprawozdawczyni: <Depute>Sabine Verheyen</Depute>

 

 


 

WSKAZÓWKI

Komisja Kultury i Edukacji zwraca się do Komisji Prawnej, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1. przypomina, że sztuczna inteligencja (AI) i powiązane technologie w szerszym zakresie powinny być na usługach ludzkości i że płynące z nich korzyści powinny być szeroko dzielone bez jakiejkolwiek dyskryminacji; podkreśla, że, ponieważ AI stanowi ciągle zmieniający się zbiór technologii, które są rozwijane z ogromną szybkością, oraz stopniowo zdobywa zdolności do wykonywania większej liczby zadań typowo wykonywanych przez ludzi, w perspektywie długoterminowej w niektórych dziedzinach może nawet przewyższyć potencjał intelektualny człowieka; podkreśla w związku z tym potrzebę ustanowienia odpowiednich zabezpieczeń, w tym w uzasadnionych przypadkach systemów projektowania obejmujących kontrolę opartą na zasadzie udziału czynnika ludzkiego i przegląd procesu podejmowania decyzji przez AI, z zagwarantowaniem przejrzystości i weryfikacji; akceptuje fakt, że twórcy z sektora kultury i sektora kreatywnego już wykorzystują na dużą skalę nowe technologie AI w swojej pracy artystycznej;

2. podkreśla, że Unia powinna odgrywać zasadniczą rolę w określaniu podstawowych zasad dotyczących rozwoju, wykorzystania, programowania i stosowania AI, bez ograniczania jej postępów czy utrudniania konkurencji, zwłaszcza przy pomocy rozporządzeń i kodeksów postępowania; przypomina, że dyrektywa (UE) 2019/790 zapewnia ramy prawne dotyczące wykorzystania utworów chronionych prawem autorskim w procesach eksploracji tekstów i danych, które stanowią kluczowy element każdego procesu związanego z AI; podkreśla w związku z tym wymóg, zgodnie z którym wszelkie wykorzystywane utwory muszą być dostępne zgodnie z prawem, a także prawo zagwarantowane posiadaczom praw do zapobiegawczej ochrony swoich utworów przed wykorzystaniem w procesach związanych z AI bez ich zezwolenia; podkreśla również potrzebę stworzenia ram etycznych i strategii w zakresie danych cyfrowych, w razie potrzeby wraz z przepisami gwarantującymi prawa podstawowe i wartości Unii;

3. podkreśla znaczenie wykorzystania AI w szkołach i na uniwersytetach, aby umożliwić im dostosowanie się do nowych i wydajniejszych metod uczenia się, które pozwolą uczniom i studentom osiągać lepsze wyniki; podkreśla znaczenie promowania programów nauczania opartych na AI, zaprojektowanych w celu wsparcia uczniów i studentów w uzyskiwaniu dostępu do wiedzy fachowej potrzebnej w przyszłej pracy; podkreśla, że technologie AI powinny być ogólnie dostępne do celów edukacyjnych i badawczych;

4. podkreśla, że otwarty i równy dostęp do AI w całej Unii i w państwach członkowskich ma kluczowe znaczenie; podkreśla, że wsparcie ze strony Unii dla innowacji i badań w obszarze AI powinno być ogólnodostępne w całej Unii; podkreśla, że twórcom AI i beneficjentom należącym do grup w niekorzystnej sytuacji i do grup osób z niepełnosprawnościami należy zapewnić szczególne wsparcie;

5. uważa, że należy zapewnić ogólnodostępne wytyczne i doradztwo dla twórców AI i użytkowników w zakresie ochrony praw własności intelektualnej;

6. przypomina, że AI może nie tylko wykonywać zadania, które dotychczas były zarezerwowane dla człowieka, ale może również nabywać cech autonomicznych i kognitywnych i rozwijać je dzięki uczeniu się z doświadczenia lub poprzez wzmocnienie; podkreśla kwestię odpowiedzialności w przypadku systemów AI zdolnych do uczenia się poprzez wzmocnienie; podkreśla, że wyszkolone systemy AI mogą w sposób quasi-niezależny tworzyć i generować dzieła kultury i pracę twórczą, przy minimalnym wkładzie ludzkim; zauważa ponadto, że systemy AI mogą ewoluować w nieprzewidywalny sposób, tworząc oryginalne utwory nieznane nawet pierwotnym programistom, a fakt ten należy również uwzględnić przy ustanawianiu ram ochrony praw do eksploatacji powstałych w związku z takimi utworami; przypomina jednak, że AI powinna wspierać, a nie zastępować twórczy umysł człowieka;

