ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ σχετικά με τις δασικές πυρκαγιές του καλοκαιριού του 2009
14.9.2009
σύμφωνα με το άρθρο 110, παράγραφος 2, του Κανονισμού
Martin Schulz, Marita Ulvskog, Linda McAvan, Σταύρος Λαμπρινίδης, Juan Fernando López Aguilar, Edite Estrela, Gilles Pargneaux, Άννυ Ποδηματά, Κρίτων Αρσένης, Γεώργιος Σταυρακάκης, Andres Perello Rodriguez, Luis Manuel Capoulas Santos, Inés Ayala Sender, Maria Badia i Cutchet, María Paloma Muñiz De Urquiza, Francesca Balzani, Μαρία Ελένη Κοππά, Χρυσούλα Παλιαδέλη, Συλβάνα Ράπτη, Γιώργος Παπακωνσταντίνου, Jo Leinen
Βλ. επίσης την κοινή πρόταση ψηφίσματος RC-B7-0039/2009
B7‑0044/2009
Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τις δασικές πυρκαγιές του καλοκαιριού του 2009
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,
- έχοντας υπόψη το άρθρο 174 της Συνθήκης ΕΚ,
- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του Κοινοβουλίου της 19ης Ιουνίου 2008 σχετικά με την αύξηση της ικανότητας της Ένωσης στην αντιμετώπιση καταστροφών (P6_TA(2008)0304),
- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με την ενίσχυση της ικανότητας της Ένωσης στην αντιμετώπιση καταστροφών (COM(2008)0130),
- έχοντας υπόψη την έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 9ης Μαΐου 2006 με τίτλο «Ευρωπαϊκή Δύναμη Πολιτικής Προστασίας: Εurope aid»,
- έχοντας υπόψη την έκθεση του Κοινού Κέντρου Ερευνών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής του 2008, με τίτλο «πυρκαγιές δασών στην Ευρώπη 2008»,
- έχοντας υπόψη την έκθεση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος του 2008 με τίτλο «Ευρωπαϊκά δάση - συνθήκες οικοσυστημάτων και βιώσιμη χρήση»,
- έχοντας υπόψη το σημείο 12 των συμπερασμάτων της Προεδρίας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου των Βρυξελλών την 15ης και 16ης Ιουνίου 2006 σχετικά με την ικανότητα της Ένωσης να ανταποκρίνεται στις καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, στις κρίσεις και τις καταστροφές,
- έχοντας υπόψη τα προηγούμενα ψηφίσματά του για τις φυσικές και ανθρωπογενείς καταστροφές τόσο εντός όσο και εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο οποίο ζητούσε από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να συνεργαστούν στενότερα για τη λήψη μέτρων πολιτικής προστασίας με στόχο την πρόληψη και ελαχιστοποίηση των καταστροφικών συνεπειών, και κυρίως τη διάθεση συμπληρωματικών πόρων στον τομέα της πολιτικής προστασίας,
- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του για την αύξηση της ικανότητας της Ένωσης στην αντιμετώπιση καταστροφών[1], το ψήφισμά του για τις φυσικές καταστροφές του φετινού καλοκαιριού[2] και το ψήφισμά του για τις πυρκαγιές δασών και τις πλημμύρες[3],
- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 23ης Απριλίου 2009 για την αντιμετώπιση των προκλήσεων της αποψίλωσης και της υποβάθμισης των δασών,
- έχοντας υπόψη την πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη δημιουργία Ταμείου Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης (COM(2005)0108), και τη θέση του Κοινοβουλίου στην πρώτη ανάγνωση της 18ης Μαΐου 2006[4],
