PROJEKT REZOLUCJI
28.5.2008
zgodnie z art. 103 ust. 2 Regulaminu
złożyli Hélène Flautre, David Hammerstein, Raül Romeva i Rueda, Daniel Cohn-Bendit, Monica Frassoni i Cem Özdemir
w imieniu grupy politycznej Verts/ALE
w sprawie procesu barcelońskiego: Unii na rzecz regionu Morza Śródziemnego
Patrz też projekt wspólnej rezolucji RC-B6-0281/2008
B6‑0295/2008
Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie procesu barcelońskiego: Unii na rzecz regionu Morza Śródziemnego
Parlament Europejski,
– uwzględniając Deklarację z Barcelony przyjętą na konferencji euro-śródziemnomorskiej w dniach 27-28 listopada 1995 r., ustanawiającą partnerstwo euro-śródziemnomorskie i jego szczegółowy program prac,
– uwzględniając komunikat Komisji dla Rady i Parlamentu Europejskiego w sprawie wzmocnienia działań UE i partnerów śródziemnomorskich w zakresie praw człowieka i demokratyzacji (wytyczne strategiczne) z dnia 21 maja 2003 r.,
– uwzględniając konkluzje szczytu euro-śródziemnomorskiego zorganizowanego z okazji dziesiątej rocznicy partnerstwa euro-śródziemnomorskiego w Barcelonie w dniach 27-28 listopada 2005 r.,
– uwzględniając komunikat dla Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie umacniania europejskiej polityki sąsiedztwa z dnia 4 grudnia 2006 r. oraz odpowiednie dokumenty drugoplanowe związane z tym komunikatem, dotyczące wymiaru tematycznego polityki sąsiedztwa, umocnienia wymiaru społeczeństwa obywatelskiego w europejskiej polityce sąsiedztwa oraz kierowania europejskiej polityki sąsiedztwa ku dalszej integracji gospodarczej,
– uwzględniając wnioski rady stowarzyszeniowej UE-Maroko z dnia 23 lipca 2007 r. w sprawie możliwości znaczącego wzmocnienia stosunków z Marokiem oraz perspektywy wzmocnionego statutu,
– uwzględniając wnioski Rady UE do spraw ogólnych i stosunków zewnętrznych z dnia 15 października 2007 r. w sprawie negocjacji porozumienia ramowego z Libią,
– uwzględniając komunikat Komisji zatytułowany: „Silna europejska polityka sąsiedztwa” z dnia 5 grudnia 2007 r.,
– uwzględniając komunikat Komisji dotyczący europejskiej agendy kultury w dobie globalizacji świata (COM (2007)0242) oraz przyjętą w związku z nim rezolucję Parlamentu Europejskiego w tej samej sprawie (P6_TA (2008) 0124),
– uwzględniając zatwierdzenie przez Radę Europejską obradującą w dniach 13-14 marca 2008 r. zasady dotyczącej ustanowienia procesu barcelońskiego: Unii na rzecz Regionu Morza Śródziemnego Rady Europejskiej z dnia 13 i 14 marca 2008 r.,
– uwzględniając deklarację końcową prezydencji Euro-śródziemnomorskiego Zgromadzenia Parlamentarnego (EMPA), a także zalecenia przyjęte przez EMPA podczas 4. posiedzenia plenarnego w Atenach w dniu 28 marca 2008 r.
