B10-0076/2025

 

Zittingsdocument

 

<NoDocSe>B10‑0076/2025</NoDocSe>

<Date>{20/01/2025}20.1.2025</Date>

<TitreType>ONTWERPRESOLUTIE</TitreType>

<TitreSuite>naar aanleiding van een verklaring van de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid</TitreSuite>

<TitreRecueil>ingediend overeenkomstig artikel 136, lid 2, van het Reglement</TitreRecueil>

<Titre>over desinformatie en geschiedvervalsing door Rusland om de aanvalsoorlog tegen Oekraïne te rechtvaardigen</Titre>

<DocRef>(2024/2988(RSP))</DocRef>

<RepeatBlock-By><Depute>Sergey Lagodinsky, Hannah Neumann, Markéta Gregorová, Mārtiņš Staķis, Maria Ohisalo, Virginijus Sinkevičius, Villy Søvndal, Nicolae Ştefănuță, Reinier Van Lanschot</Depute>

<Commission>{Verts/ALE}namens de Verts/ALE-Fractie</Commission>

</RepeatBlock-By>

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

B10‑0076/2025

Resolutie van het Europees Parlement over desinformatie en geschiedvervalsing door Rusland om de aanvalsoorlog tegen Oekraïne te rechtvaardigen

(2024/2988(RSP))

Het Europees Parlement,

– gezien zijn eerdere resoluties over Rusland en Oekraïne,

– gezien het VN-Handvest,

– gezien de Verdragen van Den Haag,

– gezien de Verdragen van Genève van 1949 en de aanvullende protocollen daarbij,

– gezien het Statuut van Rome van 1998,

– gezien Verordening (EU) 2022/2065 van het Europees Parlement en de Raad van 19 oktober 2022 betreffende een eengemaakte markt voor digitale diensten en tot wijziging van Richtlijn 2000/31/EG (digitaledienstenverordening)[1],

– gezien artikel 136, lid 2, van zijn Reglement,

A. overwegende dat de Russische Federatie op 24 februari 2022 in het kader van haar niet-uitgelokte, ongerechtvaardigde en illegale aanvalsoorlog tegen Oekraïne een ongekende aanval heeft ingezet die nog altijd voortduurt; overwegende dat de Russische agressie tegen Oekraïne in 2014 is begonnen met de bezetting van delen van de regio Donbas en de bezetting en annexatie van de Oekraïense Autonome Republiek Krim;

B. overwegende dat de Russische strijdkrachten nog altijd systematisch en willekeurig woongebieden en civiele infrastructuur in Oekraïne aanvallen; overwegende dat zware en intense bombardementen in combinatie met gevechten op de grond gedurende heel 2024 aanhielden; overwegende dat de elektriciteits- en watervoorzieningen verstoord zijn geraakt door voortdurende Russische aanvallen op de energie-infrastructuur en dat de toegang van burgers, zorginstellingen en scholen tot essentiële diensten ernstig is beperkt, en dat dit alles langetermijngevolgen heeft;

C. overwegende dat Rusland, naast de fysieke grondoorlog, waarbij Oekraïense soldaten dagelijks hun leven riskeren voor de vrijheid en onafhankelijkheid van hun land, ook een wereldwijde desinformatieoorlog voert in een poging om zijn gruwelijke misdaden tegen Oekraïne te rechtvaardigen en het discours over de oorlog in zijn voordeel te beïnvloeden, onder meer door onjuiste historische narratieven te gebruiken om Oekraïne te delegitimeren en Oekraïners ten onrechte als nazi’s of nazisympathisanten te bestempelen;

D. overwegende dat het regime van Vladimir Poetin een campagne heeft ontwikkeld die is gebaseerd op een parallel universum wat betreft de Europese geschiedenis, en sociale media gebruikt om zijn desinformatie te verspreiden; overwegende dat de Russische geschiedvervalsingscampagne een patroon vertoont, met name wat betreft de periode vóór de Tweede Wereldoorlog; overwegende dat een van de meest prominente voorbeelden van deze geschiedvervalsing de interpretatie van Rusland is van het niet-aanvalsverdrag tussen Duitsland en de Sovjet-Unie van 1939, gewoonlijk aangeduid als het Molotov-Ribbentroppact, dat zijn aanspraken op invloedssferen in Europa rechtvaardigt en het concept “Russkij mir” of “Russische wereld” bevordert; overwegende dat Rusland van de EU-lidstaten met name Polen en de Baltische staten en hun soevereiniteit regelmatig bedreigt door middel van dit soort historisch revisionisme;