- έχοντας υπόψη την Πανευρωπαϊκή Συναίνεση για την Ανθρωπιστική Βοήθεια που εγκρίθηκε από κοινού από το Συμβούλιο και τους εκπροσώπους των κυβερνήσεων των κρατών μελών που συνέρχονται στο πλαίσιο του Συμβουλίου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Επιτροπή στις 18 Δεκεμβρίου 2007[5],
- έχοντας υπόψη τις οδηγίες για τη χρησιμοποίηση των στρατιωτικών πόρων και της πολιτικής προστασίας στο πλαίσιο των επιχειρήσεων παροχής βοήθειας σε περίπτωση καταστροφής (οδηγίες του Όσλο), όπως αναθεωρήθηκαν στις 27 Νοεμβρίου 2006,
- έχοντας υπόψη τις οδηγίες του Μαρτίου 2003 για τη χρησιμοποίηση των στρατιωτικών πόρων και της πολιτικής προστασίας για τη στήριξη ανθρωπιστικών επιχειρήσεων των Ηνωμένων Εθνών σε περίπλοκες καταστάσεις έκτακτης ανάγκης (Οδηγίες MCDA),
- έχοντας υπόψη το άρθρο 110, παράγραφος 2, του Κανονισμού του,
A. λαμβάνοντας υπόψη τον υψηλό αριθμό πυρκαγιών που εκδηλώθηκαν στη νότια Ευρώπη το 2009, που είχαν ως αποτέλεσμα τον θάνατο ατόμων και την πρόκληση καταστροφών σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή ήπειρο, και ιδίως στην Ελλάδα, την Ισπανία, την Ιταλία, την Πορτογαλία και τη Γαλλία, πλήττοντας κράτη μέλη της ΕΕ, τις πλέον απόμακρες περιοχές, και ιδίως τα Κανάρια Νησιά, υποψήφιες προς ένταξη χώρες και χώρες που γειτονεύουν άμεσα με την ΕΕ,
B. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι φυσικές και ανθρωπογενείς καταστροφές, όπως οι πυρκαγιές, που προξενούν σημαντικές ανθρώπινες, οικονομικές, περιβαλλοντικές και πολιτιστικές ζημιές θα αυξάνονται συνεχώς, καθιστώντας απαραίτητη την προώθηση όχι απλώς μιας αντιμετώπισης σε επίπεδο ΕΕ, αλλά και τη λήψη μέτρων πρόληψης και αποκατάστασης,
Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι πυρκαγιές αυτές οφείλονται σε διάφορους παράγοντες, μεταξύ των οποίων η κλιματική αλλαγή, ο ανεπαρκής καθορισμός και διαχείριση των δασών, καθώς και σε συνδυασμό φυσικών αιτίων και ανθρώπινης αμέλειας, αλλά οφείλονται επίσης και σε εγκληματικές ενέργειες καθώς και την ανεπαρκή εφαρμογή των νόμων που απαγορεύουν την αυθαίρετη δόμηση σε καμένες περιοχές και τη διασφάλιση της αναδάσωσης,
Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα προβλήματα με τις δασικές πυρκαγιές και την ξηρασία θα οξύνονται ολοένα και περισσότερο και ότι τα εξαιρετικά ξηρά καλοκαίρια θα γίνονται όλο και συχνότερο φαινόμενο, ενώ η εμπειρία των προηγούμενων ετών και η πρόσφατη εμπειρία υπογραμμίζουν την ανάγκη να επιταχυνθεί η δυνατότητα πρόληψης, ετοιμότητας και απάντησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα της πολιτικής προστασίας σε σχέση με δασικές και άλλες πυρκαγιές,
E. λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν υπάρχουν σήμερα σε επίπεδο ΕΕ κατευθυντήριες γραμμές για την πρόληψη των δασικών πυρκαγιών,
ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα κράτη μέλη εξακολουθούν να έχουν την ευθύνη χάραξης πολιτικής όσον αφορά τις χρήσεις γης που δεν παρέχουν έμμεσα κίνητρα για ανθρωπογενείς δασικές πυρκαγιές με σκοπό τον αποχαρακτηρισμό εκτάσεων,
Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Λευκή Βίβλος της Επιτροπής με τίτλο "Η προσαρμογή στην αλλαγή του κλίματος: προς ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο δράσης" τονίζει ότι η αλλαγή του κλίματος θα αυξήσει τα ακραία καιρικά φαινόμενα στην Ευρώπη, πράγμα που θα οδηγήσει σε αυξημένο κίνδυνο ζημιών για ανθρώπους, υποδομές και περιβάλλον, και επισημαίνει ότι η ΕΕ πρέπει να παίξει σημαντικό ρόλο στην προώθηση της βέλτιστης πρακτικής μέσω της προώθησης μιας κοινής και συντονισμένης προσέγγισης·
