Procedura : 2013/2612(RSP)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : B7-0194/2013

Teksty złożone :

B7-0194/2013

Debaty :

Głosowanie :

PV 23/05/2013 - 13.8
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P7_TA(2013)0224

PROJEKT REZOLUCJI
PDF 146kWORD 101k
Patrz też projekt wspólnej rezolucji RC-B7-0188/2013
15.5.2013
PE509.822v01-00
 
B7-0194/2013

złożony w następstwie oświadczenia wiceprzewodniczącej Komisji/ wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa

zgodnie z art. 110 ust. 2 Regulaminu


w sprawie odzyskiwania mienia przez kraje, w których zachodzą przemiany zapoczątkowane w czasie arabskiej wiosny (2013/2612(RSP))


Hélène Flautre, Nicole Kiil-Nielsen, Franziska Katharina Brantner, Isabelle Durant, Jean-Paul Besset, Judith Sargentini, Eva Joly w imieniu grupy Verts/ALE

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie odzyskiwania mienia przez kraje, w których zachodzą przemiany zapoczątkowane w czasie arabskiej wiosny (2013/2612(RSP))  
B7‑0194/2013

Parlament Europejski,

–   uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie krajów, w których zachodzą przemiany zapoczątkowane w czasie arabskiej wiosny, w szczególności rezolucję z dnia 14 marca 2013 r. w sprawie sytuacji w Egipcie(1);

–   uwzględniając zalecenia Komisji Spraw Politycznych, Bezpieczeństwa i Praw Człowieka Zgromadzenia Parlamentarnego Unii dla Śródziemnomorza z dnia 12 kwietnia 2013 r.;

–   uwzględniając wnioski współprzewodniczących po posiedzeniu grupy zadaniowej UE-Tunezja z dnia 29 września 2011 r. oraz wnioski współprzewodniczących po posiedzeniu grupy zadaniowej UE-Egipt z dnia 14 listopada 2012 r.,

–   uwzględniając rozporządzenie Rady (UE) nr 101/2011 z dnia 4 lutego 2011 r. w sprawie środków ograniczających skierowanych przeciwko niektórym osobom, podmiotom i organom w związku z sytuacją w Tunezji oraz rozporządzenie Rady (UE) nr 1100/2012 zmieniające to rozporządzenie,

–   uwzględniając rozporządzenie Rady (UE) nr 270/2011 z dnia 21 marca 2011 r. w sprawie środków ograniczających skierowanych przeciwko niektórym osobom, podmiotom i organom w związku z sytuacją w Egipcie oraz rozporządzenie Rady (UE) nr 1099/2012 zmieniające to rozporządzenie,

–   uwzględniając decyzję Rady 2011/137/WPZiB z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie środków ograniczających w związku z sytuacją w Libii oraz decyzje Rady 2011/625/WPZiB i 2011/178/WPZiB zmieniające tę decyzję, uwzględniając rozporządzenie Rady (UE) nr 204/2011 z dnia 2 marca 2011 r. w sprawie środków ograniczających w związku z sytuacją w Libii oraz rozporządzenie Rady (UE) nr 965/2011 zmieniające to rozporządzenie, a także uwzględniając rozporządzenia wykonawcze Rady (UE) nr 364/2013 i nr 50/2013 dotyczące wykonania art. 16 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 204/2011 w sprawie środków ograniczających w związku z sytuacją w Libii,

–   uwzględniając obowiązujące instrumenty prawne UE mające na celu usprawnienie procedury konfiskaty i odzyskiwania mienia na mocy decyzji Rady 2001/500/WSiSW, 2003/577/WSiSW, 2005/212/WSiSW, 2006/783/WSiSW i 2007/845/WSiSW oraz wniosek dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 marca 2012 r. w sprawie zamrożenia i konfiskaty dochodów pochodzących z działalności przestępczej w Unii Europejskiej (COM(2012)0085),

–   uwzględniając Konwencję Narodów Zjednoczonych przeciwko korupcji (UNCAC) z 2003 r., która weszła w życie w 2005 r. i do której UE przystąpiła decyzją Rady nr 2008/801/WE z dnia 25 września 2008 r.,

