PROJEKT REZOLUCJI w sprawie rozpoczęcia negocjacji nad wielostronną umową o usługach
26.6.2013 - (2013/2583 (RSP))
zgodnie z art. 110 ust. 2 Regulaminu
Franziska Keller, Yannick Jadot, Bart Staes, Eva Lichtenberger w imieniu grupy Verts/ALE
B7‑0317/2013
Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie rozpoczęcia negocjacji nad wielostronną umową o usługach
Parlament Europejski,
– uwzględniając swoje poprzednie rezolucje na temat usług, a w szczególności swoją rezolucję z dnia 4 września 2008 r. w sprawie handlu usługami[1],
– uwzględniając Układ ogólny w sprawie handlu usługami (GATS), który wszedł w życie w dniu 1 stycznia 1995 r.,
– uwzględniając projekt wytycznych negocjacyjnych dotyczących wielostronnej umowy w sprawie handlu usługami, przedłożony przez Komisję w dniu 15 lutego 2013 r.,
– uwzględniając art. 110 ust. 2 Regulaminu,
A. mając na uwadze, że 129 członków Światowej Organizacji Handlu (WTO) przyjęło zobowiązania na mocy Układu ogólnego w sprawie handlu usługami (GATS);
B. mając na uwadze, że 22 członków WTO[2], którzy w kwietniu 2013 r. rozpoczęli negocjacje nad nową wielostronną umową o usługach (umowa o handlu usługami lub TISA) to w większości kraje rozwinięte; mając na uwadze, że stroną w tych negocjacjach nie jest żaden kraj z grupy BRICS, członek Stowarzyszenia Krajów Azji Południowej-Wschodniej (ASEAN) ani kraj leżący w Afryce;
C. mając na uwadze, że w dniu 15 lutego 2013 r. Komisja przedstawiła Radzie projekt wytycznych negocjacyjnych, a w dniu 18 marca 2013 r. uzyskała mandat negocjacyjny; mając na uwadze, że Komisja uznała, że należałoby poczekać na stanowisko Parlamentu zanim przedstawi Radzie projektu wytycznych negocjacyjnych;
1. jest zdania, że wielostronny system handlu nadal stanowi najbardziej usankcjonowane i najskuteczniejsze ramy osiągnięcia słusznych i uczciwych zasad handlowych na skalę światową; z niepokojem zauważa, że nowe inicjatywy mające na celu nadanie impulsu do opracowania zasad handlowych, takie jak wielostronne negocjacje dotyczące umowy o handlu usługami (TISA), są negocjowane poza ramami WTO; podkreśla, że niezwykle ważne jest, by wszystkie nowe inicjatywy pozostały silnie zakotwiczone w ramach WTO;
2. podkreśla, że globalne zasady handlu usługami zdefiniowano w GATS stanowiącym integralną część porozumienia WTO; przypomina, że w 1995 r. włączenie GATS do ram WTO było wynikiem globalnego kompromisu między krajami rozwijającymi się a rozwiniętymi, dotyczącego włączenia do ram WTO porozumienia w sprawie rolnictwa;
3. zauważa, że od dnia odbycia się konferencji ministerialnej WTO w Hong Kongu w 2005 r. poświęcono ograniczoną uwagę handlowi usługami w czasie rundy dauhańskiej; jest świadomy tego, że niektóre usługi, na przykład usługi transportowe, komunikacyjne i prawne, stanowią podstawę stosunków handlowych między państwami zaangażowanymi w globalne łańcuchy wartości, które zależą w znacznym stopniu od liberalizacji takich usług; podkreśla jednak, że brak postępów w zakresie liberalizacji usług jest w znacznej mierze odzwierciedleniem impasu, w jakim znalazła się runda dauhańska, zwłaszcza w odniesieniu do sektora rolnictwa, w tym braku postępów w wycofywaniu rolnych subsydiów wywozowych;