H. λαμβάνοντας υπόψη ότι η αύξηση της ικανότητας της ΕΕ να αντιμετωπίζει καταστροφές απαιτεί μια προσέγγιση που να συμπεριλαμβάνει την πρόληψη, την ετοιμότητα, την απάντηση στις καταστροφές και την αποκατάσταση, σε εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο,
Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Σύστημα Πληροφοριών για τις Δασικές Πυρκαγιές, η συνολική δασική και θαμνώδης έκταση που έπληξαν οι πυρκαγιές στην Ευρώπη αυτό το καλοκαίρι ανήλθε σε πάνω από 315.000 εκτάρια και, λαμβάνοντας υπόψη ότι οι σοβαρότερα πληγείσες χώρες ήταν η Ελλάδα, η Ισπανία (και ιδίως τα Κανάρια Νησιά) η Πορτογαλία, η Ιταλία, η Κροατία και η Τουρκία, και καλώντας την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αντιδράσει με ταχύτητα κινητοποιώντας πόρους της ΕΕ για τις πληγείσες περιοχές,
Ι. λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχει ανάγκη αυξημένου συντονισμού μεταξύ Συμβουλίου, Επιτροπής και κρατών μελών καθώς και για τη δημιουργία ενός ενιαίου, συνεκτικού ευρωπαϊκού πλαισίου που δεν θα καλύπτει απλώς τις δράσεις πρόληψης αλλά τον πλήρη κύκλο των καταστροφών μέχρι τις τελικές φάσεις αποκατάστασης, σε στενή συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,
ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι καταστροφές σήμερα έχουν συχνά διαμεθοριακό χαρακτήρα και απαιτούν πολυμερείς και συντονισμένες απαντήσεις· λαμβάνοντας επίσης υπόψη τις ζημιογόνες οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες των φυσικών καταστροφών για τις περιφερειακές οικονομίες, την παραγωγική δραστηριότητα και τον τουρισμό,
ΙΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, σε έναν κόσμο με όλο και συχνότερες και σοβαρότερες φυσικές καταστροφές, με βαρύτερες επιπτώσεις για τους φτωχότερους λαούς, οι φορείς της ΕΕ πρέπει να συνεργαστούν για να διασφαλίσουν την αποτελεσματική διοχέτευση της ανθρωπιστικής βοήθειας στα θύματα και για να καταστήσουν τις περιοχές αυτές λιγότερο ευάλωτες,
ΙΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η έλλειψη κοινών συστημάτων και πρωτοκόλλων προειδοποίησης αποτελεί επίσης σημαντικό πρόβλημα λόγω της αυξανόμενης κινητικότητας των πολιτών σε ολόκληρη την Ευρώπη και σε τρίτες χώρες,
ΙΔ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ πρέπει να συνειδητοποιήσει τον ιδιαίτερο χαρακτήρα των φυσικών καταστροφών που εμφανίζονται υπό μορφή μεσογειακών ξηρασιών και πυρκαγιών και να προσαρμόσει την πρόληψη, την έρευνα, τη διαχείριση του κινδύνου, την πολιτική προστασία και την ανάπτυξη κατάλληλων εργαλείων αλληλεγγύης,
1. εκφράζει την αλληλεγγύη του προς τους πάσχοντες συγγενείς όσων έχασαν τη ζωή τους, καθώς και προς τους κατοίκους των περιοχών που επλήγησαν· ευχαριστεί όλους εκείνους – πυροσβέστες, στρατιώτες, εθελοντές και τοπικές αρχές – που συμμετείχαν στην κατάσβεση των πυρκαγιών και στη διάσωση των θυμάτων·
2. χαιρετίζει την έγκαιρη αντίδραση των αρχών σε ορισμένα από τα εμπλεκόμενα κράτη μέλη· ζητεί βελτίωση της αλληλεγγύης που επιδείχτηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της προς τις πληγείσες περιοχές· εκφράζει τις ευχαριστίες του για τη βοήθεια που παρασχέθηκε στις αρχές και τις υπηρεσίες διάσωσης·
3. εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι σε ορισμένες περιπτώσεις τα μέτρα πρόληψης και πυρόσβεσης των εθνικών κυβερνήσεων σαφώς απέτυχαν να ελαττώσουν τις καταστροφικές επιπτώσεις των πυρκαγιών· εξαίρει τις ηρωικές ατομικές προσπάθειες ιδιωτών πολιτών και εθελοντών που βοήθησαν στην κατάσβεση πυρκαγιών και στη διάσωση ζωών·
4. εκφράζει την ανησυχία του για τον αυξανόμενο αριθμό φυσικών καταστροφών οι οποίες, σύμφωνα με τους εμπειρογνώμονες, είναι δυνατό να αποδοθούν κυρίως στην κλιματική αλλαγή και καλεί την Επιτροπή να αναλάβει πρωτοβουλίες ώστε να εξασφαλιστεί ότι θα επιτευχθεί μια φιλόδοξη διεθνής συμφωνία στην προσεχή 5η Διάσκεψη των Συμβαλλομένων Μερών που θα αποτελέσει συνάντηση των συμβαλλομένων στο Πρωτόκολλο του Κυότο μερών, που θα συνέλθει στην Κοπεγχάγη της Δανίας από τις 7 έως τις 18 Δεκεμβρίου 2009·
5. επισημαίνει ότι η αποψίλωση είναι υπεύθυνη για το 20% των παγκόσμιων εκπομπών αερίων θερμοκηπίου και ότι τα δάση αποτελούν μια από τις σημαντικότερες φυσικές δεξαμενές διοξειδίου του άνθρακα και τον πλέον αποτελεσματικό τρόπο ελάφρυνσης της κλιματικής αλλαγής, καθόσον δεν ενέχουν καμία αρνητική απρόβλεπτη παρενέργεια·
6. επισημαίνει ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην ανακοίνωση της για μια συνεκτική συμφωνία σχετικά με την κλιματική αλλαγή στην Κοπεγχάγη (COM (2009) 39) αναφέρει ότι η θέσπιση κανόνων για τη δασοκομία, τις χρήσεις γης και τις αλλαγές των χρήσεων γης θα παίξει καθοριστικό ρόλο στη διασφάλιση της περιβαλλοντικής ακεραιότητας των συνολικών στόχων περί μείωσης των εκπομπών, και ζητεί την κατά 50% μείωση της παγκόσμιας απώλειας δασικών εκτάσεων και την ανακοπή της απώλειας δασικών εκτάσεων μέχρι το 2030 και επισημαίνει ότι οι επενδύσεις στον τομέα της μειωμένης αποψίλωσης θα διασφαλίσουν την παγκόσμια βιοποικιλότητα και τη μακροπρόθεσμη αειφόρο ανάπτυξη·
7. επισημαίνει ότι αν η ΕΕ επιθυμεί να συνεχίσει να παίζει ηγετικό ρόλο στην επίτευξη μιας συνεκτικής συμφωνίας σχετικά με την κλιματική αλλαγή στην Κοπεγχάγη, ζωτική σημασία έχει η καθιέρωση ενιαίου ευρωπαϊκού πλαισίου για την προστασία των δασών, την αναδάσωση και τη φύτευση·
8. καλεί το Συμβούλιο να τροποποιήσει επειγόντως τους κανόνες των Ταμείων Αλληλεγγύης σύμφωνα με το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 18ης Μαΐου 2006· επαναλαμβάνει την πεποίθησή του ότι ο νέος κανονισμός για το Ταμείο Αλληλεγγύης της ΕΕ ο οποίος, μεταξύ άλλων, χαμηλώνει τα κατώτερα όρια για την κινητοποίηση του Ταμείου, θα βελτιώσει τη θέση της Ένωσης όσον αφορά την πιο αποτελεσματική, ευέλικτη και έγκαιρη αντιμετώπιση ζημιών που προκαλούνται από καταστροφές· ζητεί επειγόντως από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να μην απορρίψει τον κανονισμό αυτό και να ζητήσει την άμεση αναθεώρηση του Ταμείου Αλληλεγγύης της ΕΕ·
9. καλεί την Επιτροπή να μεριμνήσει για την ταχεία κινητοποίηση του Ταμείου Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο πρέπει να εφαρμοστεί με όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ευελιξία, αμέσως μόλις οι πληγείσες χώρες παρουσιάσουν τις αιτήσεις τους για βοήθεια· θεωρεί ότι, σε περίπτωση φυσικής καταστροφής, έχει τεράστια σημασία να διατίθενται αμέσως οι απαραίτητοι πόροι του ΤΑΕΕ για την ανακούφιση των δεινών και την κάλυψη των αναγκών των θυμάτων και των άμεσων οικογενειών τους στις πληγείσες περιοχές·
