PROJEKT REZOLUCJI
17.9.2008
zgodnie z art. 103 ust. 2 Regulaminu
złożyli Hannes Swoboda, Robert Goebbels
w imieniu grupy politycznej PSE
w sprawie wzrostu cen energii
Patrz też projekt wspólnej rezolucji RC-B6-0428/2008
B6‑0436
Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie wzrostu cen energii
Parlament Europejski,
– uwzględniając Komunikat Komisji dla Rady Europejskiej i Parlamentu Europejskiego zatytułowany „Europejska polityka energetyczna” (COM(2007)0001),
– uwzględniając konkluzje Prezydencji z posiedzenia Rady Europejskiej w dniach 8–9 marca 2007 r. oraz plan działań Rady Europejskiej (2007–2009) dotyczący europejskiej polityki energetycznej (EPE),
– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 26 września 2007 r. zatytułowaną „Wspólna europejska polityka zagraniczna w dziedzinie energetyki”,
– uwzględniając art. 103 ust. 2 Regulaminu,
A. mając na uwadze, że w ciągu ostatnich trzech lat cena ropy naftowej wzrosła przeszło trzykrotnie, co przy 37% udziale ropy w zużyciu energii w UE ma niszczycielski wpływ na gospodarki UE oraz gospodarstwa domowe,
B. mając na uwadze, że inflacja cen energii jest jednym z głównych powodów, dla których EBC od czerwca 2007 r. utrzymuje główną stopę procentową na poziomie 4% i prawdopodobnie nie ogłosi zmiany tej decyzji w najbliższej przyszłości,
C. mając na uwadze, że na cenę ropy naftowej ma wpływ wiele czynników, w tym: brak inwestycji w poszukiwania i zdolności rafinacyjne; znaczny wzrost popytu na ropę w ostatnich latach, przy czym globalne zapotrzebowanie na energię wzrośnie - wg szacunków MAE - o przeszło 50% do roku 2030, nastąpi także szybki wzrost zużycia energii w krajach o wschodzącej gospodarce; niestabilność polityczna na Bliskim Wschodzie; zmniejszanie się zasobów ropy naftowej; incydenty pogodowe oraz spekulacja cenowa,
D. mając na uwadze, że pomimo iż energia stanowi podstawową ludzką potrzebę, rosnąca liczba obywateli UE nie jest w stanie opłacić rachunków za energię, a także mając na uwadze, że najbardziej dotknięte są najsłabsze grupy odbiorców, w tym osoby starsze, niepełnosprawne i rodziny o niskich dochodach,
E. mając na uwadze, że wspólna europejska polityka zagraniczna w dziedzinie energetyki, oparta na zasadach solidarności i zróżnicowania oraz na popieraniu trwałości, dałaby w wyniku efekt synergii zapewniający Unii Europejskiej bezpieczeństwo dostaw, wzmacniając jednocześnie pozycję, poprawiając zdolność do podejmowania działań w kwestiach związanych z polityką zagraniczną i zwiększając wiarygodność UE jako światowego partnera,
1. podkreśla, że skutki dla najsłabszych grup muszą być złagodzone w krótkim terminie, w razie potrzeby za pomocą środków socjalnych; wzywa Komisję do przeciwdziałania ryzyku zwiększonego wykluczenia społecznego spowodowanego wyższymi cenami ropy naftowej; potwierdza konieczność wykorzystania Europejskiego Funduszu Społecznego do zajęcia się kwestią bezrobocia wywodzącego się ze wzrostu cen ropy naftowej;
2. wyraża zaniepokojenie społecznymi skutkami wyższych cen mieszkań, ogrzewania i transportu, w szczególności w odniesieniu do warstw społeczeństwa o niskich dochodach, ubogich i najbardziej wrażliwych oraz wzywa państwa członkowskie do przyjęcia odpowiednich środków gwarantujących przystępność cenową i dostęp do tych usług, obejmujących zarówno ukierunkowane wsparcie dochodów, jak i zachęty do zwiększenia wydajności energetycznej gospodarstw domowych, aby zapewnić mobilność i uniknąć wykluczenia społecznego i pauperyzacji; zadowoleniem przyjmuje w tym kontekście najnowszą propozycję przewodniczącego Eurogrupy dotyczącą ustanowienia przez państwa członkowskie krajowych minimalnych dochodów celem, aby umożliwić wszystkim Europejczykom znalezienie się powyżej granicy ubóstwa;
3. uważa, że Komisja powinna przedstawić komunikat w sprawie rozwiązania problemu ubóstwa energetycznego w Unii Europejskiej; wzywa państwa członkowskie do określenia krajowych definicji ubóstwa energetycznego i do opracowania krajowych planów działania w celu zlikwidowania ubóstwa energetycznego; wzywa Komisję, by oprócz czuwania nad przestrzeganiem zobowiązań w zakresie usługi powszechnej i publicznej, nadzorowała i koordynowała dane dostarczane przez państwa członkowskie;
