Projekt rezolucji - B7-0468/2013Projekt rezolucji
B7-0468/2013

PROJEKT REZOLUCJI w sprawie zawieszenia umowy SWIFT w następstwie inwigilacji prowadzonej przez NSA

16.10.2013 - (2013/2831(RSP))

złożony w następstwie oświadczenia Komisji
zgodnie z art. 110 ust. 2 Regulaminu

Juan Fernando López Aguilar, Claude Moraes, Birgit Sippel w imieniu grupy S&D

Patrz też projekt wspólnej rezolucji RC-B7-0468/2013

Procedura : 2013/2831(RSP)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury :  
B7-0468/2013
Teksty złożone :
B7-0468/2013
Debaty :
Teksty przyjęte :

B7‑0468/2013

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie zawieszenia umowy SWIFT w następstwie inwigilacji prowadzonej przez NSA

(2013/2831(RSP))

Parlament Europejski,

–   uwzględniając art. 16 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

–   uwzględniając art. 87 TFUE,

–   uwzględniając art. 225 TFUE,

–   uwzględniając art. 226 TFUE,

–   uwzględniając art. 218 TFUE,

–   uwzględniając art. 234 TFUE,

–   uwzględniając art. 314 TFUE,

–   uwzględniając Umowę między Unią Europejską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki o przetwarzaniu i przekazywaniu z Unii Europejskiej do Stanów Zjednoczonych danych z komunikatów finansowych do celów Programu śledzenia środków finansowych należących do terrorystów,

–   uwzględniając swoją rezolucję z dnia 4 lipca 2013 r. w sprawie programu inwigilacji amerykańskiej Agencji Bezpieczeństwa Narodowego, służb wywiadowczych w różnych państwach członkowskich oraz ich wpływu na prywatność obywateli UE[1],

–   uwzględniając decyzję Rady 2010/412/UE z dnia 13 lipca 2010 r. w sprawie zawarcia Umowy między Unią Europejską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki o przetwarzaniu i przekazywaniu z Unii Europejskiej do Stanów Zjednoczonych danych z komunikatów finansowych do celów Programu śledzenia środków finansowych należących do terrorystów[2] oraz załączone do niej oświadczenia Komisji Europejskiej i Rady,

–   uwzględniając swoją rezolucję z dnia 17 września 2009 r. w sprawie przewidywanego porozumienia międzynarodowego dotyczącego udostępniania Departamentowi Skarbu USA danych z komunikatów o płatnościach finansowych w celu zapobiegania terroryzmowi i finansowaniu terroryzmu oraz ich zwalczania[3],

–   uwzględniając swoją rezolucję z dnia 11 lutego 2010 r. dotyczącą wniosku w sprawie decyzji Rady dotyczącej zawarcia Umowy między Unią Europejską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki o przetwarzaniu i przekazywaniu z Unii Europejskiej do Stanów Zjednoczonych danych z komunikatów finansowych do celów Programu śledzenia środków finansowych należących do terrorystów[4],

–   uwzględniając swoją rezolucję z dnia 5 maja 2010 r. w sprawie zalecenia Komisji dla Rady w sprawie upoważnienia do rozpoczęcia negocjacji między Unią Europejską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki dotyczących umowy służącej udostępnianiu Departamentowi Skarbu Stanów Zjednoczonych danych z komunikatów finansowych w celu zapobiegania terroryzmowi, walki z terroryzmem i finansowaniem go[5],

–   uwzględniając swoją rezolucję z dnia 8 lipca 2010 r. w sprawie projektu decyzji Rady w sprawie zawarcia Umowy między Unią Europejską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki o przetwarzaniu i przekazywaniu z Unii Europejskiej do Stanów Zjednoczonych danych z komunikatów finansowych do celów Programu śledzenia środków finansowych należących do terrorystów[6] oraz zalecenie Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (A7‑0224/2010),