10. αν και τονίζει ότι η πρωταρχική ευθύνη για την πρόληψη και την κατάσβεση των πυρκαγιών επαφίεται στις αρχές κάθε κράτους μέλους, καλεί την Επιτροπή να αναλάβει την απαραίτητη δράση για τη δημιουργία μιας ανεξάρτητης, μόνιμης ευρωπαϊκής δύναμης αντίδρασης που θα επικουρεί τα κράτη μέλη και τις πληττόμενες περιοχές κατά τη διάρκεια ακραίων δασικών πυρκαγιών και άλλων καταστροφών, προσφέροντας βέλτιστο εξοπλισμό και εμπειρογνωμοσύνη· επισημαίνει, από την άποψη αυτή, ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει να μελετήσει δυνατότητες επίτευξης πρόσβασης σε συμπληρωματικούς πόρους, ώστε να εξασφαλίζεται η ταχεία ανταπόκριση σε μείζονες καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, που μπορεί να διατεθούν από άλλες πηγές, συμπεριλαμβανομένων των ιδιωτικών πόρων·
11. θεωρεί ότι οι εμπειρίες των τελευταίων ετών και οι πρόσφατες εμπειρίες αναδεικνύουν την ανάγκη να ενισχυθεί η ετοιμότητα πρόληψης και η ικανότητα απάντησης του μηχανισμού πολιτικής προστασίας της Κοινότητας σε σύνδεση με τις δασικές πυρκαγιές και άλλες πυρκαγιές στην ύπαιθρο και ζητεί επιμόνως από την Επιτροπή να αναλάβει δράση σε αυτή την κατεύθυνση· στηρίζει δραστηριότητες που στοχεύουν στη βελτίωση της ετοιμότητας των κρατών μελών στον τομέα της πολιτικής προστασίας, ιδίως μέσω της ανταλλαγής εμπειρογνωμόνων και βέλτιστων πρακτικών, ασκήσεων και σχεδίων ετοιμότητας·
12. καλεί την Επιτροπή να πραγματοποιήσει περαιτέρω έρευνες με στόχο τη βελτίωση της πρόληψης των δασικών πυρκαγιών και των μεθόδων και υλικών πυροπροστασίας και κατάσβεσης των δασικών πυρκαγιών, καθώς και να επανεξετάσει τον χωροταξικό σχεδιασμό και τις χρήσεις γης· προτρέπει, συνεπώς, τα κράτη μέλη να ενεργήσουν δραστήρια για τη βελτίωση και την εφαρμογή των νομοθετικών πλαισίων τους για την προστασία των δασών και να αποφύγουν τις δραστηριότητες εμπορευματοποίησης, αποχαρακτηρισμού και ιδιωτικοποίησης, ώστε να περιορισθούν οι καταπατήσεις και η κερδοσκοπία· πιστεύει ότι, προς τον σκοπό αυτόν, θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί όλη η διαθέσιμη τεχνογνωσία της ΕΕ, περιλαμβανομένων των δορυφορικών συστημάτων·
13. ζητεί επειγόντως και πάλι από την Επιτροπή να υποβάλει δέσμη νομικά δεσμευτικών μέτρων (π.χ. οδηγία-πλαίσιο) με σκοπό να καλυφθούν τα κενά στην υφιστάμενη νομοθεσία, τις πολιτικές και τα προγράμματα της ΕΕ όσον αφορά την πρόληψη των καταστροφών και την αντιμετώπισή τους·
14. επαναλαμβάνει την έκκληση που απηύθυνε προς την Επιτροπή στο ψήφισμά του της 18ης Μαΐου 2006 για τις φυσικές καταστροφές (πυρκαγιές, ξηρασία και πλημμύρες)[6], να υποβάλει οδηγία σχετικά με την πρόληψη και τη διαχείριση των πυρκαγιών που θα προβλέπει την τακτική συλλογή στοιχείων, την εκπόνηση χαρτών και τον εντοπισμό των περιοχών κινδύνου, την προετοιμασία σχεδίων για τη διαχείριση του κινδύνου πυρκαγιάς, την απογραφή, από τα κράτη μέλη, των διαθέσιμων πόρων και μέσων, τον συντονισμό των διαφόρων διοικητικών υπηρεσιών, τις ελάχιστες απαιτήσεις εκπαίδευσης του προσωπικού και τον προσδιορισμό των ευθυνών για περιβαλλοντικά θέματα καθώς και των αντίστοιχων κυρώσεων·