– uwzględniając komunikat Komisji z dnia 20 maja 2008 r. dla Rady i Parlamentu Europejskiego w sprawie procesu barcelońskiego: Unii na rzecz regionu Morza Śródziemnego,
– uwzględniając wcześniejsze rezolucje w sprawie polityki śródziemnomorskiej Unii Europejskiej,
– uwzględniając art. 103 ust. 2 Regulaminu,
A. mając na uwadze, że region Morza Śródziemnego jest strefą o kluczowym i – co więcej – strategicznym znaczeniu dla Unii Europejskiej zarówno ze względów politycznych, jak i gospodarczych, oraz podkreślając w związku z tym wagę umocnienia i nowego podejścia do stosunków między Unią Europejską i partnerami śródziemnomorskimi, tak aby nadać im większe znaczenie polityczne,
B. wskazując, że proces barceloński stanowi poważne zaangażowanie w utrwalenie stabilności i demokracji w regionie oraz centralny instrument stosunków euro-śródziemnomorskich od 1995 r., stwarzając ramy dla politycznego, gospodarczego, kulturalnego i społecznego partnerstwa między krajami i narodami z obydwu brzegów Morza Śródziemnego;
C. podkreślając, że europejska polityka sąsiedztwa ma na celu wzmocnienie tego rodzaju partnerstwa, stwarzając dalsze okazje do pogłębienia stosunków, umacniając dialog polityczny i integrując kraje partnerskie z agencjami i programami Wspólnoty;
D. mając na uwadze, że – zgodnie z decyzją Rady Europejskiej z dnia 13 i 14 marca 2008 r. oraz w perspektywie szczytu, który ma odbyć się w dniu 13 lipca, – Komisja przedstawiła komunikat w sprawie procesu barcelońskiego: Unii na rzecz regionu Morza Śródziemnego, którego celem jest umocnienie stosunków wielostronnych, wzmacniając współkierowanie omawianym procesem oraz uwidaczniając go i nadając mu większe znaczenie w oczach mieszkańców regionu;
E. mając na uwadze, że wymiar projektu powinien znajdować się w centrum nowej inicjatywy i mieć na celu dalsze sprzyjanie spójności regionalnej i integracji gospodarczej; mając na uwadze, że Komisja określiła cztery główne projekty, które mają zostać przyjęte na szczycie 13 lipca: projekt „autostrady morskiej”, obejmujący autostradę łączącą kraje Maghrebu, inicjatywę oczyszczania Morza Śródziemnego i odpowiedniego zarządzania ekologicznego, śródziemnomorski plan słoneczny oraz projekt wzmocnionej współpracy w ramach ochrony cywilnej;
F. mając na uwadze, że na szczycie inauguracyjnym dotyczącym procesu barcelońskiego: Unii na rzecz regionu Morza Śródziemnego, który ma odbyć się w dniu 13 lipca 2008 r., w Paryżu powinny zostać ustalone jasne wytyczne dotyczące określenia głównych celów procesu oraz jego struktury i metod pracy w oparciu o zasadę współodpowiedzialności;
G. wskazując, że należy odpowiednio uwzględnić analizę dokonań i wad procesu barcelońskiego powinny zostać należycie wzięte pod uwagę, tak aby umożliwić nowe, skuteczne podejście do stosunków euro-śródziemnomorskich oraz nadanie nowego impulsu procesowi barcelońskiemu; podkreślając w tym kontekście znaczenie sprostania trudnościom napotykanym przy rozwijaniu współpracy i pogłębianiu partnerstwa euro-śródziemnomorskiego, takim jak trwający konflikt na Bliskim Wschodzie czy poważne napięcie polityczne w regionie Zachodniej Sahary, brak postępów w zakresie demokracji i praw człowieka oraz brak publicznej świadomości omawianego procesu,
H. mając na uwadze, że utworzenie Euro-śródziemnomorskiego Zgromadzenia Parlamentarnego (EMPA) należy uznać za krok naprzód w parlamentarnym zaangażowaniu w partnerstwo euro-śródziemnomorskie, lecz wskazując na konieczność dalszego umacniania roli EMPA we wdrażaniu i opracowywaniu nowej polityki euro-śródziemnomorskiej;
I. mając na uwadze, że ogłoszenie Europejskiego Roku Dialogu Międzykulturowego w 2008 r. powinno umocnić wysiłki UE na rzecz współpracy i wymiany kulturalnej jako czynnika przeciwdziałającego konfliktom i jednocześnie ułatwiającego rozwój społeczny i gospodarczy,
1. z zadowoleniem przyjmuje niedawny komunikat Komisji Europejskiej w sprawie procesu barcelońskiego: Unii na rzecz regionu Morza Śródziemnego i zgadza się z celem nowej inicjatywy zorientowanym na dostarczenie świeżego, politycznego i praktycznego impulsu stosunkom wielostronnym UE z partnerami śródziemnomorskimi poprzez podniesienie politycznego poziomu tych stosunków, zapewniając większy stopień współodpowiedzialności i rozwijając w regionach i podregionach projekty odpowiadające potrzebom mieszkańców;
2. zgodny jest co do potrzeby ożywienia procesu barcelońskiego, który powinien pozostać centralnym elementem współpracy UE z regionem Morza Śródziemnego, jako jedynego forum, na którym wszyscy partnerzy śródziemnomorscy wymieniają poglądy i angażują się w konstruktywny dialog; uważa, że cele i zakres współpracy ustalone w Deklaracji z Barcelony stanowią i będą stanowić istotę stosunków euro-śródziemnomorskich; wzywa zatem kraje, które nie włączyły się w proces barceloński, do przyjęcia dorobku barcelońskiego, aby pracować nad osiągnięciem tych samych celów;
3. uważa, że nowa omawiana inicjatywa przyczyniła się do wyłonienia istotnych kwestii, które wymagają rozwiązania, takich jak polityczna i gospodarcza skuteczność państw południowego brzegu Morza Śródziemnego oraz spawy związane z organizacją polityczną i instytucjonalną ze strony UE; uważa jednocześnie, że dwustronne podejście przyjęte przez partnerów śródziemnomorskich, w tym państw leżących na wybrzeżu Morza Śródziemnego, w prowadzonych przez nie stosunkach z UE powinno zostać należycie wzięte pod uwagę przy konstruowaniu nowego, omawianego procesu;
4. podziela pogląd, że nowa inicjatywa powinna powstać na osiągnięciach współpracy euro-śródziemnomorskiej od 1995 r., a jednocześnie dawać nowy impuls procesowi barcelońskiemu, tak aby przezwyciężyć jego rozbieżności i wady;
5. potwierdza, że konflikt izraelsko-palestyński i trwająca okupacja ziem arabskich utrudniają pogłębienie stosunków euro-śródziemnomorskich oraz że jedynie sprawiedliwe i trwałe rozwiązanie tego konfliktu, zgodne z arabską inicjatywą pokojową, może w pełni rozwinąć potencjał partnerstwa; wskazuje w związku z tym na potrzebę większego zaangażowania UE – w kontekście współpracy z partnerami śródziemnomorskimi – w wysiłki na rzecz realizacji celu przyjętego na konferencji w Annapolis, polegającego na wynegocjowaniu rozwiązania konfliktu na Środkowym Wschodzie do końca 2008 r.;
6. wskazuje, że jednym z głównych celów polityki euro-śródziemnomorskiej jest promowanie zasady państwa prawa, demokracji, poszanowania praw człowieka i pluralizmu politycznego oraz uważa, że w związku z tym partnerstwo euro-śródziemnomorskie nie osiągnęło jeszcze oczekiwanych rezultatów w dziedzinie praw człowieka; wzywa zatem Radę i Komisję do zdecydowanej obrony promowania praw człowieka i zasad demokracji w ramach celów nowej inicjatywy oraz do dalszego wzmacniania procesu wdrażania istniejących mechanizmów, takich jak klauzula praw człowieka zawarta w porozumieniach stowarzyszeniowych (również poprzez wykorzystanie mechanizmu wdrażania tej klauzuli w porozumieniach nowej generacji), dwustronne plany działania w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa czy nowe podkomisje ds. praw człowieka; wzywa ponadto do powołania euro-śródziemnomorskiego Trybunału Praw Człowieka, aby dać wszystkim obywatelom krajów, które podpisały Deklarację z Barcelony, możliwość składania skarg dotyczących przypadków łamania praw człowieka;
7. podziela pogląd, iż podniesienie rangi stosunków UE z partnerami śródziemnomorskimi powinno odzwierciedlać znaczenie naszych związków oraz głębię naszych stosunków kulturowych i politycznych; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje propozycję Komisji dotyczącą umocnienia stosunków z naszymi partnerami śródziemnomorskimi na szczeblu politycznym, organizując co dwa lata spotkania na szczycie szefów rządów w celu przyjęcia deklaracji politycznych i podjęcia decyzji w sprawie głównych programów i projektów, jakie miałyby zostać zrealizowanie na szczeblu regionalnym; jest zdania, że EMPA powinno być zaangażowanie w przygotowywanie wspomnianych posiedzeń na szczycie i systematycznie podejmować decyzje o wysyłaniu delegacji na każdy szczyt, tak by z bliska śledzić dyskusje i ich wyniki;
8. zauważa potrzebę zbudowania silniejszego partnerstwa, opartego na wzmocnionej współodpowiedzialności za różnorodne procesy; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje propozycję Komisji dotyczącą powołania współprzewodnictwa, wspólnej stałej komisji z siedzibą w Brukseli oraz sekretariatu Partnerstwa w celu podniesienia poziomu współodpowiedzialności za współpracę euro-śródziemnomorską; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje propozycję Komisji, która miałaby wejść w życie wraz z Traktatem z Lizbony, dotyczącą mianowania na współprzewodniczących na poziomie głów państw i szefów rządów przewodniczącego Rady i przewodniczącego Komisji oraz mianowania na poziomie ministrów spraw zagranicznych wysokiego przedstawiciela/wiceprzewodniczącego Komisji; podkreśla jednocześnie propozycję mianowania na podstawie konsensusu współprzewodniczącego z ramienia krajów partnerskich z regionu Morza Śródziemnego; wzywa jednak Radę i Komisję do wymagania od kraju przyjmującego sekretariat pełnego wypełnienia zobowiązań procesu barcelońskiego dotyczących demokracji i praw człowieka;
9. z zadowoleniem przyjmuje propozycję Komisji dotyczącą uznania Euro-śródziemnomorskiego Zgromadzenia Parlamentarnego (EMPA) za prawowitą reprezentację parlamentarną Unii w regionie Morza Śródziemnego i zdecydowanie popiera wzmocnienie roli EMPA w stosunkach z partnerami śródziemnomorskimi UE; podkreśla zatem znaczenie dalszego formalizowania roli euro-śródziemnomorskiego organu parlamentarnego jako organu konsultacyjnego, zaangażowanego w kształtowanie i wdrażanie polityki euro-śródziemnomorskiej; uważa, że kwestia otwarcia EMPA na parlamentarne przedstawicielstwa krajów, które nie są stroną procesu barcelońskiego, lecz które przyłączą się do nowej inicjatywy, powinna koniecznie zostać rozpatrzona w ramach odpowiednich struktur tego organu;
10. wskazuje, że konsekwencje budżetowe nowej inicjatywy muszą zostać szczegółowo rozpatrzone przez wszystkie instytucje UE na podstawie rzeczywistej współpracy, zgodnie z wynikami nadchodzącego szczytu;
11. jest zdania, że rozwijanie wymiaru pozarządowego powinno iść w parze z rozwijaniem wymiaru parlamentarnego w celu zaangażowania społeczeństw obywatelskich na obu brzegach Morza Śródziemnego, poprawy wymiany i stosunków oraz podniesienia świadomości obywateli w zakresie procesu barcelońskiego: Unii na rzecz regionu Morza Śródziemnego;
12. podkreśla znaczenie aspektów współpracy i wymiany kulturalnej związanych z zapobieganiem konfliktom oraz wagę dialogu między kulturami i cywilizacjami w budowaniu mostów i tworzeniu warunków wymaganych dla pokoju i stabilność tam, gdzie występują konflikty;
13. podkreśla, że kultura powinna również zostać uznana za czynnik gospodarczy i instrument integracji społecznej oraz podkreśla znaczenie rozwijania projektów w zakresie współpracy kulturalnej – obok już rozważanych projektów gospodarczych, – a w szczególności rozszerzone programy wymiany młodzieży w regionie; tego rodzaju projekty przyczynią się do skonkretyzowania naszego wzmocnionego partnerstwa, czyniąc go bardziej widocznym i istotnym dla przeciętnych obywateli; podkreśla w związku z tym potrzebę zaproponowania naszym partnerom śródziemnomorskim interesującego szeregu programów współpracy kulturalnej poprzez lepsze wykorzystanie programu ERASMUS MUNDUS i instrumentu europejskiej polityki sąsiedztwa;
14. z zadowoleniem przyjmuje nowe wysiłki zaproponowane w komunikacie przez Komisję w celu dalszego rozwijania programów regionalnych ze śródziemnomorskimi partnerami UE na rzecz sprzyjania spójności regionalnej i rozwijania połączeń infrastrukturalnych; wzywa Komisję do regularnego informowania obu organów oraz EMPA o rozwoju wspomnianych projektów; wskazuje, że projekty te muszą być zgodne z celami polityki euro-śródziemnomorskiej oraz wzywa Komisję do wyrażenia zgody na wprowadzenie mechanizmu kontroli, który angażowałby w tego rodzaju proces oba organy oraz EMPA;
15. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, państwom członkowskim oraz rządom i parlamentom krajów partnerskich.