–   uwzględniając Konwencję Narodów Zjednoczonych przeciwko międzynarodowej przestępczości zorganizowanej z 2000 r. (konwencja z Palermo),

–   uwzględniając rezolucje Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1970 (2011), 1973 (2011) i 2009 (2011) w sprawie Libii,

–   uwzględniając rezolucję Rady Praw Człowieka ONZ nr 19/38 z dnia 19 kwietnia 2012 r. w sprawie negatywnego wpływu nieodprowadzania funduszy nielegalnego pochodzenia do krajów pochodzenia na korzystanie z praw człowieka oraz znaczenia poprawy współpracy międzynarodowej,

–   uwzględniając inicjatywę dotyczącą odzyskiwania skradzionego mienia (StAR), będącą wspólnym programem Banku Światowego i Biura NZ ds. Narkotyków i Przestępczości,

–   uwzględniając plan działania z 21 maja 2012 r. dotyczący odzyskiwania mienia i opracowany przez partnerstwo z Deauville z krajami arabskimi będącymi w okresie transformacji, zainicjowane na szczycie G8,

–   uwzględniając pierwsze forum arabskie poświęcone odzyskiwaniu mienia zorganizowane wspólnie przez Katar i amerykańską prezydencję G8 w dniach 11–13 września 2012 r. oraz końcowe sprawozdanie z tego forum,

–   uwzględniając art. 110 ust. 2 Regulaminu,

A. mając na uwadze, że kwestią pierwszorzędnej wagi dla UE jest wykazanie konkretnego i faktycznego zaangażowania w zaakceptowanie i odejście od dawnego podejścia do krajów leżących w południowym rejonie Morza Śródziemnego, które cechowało się bliskimi stosunkami politycznymi i gospodarczymi z lokalnymi elitami, nie zważając na fakt, że nie miały one legitymacji demokratycznej oraz że w regionie tym łamano prawa człowieka na szeroką skalę;

B.  mając na uwadze, że dla krajów ościennych z południa, których to dotyczy, odzyskiwanie mienia jest również ważnym i delikatnym problemem gospodarczym z uwagi na potencjał tego mienia i konsekwencje moralne; mając na uwadze, że odzyskiwanie mienia jest silnym sygnałem świadczącym o braku bezkarności osób skorumpowanych oraz przyczynia się również do zwiększenia stabilności międzynarodowego systemu finansowego, ponieważ obejmuje fundusze, które często były zaangażowane w operacje finansowe o charakterze spekulacyjnym;

C. mając na uwadze, że społeczność międzynarodowa ustanowiła solidny system międzynarodowych umów i norm dotyczących korupcji, prania pieniędzy i egzekwowania prawa, ze szczególnym uwzględnieniem Konwencji Narodów Zjednoczonych przeciwko korupcji z 2003 r.; mając na uwadze, że odzyskiwanie mienia jest punktem wspólnym tych wszystkich działań; mając na uwadze, że art. 51 UNCAC stanowi, że zwrot mienia „stanowi podstawową zasadę niniejszej Konwencji i Państwa Strony świadczyć winny sobie wzajemnie najszerszy możliwy zakres współpracy i pomocy w tym względzie”, natomiast art. 46 ust. 1 stanowi, że „Państwa Strony udzielają sobie nawzajem, w najszerszym zakresie, pomocy prawnej w zakresie czynności dochodzeniowych, ścigania i postępowań sądowych, w odniesieniu do przestępstw objętych niniejszą Konwencją”;

D. mając na uwadze, że odzyskiwanie mienia w wymiarze praktycznym należy przede wszystkim do kompetencji władz krajów otrzymujących wniosek; mając na uwadze, że – w kontekście UE – mimo iż zamrażanie aktywów jest kompetencją Unii, to odzyskiwanie i zwrot tego mienia należy do kompetencji państw członkowskich zgodnie z ich ustawodawstwem krajowym; mając na uwadze, że odzyskiwanie mienia z definicji wymaga silnej woli politycznej i rzeczywistej współpracy między wieloma agencjami krajowymi w kraju składającym wniosek i kraju otrzymującym wniosek;