15. καλεί την Επιτροπή να διερευνήσει τις δυνατότητες συνεργασίας με τις γειτονικές χώρες της ΕΕ και με άλλες τρίτες χώρες για την καταπολέμηση των καταστροφικών πυρκαγιών, την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών και/ή δυνατοτήτων κατά τους επικίνδυνους θερινούς μήνες, ούτως ώστε να υπάρξει καλύτερη προετοιμασία για την περίοδο δασικών πυρκαγιών του 2010·
16. θεωρεί ότι η αύξηση των πυρκαγιών είναι αποτέλεσμα παραγόντων που υπερβαίνουν την κλιματική αλλαγή και ότι ένας συνδυασμός φυσικών αιτίων και ανθρώπινης δραστηριότητας που συνδέεται με τον καθορισμό των δασών μπορεί να έχει αποφασιστική επίδραση στην αύξηση του αριθμού εγκληματικών πυρκαγιών. Κατά συνέπεια, ζητεί να εγκριθεί επειγόντως και να εφαρμοστεί αυστηρά από τα κράτη μέλη νομοθεσία η οποία θα προστατεύει τα δάση και άλλα οικοσυστήματα, θα αποτρέπει την εμπορευματοποίηση των δασικών εκτάσεων και την αλλαγή των χρήσεων γης, θα διασφαλίζει την πλήρη αναδάσωση των καμένων περιοχών και θα ορίζει την αποτελεσματική παρακολούθηση της νομοθεσίας αυτής ως αποτελεσματικό παράγοντα αποτροπής της εγκληματικής δραστηριότητας· ζητεί να χρησιμοποιηθεί προς τούτο το σύνολο της διαθέσιμης τεχνογνωσίας της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων δορυφορικών συστημάτων·
17. επισημαίνει ότι οι εμπρηστές και ιδίως όσοι έχουν να αποκομίσουν οφέλη από την ανοικοδόμηση ή την αξιοποίηση δασικών εκτάσεων, είναι δυνατόν να ενθαρρύνονται από νόμους οι οποίοι δεν ορίζουν με αυστηρότητα ή δεν προστατεύουν τις εκτάσεις αυτές και/ή από την ανεπαρκή εφαρμογή της νομοθεσίας που απαγορεύει την αυθαίρετη δόμηση· παροτρύνει, κατά συνέπεια, τα κράτη μέλη να χαρακτηρίσουν αναδασωτέες όλες τις καμένες εκτάσεις οι οποίες πρέπει να ενταχθούν σε υποχρεωτικά προγράμματα αναδάσωσης που δεν θα επιτρέπουν αλλαγές στις χρήσεις γης·
18. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να συνεργαστούν στενότερα για μέτρα πολιτικής προστασίας σε περίπτωση φυσικών καταστροφών, με στόχο να προλαμβάνεται και να ελαχιστοποιείται ο καταστρεπτικός τους αντίκτυπος, διαθέτοντας τους πόρους που απαιτούνται για την άμεση ειδοποίηση, τον συντονισμό και τη διάθεση πόρων διοικητικής μέριμνας·
19. ζητεί να υπάρξει καλύτερη αξιοποίηση των υφιστάμενων οικονομικών και τεχνικών πόρων και να γίνουν τεχνικές βελτιώσεις στην πρόληψη των καταστροφών και τον μετριασμό των συνεπειών τους·
20. καλεί την Επιτροπή να συνεχίσει να συνεργάζεται με τις εθνικές αρχές με στόχο να αναπτυχθούν πολιτικές που ελαχιστοποιούν τον περιβαλλοντικό αντίκτυπο των πυρκαγιών· ζητεί να χαραχθεί μια πολιτική αναδάσωσης βασισμένη στον σεβασμό των βιοκλιματικών και περιβαλλοντικών χαρακτηριστικών, με τη χρήση ποικιλιών που είναι ανθεκτικότερες στη φωτιά και την ξηρασία και προσαρμόζονται καλύτερα στην κλιματική αλλαγή·
21. εκφράζει τη βαθύτατη λύπη του για τις τόσο πολλές και βαριές απώλειες που σημειώθηκαν κατά τις πυρκαγιές σε ορισμένες χώρες της ΕΕ που επλήγησαν προσφάτως από πυρκαγιές τέτοιου μεγέθους· θεωρεί, κατά συνέπεια, απαραίτητο να εξεταστεί αμέσως η επάρκεια των μέτρων πρόληψης και ετοιμότητας, έτσι ώστε να εξασφαλιστεί ότι θα αντληθούν τα απαραίτητα διδάγματα για να προληφθούν και περιοριστούν οι ολέθριες επιπτώσεις παρόμοιων καταστροφών σε κράτη μέλη της ΕΕ στο μέλλον· από την άποψη αυτή, ζητεί επιμόνως από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να καλέσει τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν τα υφιστάμενα επιχειρησιακά προγράμματα για την αντιμετώπιση των φυσικών καταστροφών, με στόχο την ανταλλαγή εμπειριών και την άντληση συμπερασμάτων σχετικά με άμεσα μέτρα, τον συντονισμό των διοικητικών και επιχειρησιακών φορέων και τη διαθεσιμότητα των απαραίτητων ανθρώπινων και υλικών πόρων·