E. overwegende dat een groot deel van de desinformatie afkomstig is van meer heimelijke onlinebronnen, zoals netwerken van bots die desinformatie en onjuiste narratieven verspreiden of betaalde influencers die desinformatie reproduceren; overwegende dat er alleen al in juni 2024 1 400 Russische nepaccounts op X waren, waarmee 4,5 miljoen gebruikers werden bereikt;

F. overwegende dat de desinformatiecampagne van Rusland verder reikt dan Oekraïne en tot doel heeft democratieën in de EU te destabiliseren en Europa te verdelen, zowel via sociale media als via corrupte politieke actoren;

G. overwegende dat TikTok in een door Moskou georkestreerde campagne werd gebruikt om de presidents- en parlementsverkiezingen van Roemenië van 2024 te beïnvloeden door een extreemrechtse kandidaat te promoten via verschillende methoden, waaronder gecoördineerde accounts, algoritmen om zijn aanwezigheid op het platform te vergroten, en betaalde promotie; overwegende dat de Commissie op 5 december 2024 in het kader van haar digitaledienstenverordening een “bevel tot gegevensbewaring” aan TikTok heeft uitgevaardigd om bewijsmateriaal te bewaren in verband met werkelijke of voorzienbare systeemrisico’s die de dienstverlening van deze app zou kunnen opleveren voor verkiezingsprocessen en het maatschappelijk debat in de EU;

H. overwegende dat de gepersonaliseerde aanbevelingsalgoritmen van socialemediaplatforms actief inhoud promoten en verspreiden die woede veroorzaken, zoals desinformatie, clickbaits en haatzaaiende uitlatingen, met inbegrip van Russische desinformatie;

I. overwegende dat de CEO van Meta Mark Zuckerberg een wijziging heeft aangekondigd in het beleid van Meta inzake de beoordeling van inhoud op Facebook en Instagram, waarbij factcheckers worden verwijderd en vervangen door door gebruikers gegenereerde “community notes”, wat de weg zal effenen voor meer en effectievere Russische desinformatie; overwegende dat Elon Musk eerder soortgelijke veranderingen heeft doorgevoerd op zijn socialemediaplatform X;

J. overwegende dat de Raad in december 2024 het 15e sanctiepakket van de EU met economische en individuele beperkende maatregelen tegen Rusland heeft aangenomen, met inbegrip van specifieke maatregelen tegen 16 personen en 3 entiteiten die verantwoordelijk zijn voor de destabiliserende acties van Rusland in het buitenland als onderdeel van zijn bredere internationale desinformatiecampagne;

1. spreekt zich in de krachtigst mogelijke bewoordingen uit tegen de aanhoudende aanvalsoorlog van Rusland tegen Oekraïne, alsook tegen de betrokkenheid van Belarus bij deze oorlog, en eist dat Rusland onmiddellijk een einde maakt aan alle militaire activiteiten in Oekraïne, alle strijdkrachten en militaire uitrusting onvoorwaardelijk terugtrekt uit het hele, internationaal erkende grondgebied van Oekraïne en Oekraïne compenseert voor de schade die is toegebracht aan zijn bevolking, land en infrastructuur;

2. geeft uiting aan zijn onverdeelde solidariteit met de bevolking van Oekraïne, steunt de onafhankelijkheid, soevereiniteit en territoriale integriteit van Oekraïne binnen zijn internationaal erkende grenzen ten volle, en benadrukt dat deze oorlog een ernstige schending van het internationaal recht vormt; benadrukt dat het sluiten van een rechtvaardige en duurzame vrede in Oekraïne onder Oekraïense voorwaarden het uiteindelijke doel blijft, waarbij de veiligheid en waardigheid van de Oekraïense bevolking binnen een vreedzaam en stabiel Europa worden gewaarborgd;

