Procedura : 2013/2612(RSP)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : B7-0191/2013

Teksty złożone :

B7-0191/2013

Debaty :

Głosowanie :

PV 23/05/2013 - 13.8
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :


PROJEKT REZOLUCJI
PDF 145kWORD 101k
15.5.2013
PE509.819v01-00
 
B7-0191/2013

złożony w następstwie oświadczenia wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa

zgodnie z art. 110 ust. 2 Regulaminu


w sprawie odzyskiwania mienia przez kraje, w których zachodzą przemiany zapoczątkowane w czasie arabskiej wiosny (2013/2612 (RSP))


Willy Meyer, Patrick Le Hyaric, Marie-Christine Vergiat, Jacky Hénin, Sabine Lösing, Younous Omarjee, Alda Sousa, Marisa Matias, Paul Murphy w imieniu grupy GUE/NGL

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie odzyskiwania mienia przez kraje, w których zachodzą przemiany zapoczątkowane w czasie arabskiej wiosny (2013/2612 (RSP))  
B7‑0191/2013

Parlament Europejski,

–   uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie europejskiej polityki sąsiedztwa, Unii na rzecz Śródziemnomorza oraz krajów południowego sąsiedztwa, takich jak Tunezja, Egipt, Libia i Maroko,

–   uwzględniając Konwencję Narodów Zjednoczonych przeciwko korupcji z 2003 r., która weszła w życie w 2005 r. i została zatwierdzona w imieniu Unii Europejskiej na mocy decyzji Rady 2008/801/WE z dnia 25 września 2008 r.,

–   uwzględniając rezolucję Rady Praw Człowieka ONZ nr 19/38 z dnia 19 kwietnia 2012 r. w sprawie negatywnego wpływu nieodprowadzania funduszy nielegalnego pochodzenia do krajów pochodzenia na korzystanie z praw człowieka oraz w sprawie znaczenia poprawy współpracy międzynarodowej,

–   uwzględniając sprawozdanie końcowe z forum arabskiego poświęconego odzyskiwaniu mienia z dnia 13 września 2012 r.,

–   uwzględniając zasady prawa dotyczące anulowania nieuzasadnionych i niegodziwych długów na mocy prawa międzynarodowego,

–   uwzględniając swoją rezolucję z dnia 10 maja 2012 r. w sprawie handlu na rzecz przemian: strategia handlowa i inwestycyjna UE dla krajów południowego regionu Morza Śródziemnego w następstwie arabskiej wiosny(1), w szczególności jej ust. 6,

–   uwzględniając plan działania UE–Egipt z 2007 r. oraz układ o stowarzyszeniu między UE a Egiptem, który wszedł w życie w dniu 1 czerwca 2004 r.,

–   uwzględniając rozporządzenie Rady (UE) nr 270/2011 z dnia 21 marca 2011 r. w sprawie środków ograniczających skierowanych przeciwko niektórym osobom, podmiotom i organom w związku z sytuacją w Egipcie oraz rozporządzenie Rady (UE) nr 1099/2012 zmieniające to rozporządzenie,

–   uwzględniając wnioski współprzewodniczących po posiedzeniu grupy zadaniowej UE-Egipt z dnia 14 listopada 2012 r.,

–   uwzględniając eurośródziemnomorski układ o stowarzyszeniu między UE a Tunezją, który wszedł w życie w dniu 1 marca 1998 r., oraz plan działania UE–Tunezja, który wszedł w życie w dniu 4 lipca 2005 r.,

–   uwzględniając rozporządzenie Rady (UE) nr 101/2011 z dnia 4 lutego 2011 r. w sprawie środków ograniczających skierowanych przeciwko niektórym osobom, podmiotom i organom w związku z sytuacją w Tunezji oraz rozporządzenie Rady (UE) nr 1100/2012 zmieniające to rozporządzenie,

–   uwzględniając wnioski współprzewodniczących po posiedzeniu grupy zadaniowej UE–Tunezja z dni 28 i 29 września 2011 r.,

–   uwzględniając toczące się negocjacje w sprawie umowy o wolnym handlu między UE i Tunezją,

–   uwzględniając negocjacje w sprawie układu o stowarzyszeniu między UE i Libią prowadzone za rządów Muammara Kaddafiego, które przerwano w 2011 r.,

