PROJEKT REZOLUCJI
7.6.2006
zgodnie z art. 108 ust. 5 Regulaminu
złożyli
- –Karl-Heinz Florenz, John Bowis, Anders Wijkman i Françoise Grossetête, w imieniu grupy politycznej PPE-DE
- –Anne Ferreira i Guido Sacconi, w imieniu grupy politycznej PSE
- –Chris Davies, w imieniu grupy politycznej ALDE
- –Satu Hassi, Elisabeth Schroedter, Carl Schlyter and Friedrich-Wilhelm Graefe zu Baringdorf, w imieniu grupy politycznej Verts/ALE
- –Jonas Sjöstedt, w imieniu grupy politycznej GUE/NGL
- –Liam Aylward, Alessandro Foglietta i Adriana Poli Bortone, w imieniu grupy politycznej UEN
- –Johannes Blokland
B6‑0000/2006
Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie zmienionej strategii zrównoważonego rozwoju
Parlament Europejski,
– uwzględniając strategię na rzecz zrównoważonego rozwoju przyjętą przez Radę Europejską w Goeteborgu oraz johannesburski program działań przyjęty przez Światowy Szczyt Zrównoważonego Rozwoju w 2002 r.,
– uwzględniając komunikat Komisji w sprawie przeglądu strategii zrównoważonego rozwoju: Plan działań (COM(2005)658 końcowy),
– uwzględniając konkluzje Rady z czerwca 2005 r. oraz swoją wcześniejszą rezolucję,
– uwzględniając pytania ustne do Komisji i Rady,
A. mając na uwadze, że tendencje sprzeczne z zasadą zrównoważonego rozwoju występują nadal w wielu obszarach, takich jak użytkowanie gruntów i zasoby ziemskie, transport, zmiany klimatyczne, rybołówstwo czy wykorzystanie paliw kopalnych oraz iż zmniejsza się różnorodność biologiczna,
B. podkreślając wagę trzech głównych i powiązanych ze sobą celów ochrony środowiska, sprawiedliwości i spójności społecznej oraz dobrobytu gospodarczego, jak również mając na uwadze potrzebę zapewnienia właściwej integracji i wdrażania tych trzech składowych zrównoważonego rozwoju na poziomie unijnym i światowym,
C. mając na uwadze zasady kierujące polityką, które winny stanowić podstawę zrównoważonego rozwoju, w szczególności jakość życia oraz solidarność wewnątrz- i międzypokoleniowa,
D. podkreślając konieczność zmian kulturowych w kierunku społeczeństwa biorącego za podstawę zasady zrównoważonego rozwoju, wymagającego długoterminowych strategii oraz oddzielenia kwestii rozwoju gospodarczego od wykorzystania zasobów naturalnych,
E. mając na uwadze, że znaczna część społeczeństwa europejskiego nadal cierpi z powodu poważnych problemów gospodarczych i społecznych, takich jak ubóstwo, bezrobocie i wykluczenie społeczne oraz że osoby marginalizowane społecznie są często skazane na gorsze warunki społeczne, również w zakresie budownictwa mieszkaniowego i służby zdrowia; mając również na uwadze dramatyczne zmiany demograficzne w Unii Europejskiej oraz odwrotne tendencje w najsłabiej rozwiniętych krajach,
I. OGÓLNA OCENA
Brak ambicji
1. wyraża rozczarowanie brakiem postępów w opracowywaniu i podejmowaniu dalszych działań w zakresie strategii zrównoważonego rozwoju przyjętej w Goeteborgu w 2006 r.;
2. uważa, że platforma działań Komisji służąca rewizji strategii zrównoważonego rozwoju jest zbyt ograniczona i słaba oraz że w obecnej formie nie zdoła ona zmobilizować opinii publicznej i twórców polityki do podjęcia kluczowych zadań, jakie leżą u jej podstawy;
3. z zadowoleniem przyjmuje jednak cenną pracę prezydencji austriackiej na rzecz wznowienia strategii zrównoważonego rozwoju, wzmocnienia propozycji przedstawianych przez Komisję, ujęcia we wspólne i spójniejsze ramy istniejących celów i wskaźników, a także na rzecz sformułowania nowych koncepcji;
Związek ze strategią lizbońską
4. uważa, że przyjęcie przekrojowych strategii, jak te, które zostały przedstawione w Cardiff, Lizbonie i Goteborgu nie ma wielkiej wartości, jeżeli nie są one wzajemnie ze sobą połączone i uważane za różne aspekty tego samego nadrzędnego celu;
5. w związku z tym żałuje, że niesłusznie uważa się, iż strategia lizbońska dotyczy przede wszystkim konkurencyjności gospodarczej i tworzenia miejsc pracy, a cele dotyczące środowiska naturalnego zajmują w niej dalszą pozycję, podczas gdy strategia zrównoważonego rozwoju jest również niewłaściwie rozumiana, jako strategia dotycząca w większym stopniu celów w zakresie ochrony środowiska, nie zaś zmniejszenia ubóstwa i trwałości gospodarczej;