3. veroordeelt de inspanningen van Rusland om onjuiste historische narratieven op te stellen en te bevorderen die ten dienste staan van zijn strategische geopolitieke en neokoloniale doelstellingen, namelijk het ondermijnen van de steun aan Oekraïne, het rechtvaardigen van zijn aanvalsoorlog, het bedreigen van de soevereiniteit van de EU-lidstaten en het veroorzaken van verdeeldheid in Europa; uit zijn bezorgdheid over de aarzelende reactie op deze narratieven, zowel op Europees niveau als op het niveau van de lidstaten;

4. erkent dat de verhindering van de toegang tot historische archieven, aanvallen op onafhankelijke onderzoeksinstellingen en officiële steun van extremistische wetenschappers hebben bijgedragen tot het aanwakkeren van de imperiale, kolonialistische en fascistische narratieven van de Russische staat, waarmee ook wordt geprobeerd de EU als een vrijwillig, open en maatschappelijk politiek project te ontmantelen; verzoekt de EU en haar lidstaten niet alleen deze onjuiste narratieven te bestrijden, maar ook projectfinanciering toe te wijzen aan onderzoekers, non-gouvernementele organisaties en relevante instellingen in het kader van het historische, veelzijdige en zelfreflecterende geheugen van Europa;

5. is ingenomen met het 15e sanctiepakket van de Commissie met economische en individuele beperkende maatregelen tegen Rusland, en met name de beperkende maatregelen in het kader van de strijd tegen de desinformatiecampagne van Rusland; dringt er bij de EU en haar lidstaten op aan deze sancties snel en grondig ten uitvoer te leggen, en roept gelijkgestemde partners op soortgelijke sancties vast te stellen; verzoekt de Commissie voorts soortgelijke sancties in toekomstige sanctiepakketten uit te breiden en te actualiseren;

6. uit zijn diepe bezorgdheid over de recente aankondigingen van de leiders van socialemediabedrijven over het versoepelen van hun regels ten aanzien van factchecken en modereren en over de manier waarop dit de Russische desinformatiecampagne over de hele wereld verder mogelijk zal maken; verzoekt de Commissie en de lidstaten de digitaledienstenverordening strikt te handhaven naar aanleiding van deze aankondigingen door Meta en eerder door X, ook als belangrijk onderdeel van de strijd tegen Russische desinformatie;

7. dringt aan op meer transparantie voor politieke reclame door de handhaving van de digitaledienstenverordening en Verordening (EU) 2024/900 van het Europees Parlement en de Raad van 13 maart 2024 betreffende transparantie en gerichte politieke reclame[2], alsook op maatregelen tegen winstgedreven algoritmen op basis van personalisering, kliks en interactie die haat en leugens versterken ten koste van de waarheid; verzoekt de Commissie en de lidstaten maatregelen te nemen tegen aanbevelingssystemen op basis van personalisering, kliks en interactie, aangezien deze in de praktijk desinformatie en polarisatie en schokkende inhoud bevorderen, te gemakkelijk te manipuleren zijn, bijvoorbeeld via botnetwerken, en Europese democratieën en bevolkingen rechtstreeks kwetsbaar maken voor buitenlandse inmenging en manipulatie, zoals blijkt uit het recente geval van Russische inmenging in de Roemeense verkiezingen via TikTok;

8. verzoekt de Commissie alternatieven te onderzoeken, zoals aanbevelingen op basis van in chronologische volgorde gevolgde accounts, alternatieve aanbevelingssystemen die gebruikers meer controle geven en de interoperabiliteit van aanbevelingssystemen; verzoekt de Commissie proactief onderzoek te doen naar buitenlandse inmenging en manipulatie en onverwijld sancties op te leggen aan bronnen waarvan bekend is dat zij door de Russische staat worden gesteund;

9. verzoekt de EU en de lidstaten meer steun te verlenen aan de onafhankelijke Russische media in ballingschap, zodat diverse stemmen in de Russischtalige media kunnen worden gehoord;

10. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de president, regering en Verkhovna Rada van Oekraïne, en de Russische autoriteiten.