E.  mając na uwadze, że po rewolucjach wiosny arabskiej w Egipcie i Tunezji UE natychmiast zamroziła aktywa byłych dyktatorów, ich rodzin oraz szeregu innych osób powiązanych z ich reżimami; mając na uwadze, że przyjęto podobną decyzję UE w sprawie Libii, zgodnie z rezolucją Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1970 (2011); mając na uwadze, że nowe ramy ustawodawcze przyjęte przez Radę w dniu 26 listopada 2012 r. pozwalają państwom członkowskim UE na uwolnienie zamrożonych aktywów i ich zwrot do Egiptu i Tunezji w oparciu o uznane orzeczenia sądowe;

F.  mając na uwadze, że we wnioskach współprzewodniczących po posiedzeniu grupy zadaniowej UE-Tunezja z dnia 29 września 2011 r. stwierdza się, że „grupa zadaniowa zobowiązuje się uczynić wszystko co możliwe, aby pomóc władzom w zwrocie ludności Tunezji środków zagrabionych przez skorumpowany poprzedni reżim. Aby ułatwić zwrot tego mienia, UE zapowiedziała, że zapewni pomoc władzom Tunezji, w szczególności poprzez ustanowienie zespołu wsparcia ds. odzyskiwania mienia, składającego się z ekspertów z Tunisu i Brukseli”;

G. mając na uwadze, że we wnioskach współprzewodniczących po posiedzeniu grupy zadaniowej UE-Egipt stwierdza się, że „zamrażanie i odzyskiwanie sprzeniewierzonego mienia jest istotną kwestią polityczną dla Egiptu i UE” oraz że „UE będzie nadal pełnić rolę przywódczą w kwestii odzyskiwania mienia oraz będzie ściśle współpracować z partnerami międzynarodowymi takimi jak Szwajcaria, międzynarodowe instytucje finansowe, a zwłaszcza inicjatywa StAR Banku Światowego i G8, w celu monitorowania stanu tego procesu, proponowania konkretnych kolejnych kroków oraz zwiększania koordynacji”;

H. mając na uwadze, że Egipt, Libia i Tunezja poczyniły znaczne starania w celu zwrotu do tych krajów sprzeniewierzonego mienia zagrabionego przez byłych dyktatorów i ich reżimy; mając na uwadze, że wiele kluczowych międzynarodowych podmiotów – w tym UE, członkowie G8 i Szwajcaria – pozytywnie odpowiedziało na te starania; mając jednak na uwadze, że jak dotąd osiągnięto w tej dziedzinie znikome rezultaty, a w rządach i społeczeństwach obywatelskich krajów składających wniosek daje się zauważyć rosnącą i uzasadnioną frustrację;

I.   mając na uwadze, że Sąd Najwyższy w Londynie orzekł, iż warta 10 mln GBP londyńska rezydencja zakupiona przez najstarszego syna obalonego dyktatora Libii Muammara Kaddafiego prawowicie należy do ludności Libii; mając na uwadze, że w dniu 27 marca 2013 r. delegacja wspólnego programu Banku Światowego i ONZ na rzecz odzyskiwania skradzionego mienia, która spotkała się w Trypolisie z władzami Libii, potwierdziła swoje zaangażowanie w śledzenie libijskich aktywów oraz w działania na rzecz dopilnowania zwrotu wszystkich funduszy zagrabionych przez reżim Kaddafiego;

J.   mając na uwadze, że w kwietniu 2013 r. władze Libanu zwróciły władzom Tunezji kwotę blisko 30 mln USD nielegalnie zdeponowaną na rachunkach bankowych byłego dyktatora Tunezji;

K. mając na uwadze, że aktywne zaangażowanie odnośnych ośrodków finansowych oraz udział i wkład organizacji społeczeństwa obywatelskiego, zarówno w krajach składających, jak i o trzymujących wniosek, jest niezbędnym elementem powodzenia inicjatyw dotyczących odzyskiwania mienia;

L.  mając na uwadze, że komunikacja i przejrzystość mają kluczowe znaczenie dla odzyskiwania mienia, jeśli chodzi o rozpowszechnianie najlepszych praktyk oraz tworzenie zachęt dzięki propagowaniu działań zakończonych powodzeniem;

M. mając na uwadze, że dług zaciągnięty przez reżimy autorytarne wbrew interesom ich obywateli i nie spożytkowany w ich interesie jest długiem niegodziwym; mając na uwadze że organizacje społeczeństwa obywatelskiego i parlamentarzyści z Tunezji i Egiptu apelowali o niezależny audyt ich długu krajowego; mając na uwadze, że prezydent Tunezji Moncef Marzouki w przemówieniu przed Parlamentem Europejskim w dniu 1 lutego 2013 r. wezwał państwa członkowskie Unii Europejskiej do podążania za przykładem Niemiec, które przekształciły część zagranicznego długu Tunezji zaciągniętego w czasie reżimu Ben Alego w pomoc rozwojową; mając na uwadze, że ponad 100 posłów do Parlamentu Europejskiego podpisało petycję wzywającą do zawieszenia spłaty zagranicznego długu Tunezji do czasu przeprowadzenia niezależnego audytu, który umożliwi zidentyfikowanie niegodziwej i bezprawnej części tego długu; mając na uwadze, że według Banku Światowego jedna czwarta zagranicznego długu Tunezji została zaciągnięta we Francji i Europejskim Banku Inwestycyjnym;

1.  podkreśla, że zwrot sprzeniewierzonego mienia zagrabionego przez byłych dyktatorów i ich reżimy w krajach, w których zachodzą przemiany zapoczątkowane w czasie arabskiej wiosny, oraz identyfikowanie niegodziwej części tych długów to poza wymiarem gospodarczym również imperatyw moralny oraz kwestia bardzo istotna politycznie ze względu na jej skutki związane z przywróceniem sprawiedliwości i odpowiedzialności w duchu demokracji i praworządności, oraz ze względu na zaangażowanie polityczne i wiarygodność UE, a zatem stanowi ona istotny aspekt partnerstwa Unii z południowymi krajami sąsiedzkimi, ze szczególnym uwzględnieniem Egiptu, Libii i Tunezji;

2.  podkreśla, że nawet jeśli proces odzyskiwania mienia przebiega zgodnie z krajowymi przepisami prawnymi, a odnośne uprawnienia leżą w gestii krajowych organów państw członkowskich, innych państw europejskich i pozaeuropejskich, to UE ma ważną rolę do odegrania w zakresie pobudzania i usprawniania tego procesu, zwłaszcza w odniesieniu do krajów, z którymi zawarto umowy ramowe, oraz do wielostronnych organizacji politycznych i gospodarczych, których UE jest członkiem;

3.  wyraża ubolewanie, że pomimo znacznych wysiłków podjętych przez władze Egiptu, Libii i Tunezji oraz istotnej woli politycznej deklarowanej przez wszystkie strony, specjaliści prowadzący próby odzyskania sprzeniewierzonego mienia osiągnęli jak dotąd bardzo niewielki postęp, głównie z powodu znacznej ilości i dużego stopnia złożoności przepisów i procedur obowiązujących w różnych krajowych systemach prawnych, z powodu braku elastyczności prawa i niedostatku fachowej wiedzy w odnośnych krajach arabskiej wiosny w dziedzinie skomplikowanych prawnych, finansowych i administracyjnych procedur w prawodawstwie europejskim i innym;

4.  ubolewa, że ogólnie rzecz biorąc, UE i jej państwa członkowskie w znacznej mierze nie sprostały uzasadnionym oczekiwaniom odnośnych krajów, które liczyły na to, że UE i jej państwa członkowskie podejmą wszelkie niezbędne działania w celu zapewnienia terminowego odzyskania bezprawnie nabytych funduszy, a także ubolewa, że wskutek tego podkopywana jest wiarygodność uaktualnionej polityki UE dotyczącej krajów wiosny arabskiej;