6. zauważa w tym kontekście, że nowa strategia rozwoju gospodarczego i strategia lizbońska posiadają wiele uzupełniających się cech, takich jak wspólne cele w zakresie poprawy konkurencyjności, stworzenia większej liczby lepszych miejsc pracy, lepszej integracji społecznej, ochrony środowiska i zapobiegania ryzyku;
7. dlatego sugeruje, by podjąć starania w celu połączenia tych dwóch strategii lub zapewnienia odpowiedniej koordynacji pracy nad nimi, w szczególności poprzez prowadzenie jednolitego i dostosowanego monitoringu i procedur rewizyjnych;
8. ponadto zaleca, by w ramach połączenia strategii lizbońskiej ze strategią zrównoważonego rozwoju potraktować kluczowy cel strategii zrównoważonego rozwoju, jakim są niezbędne przekształcenia w systemie energetycznym i transportowym, które muszą zostać przeprowadzone w oparciu o oddzielenie popytu w sektorze transportu od wzrostu gospodarczego oraz przejście na przyjazne środowisku środki transportu, jako narzędzia służące zwiększeniu wzrostu, zatrudnienia i eksportu w ramach strategii lizbońskiej;
9. przyjmuje ponadto decyzję wiosennej Rady z 2006 r. w sprawie corocznego przeglądu polityki energetycznej na wiosennych szczytach Rady oraz zauważa, że działanie to powinno również wpisywać się w szersze ramy strategii zrównoważonego rozwoju oraz procesu lizbońskiego;
II. WZMOCNIENIE STRATEGII
Wzmocnienie celów: ustanowienie jasnych priorytetów i celów średnio- oraz długookresowych
10. zauważa, że pojęcie “zrównoważonego rozwoju” ma tę zaletę, że jest prawdziwie przekrojowym celem gospodarczym, społecznym i środowiskowym; wadą jest natomiast, że może być on interpretowany na wiele sposobów; dlatego uważa, że należy sprecyzować je jak najdokładniej;
11. zgadza się w związku z powyższym z siedmioma kluczowymi kwestiami, które przedstawiono w celu włączenia ich do strategii zrównoważonego rozwoju (zmiany klimatyczne i mniej zanieczyszczające źródła energii, zdrowie publiczne, wykluczenie społeczne, demografia i migracja, gospodarka zasobami naturalnymi, zrównoważony transport, ubóstwo w skali światowej i wyzwania związane z rozwojem);
12. żałuje jednakże, że komunikat Komisji nie zawiera żadnych nowych priorytetów ani celów, poza zobowiązaniami, które już wcześniej zostały podjęte przez instytucje unijne; wyraża też żal, że cele przedstawione przez Komisje mają bardzo ogólny charakter i dlatego trudna będzie ich rewizja i ocena;
13. podkreśla znaczenie ochrony różnorodności biologicznej i sugeruje, by kwestia ta została dodana, jako nowy, kluczowy punkt strategii zrównoważonego rozwoju lub by przynajmniej w specjalny sposób zaznaczyć ją w części poświęconej gospodarowaniu zasobami naturalnymi;
14. w związku z powyższym uważa, że ograniczona liczba średnio- i długookresowych celów powinna zostać ponownie potwierdzona lub ustanowiona, powinna być ambitna i opierać się na zasadzie ostrożności, a następnie być odpowiednio i systematycznie wdrażana i monitorowana; Uważa, że cele te powinny w szczególności przeciwdziałać obecnym niekorzystnym tendencjom w zakresie użytkowania gruntów i zasobów ziemskich, transportu, zmian klimatycznych, rybołówstwa czy wykorzystania paliw kopalnych oraz zmniejszania się różnorodności biologicznej, a także wspierać zmiany sposobów transportu, oddzielenie wzrostu gospodarczego od transportu oraz zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych, zgodnie z ustaleniami dotyczącego maksymalnego poziomu ocieplenia +2°C w porównaniu z poziomami z okresu sprzed rewolucji przemysłowej;
15. wyraża poparcie dla proponowanego nowego podejścia polegającego na szczególnym podkreśleniu ważności oceny wydajności zasobów przez wprowadzenie systemu księgowania zasobów środowiska naturalnego; proponuje podjęcie szczególnych wysiłków celem poddania ścisłej kontroli wpływu UE na środowisko naturalne w skali globalnej, poddając analizie skutki konsumpcji i produkcji oraz przyjmując za cel systematyczne zmniejszanie wpływu UE na środowisko naturalne;