4. wzywa Komisję do zagwarantowania, żeby proponowana Konsumencka Karta Energetyczna była prawnie wiążąca i jasno precyzowała prawa konsumentów; wzywa państwa członkowskie do zagwarantowania, że krajowe organy regulacyjne wykorzystują swoje uprawnienia do pomocy konsumentom;
5. zwraca uwagę, że obecne rosnące ceny energii są ściśle związane z kryzysem finansowym, podczas którego zastrzyki kapitału, dokonywane przez banki centralne w celu zapobieżenia bankructwom, mogły spowodować nasilenie inwestycji spekulacyjnych w towary; wzywa MFW i Forum Stabilności Finansowej do analizy tego „efektu ubocznego” i uwzględnienia go podczas przedstawiania globalnych rozwiązań; w tym kontekście zwraca się do Komisji o przedstawienie w trybie pilnym konkretnych środków mających na celu zakaz oferowania, rozpowszechniania lub promowania w UE instrumentów finansowych, w tym ubezpieczeń i produktów ubezpieczeniowych związanych z funduszami inwestycyjnymi, których zyski pochodzą w całości lub częściowo ze spekulacji środkami żywnościowymi;
6. z dużym zaniepokojeniem obserwuje nasilające się i zróżnicowane tendencje inflacyjne, wyraźnie związane z cenami energii, wewnątrz UGW oraz w całej Unii Europejskiej; wzywa Radę ECOFIN, Eurogrupę, Komisję Europejską i EBC do wspólnego opracowania w trybie pilnym – przy ścisłej współpracy z Parlamentem Europejskim i partnerami społecznymi – aktywnej polityki makroekonomicznej i antyinflacyjnej, w tym polityki aktywnego inwestowania i polityki płacowej, a także obniżenia stóp procentowych w celu stabilizacji wzrostu gospodarczego i popytu;
7. zwraca uwagę na zwiększenie dochodów z podatków nakładanych na energię spowodowane przez ostatnie podwyżki ceny ropy naftowej; podkreśla znaczenie odpowiedniej polityki fiskalnej, w tym w sektorze mieszkaniowym, jako środka obniżającego zależność od paliw kopalnych, uwzględniającego zmiany klimatyczne i stwarzającego zachęty do zwiększenia inwestycji w racjonalne wykorzystanie energii, energię odnawialną i produkty przyjazne dla środowiska naturalnego oraz do bardziej uprzywilejowanego ich traktowania; podkreśla, że w systemie podatkowym należy również przyjąć zasadę głoszącą, że „zanieczyszczający płaci”;
8. wzywa do ustanowienia zintegrowanego mechanizmu alarmowego UE dotyczącego bezpieczeństwa dostaw oraz jednoczesnego zwiększenia minimalnych zapasów ropy naftowej w UE z poziomu wystarczającego na 90 dni do poziomu wystarczającego na 120 dni, a także stworzenia minimalnych zapasów gazu wystarczających na co najmniej 90 dni;
9. wskazuje, że cotygodniowa publikacja (z danych publicznych, jak w Stanach Zjednoczonych) europejskich zasobów ropy i produktów ropopochodnych, jak również importu i eksportu pod kątem rodzaju produktu (ropa naftowa, benzyna, olej napędowy, olej opałowy i inne) pozwoliłoby na uzyskanie lepszego obrazu napięć istniejących na rynku światowym, na przewidzenie poziomu zużycia europejskiego, na zmniejszenie zbytniego nastawienia podmiotów rynkowych na zasoby amerykańskie i w związku z tym przyczyniłoby się do złagodzenia chwiejności kursu ropy;
10. wyraża zaniepokojenie niezdolnością rządów wielu państw członkowskich do priorytetowego potraktowania pełnej i szybkiej transpozycji oraz przestrzegania przepisów prawa dotyczących wydajności energetycznej, pomimo retoryki na temat rozwiązywania problemu zmian klimatycznych i obniżania importu energii do UE; poza tym zauważa, że 20% cel udziału energii odnawialnej przyczyni się do zwiększenia stabilności na rynkach energetycznych poprzez dywersyfikację i dostarczy konsumentom długoterminowych korzyści związanych z kosztami;
11. zauważa, że ogromne zyski są obecnie realizowane w sektorze energetycznym dzięki cenom ropy naftowej, bez dokonywania koniecznych inwestycji w rozwój sektora rafinacji w celu zaspokojenia rosnącego popytu; wzywa Komisję do monitorowania sytuacji cenowej, szczególnie w kwestii, jaki wpływ ma na konsumentów wzrost czy spadek cen; wzywa poza tym Komisję w tym kontekście do przedstawienia wniosków dotyczących sposobu wykorzystania polityki odpowiedzialności społecznej przedsiębiorstw na szczeblu UE;
12. zauważa nieuzasadnioną indeksację cen ropy naftowej i gazu w umowach długoterminowych, co podwyższa ceny ogrzewania i energii elektrycznej; wzywa Komisję do zbadania tego powiązania i do przedstawienia odpowiedniego rozwiązania politycznego;
13. wzywa Komisję do rozwijania w trybie pilnym środków w sektorze transportu, nie tylko w celu zagwarantowania pewności zaopatrzenia w produkty ropopochodne, ale także w perspektywie środowiska naturalnego; zauważa, że aby zmniejszyć zależność transportu od ropy naftowej, niezwykle ważne jest skoncentrowanie się na przejściu od transportu drogowego do kolejowego, wodnego (śródlądowego i morskiego), promując i ożywiając w ten sposób kolejowy transport towarowy i pasażerski, a także krótkodystansową nawigację morską i śródlądową w UE;
14. wzywa do rozwoju wspólnej europejskiej polityki zagranicznej w dziedzinie energetyki, która w dużym stopniu gwarantowałaby bezpieczeństwo energetyczne całej UE, dążąc jednocześnie do trwałości na szczeblu międzynarodowym, co będzie stanowić dla obywateli UE znaczną wartość dodaną do wysiłków podejmowanych na szczeblu krajowym; uważa, że polityka energetyczna, a szczególnie bezpieczeństwo dostaw energii, muszą stanowić zintegrowany i znaczący element wspólnej polityki zagranicznej oraz że polityka energetyczna winna być uwzględniana we wszystkich kontekstach polityki zagranicznej;
15. zauważa skutki podwyższonych cen energii zwłaszcza dla krajów rozwijających się i wzywa Komisję do opracowania strategii pomagającej łagodzić negatywne skutki nieprzystępnej cenowo energii dla najuboższych; zauważa, że gwałtowny wzrost cen energii może wywołać kryzysy i konflikty międzynarodowe, mające konsekwencje dla demokracji, praw człowieka i ubóstwa w szczególności w krajach rozwijających się;
16. jest przekonany, że zasady zawarte w Traktacie Karty Energetycznej powinny sterować wspólną europejską polityką zagraniczną w dziedzinie energetyki oraz działaniami UE w dziedzinie międzynarodowej współpracy w sektorze energetyki;
17. Wzywa UE do kontynuowania na szczeblu międzynarodowym prac z krajami będącymi głównymi producentami i kosumentami ropy naftowej w celu zajęcia się kwestią braku inwestycji w wiercenia i rafinację, zwiększenia produkcji i zaspokojenia ciągle rosnącego globalnego zapotrzebowania na ropę naftową;
18. z zadowoleniem przyjmuje ustanowienie w czerwcu 2008 r. międzynarodowego partnerstwa na rzecz współpracy w dziedzinie wydajności energetycznej przez kraje G8, Chiny, Indie, Koreę Południową i UE; wzywa państwa członkowskie tego partnerstwa do przyjęcia wiążących celów w zakresie wydajności energetycznej, porównywalnych z ambitnymi celami UE, a także do ustanowienia ram legislacyjnych ułatwiających dążenie do wydajności energetycznej; wzywa do całościowej i spójnej strategii globalnej promującej wykorzystywanie alternatywnych źródeł energii;
19. domaga się, aby do wspólnej europejskiej polityki zagranicznej w dziedzinie energii włączono w aktywny sposób także państwa europejskie, niebędące państwami członkowskimi UE – np. Norwegię, trzeciego co do wielkości eksportera ropy naftowej na świecie;
20. popiera inicjatywy Komisji na rzecz prowadzenia z krajami w regionach Południowego Kaukazu, Morza Kaspijskiego i Azji Środkowej, jak również w regionie śródziemnomorskim i na Bliskim Wschodzie, ściślejszego dialogu dotyczącego energetyki; z zadowoleniem przyjmuje przeorientowanie UE na podejście promujące „krytyczny i konstruktywny dialog” z krajami w regionie, równoważące zainteresowanie UE zróżnicowaniem unijnych zasobów ropy naftowej i gazu ziemnego z celem, jakim jest przeprowadzenie reform w tych krajach;
21. wzywa do rozwijania dotychczasowych mechanizmów oraz tworzenia nowych w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa oraz synergii czarnomorskiej, co doprowadzi do zacieśnienia współpracy z krajami tranzytowymi – Ukrainą, Białorusią, Mołdawią, krajami Południowego Kaukazu, Maszreku i Maghrebu – zwiększając tym samym przejrzystość działania rynku i stabilizując dostawy i tranzyt;
22. zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji oraz parlamentom państw członkowskich.