5.  wzywa UE i jej państwa członkowskie do wzmożenia wysiłków w dziedzinie odzyskiwania mienia przez Egipt, Libię i Tunezję; podkreśla, że odzyskiwanie mienia jest podstawowym elementem wsparcia Unii na rzecz przemian demokratycznych i odbudowy gospodarczej tych krajów i może jeszcze bardziej wzmocnić wzajemne zaufanie pomiędzy obiema stronami w duchu partnerstwa ze społeczeństwami, które jest fundamentem zmienionej europejskiej polityki sąsiedztwa;

6.  z zadowoleniem przyjmuje nowe ramy prawne przyjęte przez Radę w dniu 26 listopada 2012 r., które ułatwiają zwrot sprzeniewierzonego mienia do Egiptu i Tunezji poprzez zezwolenie państwom członkowskim UE na uwolnienie zamrożonych aktywów w oparciu o uznane orzeczenia sądowe oraz poprzez ułatwienie wymiany informacji między właściwymi władzami państw członkowskich UE a właściwymi władzami Egiptu i Tunezji; podkreśla jednak konieczność osiągnięcia konkretnych wyników w rozsądnych ramach czasowych oraz konieczność pełnego uwzględnienia Libii w tym procesie;

7.  zachęca krajowe biura ds. odzyskiwania mienia we wszystkich państwach członkowskich do ścisłej współpracy oraz do zacieśniania stosunków z właściwymi władzami krajów arabskiej wiosny, aby wspierać te kraje w stosowaniu złożonych procedur prawnych; wzywa Europejską Służbę Działań Zewnętrznych do przyjęcia aktywnej roli przywódczej, zwłaszcza w dziedzinie koordynacji działań państw członkowskich, budowania potencjału i zachęcania wszystkich państw, których to dotyczy, do współpracy;

8.  w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę Kanady, Francji, Niemiec, Włoch, Wielkiej Brytanii, Japonii, Szwajcarii i Stanów Zjednoczonych polegającą na publikacji informatorów zawierających pełny opis ich krajowych systemów prawnych pod kątem odzyskiwania mienia, tak by kraje składające wniosek uzyskały lepszą wiedzę na temat tego, co jest prawnie możliwe, jakie informacje są dostępne, jaki rodzaj dochodzenia można przeprowadzić i jak postępować, by skutecznie odzyskać mienie dzięki wzajemnej pomocy prawnej; wzywa wszystkie państwa członkowskie, by wzięły z tego przykład;

9.  z zadowoleniem przyjmuje współpracę między instytucjami UE a innymi kluczowymi podmiotami międzynarodowymi w dziedzinie odzyskiwania mienia przez Egipt, Libię i Tunezję, ze szczególnym uwzględnieniem inicjatywy dotyczącej odzyskiwania skradzionego mienia, będącej wspólnym programem Banku Światowego i Biura NZ ds. Narkotyków i Przestępczości; podkreśla znaczenie pełnego wykorzystania istniejących mechanizmów, zarówno na szczeblu krajowym, jak i międzynarodowym, równolegle do przyjmowania niezbędnego nowego ustawodawstwa krajowego w tej dziedzinie lub dostosowywania ustawodawstwa istniejącego;

10. z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę grupy G8 w postaci planu działania partnerstwa z Deauville na rzecz odzyskiwania mienia, w którym określono konkretne środki promowania współpracy i pomocy w rozstrzyganiu spraw, budowania potencjału i wsparcia technicznego, oraz zaproponowano ustanowienie wspólnej inicjatywy regionalnej: europejsko-arabskiego forum poświęconego odzyskiwaniu mienia, w celu dyskusji i współpracy na rzecz dalszych starań;

11. apeluje o natychmiastowe ustanowienie mechanizmu UE składającego się z zespołu śledczych, prokuratorów, prawników i innych ekspertów z państw członkowskich oraz innych zainteresowanych państw europejskich i pozaeuropejskich, w tym Kanady i Stanów Zjednoczonych, w celu zapewnienia krajom wiosny arabskiej doradztwa prawnego i technicznego oraz pomocy prawnej i technicznej w procesie odzyskiwania mienia; domaga się, by mechanizm ten był odpowiednio finansowany z właściwego instrumentu finansowego w dziedzinie stosunków zewnętrznych Unii; w kontekście złożonych, wrażliwych i długotrwałych procedur sądowych podkreśla znaczenie stabilności tego mechanizmu UE;

12. wzywa Unię Europejską do wyciągnięcia wniosków z tego doświadczenia, jakim jest odzyskiwanie mienia krajów wiosny arabskiej, również w odniesieniu do braków w tej dziedzinie stwierdzonych w ramach prawnych i ramach polityki UE i państw członkowskich, jak też na szczeblu międzynarodowym; wzywa Komisję Europejską i Europejską Służbę Działań Zewnętrznych do sporządzenia komunikatu z omówieniem możliwych inicjatyw unijnych i międzynarodowych w celu zapewnienia sprawnego i skutecznego odzyskiwania, w następstwie przemian demokratycznych w krajach trzecich, bezprawnie zagrabionego mienia oraz w celu dopilnowania, by w szczególności w europejskim systemie finansowym oraz ogólnie na świecie nie było bezpiecznego miejsca do lokowania mienia skradzionego przez skorumpowane reżimy;

13. zachęca Zgromadzenie Parlamentarne Unii dla Śródziemnomorza do poruszenia kwestii odzyskiwania mienia przez kraje, w których zachodzą przemiany zapoczątkowane w czasie arabskiej wiosny, w celu zaangażowania w ten proces deputowanych z parlamentów narodowych po obu stronach Morza Śródziemnego;

14. wzywa Ligę Państw Arabskich do określenia, przyjęcia i szybkiego wdrożenia mechanizmów współpracy w dziedzinie odzyskiwania mienia oraz apeluje w szczególności do krajów Zatoki Perskiej o zacieśnienie współpracy z krajami arabskiej wiosny i ofiarowanie im pomocy prawnej w kwestiach związanych z procesem odzyskiwania mienia;

15. jest zdania, że część długu krajów wiosny arabskiej może wprost odpowiadać prawnej definicji nielegalnego, bezprawnego lub niegodziwego długu, apeluje zatem o zidentyfikowanie niegodziwego długu;

16. apeluje o moratorium na spłatę odsetek od zagranicznego długu Tunezji do czasu przeprowadzenia niezależnego audytu wszelkich pożyczek zagranicznych zaciągniętych przez państwo lub korzystających z gwarancji państwa w okresie od 1987 r. do lutego 2011 r., który to audyt umożliwi zidentyfikowanie niegodziwej i bezprawnej części tego długu; wzywa Europejski Bank Inwestycyjny, Francję i innych głównych europejskich wierzycieli do przeprowadzenia autonomicznego i szczegółowego audytu pożyczek udzielonych przez nich Tunezji w czasie reżimu Ben Alego; zachęca ich w związku z tym do rozważenia możliwości przekształcenia części ich wierzytelności w pomoc rozwojową; wzywa Komisję do wsparcia procesu przekształcania długu, w tym poprzez współfinansowanie;

17. podkreśla znaczenie wkładu organizacji społeczeństwa obywatelskiego, zarówno krajów składających, jak i krajów otrzymujących wniosek, w proces odzyskiwania mienia, jak też w kwestie związane z identyfikacją niegodziwej części długu zagranicznego, zwłaszcza poprzez dostarczanie informacji właściwym władzom, zachęcanie do współpracy między kluczowymi krajowymi i międzynarodowymi podmiotami, monitorowanie zwrotu mienia oraz czuwanie nad tym, by zwracane mienie było wykorzystywane w sposób przejrzysty i wydajny przez państwo składające wniosek;

18. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa/ wiceprzewodniczącej Komisji, parlamentom i rządom państw członkowskich, parlamentom i rządom Szwajcarii i Kanady, Kongresowi i prezydentowi Stanów Zjednoczonych, parlamentom i rządom Egiptu, Libii i Tunezji oraz Europejskiemu Bankowi Inwestycyjnemu.

(1)

Teksty przyjęte, P7_TA(2013)0095.

Informacja prawna - Polityka ochrony prywatności