–   uwzględniając decyzję Rady 2011/137/WPZiB z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie środków ograniczających w związku z sytuacją w Libii oraz decyzje Rady 2011/625/WPZiB i 2011/178/WPZiB zmieniające tę decyzję, a także uwzględniając rozporządzenie Rady (UE) nr 204/2011 z dnia 2 marca 2011 r. w sprawie środków ograniczających w związku z sytuacją w Libii oraz rozporządzenie Rady (UE) nr 965/2011 zmieniające to rozporządzenie,  jak również rozporządzenia wykonawcze Rady (UE) nr 364/2013 i nr 50/2013 dotyczące wykonania art. 16 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 204/2011 w sprawie środków ograniczających w związku z sytuacją w Libii,

–   uwzględniając układ eurośródziemnomorski ustanawiający stowarzyszenie pomiędzy UE i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Królestwem Marokańskim, z drugiej strony, w szczególności jego art. 2,

–   uwzględniając zaawansowany status przyznany Maroku w październiku 2008 r.,

–   uwzględniając toczące się negocjacje w sprawie pogłębionej i kompleksowej strefy wolnego handlu (DCFTA) pomiędzy UE i Marokiem, rozpoczęte w dniu 1 marca 2013 r.,

–   uwzględniając art. 110 ust. 2 Regulaminu,

A. mając na uwadze, że proces barceloński, zainicjowany w 1995 r., doprowadził do zawarcia układów o stowarzyszeniu między UE i około tuzinem krajów południowego regionu Morza Śródziemnego; mając na uwadze, że plan działania uzgodniony w 2005 r. w Rabacie bardziej koncentrował się na przyspieszeniu przyjmowania umów o wolnym handlu i dalszej liberalizacji niż na zrównoważonym rozwoju regionu w interesie ludzi pracy i ubogich;

B.  mając na uwadze, że w szeregu krajów w Afryce Północnej, na Bliskim Wschodzie i na Półwyspie Arabskim pojawiły się i nadal występują ważne ruchy robotników i obywateli nawołujące do poprawy warunków życia oraz podjęcia działań przeciwko niesprawiedliwości, bezrobociu i korupcji oraz domagające się większej demokracji i większych praw, sprawiedliwości społecznej, a także położenia kresu wyzyskowi, uciskowi i wojnie;

C. mając na uwadze, że różne strategie dostosowania strukturalnego (deregulacja cen żywności, prywatyzacja i środki oszczędnościowe) narzucane od dziesięcioleci przez Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW) i organizacje międzynarodowe w znacznym stopniu przyczyniają się do problemów społecznych i gospodarczych, takich jak bezrobocie i ubóstwo, które doprowadziły do wybuchu powstań ludowych w tych krajach;

D. mając na uwadze, że odzyskanie mienia przez kraje objęte arabską wiosną to moralny imperatyw i zagadnienie o wysoce politycznym charakterze w stosunkach UE z jej południowym sąsiedztwem; mając na uwadze, że dla południowych krajów ościennych, których to dotyczy, jest to również ważny problem gospodarczy, gdyż mienie to – gdy zostanie zwrócone i wykorzystane w przejrzysty i efektywny sposób – może w znaczący sposób przyczynić się do odbudowy gospodarczej; mając na uwadze, że odzyskanie mienia ma skutek prewencyjny, ponieważ przekazuje wyraźny sygnał przeciwko bezkarności osób zamieszanych w korupcję;

E.  mając na uwadze, że UE, zwłaszcza rządy niektórych państw członkowskich, oraz Stany Zjednoczone, które przez dziesięciolecia popierały niedemokratyczne reżimy, ponoszą szczególną odpowiedzialność za sytuację społeczno-gospodarczą, która doprowadziła do powstań; mając na uwadze, że rozwój sytuacji w Afryce Północnej, na Bliskim Wschodzie i na Półwyspie Arabskim od 2011 r. uwypuklił zasadnicze fiasko polityki UE wobec krajów południowego regionu Morza Śródziemnego; mając na uwadze, że zasady nowej europejskiej polityki sąsiedztwa (EPS) są takie same jak zasady, które doprowadziły do niepowodzenia poprzedniej EPS, na przykład negocjacje w sprawie pogłębionej i kompleksowej umowy o wolnym handlu oraz liberalizacja gospodarek państw trzecich;

F.  mając na uwadze, że zadłużenie stanowi kluczowy czynnik umożliwiający interwencję zagranicznych i finansowych potęg, w porozumieniu z lokalnymi elitami rządzącymi, co prowadzi do naruszenia suwerenności narodowej, powszechnego zubożenia ludności i gwałtownej degradacji praw gospodarczych i społecznych narodu; mając na uwadze, że niegodziwe i nieuzasadnione długi były wykorzystywane przez dyktatury jako narzędzie wymuszania uległości politycznej i mechanizm pozwalający przekazywać dochody z pracy przede wszystkim światowemu kapitałowi; mając na uwadze, że obecnie służą one utrzymaniu neokolonialnej dominacji nad gospodarkami krajów południowego regionu Morza Śródziemnego;

G. mając na uwadze, że w prawie międzynarodowym niegodziwy dług określa się ze względu na trzy kryteria: brak zgody ludności zadłużonego kraju, brak korzyści dla ludności zadłużonego kraju oraz świadomość wierzycieli, że pożyczki, których udzielili, nie służą interesom ludności ani nie są przez nią akceptowane; mając na uwadze, że zadłużenie całego Południa zostało już kilkakrotnie spłacone; mając na uwadze, że zarówno na Południu, jak i na Północy, zadłużenie stanowi potężny instrument przekazywania kapitałowi bogactwa produkcyjnego;

H. mając na uwadze, że Egipt od miesięcy zmaga się z kryzysem politycznym i gospodarczym; mając na uwadze, że w 2012 r. w całym Egipcie odnotowano ponad 3 400 protestów dotyczących kwestii gospodarczych i społecznych – głównie w formie strajków i okupacji; mając na uwadze, że w latach 1981–2012 Egipt zapłacił ponad 80 miliardów USD z tytułu zadłużenia zagranicznego i odsetek; mając na uwadze, że na Egipt wywierana jest presja, żeby przyjął gospodarcze reformy oszczędnościowe konieczne, aby zakwalifikować się do otrzymania pożyczki z MFW w wysokości 4,8 miliarda USD; mając na uwadze, że te reformy oszczędnościowe związane z kontrolą deficytu spowodują pogorszenie warunków pracy i życia oraz warunków socjalnych ludności Egiptu;

I.   mając na uwadze, że w czasie, gdy tunezyjski dyktator Zine El Abidine Ben Ali został odsunięty od władzy, kraj był obciążony zewnętrznym długiem publicznym wynoszącym 14,4 miliarda USD, co stanowi główną przeszkodę na drodze rozwoju narodu tunezyjskiego; mając na uwadze, że według danych centralnego banku Tunezji w latach 1970–2009 Tunezja spłaciła o 2,47 miliarda USD więcej niż pożyczyła; mając na uwadze, że taki poziom zadłużenia nie przyczynił się do poprawy warunków życia ludności oraz mając na uwadze, że bogactwo zgromadzone przez klan Ben Aliego przez ponad 23 lata sprawowania władzy świadczy o współudziale szeregu wierzycieli;

J.   mając na uwadze, że rządy, które objęły władzę w Tunezji i Egipcie po usunięciu dyktatorów Ben Aliego i Hosniego Mubaraka, same zaciągnęły nowe pożyczki – co przynosi większe korzyści wierzycielom niż ludności – w celu spłaty niegodziwych długów odziedziczonych po poprzednich reżimach dyktatorskich; mając na uwadze, że Tunezja i Egipt prowadzą obecnie z MFW negocjacje w sprawie nowych ustaleń dotyczących dalszej spłaty odziedziczonych niegodziwych długów;

K. mając na uwadze, że gospodarka Libii, z wyjątkiem sektora naftowego, nie doszła po wojnie do dawnego poziomu; mając na uwadze, że podziału politycznego i gospodarczego kraju dokonano w dużym stopniu z korzyścią dla inwestorów zagranicznych; mając na uwadze, że nowy rząd wznowił proces dalszej liberalizacji kraju rozpoczęty już w 2003 r.;

L.  mając na uwadze, że Maroko jest największym beneficjentem funduszy UE spośród krajów południowego regionu Morza Śródziemnego; mając na uwadze, że król Maroka Muhammad VI posiada większość udziałów w Société Nationale d’Investissement (SNI – krajowa spółka inwestycyjna) – największej w Maroku prywatnej spółce holdingowej; mając na uwadze, że ponad 50% przedsiębiorstw notowanych na rynku akcji w Casablance ma powiązania z marokańską rodziną królewską; mając na uwadze, że zadłużenie publiczne Maroka w 2012 r. osiągnęło 71% PKB; mając na uwadze, że w latach 1983–2011 Maroko spłaciło ponad 115 miliardów USD długu zagranicznego, tj. ośmiokrotną równowartość pierwotnego zadłużenia, a ma do spłacenia jeszcze 23 miliardy USD; mając na uwadze, że Maroko nielegalnie okupuje Saharę Zachodnią;

M. mając na uwadze, że chociaż dotychczas w Maroku czy Bahrajnie nie nastąpiła zmiana reżimu, oba te kraje stanowią przykład, w jaki sposób UE pożycza pieniądze autorytarnym i opartym na ucisku reżimom, które brutalnie tłumią protesty;

1.  podkreśla, że abstrahując od znaczenia gospodarczego, zwrot krajom objętym arabską wiosną sprzeniewierzonego mienia zagrabionego przez byłych i obecnych dyktatorów i ich reżimy to moralny imperatyw i zagadnienie o wysoce politycznym charakterze, ponieważ symbolizuje przywrócenie sprawiedliwości i odpowiedzialności w duchu demokracji i praworządności; uważa jednak, że podstawowe znaczenie ma kwestia zadłużenia tych krajów i odzyskania mienia będąca częścią problemu niegodziwego i nieuzasadnionego długu;

2.  uważa, że społeczność międzynarodowa powinna ustanowić solidny system międzynarodowych umów i norm dotyczących korupcji, prania pieniędzy i egzekwowania prawa, ze szczególnym uwzględnieniem Konwencji Narodów Zjednoczonych przeciwko korupcji z 2003 r.; wzywa społeczność międzynarodową to podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do zidentyfikowania i zamrożenia aktywów pochodzących z korupcji w Tunezji, Egipcie, Libii i Maroku;

3.  potępia poparcie, jakiego przez dziesięciolecia udzielała tym reżimom UE, w szczególności rządy niektórych państw członkowskich; zwraca uwagę na ciche przyzwolenie i poparcie ze strony Stanów Zjednoczonych i UE, jakimi cieszyły się te reżimy pod pretekstem ochrony przed islamizmem;

4.  przypomina ust. 6 swojej rezolucji z dnia 10 maja 2012 r., w którym stwierdza, że zewnętrzny dług publiczny krajów Afryki Północnej i Bliskiego Wschodu jest niegodziwym długiem, zważywszy na to, że powstał on za panowania reżimów dyktatorskich w przeważającej mierze wskutek osobistego wzbogacenia się elity politycznej i gospodarczej oraz poprzez zakup broni, która często była wykorzystywana do ciemiężenia własnej ludności; z tego powodu wzywa do ponownego rozpatrzenia kwestii tego długu, zwłaszcza związanego z wydatkami na zbrojenia;

5.  popiera wszystkie audyty długu prowadzone przez obywateli w celu wykrycia i bezwarunkowego anulowania wszystkich niegodziwych i nieuzasadnionych długów; odrzuca zatem wszelkie zamiany lub konwersje zadłużenia wykorzystywane do prania takich środków pieniężnych; uważa, że rządy powinny również zażądać od swoich wierzycieli rozliczenia się z nielegalnych działań i domagać się odszkodowania za wyrządzone szkody; nalega na wszystkie rządy, zarówno na Południu, jak i na Północy, aby zaangażowały się w taki audyt długów, podobnie jak uczyniono to w Norwegii i Ekwadorze w 2006 r.;

6.  wzywa do natychmiastowego zawieszenia spłaty zadłużenia wobec UE przez Tunezję i Egipt (wraz z zamrożeniem odsetek) oraz dokonania audytu tego długu, w którym musi uczestniczyć społeczeństwo obywatelskie, ponieważ jest to jedyny sposób wyjaśnienia, na co pożyczono pieniądze, okoliczności, w jakich podpisano umowy pożyczki, ustalonych warunków oraz ich środowiskowych, społecznych i gospodarczych konsekwencji; podkreśla znaczenie, jakie ma przeprowadzenie audytu takiego zadłużenia, ponieważ umożliwi to określenie nielegalnej części długu Tunezji i Egiptu oraz uchroni przed nowym cyklem nieuzasadnionych i niezrównoważonych długów, a jednocześnie uwypukli odpowiedzialność wierzycieli europejskich i międzynarodowych instytucji finansowych, w których państwa członkowskie UE odgrywają dominującą rolę;

7.  ponownie wyraża solidarność z walką i powstaniami ludowymi o poprawę warunków życia, warunków socjalnych i praw pracowniczych, a także o wolność i demokrację w Afryce Północnej, na Bliskim Wschodzie i na Półwyspie Arabskim;

8.  wskazuje, że bunty te uwypukliły fiasko EPS oraz pilną potrzebę dokonania przeglądu unijnej polityki zagranicznej; wzywa UE do ustanowienia nowych ram stosunków z tymi krajami i regionami, opartych na zasadzie nieingerencji w ich sprawy wewnętrzne i na poszanowaniu ich suwerenności oraz mających na celu wspieranie rozwoju regionów sąsiedzkich oraz pobudzanie zatrudnienia i edukacji w miejsce „układów o stowarzyszeniu” służących głównie ustanowieniu stref wolnego handlu korzystnych dla interesów europejskich przedsiębiorstw;

9.  zdecydowanie sprzeciwia się warunkom dołączonym do pożyczek z MFW, ponieważ przyczynią się one do pogorszenia warunków życia robotników i najniższych warstw społecznych, w szczególności kobiet, które odegrały decydującą rolę w demokratycznych przemianach w tych krajach;

10. ponownie potępia interwencję zbrojną w Libii przeprowadzoną przez Francję, Zjednoczone Królestwo, Stany Zjednoczone i Kanadę pod auspicjami NATO; podkreśla, że daleko jeszcze do spełnienia postulatów politycznych, gospodarczych i społecznych wysuniętych podczas powszechnego wystąpienia przeciwko reżimowi Muammara Kaddafiego; wyraża również zaniepokojenie obecnym podziałem gospodarczym i politycznym kraju, który jeszcze bardziej pogarsza niepewną sytuację ludności, oraz potwierdza swoje poparcie dla niezbywalnego prawa narodu do dostępu do zasobów kraju i kontroli nad nimi;

11. uważa, że reżim w Maroku jest skorumpowany i represyjny oraz przypomina reżimy Mubaraka i Ben Aliego; popiera ruch kobiet marokańskich walczących przeciwko nadużywającym swojej pozycji organizacjom, które udzielają mikrokredytów finansowanych przez MFW; ponownie stwierdza, że zwierzchnictwo Maroka nad Saharą Zachodnią nigdy nie zostało uznane przez prawo międzynarodowe; domaga się od Komisji i Rady zawieszenia układu o stowarzyszeniu między UE a Królestwem Marokańskim, wraz z zaawansowanym statusem przyznanym Maroku, do chwili spełnienia przez Królestwo Marokańskie wymogów prawa międzynarodowego, w szczególności rezolucji ONZ wzywających do przeprowadzenia referendum w sprawie samostanowienia Sahary Zachodniej i do zakończenia procesu dekolonizacji, co położy kres okupacji marokańskiej;

12. zdecydowanie krytykuje prowadzony na szeroką skalę handel bronią między państwami członkowskimi UE a Libią, Egiptem i innymi represyjnymi reżimami, takimi jak te w Maroku, Bahrajnie i Arabii Saudyjskiej;

13. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, rządom i parlamentom państw członkowskich, Zgromadzeniu Parlamentarnemu Unii dla Śródziemnomorza, Unii Afrykańskiej oraz rządom i parlamentom Egiptu, Tunezji, Libii i Maroka.

(1)

Teksty przyjęte, P7_TA(2012)0201.

Informacja prawna - Polityka ochrony prywatności