4. jest świadomy tego, że listy GATS stron GATS stały się częściowo nieaktualne oraz że ponadto cechuje je bardzo zróżnicowany poziom liberalizacji i dyscypliny, jeżeli chodzi o zobowiązania podjęte przez członków WTO w obrębie handlu usługami; podkreśla jednak, że jest to odzwierciedleniem samego charakteru sektora usług, który jest zasadniczo odmienny od sektora handlu towarami;
5. sprzeciwia się otwarciu i kontynuacji wielostronnych negocjacji w sprawie umowy o handlu usługami (TISA) z uwagi na różnorodne przyczyny przedstawione w następnych ustępach;
6. jest zdania, że TISA nie może zostać zawarta na podstawie art. X.9 umowy WTO, z zamierzeniem włączeniu TISA do załącznika 4 do tej umowy; uważa, że konferencja ministerialna WTO nie posiada uprawnień do przyjęcia wielostronnej umowy wynegocjowanej wśród części członków WTO w odniesieniu do sektora usług, w którym obowiązuje już wielostronna umowa oparta o klauzulę najwyższego uprzywilejowania (klauzula MNF – GATS); wzywa strony uczestniczące w negocjacjach nad TISA do ponownej refleksji nad trafnością tego podejścia, z uwagi na brak precedensu w historii WTO i możliwość rzeczywistej zmiany struktury wielostronnego systemu handlu;
7. zauważa, że większość uczestników zaangażowanych w tę inicjatywę popiera sfinalizowanie TISA na mocy art. V GATS jako wielostronnej umowy o wolnym handlu usługami, bez rozszerzania korzyści tej przyszłej umowy na wszystkich członków WTO, a zatem bez stosowania klauzuli najwyższego uprzywilejowania GATS[3]; przypomina, że aby TISA mogła wejść w zakres art. V GATS, umowa ta musiałaby być bardzo ambitna i odnosić się do znacznej części ogółu handlu usługami, obejmując wszystkie sektory usług oraz sposoby dostawy;
8. podkreśla, że jak dotąd kraje rozwijające się i kraje wschodzące nie uczestniczą w negocjacjach TISA i że niektóre z nich są wyraźnie przeciwne tej inicjatywie, czemu dały wyraz; jest przekonany, że kraje rozwijające się i kraje wschodzące nie zostaną zachęcone do przystąpienia do TISA na późniejszym etapie, gdyż umowa ta musi być bardzo ambitna, aby mogła kwalifikować się jako umowa o wolnym handlu w ramach art. V GATS;
9. w związku z tym wyciąga wniosek, że zasady WTO nie zapewniają podstawy tej inicjatywie ani podstawy dla zadeklarowania przez Unię zainteresowania zwiększeniem liberalizacji sektora usług; ostrzega, że inicjatywa TISA może nawet zaszkodzić szansom na postępy w ramach obecnego kształtu i struktury GATS, gdyby w TISA odstąpiono od pojęcia pozytywnego wykazu zobowiązań, podstawowych definicji oraz zasad określonych w GATS i przepisów w sprawie traktowania krajowego, dostępu do rynku i dyscypliny;
10. wzywa Komisję do wycofania się z inicjatywy dotyczącej TISA;
11. jest zdania, że w warunkach, w których Komisja boryka się z ograniczeniami budżetowymi, Rada mogłaby dopuścić możliwość pozytywnego rozpatrzenia wniosku o wycofanie mandatu negocjacyjnego w kwestii TISA, tak aby zasoby Dyrekcji Generalnej ds. Handlu mogły lepiej służyć gospodarce europejskiej;
12. zauważa, że UE już zawarła lub negocjuje właśnie dwustronne umowy handlowe z niektórymi partnerami uczestniczącymi w negocjacjach dotyczących TISA (w tym z Japonią, a wkrótce z USA), a umowy te zawierają zdecydowanie sformułowane rozdziały o usługach, w których lepiej uregulowano dwustronne kwestie specyficzne dla danych krajów; jest zdania, że wycofanie się z inicjatywy dotyczącej TISA nie przyczyni się do powstania niekorzystnych skutków dla UE;
13. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji.