ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ
20.10.2005
σύμφωνα με το άρθρο 103, παράγραφος 2, του Κανονισμού
της Maria Berger
εξ ονόματος της Ομάδας PSE
σχετικά με τη νομική προστασία των βιοτεχνολογικών εφευρέσεων
B6‑0552/2005
Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τη νομική προστασία των βιοτεχνολογικών εφευρέσεων
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,
– έχοντας υπόψη την οδηγία 98/44/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 6ης Ιουλίου 1998, σχετικά με τη νομική προστασία των βιοτεχνολογικών εφευρέσεων,
– έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 23ης Ιανουαρίου 2002, με τίτλο "Επιστήμες της ζωής και βιοτεχνολογία", που αποσκοπεί στην προώθηση της βιοτεχνολογίας σε ένα ευέλικτο κανονιστικό πλαίσιο και τη διασφάλιση συνοχής μεταξύ πολιτικών, τομέων και παραγόντων του κλάδου της βιοτεχνολογίας,
– έχοντας υπόψη την πρώτη έκθεση, βάσει του άρθρου 16γ) της οδηγίας 98/44/ΕΚ, της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, με ημερομηνία 7 Οκτωβρίου 2002 και τίτλο "Εξέλιξη και συνέπειες του δικαίου διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας στον τομέα της βιοτεχνολογίας και της γενετικής μηχανικής" (COM(2002)545 τελικό),
– έχοντας υπόψη τη δεύτερη έκθεση, βάσει του άρθρου 16γ), της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, με ημερομηνία 14 Ιουλίου 2005 και τίτλο "Εξέλιξη και συνέπειες του δικαίου διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας στον τομέα της βιοτεχνολογίας και της γενετικής μηχανικής" (COM(2005)312 τελικό) και (SEC(2005)943),
– έχοντας υπόψη το άρθρο 103, παράγραφος 2, του Κανονισμού του,
A. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ταχεία μεταφορά της οδηγίας 98/44/ΕΚ είναι ουσιαστικής σημασίας αλλά ότι παράλληλα πρέπει να παρακολουθούμε στενά τον ταχέως εξελισσόμενο αυτό τομέα και να διασφαλίσουμε ότι το ευρωπαϊκό πολιτικό πλαίσιο συμβαδίζει με τις τεχνικές και τις νομικές εξελίξεις όσον αφορά τη διασύνδεση της νομοθεσίας περί ευρεσιτεχνιών με τον τομέα της βιοτεχνολογίας,
Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι προκειμένου να διασφαλιστεί η ευρωπαϊκή υπεροχή στη βιοτεχνολογία χρειαζόμαστε ένα συνεκτικό ευρωπαϊκό σύστημα προστασίας των βιοτεχνολογικών εφευρέσεων,
Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι σύμφωνα με την πρώτη έκθεση, βάσει του άρθρου 16γ), αντικείμενο αναθεώρησης είναι το ζήτημα του κατά πόσο οι ευρεσιτεχνίες για γενετικές (νουκλεοτιδικές) αλληλουχίες πρέπει να επιτραπούν σύμφωνα με το κλασικό μοντέλο της κατάθεσης ευρεσιτεχνίας, όπου ο πρώτος εφευρέτης μπορεί να διεκδικήσει εφεύρεση που καλύπτει πιθανές μελλοντικές χρήσεις της αλληλουχίας, ή η ευρεσιτεχνία να περιορίζεται ώστε να είναι δυνατή η διεκδίκηση μόνο της συγκεκριμένης χρήσης που αναφέρεται στην αίτηση για χορήγηση διπλώματος ευρεσιτεχνίας ("purpose-bound protection"),
Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Επιτροπή δρομολόγησε μελέτη για την ανάλυση της έκτασης στην οποία έχει κατοχυρωθεί με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας το DNA στην Ευρώπη, και τις δυνητικές επιπτώσεις στην έρευνα και την καινοτομία, με απώτερο στόχο τη διαθεσιμότητα μιας ανάλυσης βάσει στοιχείων σχετικά με τη δυναμική των αιτήσεων και της χορήγησης διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας για νουκλεοτιδικές αλληλουχίες, στο πλαίσιο έργου που αρχίζει την 1.1.2005 και τελειώνει στις 30.6.2006,
Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι λόγω της ποικιλίας νομικών καθεστώτων για τη ρύθμιση της έρευνας στον τομέα των εμβρυακών βλαστοκυττάρων στην Ευρώπη, και σε συνδυασμό με την αρχή της επικουρικότητας, η νομοθετική αρμοδιότητα για τα δεοντολογικά ζητήματα αποκεντρώνεται, με αποτέλεσμα να επικρατεί αβεβαιότητα όσον αφορά τη νομική εμβέλεια της ρήτρας περί "ηθικού αποκλεισμού" στο άρθρο 6 της οδηγίας 98/44 ΕΚ της 6ης Ιουλίου 1998 σχετικά με τη νομική προστασία των βιοτεχνολογικών εφευρέσεων,
1. εκφράζει την ικανοποίησή του για τη σύσταση άτυπης ομάδας συμβούλων για τις δεοντολογικές επιπτώσεις της βιοτεχνολογίας, όπως αναφέρεται στην Πρώτη Έκθεση, βάσει του άρθρου 16γ), στην οποία ανατίθεται η ανάλυση σημαντικών θεμάτων σε σχέση με τις βιοτεχνολογικές εφευρέσεις και η παροχή συμβουλών στην Επιτροπή για την προετοιμασία των μελλοντικών εκθέσεων·
2. εκφράζει την ικανοποίησή του για την πρόταση της Επιτροπής να παρακολουθούνται οι επιπτώσεις των πιθανών αποκλίσεων μεταξύ των νομοθεσιών των κρατών μελών·
3. εκφράζει την ικανοποίησή του για την απόφαση της Επιτροπής να δρομολογήσει περαιτέρω μελέτη σχετικά με τις δεοντολογικές και νομικές πτυχές της κατοχύρωσης βλαστοκυττάρων με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, και συνιστά να ληφθούν επίσης υπόψη οι κοινωνικές πτυχές·
Εμβέλεια των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας για γενετικές αλληλουχίες
4. όσον αφορά το ζήτημα του κατά πόσον θα πρέπει να επιτρέπονται τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας για γενετικές (νουκλεοτιδικές) αλληλουχίες σύμφωνα με το κλασικό μοντέλο της διεκδίκησης ευρεσιτεχνίας, ή να περιορίζονται οι ευρεσιτεχνίες ώστε να είναι δυνατή η διεκδίκηση μόνο της συγκεκριμένης χρήσης που αναφέρεται στη σχετική αίτηση ("purpose-bound protection"), το ΕΚ συμμερίζεται το συμπέρασμα της Επιτροπής ότι δεν πρέπει να λάβει θέση τώρα, αλλά να παρακολουθήσει περαιτέρω τις εξελίξεις και να περιμένει το αποτέλεσμα της προαναφερθείσας μελέτης·
Κατοχυρωσιμότητα με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, των εμβρυακών βλαστοκυττάρων και των κυτταρικών σειρών που προκύπτουν από αυτά
5. συμμερίζεται την άποψη της ευρωπαϊκής ομάδας δεοντολογίας ότι δεν υπάρχει δεοντολογικός λόγος για πλήρη απαγόρευση της κατοχύρωσης με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας εφευρέσεων που αφορούν βλαστοκύτταρα ή βλαστοκυτταρικές σειρές, αλλά ότι θα πρέπει πάντως να πληρούνται οι συνήθεις απαιτήσεις κατοχυρωσιμότητας·
6. σε σχέση με τα ολοδυνητικά βλαστοκύτταρα, από την οδηγία 98/44/ΕΚ προκύπτει ότι το ανθρώπινο σώμα στα διάφορα στάδια του σχηματισμού και της εξέλιξής του δεν μπορεί να συνιστά εφεύρεση κατοχυρώσιμη με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας·
7. σε σχέση με τα ολοδυνητικά κύτταρα, το ΕΚ συμμερίζεται την άποψη της Επιτροπής ότι είναι πρόωρο να δοθεί περαιτέρω ορισμός ή να προβλεφθεί περαιτέρω εναρμόνιση στο συγκεκριμένο τομέα·
Συμπεράσματα
8. υποστηρίζει τα συμπεράσματα της δεύτερης έκθεσης σχετικά με την εμβέλεια των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και την κατοχυρωσιμότητα των βλαστοκυττάρων·
9. ζητεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να συνεχίσει την παρακολούθηση των εξελίξεων, λαμβάνοντας υπόψη τόσο τα δεοντολογικά ζητήματα όσο και τον πιθανό αντίκτυπο στην πρόσβαση και την προσιτότητα της υγειονομικής περίθαλψης, και στην ανταγωνιστικότητα·
10. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, την Επιτροπή, τις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών της ΕΕ.