16. z zadowoleniem przyjmuje ponadto zaproponowany przez Komisję Europejski Rok Zwalczania Wykluczenia i Ubóstwa; wzywa Komisję do przedstawienia bardziej szczegółowych inicjatyw i skutecznych środków wykonawczych prowadzących do faktycznego postępu; w związku z tym wskazuje przykładowo na inicjatywę Komisji polegającą na przeprowadzeniu analizy starzejącego się społeczeństwa, celem opracowania konkretnych rozwiązań na różnych szczeblach decyzyjnych w Unii Europejskiej oraz z udziałem społeczeństwa obywatelskiego;
Lepsza jakość wzrostu gospodarczego warunkiem wstępnym strategii zrównoważonego wzrostu
17. uważa, że rozwój społeczeństwa należy oceniać nie tylko na podstawie wzrostu PKB, lecz również na podstawie aspektów jakościowych , które stanowią warunek wstępny zrównoważonego rozwoju; wyraża w związku z tym przekonanie, że konieczne jest osiągnięcie porozumienia odnośnie szeregu kluczowych wskaźników zrównoważonego rozwoju, określonych i poddanych szerokiej debacie podczas rocznej weryfikacji strategii zrównoważonego wzrostu; uważa, że wskaźniki te powinny odnosić się do podstawowych aspektów jakości życia i powinny umożliwiać szybką ocenę ilościową w dziedzinie zdrowia (jakość i dostępność opieki zdrowotnej, spodziewana długość życia, śmiertelność dzieci itp.), poziom uświadomienia społeczeństwa (kultura i edukacja, dostęp do ICT itd.), udział w życiu publicznym (uczestnictwo w decyzjach podejmowanych przez ogół społeczeństwa i w tworzeniu kapitału społecznego itp.) oraz jakość środowiska naturalnego (zanieczyszczenie powietrza i wody itp.);
18. wzywa do dalszego rozwijania europejskiego modelu społecznego oraz do zalecenia państwom członkowskim, na podstawie tego modelu, podjęcia działań celem przeciwdziałania tendencjom społecznym sprzecznych ze zrównoważonym rozwojem, takim jak ubóstwo, wykluczenie społeczne i konsekwencje wynikające ze starzenia się społeczeństwa; uważa, ze w tym celu należy opracować wskaźniki obrazujące położenie socjalne uwzględnione później w ocenie wpływu zrównoważonego rozwoju; podkreśla, że Europa potrzebuje warunków makroekonomicznych wspierających zrównoważony rozwój, wzmacniających popyt wewnętrzny z poszanowaniem środowiska naturalnego, zatrudnienie oraz spójność społeczną;
19. uważa, że zrównoważony rozwój należy traktować raczej jako szansę dla gospodarki niż jej ograniczenie oraz jako bodziec sprzyjający innowacjom technologicznym i inwestycjom; wzywa w związku z tym Komisję do skonsolidowania licznych strategii wzrostu w Unii i stworzenia jednej, spójnej strategii, obejmującej technologie informatycznie i komunikacyjne, produktywne technologie na rzecz trwałego rozwoju oraz „inteligentny wzrost” w kraju i zagranicą;
20. wyraża przekonanie, że należy wspierać społeczeństwo oparte na wiedzy, świadomości i uczestnictwie w życiu publicznym jak również na integracji społecznej i stosunkach międzyludzkich, co wykracza poza założenia agendy lizbońskiej; uważa, że spowoduje to poprawę jakości społeczeństwa co, dzięki lepszemu wsparciu w dziedzinie ICT, może zmniejszyć zapotrzebowanie na energię i inne zasoby naturalne;
Wzmocnienie zrównoważonego zarządzania na poziomie krajowym, unijnym i międzynarodowym
21. uważa, że strategia zrównoważonego rozwoju wymaga systematycznego monitorowania należytego wdrażania strategii;
22. postanawia prowadzić regularną debatę parlamentarną na temat celów i założeń wyrażonych w strategii zrównoważonego rozwoju, przy współudziale właściwych komisji, umożliwiającą Parlamentowi wyrażenie poglądów na temat postępów w realizacji strategii oraz jej priorytetów, w terminie pozwalającym na pełne uwzględnienie wniosków debaty podczas weryfikacji strategii przez Radę Europejską; uważa ponadto, że należy podjąć regularny dialog z parlamentami krajowymi w UE, w formie dialogu dwustronnego i ogólnej debaty, celem zbadania najlepszych praktyk w dziedzinie zrównoważonego rozwoju, jak również celem wymiany doświadczeń co do wdrażania strategii zrównoważonego rozwoju na poziomie krajowym i w całej Europie;
23. podkreśla wagę krajowych strategii zrównoważonego rozwoju w każdym państwie członkowskim UE oraz potrzebę wymiany najlepszych praktyk; podkreśla również potrzebę działania w związku ze strategią na poziomie regionalnym i lokalnym, jak również na poziomie poszczególnych obywateli, jeżeli chodzi o wzmacnianie edukacji, procesu uczestnictwa oraz społecznej świadomości zasad zrównoważonego rozwoju;
24. uważa, że weryfikacja trwałości rozwoju powinna stanowić zasadniczy przedmiot oceny wpływu nowych środków w zakresie polityki UE oraz monitorowania „ex-post” wdrażania polityki;
25. wyraża przekonanie, że działania na poziomie UE powinny zostać uzupełnione działaniami na poziomie międzynarodowym, celem rozwijania zasad zrównoważonego rozwoju na całym świecie, zwłaszcza w krajach szybko rozwijających się, celem promowania wzrostu gospodarczego oraz zmniejszenia ubóstwa, przy jednoczesnych oszczędnościach brakujących zasobów i zapewnieniu ochrony środowiska naturalnego w skali globalnej;
26. wzywa w związku z tym do bardziej systematycznego monitorowania w skali rocznej postępów w zakresie osiągania celów wyznaczonych w planie działań z Johannesburga oraz Milenijnych Celów Rozwoju;
27. uznaje, że kraje rozwijające się nie muszą powtarzać błędów w zakresie zanieczyszczenia środowiska popełnionych przez państwa uprzemysłowione w procesie modernizacji gospodarki; wzywa ponadto do uwzględnienia zasady zrównoważonego rozwoju we współpracy w UE na rzecz rozwoju oraz do zapewnienia odpowiednich środków na sfinansowanie globalnych wyzwań i potrzeb w dziedzinie ochrony środowiska naturalnego;
Środki uzupełniające
28. podkreśla, że potrzebne są środki uzupełniające, takie jak zrównoważone środki fiskalne oraz w dziedzinie zamówień publicznych, jak również zlikwidowanie sprzecznych z zasadą zrównoważonego rozwoju dotacji państwa w wielu dziedzinach polityki;
29. podkreśla wagę programów rozwoju obszarów wiejskich i rolnictwa (zarówno konwencjonalnego, jak i organicznego) dla zrównoważonego rozwoju, gdyż tylko obszary wiejskie opłacalne gospodarczo i z punktu widzenia ochrony środowiska mogą przeciwdziałać wyludnianiu wsi, zachowując w ten sposób niezbędną infrastrukturę;
30. podkreśla, jak istotna rolę odgrywa nauka i innowacyjność w stawianiu czoła wyzwaniom określonym w strategii zrównoważonego rozwoju; wyraża ubolewanie, że wsparcie sektora publicznego dla badań w dziedzinie energii w UE oraz w państwach członkowskich zostało ostatnio drastycznie zmniejszone i wzywa do znacznego zwiększenia tego wsparcia, szczególnie na rzecz energii odnawialnej i racjonalizacji zużycia energii;
31. uznaje, że bezpieczeństwo klimatyczne i potrzeba uniezależnienia się od paliw kopalnych stają się podstawowymi priorytetami politycznymi dla UE, co wymaga nie tylko ambitnych działań krajowych celem ograniczenia emisji gazów cieplarnianych, ale również znacznego wsparcia finansowego dla współpracy technologicznej z krajami rozwijającymi się celem promowania inwestycji na rzecz racjonalizacji zużycia energii i technologii niskoemisyjnych;
32. podkreśla wagę zdrowia publicznego oraz konieczność włączenia kwestii z nim związanych do innych dziedzin polityki oraz uczynienia z nich głównego elementu strategii zrównoważonego rozwoju;
33. wyraża przekonanie, że cele wyrażone w strategii zrównoważonego rozwoju muszą znaleźć odzwierciedlenie w wykorzystaniu środków budżetu UE w latach 2007-2013 oraz stanowić wsparcie dla ustanowienia planu pełnej rewizji budżetu UE w latach 2008/2009; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje fakt, że we wniosku dotyczącym rozporządzenia Rady dotyczącego postanowień ogólnych w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego i Funduszu Spójności wyraźnie stwierdzono, że cele funduszy realizowane są w ramach zrównoważonego rozwoju, wyraża jednak żal, że pomoc współfinansowana z funduszy nie jest zgodna ze strategią zrównoważonego rozwoju i jest zdania, że należy to zmienić;
34. nalega wreszcie, aby środków wsparcia zrównoważonego rozwoju nie oceniać wyłącznie w świetle kosztów krótkookresowych, lecz również w świetle korzyści długookresowych i że należy również w pełni uwzględnić koszty zaniechania działań;
35. zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji.