PROJEKT REZOLUCJI

17.9.2008

zamykającej debatę nad oświadczeniami Rady i Komisji
zgodnie z art. 103 ust. 2 Regulaminu
złożyli Martin Schulz, Harlem Désir, Stephen Hughes
w imieniu grupy politycznej PSE
w sprawie pakietu socjalnego

B6‑0433/2008

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie pakietu socjalnego

Parlament Europejski,

–  uwzględniając pakiet socjalny przedstawiony przez Komisję dnia 2 lipca 2008 r. zawierający komunikat Komisji zatytułowany „Odnowiona agenda społeczna: możliwości, dostęp i solidarność w Europie XXI wieku” COM(2008)412) i wiele innych wniosków nielegislacyjnych,

–  uwzględniając wniosek Komisji dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ustanowienia europejskiej rady zakładowej lub trybu informowania pracowników i konsultowania się z nimi w przedsiębiorstwach lub w grupach przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym (przekształcenie)(COM(2008)419),

–  uwzględniając wniosek Komisji dotyczący dyrektywy Rady w sprawie wprowadzenia w życie zasady równego traktowania osób bez względu na religię lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną (COM(2008)426),

–  uwzględniając wniosek Komisji w sprawie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie stosowania praw pacjenta w transgranicznej opiece zdrowotnej (COM (2008)414),

–  uwzględniając wyroki Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich w sprawach Viking Line, Laval, Rüffert i w sprawie Komisji przeciwko Luksemburgowi oraz polityczne kontrowersje, jakie one wzbudziły,

–  uwzględniając porozumienia polityczne osiągnięte przez Radę ds. Zatrudnienia i Polityki Społecznej dotyczące dyrektywy w sprawie czasu pracy i dyrektywy w sprawie warunków pracy pracowników tymczasowych,

–  uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej, a w szczególności jej postanowienia dotyczące praw socjalnych, art. 136 traktatu WE, na mocy którego państwa członkowskie mają na celu promowanie zatrudnienia, poprawę warunków życia i pracy, odpowiednią ochronę socjalną, dialog między partnerami społecznymi, rozwój zasobów ludzkich pozwalający podnosić i utrzymać poziom zatrudnienia oraz przeciwdziałanie wykluczeniu, a także uwzględniając jego art. 152 dotyczący zdrowia publicznego,

–   uwzględniając zamiar ponownego rozważenia przez Radę Europejską przed końcem 2008 r. środków mających na celu lepszą integrację populacji europejskich Romów,

–  uwzględniając art. 103 ust. 2 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że historyczną misją Unii Europejskiej jest czuwanie nad bezpieczeństwem i dobrobytem jej obywateli oraz promowanie ich,

B.  mając na uwadze, że Unia była dawniej postrzegana jako źródło ufności, nadziei i postępu społecznego, a obecnie jest zbyt często postrzegana jako zagrożenie,

C.   mając na uwadze, że porzucenie przez centroprawicę socjalnej wizji leżącej u podstaw Europy poważnie nadszarpnęło zaufanie Europejczyków do UE,

Nowa wizja socjalna

1.  przypomina znaczny postęp społeczny osiągnięty przez Unię Europejską w czasie, gdy przewodniczącym Komisji był Jacques Delors; ubolewa, że w ostatnim dziesięcioleciu centroprawicowi liderzy UE przekształcili politykę Unii w dziedzinie rynku wewnętrznego, z jej ogromnym potencjałem przyczynienia się do dobrobytu wszystkich obywateli, w symbol wszystkiego, co budzi nieufność do UE;

2.  wzywa do zmiany kierunku, która ponownie umieści socjalne cele Europy w centrum europejskiej agendy politycznej;

3.  uważa, że ta zmiana kierunku wymaga:

• –lepszej regulacji sektora finansów, która zakończy epokę „kapitalizmu hazardowego”, który doprowadził gospodarkę europejską do kryzysu i zagraża gospodarstwom i warunkom życia milionów Europejczyków;
• –nowych ram prawnych, które dadzą jasno do zrozumienia, że w Unii Europejskiej swobody gospodarcze nigdy nie będą mogły doprowadzić do ograniczenia podstawowych praw socjalnych;
• –gwarancji pewnego standardu życia, w tym gwarancji poziomu dochodów i przedłożenia przez Komisję wniosków legislacyjnych, które umożliwią państwom członkowskim ustanowienie krajowych minimalnych poziomów dochodów, aby podnieść standard życia wszystkich Europejczyków powyżej progu ubóstwa;
• –europejskiej strategii na rzecz wyeliminowania ubóstwa, a zwłaszcza ubóstwa dzieci;
• –godnego wynagrodzenia w ramach polityki w zakresie krajowego wynagrodzenia minimalnego, ustalanego na podstawie PKB w każdym państwie członkowskim na mocy prawa lub wyniku zbiorowych rokowań;
• –pewnych emerytur i rent zagwarantowanych w przepisach prawnych UE w zakresie mobilności systemów emerytalnych oraz uwzględnienia nietypowych rodzajów zatrudnienia i przerw w karierze zawodowej;
• –działań w celu zmniejszenia różnicy w płacach wynikających z różnicy płci;
• –zastosowania zasady równości wynagrodzenia za jednakową pracę;
• –swobodnego przepływu siły roboczej, wraz z towarzyszącymi mu zdecydowanymi środkami o charakterze socjalnym mającymi na celu ochronę i poprawę warunków na rynku pracy w krajach przyjmujących;
• –kompleksowego i skutecznego prawodawstwa przeciw dyskryminacji;
• –większego wsparcia dla rokowań zbiorowych i silnych związków zawodowych na szczeblu europejskim;
• –bezpieczeństwa, partnerstwa i perspektyw w miejscu pracy zamiast braku bezpieczeństwa, cięcia kosztów i nadużyć;
• –zatrudnienia umożliwiającego pogodzenie go z życiem rodzinnym;
• –skutecznej i humanitarnej polityki w zakresie migracji i integracji;
• –polityki „aktywnego starzenia się” wraz z lepszymi warunkami pracy, możliwościami szkolenia i uczenia się przez całe życie dla wszystkich grup wiekowych;
• –przejrzystych europejskich ram prawnych mających na celu ochronę usług publicznych;
• –szerszego dostępu do oświaty i szkoleń wysokiej jakości, w tym ustanowienia europejskiego prawa do uczenia się przez całe życie;
• –sprawiedliwej, skutecznej i zrównoważonej polityki fiskalnej, uwzględniającej lepszą koordynację mającą na celu wsparcie państw członkowskich w realizacji wspólnych celów społecznych, gospodarczych, środowiskowych i energetycznych;
• –lepszej koordynacji krajowych polityk społecznych i gospodarczych w realizacji wspólnych celów;
• –wysokiego poziomu ochrony zdrowia i równego dostępu do opieki zdrowotnej dobrej jakości dla wszystkich, w pobliżu ich miejsca zamieszkania;

4.  podkreśla, że Europa musi czuwać nad tym, by wzrost bogactwa przyczyniał się do poprawy warunków życia wszystkich obywateli oraz do tworzenia społeczeństwa opartego na zasadzie równości;

5.  zauważa, że Komisja w końcu zrozumiała potrzebę ożywienia europejskiej agendy polityki społecznej, lecz uważa, że pakiet socjalny zaproponowany przez Komisję dnia 2 lipca 2008 r. jest niepełny i pojawia się zbyt późno;

6.  podkreśla, że obywatele europejscy poprą pogłębienie Unii Europejskiej i zaakceptują proces globalizacji wyłącznie pod warunkiem, że postęp gospodarczy przyniesie postęp socjalny, skuteczne działania na rzecz wyeliminowania ubóstwa i wykluczenia społecznego oraz lepsze warunki życia i pracy;

7.  zauważa, że brak inicjatyw z zakresu polityki społecznej na szczeblu UE w ostatnich dziesięciu latach, wraz z towarzyszącą im coraz częstszą delokalizacją przedsiębiorstw i wysokim bezrobociem, do którego dochodzi obecny wzrost cen energii i żywności, powoduje, że wielu Europejczyków obraca się przeciw projektowi Unii Europejskiej;

Solidna agenda społeczna

8.  przyjmuje z zadowoleniem pozytywne elementy zawarte w pakiecie socjalnym, lecz uważa, że pakiet jako całość stanowi nieadekwatny i cząstkowy środek zaradczy na problemy, z jakimi borykają się obywatele europejscy, oraz zauważa, że niektóre z propozycji pojawiły się zbyt późno, aby mogły zostać zrealizowane przed upływem mandatu obecnej Komisji;

9.  ubolewa zwłaszcza nad tym, że w pakiecie brak propozycji dotyczących następujących kwestii mających podstawowe znaczenie dla budowy zrównoważonej Unii Europejskiej:

• –dyrektywa w sprawie podstawowych praw pracy stosujących się do wszystkich pracowników, niezależnie od ich statusu zawodowego, mająca na celu ochronę wciąż wzrastającej liczby pracowników o nietypowym statusie, takich jak pracujących na umowę typu „zero godzin”, w systemie pracy na odległość lub pracujących chałupniczo;
• –ramy prawne (prawo pierwotne i pochodne), które umożliwią Trybunałowi Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich zapewnienie lepszej równowagi między prawami socjalnymi i swobodami gospodarczymi, np. przy pomocy horyzontalnych klauzul społecznych i pełnej Karty praw podstawowych; podkreśla w związku z tym wagę doprowadzenia do jak najszybszego wejścia w życie traktatu lizbońskiego i Karty praw podstawowych; przyjmuje z zadowoleniem zawarte w komunikacie Komisji zobowiązanie z ostatniej chwili do zorganizowania forum na temat konsekwencji niedawnych wyroków Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości dotyczących porozumień zbiorowych;
• –przegląd dyrektywy o delegowaniu pracowników w świetle niedawnych spraw wniesionych do Trybunału, mający na celu zagwarantowanie równego wynagrodzenia za jednakową pracę i uwzględnienie wszystkich porozumień zbiorowych dla ochrony interesów pracowników oraz uwzględnienie najnowszych przepisów prawnych, takich jak dyrektywa o zamówieniach publicznych z 2004 r.;
• –przegląd dyrektywy o równych wynagrodzeniach przewidujący neutralny pod względem płci schemat oceny pracy, mający na celu zmniejszenie różnic płacowych wynikających z różnicy płci, zarówno w obrębie poszczególnych sektorów gospodarczych, jak i pomiędzy nimi;
• –wzmocnienie dyrektywy o urlopie rodzicielskim wraz z towarzyszącymi jej środkami w celu skłonienia państw członkowskich do wywiązania się ze zobowiązania – które podjęły na szczycie w Barcelonie w 2002 r. i z którego w większości nie wywiązały się – polegającego na ustanowieniu opieki nad dziećmi na wysokim poziomie;
• –dyrektywa ramowa UE mająca na celu zadbanie o to, by przepisy w zakresie rynku wewnętrznego nie stanowiły przeszkody dla świadczenia usług publicznych na wysokim poziomie, otwartych, przejrzystych oraz dostępnych dla wszystkich;
• –dyrektywa o nieuzasadnionych zwolnieniach mająca na celu zapobieganie nadużyciom w przypadkach zwolnień indywidualnych;
• –dyrektywa o odpowiedzialności solidarnej mająca na celu usunięcie luk prawnych wykorzystywanych przez pozbawionych skrupułów pracodawców w celu uchylenia się od obowiązków wobec pracowników;
• –dyrektywa o transgranicznych rokowaniach zbiorowych dostosowana do realiów transgranicznej działalności przedsiębiorstw;
• –dyrektywa o ochronie zdrowia i bezpieczeństwa pracowników w przypadku ukłuć igłą, które co roku są przyczyną milionów zranień w UE, oraz ogólnoeuropejski kodeks postępowania w sprawie zapobiegania zakażeniom nozokomialnym;
• –przekształcenie zalecenia Komisji w sprawie europejskiego wykazu chorób zawodowych w dyrektywę;
• –dyrektywa ramowa w sprawie ergonomicznego projektowania miejsc pracy i stanowisk pracy;

10.  wzywa Komisję do poszerzenia pakietu socjalnego i do skorzystania z przysługującego jej w tej dziedzinie prawa inicjatywy;

11.  wzywa ponadto państwa członkowskie do bezzwłocznego wyjścia z impasu w kwestii dyrektywy o możliwościach przenoszenia uprawnień do dodatkowych emerytur i rent, aby zapobiec utracie przez wielu obywateli europejskich ich uprawnień do dodatkowych emerytur lub rent;

12.  przyjmuje z zadowoleniem wspólne stanowisko osiągnięte przez Radę, które jest zgodne ze stanowiskiem przyjętym przez Parlament w 2002 r. w sprawie ochrony pracowników tymczasowych, i oczekuje szybkiego przyjęcia tej dyrektywy;

13.  przyjmuje z zadowoleniem wniosek Komisji w sprawie równego traktowania, w którym podtrzymano zasadę, że dyskryminacja osób ze względu na religię, światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną jest nie do przyjęcia, jak domagał się tego Parlament w swojej rezolucji z dnia 20 maja 2008 r.; stwierdza jednak, że zawarte w nim przepisy, które mogą ograniczyć prawo do równego traktowania, powinny zostać uściślone; wzywa Radę i wszystkie państwa członkowskie do jak najszybszego przyjęcia dyrektywy oraz ostatecznego zaprzestania dyskryminacji obywateli europejskich we wszystkich dziedzinach; wzywa państwa członkowskie do ratyfikacji i wdrożenia najnowszej Konwencji NZ o prawach osób niepełnosprawnych i jej protokołu fakultatywnego;

14.  uważa, że wspólne stanowisko w sprawie dyrektywy o czasie pracy osiągnięte przez państwa członkowskie narusza zasadę zakazu odstępowania od przepisów prawa w zakresie zdrowia i bezpieczeństwa; przypomina państwom członkowskim, że wyważone podejście Parlamentu z drugiego czytania w 2005 r. przyniosło dostateczną elastyczność i bezpieczeństwo zarówno przedsiębiorstwom, jak i pracownikom, oraz wykluczyło domniemaną zgodę („opt-out”) na odstąpienie od 48-godzinnego tygodniowego wymiaru czasu pracy;

15.  odnotowuje ulepszenia we wniosku dotyczącym transgranicznej opieki zdrowotnej, lecz nalega na dalsze udoskonalenia w celu rozszerzenia praw i zwiększenia mobilności pacjentów oraz nalega na zapewnienie państwom członkowskim niezależności w organizowaniu krajowych systemów opieki zdrowotnej i przestrzeganiu zasady równego dostępu do opieki zdrowotnej dobrej jakości dla wszystkich, w pobliżu ich miejsca zamieszkania;

16.  odnotowuje przedstawienie wniosku dotyczącego przeglądu dyrektywy w sprawie ustanowienia europejskiej rady zakładowej, lecz ubolewa nad tym, że wprowadzone w nim ulepszenia są dość ograniczone; podkreśla, że dyrektywa ta powinna umożliwić przedsiębiorstwom i pracownikom lepsze antycypowanie restrukturyzacji i zarządzanie nimi; wzywa Komisję i państwa członkowskie do dogłębnego rozważenia stanowiska Parlamentu przedstawionego w sprawozdaniu Menrad z 2001 r.; domaga się zwłaszcza skuteczniejszych środków mających na celu przeciwdziałanie nieprzestrzeganiu przepisów, złagodzenie przepisów w zakresie poufności oraz ułatwienie negocjacji między przedstawicielami pracowników i zarządów;

17.  nalega, by Komisja zrealizowała swój zamiar dokonania przeglądu rozporządzenia w sprawie Europejskiego funduszu dostosowania do globalizacji, w szczególności rozszerzenia zakresu definicji zwolnienia z powodów ekonomicznych oraz kryteriów przyznawalności poprzez obniżenie pułapów, objęcia różnych rodzajów delokalizacji i restrukturyzacji oraz wspierania pracowników, którzy stracili zatrudnienie w następstwie delokalizacji w obrębie Unii Europejskiej;

18.  wzywa Komisję do zwiększenia roli odgrywanej przez Europejską Fundację na Rzecz Poprawy Warunków Życia i Pracy z siedzibą w Dublinie (Eurofound) w zbieraniu i ocenie informacji o trendach na rynku pracy i o restrukturyzacji w UE;

19.  zwraca się do Komisji o zwiększenie jej poparcia dla idei godnej pracy na całym świecie poprzez wprowadzenie zdecydowanych warunków w stosunkach handlowych UE oraz o poparcie włączenia idei godnej pracy do negocjacji w ramach WTO;

Ochrona socjalna i integracja społeczna

20.  ubolewa nad słabością europejskich i krajowych polityk w obliczu pogłębiającego się ubóstwa, zwłaszcza ubóstwa dzieci;

21.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do przyjęcia jasnego programu działania mającego zdecydowanie na celu zagwarantowanie obywatelom europejskim prawa do godnego mieszkania w przystępnej cenie zgodnie z Europejską kartą mieszkalnictwa;

22.  wzywa państwa członkowskie i Komisję do wyboru opodatkowania progresywnego, które nie spowoduje spadku dochodów poniżej progu ubóstwa oraz do wprowadzenia kodeksu postępowania w sprawie opodatkowania, a także do oparcia się pokusie obniżania podstawy wymiaru podatku w wyniku rywalizacji o wolny kapitał i o wykwalifikowanych i mobilnych pracowników; proponuje ustanowienie Paktu na rzecz stabilności społecznej przewidującego wprowadzenie minimalnych poziomów świadczeń społecznych oraz zachętę do równania ku górze;

23.  wzywa Komisję do wzmocnienia międzyrządowej współpracy poprzez nadanie większej wagi otwartej metodzie koordynacji oraz poprzez wykorzystanie ilościowych celów i wskaźników, aby zachęcić do zmian w kierunku zrównoważonych emerytur i rent oraz aby zapoczątkować w nadchodzących miesiącach realizację polityki społecznej oraz ocenę skutków społecznych we wszystkich obszarach polityki;

24.  podkreśla potrzebę przyjęcia bardziej ustrukturyzowanej strategii na rzecz przeciwdziałania wykluczeniu Romów, która obejmowałaby przyjęcie konkretnych celów i instrumentów; podkreśla, że sprawa Romów jest sprawą europejską, która dotyczy wszystkich państw członkowskich UE i powinna zostać włączona do wszystkich polityk europejskich; ostrzega przed próbami potraktowania jej jako kwestii o charakterze sektorowym i wzywa do określenia wskaźników przeznaczonych do zmierzenia przydatności istniejących instrumentów;

25.  zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, rządom i parlamentom Państw Członkowskich oraz partnerom społecznym.