PROJEKT REZOLUCJI
23.1.2008
zgodnie z art. 103 ust. 2 Regulaminu
złożyli Pasqualina Napoletano, Christa Prets, Libor Rouček i Vicente Miguel Garcés Ramón
w imieniu grupy politycznej PSE
w sprawie Iranu
B6‑0048/2008
Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie Iranu
Parlament Europejski,
– uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Iranu, zwłaszcza rezolucje dotyczące kwestii jądrowej i praw człowieka, w szczególności rezolucje przyjęte w dniach 13 października 2005 r., 17 listopada 2005 r., 15 lutego 2006 r. i 25 października 2007 r.,
– uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej, w szczególności konkluzje przyjęte w dniu 14 grudnia 2007 r.,
– uwzględniając rezolucje Rady Bezpieczeństwa ONZ: 1696 z dnia 31 lipca 2006 r., 1737 z dnia 27 grudnia 2006 r. i 1747 z dnia 24 marca 2007 r. dotyczące irańskiego programu jądrowego,
– uwzględniając plan pracy uzgodniony między Iranem i Międzynarodową Agencją Energii Atomowej, mający na celu wyjaśnienie kwestii związanych z irańskim programem jądrowym (wdrożenie porozumienia o zabezpieczeniach Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej (NPT) w Islamskiej Republice Iranu COV/2007/48 (z dnia 30 sierpnia 2007 r.) wraz z załącznikiem INFCIRC/711),
– uwzględniając sprawozdania Rady Gubernatorów MAEA, a szczególności sprawozdanie (GOV/207/58) z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie wdrożenia porozumienia o zabezpieczeniach NPT i odpowiednich postanowień rezolucji 1737 i 1747 Rady Bezpieczeństwa ONZ w Islamskiej Republice Iranu,
– uwzględniając narodową ocenę wywiadowczą Stanów Zjednoczonych (US National Intelligence Estimate, NIE) dotyczącą irańskich planów jądrowych i potencjału jądrowego, opublikowaną w dniu 3 grudnia 2007 r. oraz oświadczenie w tej sprawie (komunikat prasowy 2007/22) dyrektora generalnego MAEA,
– uwzględniając rezolucję 61/176 Zgromadzenia Ogólnego ONZ z dnia 19 grudnia 2006 r., a w szczególności rezolucję 62/168 Zgromadzenia Ogólnego ONZ w sprawie sytuacji w zakresie praw człowieka w Islamskiej Republice Iranu, przyjętą w dniu 18 grudnia 2007 r.,
– uwzględniając rezolucję Zgromadzenia Ogólnego ONZ w sprawie moratorium na stosowanie kary śmierci przyjętą w dniu 18 grudnia 2007 r.,
– uwzględniając drugie posiedzenie międzyparlamentarne Parlamentu Europejskiego i Iranu w Teheranie w dniach 7-9 grudnia 2007 r.,
– uwzględniając art. 103 ust. 2 Regulaminu,
Kwestia jądrowa
A. mając na uwadze, że art. IV NPT stanowi, iż „żadne z postanowień niniejszego Układu nie może być interpretowane jako naruszające niezbywalne prawo wszystkich Stron Układu do prowadzenia badań, produkcji i wykorzystania energii jądrowej dla celów pokojowych, bez uszczerbku dla artykułów I i II niniejszego Układu i zgodnie z nimi”,
B. mając na uwadze, że Iran nie zawiesił dotychczas wszelkiej działalności związanej ze wzbogacaniem i przetwarzaniem, ani nie wprowadził w życie protokołów dodatkowych do NPT, jak wymagały tego rezolucje 1696/2006, 1737/2006 i 1747/2007 Rady Bezpieczeństwa ONZ w celu przywrócenia przekonania o całkowicie pokojowym charakterze irańskiego programu,
C. mając na uwadze, że ostatnie dyskusje przeprowadzone w Londynie w dniu 30 listopada 2007 r. między wysokim przedstawicielem UE Javierem Solaną i irańskim negocjatorem ds. kwestii jądrowych Saeedem Jalilim nie przyniosły pozytywnych rezultatów, zwłaszcza jeśli chodzi o spełnienie przez Iran wymogów nałożonych przez Radę Bezpieczeństwa ONZ dotyczących zaprzestania wzbogacania uranu,
D. mając na uwadze, że w swoim najnowszym sprawozdaniu (GOV/207/58) z dnia 15 listopada 2007 r. dyrektor generalny MAEA Mohammed ElBaradei stwierdził, że poczyniono postępy we wdrażaniu zabezpieczeń MAEA w Iranie oraz że Iran przedstawił dodatkowe informacje na temat dawnych aspektów swojego programu jądrowego; mając jednak na uwadze, że podkreślił on, iż potrzebna jest dalsza współpraca, aby wyjaśnić bieżącą działalność, w tym pochodzenie śladów wysoko wzbogaconego uranu znalezione przez inspektorów w obiektach jądrowych, oraz mając na uwadze, że wezwał on Iran do jak najszybszego wdrożenia protokołu dodatkowego,
E. mając na uwadze, że w narodowej ocenie wywiadowczej USA (US NIE) opublikowanej w dniu 3 grudnia 2007 r. ustalono, że Iran zawiesił swój program budowy broni jądrowej w 2003 r. i nie wznowił go w połowie 2007 r., mimo obaw dotyczących wzbogacania uranu i jego ewentualnego wykorzystania w przyszłości do produkcji broni jądrowej,
F. mając na uwadze, że przyjęcie rezolucji 1737 i 1747 Rady Bezpieczeństwa ONZ wymaga dalszych inicjatyw politycznych i dyplomatycznych ze strony społeczności międzynarodowej w celu osiągnięcia konkretnych postępów,
G. mając na uwadze, że przywódcy G8 na swoim dorocznym spotkaniu na szczycie w dniach 6-8 czerwca 2007 r. podkreślili znaczenie opracowania i wdrożenia mechanizmu wielostronnego podejścia do działalności związanej z produkcją paliwa jądrowego stanowiącego rozwiązanie alternatywne dla prowadzenia krajowej działalności związanej ze wzbogacaniem i przetwarzaniem,
Prawa człowieka
H. mając na uwadze, że wszystkie ważne instytucje międzynarodowe, międzynarodowe organizacje praw człowieka, irańskie społeczeństwo obywatelskie i obrońcy praw człowieka zgadzają się co do tego, że sytuacja w zakresie praw człowieka w Iranie uległa w ostatnich latach pogorszeniu pomimo podjęcia przez władze irańskie szeregu akcji promujących wartości uniwersalne,
I. mając na uwadze, że w ostatnich latach, a zwłaszcza w 2007 r. gwałtownie wzrosła liczba egzekucji w Iranie, w tym dokonywanych na nieletnich i homoseksualistach, często przez publiczne powieszenie,
J. mając na uwadze, że w ostatnich miesiącach dokonywano aresztowań, zatrzymań, a w wielu przypadkach torturowano dziennikarzy, działaczy na rzecz praw kobiet, związkowców, intelektualistów, studentów i nauczycieli,
K. mając na uwadze, że rosną dyskryminacja i represje wobec grup etnicznych i religijnych korzystających z prawa do swobodnego głoszenia poglądów i przekonań religijnych, w szczególności wobec Kurdów (uwięziono około 500 osób, głównie studentów), Arabów oraz wyznawców bahaizmu i sufizmu,
L. mając na uwadze, że w ciągu ostatnich kilku miesięcy zatrzymano dziesiątki studentów w następstwie protestów przeciwko zastąpieniu wielu profesorów i innym akcjom mającym na celu dalsze ograniczanie wolności wypowiedzi na terenach uniwersytetów, w tym przeciwko delegalizacji wielu studenckich wydawnictw oraz zawieszeniu lub wydaleniu studentów z ich uczelni,
M. mając na uwadze, że Iran ciągle nie jest stroną konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet,
Stosunki UE - Iran
N. mając na uwadze, że w grudniu 2003 r. Iran zawiesił kompleksowy dialog pomiędzy UE i Iranem, a od czerwca 2004 r. nie odbyło się żadne spotkanie między UE i Iranem w ramach dialogu na temat praw człowieka,
O. mając na uwadze, że stosunki UE z Iranem w ostatnich latach opierały się na potrójnym podejściu obejmującym negocjacje w sprawie porozumienia o handlu i współpracy, dialog polityczny i dialog na temat praw człowieka, przy czym tych trzech aspektów nie można traktować oddzielnie,
P. mając na uwadze, że Komisja Europejska nie utrzymuje żadnych stosunków umownych z Iranem i że w Iranie nie ma przedstawicielstwa Komisji Europejskiej,
Kwestia jądrowa
1. wyraża swoje poparcie dla starań, które UE czyni w celu znalezienia na drodze negocjacji z Iranem długoterminowego rozwiązania kwestii jądrowej i podkreśla istotną rolę, jaką ma odegrać MAEA; wyraża swoje zaniepokojenie faktem, że ostatnie dyskusje prowadzone przez wysokiego przedstawiciela UE ds. WPZiB Javiera Solanę i irańskiego negocjatora ds. kwestii jądrowych Saeeda Jaliliego nie przyniosły konkretnych postępów;
2. zauważa postępy poczynione w zakresie wdrażania planu pracy MAEA w sprawie Iranu i wzywa Iran do kontynuowania współpracy z MAEA oraz do dostarczenia pełnych, jasnych i wiarygodnych wyjaśnień na temat jego przeszłych oraz obecnych działań w obszarze energii jądrowej, a także do ratyfikowania oraz wprowadzenia w życie protokołów dodatkowych; podkreśla ponadto, że prowadzenie tych działań oraz stosowanie środków na rzecz przejrzystości, zgodnie z wymaganiami MAEA, stanowiłoby pozytywny krok w kierunku budowania zaufania w stosunku do programu jądrowego realizowanego przez Iran;
3. wyraża poparcie dla wszelkich politycznych i dyplomatycznych inicjatyw zmierzających − jak ustanowiono w rezolucjach 1696, 1737 i 1747 Rady Bezpieczeństwa ONZ − do rozstrzygnięcia irańskiej kwestii jądrowej w drodze negocjacji, zatwierdza konkluzje Rady Europejskiej z dnia 14 grudnia 2007 r. dotyczące debat prowadzonych obecnie w Radzie Bezpieczeństwa ONZ w celu osiągnięcia celów wytyczonych we wspomnianych rezolucjach;
4. ponownie wyraża opinię, że rozstrzygnięcie kwestii obecnej eskalacji działań nuklearnych jest możliwe i nie powinno się rozważać podjęcia akcji zbrojnej; wzywa administrację Stanów Zjednoczonych oraz wszystkie pozostałe zaangażowane w sprawę podmioty do zarzucenia skierowanej przeciwko Iranowi retoryki odwołującej się do rozwiązania zbrojnego oraz polityki zmiany irańskiego ustroju;
5. uznaje, że Iran ma prawo rozwijać program nuklearny zgodnie z art. IV Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej (NPT) i uważa, że inicjatywy oraz propozycje wysuwane przez UE i innych międzynarodowych partnerów współpracujących z Iranem w dziedzinie energii jądrowej wykorzystywanej do celów pokojowych mogą przyczynić się do znalezienia rozwiązania obecnej sytuacji kryzysowej;
6. zauważa ostatnie wyniki analiz NIE na temat irańskiego wojskowego i cywilnego programu jądrowego; uważa, że wyniki te potwierdzają unijną politykę dwutorowego podejścia mającego na celu przekonanie Iranu na drodze dyplomatycznej do pełnego zastosowania się do wymogu MAEA zakładającego zaniechanie w wiarygodny i kontrolowany sposób potencjalnego wojskowego wykorzystania programu cywilnego;
7. wzywa zatem Iran do bezzwłocznego wkroczenia w nową rundę negocjacji na temat przyszłego kierunku, w jakim zmierzać ma jego program jądrowy oraz do zawieszenia wszelkich działań związanych ze wzbogacaniem; biorąc pod uwagę sukces dyplomatyczny, jaki Stany Zjednoczone odniosły w negocjacjach z Koreą Północną, wzywa je do bezpośredniego udziału, wraz z UE, w negocjacjach z Iranem, gdyż mają one możliwość zaoferowania dodatkowych gwarancji bezpieczeństwa;
8. wzywa do podjęcia wiarygodnych kroków zmierzających do wielostronnego rozbrojenia jądrowego poprzez wzmocnienie NPT, a także wzywa UE do objęcia przewodnictwa w działaniach mających na celu przełamanie obecnego impasu w negocjacjach dotyczących rozbrojenia jądrowego;
9. podkreśla znaczenie współpracy ze Stanami Zjednoczonymi, z Rosją, Chinami oraz krajami nienależącymi do układu w celu rozpatrzenia dodatkowych koncepcji dążących do osiągnięcia szerokiego porozumienia z Iranem w sprawie jego instalacji jądrowych i ich wykorzystania biorąc pod uwagę obawy Iranu związane z bezpieczeństwem;
10. uważa, iż takie szerokie porozumienie powinno pomóc w utworzeniu trwałego regionalnego systemu ochrony obejmującego Indie, Pakistan i inne potęgi jądrowe, oraz wierzy, że Iran winien przyjąć na siebie odpowiedzialność podmiotu regionalnego oraz przyczynić się do uwolnienia Bliskiego Wschodu od broni masowego rażenia;
11. wzywa społeczność międzynarodową do poważnego zastanowienia się nad stworzeniem wielostronnych ram dla wykorzystywania energii jądrowej gwarantujących dostawy paliw jądrowych a jednocześnie minimalizując ryzyko rozprzestrzeniania− zgodnie z propozycją MAEA − oraz do podjęcia niezwłocznych działań w tym zakresie;
Prawa człowieka
12. wyraża głębokie zaniepokojenie z powodu pogorszenia sytuacji praw człowieka w Iranie w ciągu ostatnich lat; dramatycznego wzrostu dyskryminacji wszystkich grup korzystających z prawa do swobodnego głoszenia poglądów, a także coraz większych ograniczeń wolności prasy i wolności wypowiedzi w Iranie oraz przypomina rezolucję z dnia 25 października 2007 r. w tej sprawie;
13. potępia karę śmierci jako taką, zwłaszcza wyroki śmierci wydawane w stosunku do młodocianych sprawców przestępstw i osób nieletnich oraz wykonywane na nich egzekucje; wzywa Iran do zastosowania się do niedawno przyjętej rezolucji Zgromadzenia Ogólnego ONZ w sprawie wprowadzenia moratorium na egzekucje, którego ostatecznym celem jest zniesienie kary śmierci; przypomina o międzynarodowych zobowiązaniach Iranu, w szczególności wynikających z Międzynarodowego paktu praw obywatelskich i politycznych oraz Konwencji o prawach dziecka, które wyraźnie zakazują wykonywania egzekucji nieletnich bądź osób, które skazano za przestępstwa popełnione w okresie niepełnoletności; wzywa władze Iranu do pilnej zmiany kodeksu karnego w celu przekształcenia moratorium na ukamienowanie w ostateczny zakaz;
14. z zadowoleniem przyjmuje rezolucję Zgromadzenia Ogólnego ONZ przyjętą w dniu 18 grudnia 2007 r. w sprawie moratorium na karę śmierci wzywającą do wprowadzenia ogólnoświatowego moratorium mającego stanowić krok w kierunku zniesienia kary śmierci;
15. potępia traktowanie mniejszości religijnych i etnicznych takich, jak etniczne mniejszości kurdyjskie i arabskie oraz wyznawcy bahaizmu i sufizmu, które są dyskryminowane, nękane i prześladowane ze względu na ich przekonania religijne oraz pochodzenie etniczne; wzywa zatem społeczność międzynarodową do zwrócenia uwagi na pogarszającą się sytuację mniejszości etnicznych i religijnych w Iranie;
16. przypomina rządowi Iranu o zobowiązaniach, jakie przyjął na siebie przez podpisanie Międzynarodowego paktu praw obywatelskich i politycznych oraz Międzynarodowego paktu praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych, które to zobowiązania polegają na ochronie podstawowych praw człowieka, a zwłaszcza swobody przekonań, oraz wzywa do zwolnienia wszystkich więzionych dziennikarzy, studentów, obrońców praw kobiet oraz innych więźniów, przedstawicieli inteligencji oraz związków zawodowych;
17. wzywa prezydencję Rady, Komisję oraz przebywających w Iranie dyplomatów z państw członkowskich do niezwłocznego podjęcia − w związku z powyżej wspomnianymi obawami − wspólnych działań ;
18. wzywa Komisję, aby w ścisłej współpracy z Parlamentem Europejskim skutecznie wykorzystała nowy instrument na rzecz demokracji i praw człowieka w celu propagowania demokracji oraz poszanowania praw człowieka w Iranie poprzez wspieranie różnych elementów składających się na społeczeństwo obywatelskie, takich jak prawa kobiet, prawa gospodarcze i społeczne, nieocenzurowane media oraz dialog kulturalny z partnerami europejskimi;
Stosunki UE - Iran
19. podkreśla, że możliwość zawarcia w przyszłości pomiędzy Iranem a UE umowy o handlu i współpracy zależeć będzie od znacznej poprawy sytuacji, jaka panuje w Iranie pod względem poszanowania praw człowieka oraz od pełnej współpracy Iranu z MAEA, a także od dostarczenia obiektywnych gwarancji w odniesieniu do pokojowego charakteru jego programu nuklearnego;
20. wzywa Komisję do przedłożenia komunikatu na temat stanu stosunków UE - Iran oraz perspektyw rozwoju tych stosunków oraz do rozważenia możliwości wznowienia dialogu dotyczącego praw człowieka jednocześnie z prowadzeniem negocjacji na temat umowy o handlu i współpracy, która mogłaby zostać zawarta, o ile Iran poczyni istotne postępy w dziedzinie praw człowieka oraz w kwestii jądrowej;
21. zwraca się do Komisji o utworzenie przedstawicielstwa w Iranie w celu zintensyfikowania rozmów na temat pomocy uchodźcom oraz zwalczania przemytu narkotyków, a także promowania dialogu z władzami i społeczeństwem obywatelskim;
22. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wysokiemu przedstawicielowi ds. WPZiB, rządom i parlamentom państw członkowskich, sekretarzowi generalnemu ONZ, Radzie Bezpieczeństwa ONZ, Radzie Praw Człowieka ONZ, prezesowi Sądu Najwyższego Iranu oraz rządowi i parlamentowi Islamskiej Republiki Iranu.