PROJEKT REZOLUCJI w sprawie sytuacji społeczeństwa obywatelskiego i mniejszości narodowych na Białorusi
4.3.2010
zgodnie z art. 110 ust. 2 Regulaminu
Helmut Scholz, Jiří Maštálka w imieniu grupy politycznej GUE/NGL
B7‑0162/2010
Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie sytuacji społeczeństwa obywatelskiego i mniejszości narodowych na Białorusi
Parlament Europejski,
– uwzględniając swoją poprzednią rezolucję w sprawie Białorusi,
– uwzględniając art. 110 ust. 2 Regulaminu,
A. mając na uwadze, że piątą cześć społeczeństwa białoruskiego stanowi 130 mniejszości narodowych, w tym Rosjanie (11%), Polacy (3,9%), Ukraińcy (2,4%), a także Ormianie, Tatarzy, Romowie, Litwini, Azerowie, Mołdawianie, Niemcy, Gruzini i inni, mając na uwadze, że każdy naród cieszy się ustawowo zapewnionymi prawami do zachowania i kultywowania narodowego języka, kultury, obyczajów i tradycji,
B. mając na uwadze, że Związek Polaków na Białorusi (ZPB) został stworzony w 1990 r. oraz że obok tej organizacji na Białorusi istnieją również inne polskie stowarzyszenia; mając na uwadze, że wydawane jest tam 12 polskich dzienników i czasopism, a swoją działalność prowadzą dwie szkoły (w Grodnie i Wołkowysku),
C. mając na uwadze, że spory z 2005 r. wokół wyborów nowego kierownictwa Związku Polaków doprowadziły do podziału tej organizacji na dwa odrębne związki: pierwotny, którego prezesem jest Andżelika Borys (ZPB-B) i organizację pod kierownictwem Stanisława Siemaszki (ZPB-S); mając na uwadze, że władze białoruskie zarejestrowały wyłącznie ZPB-S; mając na uwadze, że rząd polski uznaje ZPB-B za jedynego prawowitego przedstawiciela polskiej mniejszości etnicznej,
D. mając na uwadze, że w dniu 8 lutego przedstawiciele białoruskiego wymiaru sprawiedliwości przejęli Dom Polski w Iwieńcu, stwierdzając, że odłam Związku Polaków na Białorusi przejął ten budynek nielegalnie; mając na uwadze, że zaledwie kilka dni później,17 lutego, sąd białoruski wydał wyrok, zgodnie z którym główna siedziba organizacji musi zostać przekazana ZPB-S; mając na uwadze, że prezes Związku Polaków na Białorusi Andżelika Borys wraz z blisko 40 innymi działaczami zostali aresztowani w drodze na zgromadzenie w Wołożynie, a następnie uwolnieni,
E. mając na uwadze, że wydarzenia te doprowadziły do eskalacji napięcia między Polską a Białorusią; mając na uwadze, że dnia 9 lutego 2010 r. Polska odwołała ze stanowiska swojego ambasadora i od tej pory grozi zamrożeniem stosunków między UE a Białorusią, jak również wywarciem nacisku na MFW, by w związku traktowaniem obywateli należących do polskiej mniejszości etnicznej zaprzestał on udzielania Białorusi pomocy,
F. mając na uwadze, że sytuacja w zakresie obywatelskich i demokratycznych praw człowieka na Białorusi jest nadal niezadowalająca; mając na uwadze, że w 2009 r. pewne pozytywne działania, takie jak wznowienie państwowego rozpowszechniania trzech niezależnych publikacji, zarejestrowanie jednej stacji radiowej i jednej organizacji pozarządowej, a także uwolnienie wszystkich więźniów politycznych aresztowanych w 2008 r.,
G. mając na uwadze, że Białoruś jest jedynym krajem w Europie stosującym nadal karę śmierci; mając na uwadze, że w 2009 r. co najmniej dwie osoby zostały skazane na śmierć,
1. wyraża głębokie ubolewanie w związku z upolitycznieniem i umiędzynarodowieniem konfliktu dotyczącego Związku Polaków na Białorusi; uważa, że nie jest to kwestia dotycząca mniejszości, lecz wewnętrzny problem jednej z organizacji reprezentujących mniejszość na Białorusi, który może zostać rozwiązany wyłącznie przez samą organizację;
2. wyraża głębokie zaniepokojenie napiętą sytuacją w stosunkach między Polską a Białorusią i nawołuje oba kraje do niezwłocznego podjęcia dialogu na temat wszystkich kwestii stanowiących przedmiot troski dwóch stron;
3. podkreśla znaczenie rozwijania w 2010 r. konstruktywnych relacji między UE a Białorusią; uważa, że Parlament Europejski powinien wspierać tę politykę, ustanawiając normalne stosunki międzyparlamentarne; jest zdania, że stwarza to odpowiednie ramy szerokiego dialogu w kwestiach stanowiących przedmiot wspólnych interesów, również w tych, w których partnerzy zasadniczo się różnią;
4. pragnie, by partnerstwo wschodnie przekształciło się w projekt, w którym uczestniczą równi sobie partnerzy; domaga się, aby decyzję o udziale w międzyparlamentarnym zgromadzeniu EURONEST podejmowano w oparciu o konsensus między wszystkimi parlamentami w nim uczestniczącymi, bez dyskryminacji którejkolwiek ze stron;
5. zwraca uwagę, że konieczne są dalsze działania w celu spełnienia demokratycznych standardów i kryteriów wyborczych OBWE, obejmujące:
- poszanowanie wolności słowa, swobody stowarzyszeń i swobody zrzeszania się,
- uwolnienie wszystkich pozostałych więźniów politycznych,
- stworzenie przyjaznych warunków dla działalności partii politycznych, organizacji pozarządowych i niezależnych środków przekazu,
- zmiany w prawie wyborczym, zgodne z zaleceniami OBWE/ODIHR;
6. stanowczo potępia powtarzające się stosowanie kary śmierci na Białorusi i zwraca uwagę, że jest to sprzeczne z oświadczeniami władz białoruskich wygłaszanymi w ostatnich latach, zgodnie z którymi miałyby one stopniowo wycofywać się ze stosowania kary śmierci; wzywa Białoruś do wprowadzenia moratorium na wykonywanie kary śmierci z myślą o jej zniesieniu; oczekuje, że kwestia ta zostanie skutecznie rozwiązana w ramach niedawno podjętego dialogu na temat praw człowieka między Białorusią a UE;
7. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, parlamentom i rządom państw członkowskich, sekretarzowi generalnemu ONZ, zgromadzeniom parlamentarnym OBWE i Rady Europy, Sekretariatowi Wspólnoty Niepodległych Państw oraz parlamentowi i rządowi Białorusi.