22. ζητεί επιμόνως από την Επιτροπή να ενισχύσει περαιτέρω το υφιστάμενο πρόγραμμα ανταλλαγής εμπειριών σχετικά με την υλοποίηση των νέων τεχνολογιών για τον έλεγχο και την παρακολούθηση των κινδύνων και των επιπτώσεων των δασικών πυρκαγιών και να καταρτίσει ευρωπαϊκή διαδικασία εξουσιοδότησης για ειδικευμένο τεχνικό προσωπικό με στόχο να βελτιωθεί η κατάρτισή τους·
23. θεωρεί ότι, προκειμένου να εξασφαλιστεί η απαραίτητη ενσωμάτωση της πρόληψης και της μείωσης του κινδύνου καταστροφών στα προγράμματα των Διαρθρωτικών Ταμείων και τα προγράμματα Συνοχής, πρέπει να ενισχυθούν οι υφιστάμενες κατευθυντήριες γραμμές και να καταρτιστούν νέες· ζητεί, ειδικότερα, να προβλεφθεί συνδρομή υπό αίρεση για τις χρηματοδοτήσεις από τα κοινοτικά χρηματοδοτικά μέσα και την επιστροφή κοινοτικής ενίσχυσης σε περίπτωση ακατάλληλης χρήσης, όπως μη υλοποίηση σχεδίων αναδάσωσης ή/και άλλων υποχρεωτικών προϋποθέσεων· ζητεί, πέραν αυτού, τα μέτρα για την αύξηση της ευαισθητοποίησης σχετικά με την πρόληψη, την προσαρμογή των δασικών οικοσυστημάτων στην κλιματική αλλαγή, ιδίως αυτών που είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένα στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, καθώς και τα μέτρα εκπαίδευσης, να χρηματοδοτούνται από κοινοτικά προγράμματα·
24. ζητεί επειγόντως από τα κράτη μέλη και ιδίως από εκείνα που πλήττονται περισσότερο από φυσικές καταστροφές, να κάνουν βέλτιστη χρήση των χρηματοδοτικών ευκαιριών που παρέχονται δυνάμει των διαρθρωτικών και άλλων κοινοτικών ταμείων στην τρέχουσα περίοδο προγραμματισμού 2007-2013 και να ενσωματώσουν, όταν κρίνουν σκόπιμο, τις δραστηριότητες και τα έργα πρόληψης κατά προτεραιότητα στα σχετικά επιχειρησιακά προγράμματα·
25. πιστεύει ότι οι διαδικασίες κινητοποίησης του Ταμείου Αλληλεγγύης πρέπει να επανεξετασθούν προκειμένου να επιταχυνθεί η καταβολή της βοήθειας· θεωρεί, ειδικότερα, ότι, προς τον σκοπό αυτό, θα μπορούσε να αναπτυχθεί σύστημα προκαταβολών βάσει αρχικών εκτιμήσεων της άμεσης ζημιάς, σύμφωνα με το οποίο οι περαιτέρω πληρωμές θα εξαρτώνται από τον τελικό υπολογισμό του συνόλου της άμεσης ζημιάς και από στοιχεία σχετικά με μέτρα πρόληψης που θα λαμβάνονται ως αποτέλεσμα της καταστροφής·
26. καλεί την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της να ευαισθητοποιήσουν την κοινωνία σχετικά με την αξία των δασών μας και των πόρων τους, καθώς και για τα πλεονεκτήματα της διατήρησής τους, προωθώντας τη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών μέσω οργανωμένης εθελοντικής βοήθειας ή με άλλες μεθόδους, όπως οι οργανώσεις για την προάσπιση και προστασία των δασών και των φυσικών χώρων·
27. υπογραμμίζει τον επείγοντα χαρακτήρα ενίσχυσης του Κέντρου Παρακολούθησης και Πληροφόρησης (MIC) με όλους τους απαραίτητους ανθρώπινους και υλικούς πόρους που θα του επιτρέψουν να υποστηρίζει ενεργά τις επιχειρήσεις που δρομολογούνται από τα κράτη μέλη στο πλαίσιο του Κοινοτικού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας·