7. odnotowuje, że systemy AI są oparte na oprogramowaniu i wykazują inteligentne zachowanie opierające się na analizie ich środowiska; podkreśla, że analiza ta opiera się na modelach statystycznych, których nieodłączną część stanowią błędy, czasami wraz z informacjami zwrotnymi, które powielają, wzmacniają i nadal wykorzystują uprzednio istniejące obciążenia, błędy i założenia; odnotowuje potrzebę zapewnienia, by wdrożone zostały systemy i metody umożliwiające weryfikację i wyjaśnienie algorytmów oraz rozwiązywanie problemów;

8. uważa, że prawa własności intelektualnej na potrzeby rozwoju technologii AI powinny być odróżniane od praw własności intelektualnej do treści generowanych przez AI; podkreśla potrzebę usunięcia zbędnych barier prawnych dla rozwoju AI, aby odblokować potencjał takich technologii w obszarze kultury i edukacji;

9. podkreśla potrzebę zajęcia się kwestiami związanymi z prawami autorskimi odnoszącymi się do dzieł kultury i pracy twórczej generowanych przez AI; podkreśla, że twórczość człowieka jako autora i wykonawcy prac musi stanowić podstawę systemu praw własności intelektualnej; zauważa ponadto, że kwestia, w jakim stopniu pracę stworzoną przez AI można wytłumaczyć działaniem twórcy-człowieka, zyskuje podstawowe znaczenie; zwraca uwagę na potrzebę oceny, czy istnieje „pierwotny akt stworzenia”, który nie wymaga żadnej interwencji człowieka; uważa, że konieczne są dogłębne badania, aby zrozumieć, czy automatyczne przydzielanie praw autorskich związanych z utworami wygenerowanymi przez AI właścicielowi praw autorskich do oprogramowania, algorytmu lub programu AI jest najlepszym rozwiązaniem, gdyż istnieje potrzeba uznania człowieka za autora nowej pracy twórczej; z zadowoleniem przyjmuje apel Komisji o przeprowadzenie badania na temat praw autorskich i nowych technologii;

10. wyraża zaniepokojenie potencjalną próżnią powstałą między prawami własności intelektualnej a rozwojem AI, co może sprawić, że sektor kultury i sektor kreatywny oraz edukacja będą bezradne wobec generowanych przez AI utworów chronionych prawami autorskimi; jest zaniepokojony możliwymi naruszeniami własności intelektualnej i podkreśla potrzebę monitorowania wszelkich pojawiających się niedoskonałości rynku lub szkód; wzywa Komisję do wspierania horyzontalnego, opartego na dowodach i neutralnego pod względem technologicznym podejścia do wspólnych, jednolitych przepisów dotyczących praw autorskich mających zastosowanie do utworów wytwarzanych przez AI w Unii, co zwiększyłoby ich wzrost i przyciągnęłoby również inwestycje sektora prywatnego w rozwój technologiczny i gospodarczy sektora AI i robotyki;

11. odnotowuje rozwój zdolności AI w zakresie rozpowszechniania wprowadzających w błąd informacji i tworzenia dezinformacji; wyraża zaniepokojenie, że może to prowadzić do licznych naruszeń prawa własności intelektualnej, a ponadto jest niezwykle zaniepokojony możliwością masowej manipulacji obywatelami w celu destabilizacji demokracji; wzywa wobec tego do wzmocnienia umiejętności korzystania z mediów i informacji, z uwzględnieniem faktu, że transformacja cyfrowa jest ich nieodzownym aspektem; domaga się uznania za priorytet rozwoju oprogramowania służącego do weryfikacji faktów i informacji;

12. przypomina, że dane stanowią centralny element rozwoju i uczenia każdego systemu AI; podkreśla, że obejmują one dane ustrukturyzowane, takie jak bazy danych, utwory chronione prawami autorskimi i inne utwory podlegające ochronie własności intelektualnej, które zazwyczaj mogą nie być uznawane za dane; podkreśla w związku z tym, że ważne jest także zajęcie się pojęciem zastosowań związanych z własnością intelektualną w odniesieniu do funkcjonowania technologii AI;

13. wskazuje, że najbardziej wydajnym sposobem ograniczania obciążeń w systemach AI jest zapewnianie dostępności maksymalnej ilości danych na potrzeby uczenia systemów, w związku z czym konieczne jest ograniczenie wszelkich zbędnych barier dla eksploracji tekstów i danych oraz ułatwienie zastosowań transgranicznych;

14. podkreśla, że w przypadku gdy AI wykorzystuje się jedynie jako narzędzie wspomagające autora w procesie tworzenia, obecne ramy prawa autorskiego nadal mają zastosowanie do tworzonych utworów, a interwencja ze strony AI nie jest brana pod uwagę;

15. zaleca wprowadzenie specjalnych funkcji i zasad bezpieczeństwa w celu ochrony prawa do prywatności związanego z technologiami AI; podkreśla, że kontrola prywatności w odniesieniu do technologii AI powinna być obowiązkowa;

16. przypomina ponadto, że reforma unijnego prawa autorskiego wprowadziła wyjątek dla eksploracji tekstów i danych, zgodnie z którym badania naukowe mogą swobodnie korzystać z danych, a eksploracja tekstów i danych prowadzona do innych celów także będzie dozwolona na podstawie nowego wyjątku, jeśli spełnione zostaną dalsze wymogi;

17. podkreśla, że AI może również być przydatnym narzędziem do wykrywania i zgłaszania treści chronionych prawami autorskimi online; podkreśla również potrzebę zajęcia się kwestią odpowiedzialności za naruszenia praw autorskich i innej własności intelektualnej przez systemy AI, a także kwestią własności danych; podkreśla jednak, że należy wprowadzić wyraźne rozróżnienie między samoistnymi naruszeniami a kopiowaniem utworów osób trzecich ułatwianym przez operatora oprogramowania AI lub kopiowaniem, któremu taki operator nie zapobiegł; zaznacza, że niezbędnym warunkiem przypisania odpowiedzialności jest identyfikowalność, ponieważ z jednej strony umożliwia ona zastosowanie środków odwoławczych, a z drugiej strony rozpoznanie i korygowanie nieprawidłowości;

18. podkreśla znaczenie przejrzystości i zwiększenia odpowiedzialności w stosowaniu algorytmów przez usługi transmisji strumieniowej, tak aby zagwarantować lepszy dostęp do treści kulturowych i kreatywnych zróżnicowanych pod względem formy i w różnych językach oraz równorzędny dostęp do utworów europejskich;

19. przypomina, że etycznym obowiązkiem Unii jest wspieranie rozwoju na całym świecie dzięki ułatwianiu współpracy transgranicznej w obszarze AI, w tym w drodze ograniczeń i wyjątków dla badań transgranicznych oraz eksploracji tekstów i danych, a w związku z tym wzywa do przyspieszenia realizacji działań międzynarodowych w Światowej Organizacji Własności Intelektualnej, aby osiągnąć ten cel;

20. dostrzega, że ze względu na rozwój technologiczny niektórych państw Unia ma podstawowy obowiązek promowania dzielenia się korzyściami płynącymi z AI, z wykorzystaniem szeregu narzędzi, w tym inwestycji w badania naukowe we wszystkich państwach członkowskich.

 

 


INFORMACJE O PRZYJĘCIU W KOMISJI OPINIODAWCZEJ

Data przyjęcia

1.9.2020

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

28

1

1

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Isabella Adinolfi, Christine Anderson, Ilana Cicurel, Gilbert Collard, Gianantonio Da Re, Laurence Farreng, Tomasz Frankowski, Romeo Franz, Hannes Heide, Irena Joveva, Petra Kammerevert, Niyazi Kizilyürek, Predrag Fred Matić, Dace Melbārde, Victor Negrescu, Peter Pollák, Marcos Ros Sempere, Andrey Slabakov, Massimiliano Smeriglio, Michaela Šojdrová, Sabine Verheyen, Salima Yenbou, Milan Zver

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Isabel Benjumea Benjumea, Christian Ehler, Ibán García Del Blanco, Bernard Guetta, Marcel Kolaja, Elżbieta Kruk, Martina Michels

 


GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGO W KOMISJI OPINIODAWCZEJ

28

+

PPE

Isabel Benjumea Benjumea, Christian Ehler, Tomasz Frankowski, Peter Pollák, Michaela Šojdrová, Sabine Verheyen, Milan Zver

S&D

Ibán García del Blanco, Hannes Heide, Petra Kammerevert, Predrag Fred Matić, Victor Negrescu, Marcos Ros Sempere, Massimiliano Smeriglio

RENEW

Ilana Cicurel, Laurence Farreng, Bernard Guetta, Irena Joveva

ID

Gilbert Collard

VERTS/ALE

Romeo Franz, Marcel Kolaja, Salima Yenbou

ECR

Elżbieta Kruk, Dace Melbārde, Andrey Slabakov

GUE/NGL

Niyazi Kizilyürek, Martina Michels

NI

Isabella Adinolfi

 

1

-

ID

Christine Anderson

 

1

0

ID

Gianantonio Da Re

 

Objaśnienie używanych znaków:

+ : za

- : przeciw

0 : wstrzymało się

 

 

 


 

 

 

 

INFORMACJE O PRZYJĘCIU PRZEZ KOMISJĘ PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWĄ

Data przyjęcia

1.10.2020

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

19

3

2

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Manon Aubry, Gunnar Beck, Geoffroy Didier, Angel Dzhambazki, Ibán García Del Blanco, Jean-Paul Garraud, Esteban González Pons, Mislav Kolakušić, Gilles Lebreton, Karen Melchior, Jiří Pospíšil, Franco Roberti, Marcos Ros Sempere, Liesje Schreinemacher, Stéphane Séjourné, Raffaele Stancanelli, József Szájer, Marie Toussaint, Adrián Vázquez Lázara, Axel Voss, Tiemo Wölken, Javier Zarzalejos

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Patrick Breyer, Evelyne Gebhardt

 


GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGO W KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

19

+

EPP

Geoffroy Didier, Esteban González Pons, Jiří Pospíšil, József Szájer, Axel Voss, Javier Zarzalejos

S&D

Ibán García Del Blanco, Evelyne Gebhardt, Franco Roberti, Marcos Ros Sempere, Tiemo Wölken

RENEW

Liesje Schreinemacher, Stéphane Séjourné, Adrián Vázquez Lázara

ID

Jean-Paul Garraud, Gilles Lebreton

ECR

Angel Dzhambazki, Raffaele Stancanelli

NI

Mislav Kolakušić

 

3

-

VERTS/ALE

Patrick Breyer, Marie Toussaint

GUE/NGL

Manon Aubry

 

2

0

RENEW

Karen Melchior

ID

Gunnar Beck

 

Objaśnienie używanych znaków:

+ : za

- : przeciw

0 : wstrzymanło się

 

 

[1] Dz.U. L 123 z 12.5.2016, s. 1.

[2] Dz.U. L 130 z 17.5.2019, s. 92.

[3] Dz.U. L 77 z 27.3.1996, s. 20.

[4] Dz.U. L 111 z 5.5.2009, s. 16.

[5] Dz.U. L 157 z 15.6.2016, s. 1.

[6] Dz.U. L 172 z 26.6.2019, s. 56.

[7] Dz.U. L 119 z 4.5.2016, s. 1.

[8] Dz.U. L 303 z 28.11.2018, s. 59.

[9] Dz.U. L 186 z 11.7.2019, s. 57.

[10] Dz.U. C 252 z 18.7.2018, s. 239.

[11] „Budowanie zaufania do sztucznej inteligencji ukierunkowanej na człowieka” (COM(2019)0168).

[13] „Budowanie zaufania do sztucznej inteligencji ukierunkowanej na człowieka” (COM(2019)0168)

Ostatnia aktualizacja: 19 października 2020Informacja prawna - Polityka ochrony prywatności