28. καλεί τα κράτη μέλη να ενισχύσουν τις ποινικές κυρώσεις για εγκληματικές πράξεις που προκαλούν ζημιά στο περιβάλλον και ιδίως για πράξεις που προκαλούν δασικές πυρκαγιές και να ενισχύσουν τον συντονισμό όχι μόνο εντός των πυροσβεστικών υπηρεσιών αλλά και μεταξύ όλων των οργάνων που ασχολούνται με τις αιτίες και τις συνέπειες των πυρκαγιών, καθώς και τον εντοπισμό και την αντιμετώπιση των υπεύθυνων για τις πυρκαγιές· υπογραμμίζει ότι η ταχεία και αποτελεσματική έρευνα για την απόδοση των ευθυνών, ακολουθούμενη από την κατάλληλη πειθαρχική δράση, θα αποθαρρύνει την αμελή και τη σκόπιμη συμπεριφορά·
29. ζητεί την αναγνώριση, σε κοινοτικό επίπεδο, της ιδιομορφίας των φυσικών καταστροφών μεσογειακού τύπου, όπως η ξηρασία και οι δασικές πυρκαγιές, λόγω των εκτεταμένων συνεπειών που έχουν οι πυρκαγιές αυτές πέρα από τις πληττόμενες περιοχές και σε ολόκληρη της Ευρώπη, καθώς επίσης και την κατάλληλη προσαρμογή των κοινοτικών μέσων στον τομέα της πρόληψης, της έρευνας, της διαχείρισης των κινδύνων, της πολιτικής προστασίας και της αλληλεγγύης, με στόχο τη βελτίωση της αντιμετώπισης καταστροφών αυτού του είδους σε επίπεδο κάθε κράτους μέλους·
30. επισημαίνει ότι η σημερινή συχνότητα πυρκαγιών στη νότια Ευρώπη - με περίπου το 95% των καιόμενων εκτάσεων στην ΕΕ να βρίσκονται στην περιοχή της Μεσογείου - πέρα από τις σοβαρές περιβαλλοντικές και οικονομικές επιπτώσεις, σχετίζεται άμεσα με την επιδείνωση των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής στις εν λόγω περιοχές (διάβρωση και απώλεια εδαφών, απερήμωση, αύξηση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, συμπεριλαμβανομένου του διοξειδίου του άνθρακα)· τονίζει ότι πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη η σοβαρή έκθεση των δασικών οικοσυστημάτων των εν λόγω περιοχών στην κλιματική αλλαγή·
31. ζητεί, συνεπώς, να χαραχθεί μια ολοκληρωμένη στρατηγική της ΕΕ για την προστασία των δασικών οικοσυστημάτων της νότιας Ευρώπης, που θα διασφαλίζει επαρκή χρηματοδότηση για μέτρα πρόληψης, μέτρα για την αναστροφή των διευρυμένων οικονομικών και περιβαλλοντικών ζημιών, τη διασφάλιση της πλήρους αποκατάστασης του οικοσυστήματος, καθώς και την εγγραφή πιστώσεων για την προσαρμογή των δασικών οικοσυστημάτων της νότιας Ευρώπης στην κλιματική αλλαγή και τον μετριασμό των επιπτώσεών της·
32. επιμένει ότι θα πρέπει να αναγνωρισθεί η ανάγκη αυξημένης κοινοτικής χρηματοδότησης των μέτρων πρόληψης·
33. θεωρεί ότι πρέπει να προωθηθεί και να υποστηριχθεί χωρίς καθυστέρηση η Δράση των Εθελοντών Πολιτικής Προστασίας, με βασικές δραστηριότητες κατάρτισης και εξοπλισμό που θα μπορούσε να αξιοποιήσει προηγμένες τεχνολογίες, δεδομένου ότι πρόκειται για έναν από τους βασικούς πόρους που έχουν στη διάθεσή τους τα κράτη μέλη όταν αντιμετωπίζουν καταστάσεις έκτακτης ανάγκης που προκύπτουν από φυσικές καταστροφές·
34. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο την Επιτροπή και τις κυβερνήσεις, τις εθνικές και περιφερειακές αρχές και τα κοινοβούλια των κρατών μελών της ΕΕ και των υπό ένταξη ενδιαφερομένων χωρών.
- [1] P6_TA(2008)0304.
- [2] P6_TA(2007)0362.
- [3] P6_TA(2006)0349.
- [4] ΕΕ C 297 E, 7.12.2006, σελ. 331.
- [5] ΕΕ C 25, 30.1.2008, σελ. 1.
- [6] ΕΕ C 297 E, 7.12.2006, σελ. 375.