–   uwzględniając sprawozdania z dnia 30 marca 2011 r. (SEC(2011)0438) oraz z dnia 14 grudnia 2012 r. (SWD(2012)0454) dotyczące wspólnego przeglądu wykonania Umowy między Unią Europejską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki o przetwarzaniu i przekazywaniu z Unii Europejskiej do Stanów Zjednoczonych danych z komunikatów finansowych do celów Programu śledzenia środków finansowych należących do terrorystów,

–   uwzględniając sprawozdanie z dnia 1 marca 2011 r. w sprawie przeprowadzonej w listopadzie 2010 r. przez wspólny organ nadzorczy Europolu kontroli wykonania przez Europol umowy w sprawie programu śledzenia środków finansowych należących do terrorystów (umowa TFTP),

–   uwzględniając oświadczenie publiczne wspólnego organu nadzorczego Europolu z dnia 14 marca 2012 r. w sprawie wykonania umowy TFTP,

–   uwzględniając przedstawioną przez wspólny organ nadzorczy Europolu w dniu 18 marca 2013 r. ocenę wyników trzeciej kontroli wykonania przez Europol zadań wynikających z umowy TFTP,

–   uwzględniając pismo z dnia 18 kwietnia 2011 r. skierowane przez Paula Breitbartha z holenderskiego organu ochrony danych do przewodniczącego delegacji UE we wspólnym zespole ds. przeglądu umowy TFTP,

–   uwzględniając pismo z dnia 7 czerwca 2011 r. skierowane przez Jacoba Kohnstamma w imieniu grupy roboczej ds. ochrony danych ustanowionej na mocy art. 29 do Melissy A. Hartman, zastępcy sekretarza w amerykańskim Departamencie Skarbu,

–   uwzględniając pismo z dnia 21 grudnia 2012 r. skierowane przez Jacoba Kohnstamma w imieniu grupy roboczej ds. ochrony danych ustanowionej na mocy art. 29 do przewodniczącego Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych Juana Fernando Lópeza Aguilara,

–   uwzględniając pismo z dnia 12 września 2013 r. skierowane przez komisarz Malmström do Davida Cohena, podsekretarza ds. terroryzmu i analityki finansowej w amerykańskim Departamencie Skarbu, oraz odpowiedź podsekretarza Cohena z dnia 18 września 2013 r.,

–   uwzględniając komunikat Komisji z dnia 13 lipca 2011 r. zatytułowany „Europejski system śledzenia środków finansowych należących do terrorystów: potencjalne warianty” (COM(2011)0429),

–   uwzględniając pytania wymagające odpowiedzi na piśmie: E-11200/2010, E-2166/2011, E-2762/2011, E-2783/2011, E-3148/2011, E-3778/2011, E-3779/2011, E-4483/2011,
E-6633/2011, E-8044/2011, E-8752/2011, E-617/2012, E-2349/2012, E-3325/2012,
E-7570/2012 i E-000351/2013,

–   uwzględniając art. 110 ust. 2 Regulaminu,

A. mając na uwadze, że Umowa między Unią Europejską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki o przetwarzaniu i przekazywaniu z Unii Europejskiej do Stanów Zjednoczonych danych z komunikatów finansowych do celów Programu śledzenia środków finansowych należących do terrorystów (zwana dalej „umową TFTP”) weszła w życie w dniu 1 sierpnia 2010 r.;

B.  mając na uwadze, że według doniesień prasowych amerykańska Agencja Bezpieczeństwa Narodowego (NSA) miała bezpośredni dostęp do systemów IT szeregu przedsiębiorstw prywatnych i uzyskała bezpośredni dostęp do komunikatów finansowych o płatnościach dotyczących przelewów oraz powiązanych danych obsługiwanych przez dostawcę usług w zakresie komunikatów finansowych dotyczących międzynarodowych płatności objętych obecnie umową TFTP;

C. mając na uwadze, że w rezolucji z dnia 4 lipca 2013 r. w sprawie programu inwigilacji amerykańskiej Agencji Bezpieczeństwa Narodowego, służb wywiadowczych w różnych państwach członkowskich oraz ich wpływu na prywatność obywateli UE Parlament zobowiązał Komisję Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, aby dogłębnie zbadała tę sprawę we współpracy z parlamentami państw członkowskich i grupą ekspertów UE-USA powołaną przez Komisję oraz aby złożyła sprawozdanie do końca roku;

D. mając na uwadze, że po odrzuceniu tymczasowej umowy TFTP większość Parlamentu Europejskiego udzieliła zgody na obecną umowę TFTP jedynie pod warunkiem wzmocnienia przewidzianej w niej ochrony danych osobowych obywateli UE i ich praw do prywatności;

E.  mając na uwadze, że Departament Skarbu USA opatrzył znaczną część istotnych informacji odnoszących się do umowy TFTP klauzulą „EU Secret”;

F.  mając na uwadze, że według grupy roboczej ds. ochrony danych ustanowionej na mocy art. 29 obowiązująca procedura korzystania z prawa dostępu może być nieodpowiednia i korzystanie w praktyce z prawa do sprostowania, usunięcia lub zablokowania danych może być niemożliwe;

G. mając na uwadze, iż Komisja oświadczyła, że choć umowa TFTP wprowadza rygorystyczne zabezpieczenia dotyczące przekazywania danych, Komisja przyznaje, że w perspektywie długofalowej zamierza dążyć do ustanowienia przez UE systemu pozwalającego na ekstrakcję danych na terytorium UE;

H. mając na uwadze, że Komisja została poproszona o przedłożenie Parlamentowi i Radzie najpóźniej do dnia 1 sierpnia 2011 r. ram prawnych i technicznych ekstrakcji danych na terytorium UE oraz najpóźniej do dnia 1 sierpnia 2011 r. sprawozdania z postępów w opracowywaniu równoważnego systemu UE na mocy art. 11 umowy TFTP;

I.   mając na uwadze, że zamiast przedłożyć ramy prawne i techniczne ekstrakcji danych na terytorium UE, w dniu 13 lipca 2011 r. Komisja przedstawiła opis różnych kroków podjętych w celu ustanowienia takich ram prawnych i technicznych, informując o wstępnych wynikach i pewnych teoretycznych wariantach europejskiego systemu śledzenia środków finansowych należących do terrorystów bez wchodzenia w szczegóły;

J.   mając na uwadze, że sprawozdanie z postępów w opracowywaniu równoważnego systemu UE na mocy art. 11 umowy TFTP nigdy nie zostało przedstawione;

K. mając na uwadze, że rozmowy służb Komisji z rządem USA nie mogą być uznawane za dochodzenie, nie można też po prostu polegać na oświadczeniach USA;

1.  jest zdania, że ze względu na to, iż podstawowym celem UE jest promowanie wolności jednostki, wprowadzanie środków bezpieczeństwa wspierających tę wolność, w tym środków zwalczania terroryzmu, musi odbywać się na drodze praworządności i z poszanowaniem zobowiązań w zakresie praw podstawowych, w tym zobowiązań związanych z ochroną prywatności i danych;

2.  powtarza, że odrzuca system zbiorczej wymiany danych ze Stanami Zjednoczonymi i ogólnie ze wszystkimi państwami trzecimi prowadzonej w imię walki z terroryzmem oraz że wszelkie środki bezpieczeństwa powinny być realizowane zgodnie z zasadami praworządności i z poszanowaniem zobowiązań w zakresie praw podstawowych, w tym zobowiązań związanych z ochroną prywatności i danych;

3.  wyraża poważne zaniepokojenie ujawnionymi niedawno dokumentami dotyczącymi działań NSA związanych z bezpośrednim dostępem do komunikatów finansowych o płatnościach i powiązanych danych, które to działania – w przypadku potwierdzenia ich wiarygodności – stanowiłyby jawne pogwałcenie umowy TFTP, w szczególności jej art. 1;

4.  oczekuje, że wszystkie strony umowy TFTP dopilnują, aby:

a)  umowa TFTP, w szczególności zabezpieczenia określone w jej art. 5, obejmowała bez jakichkolwiek wyjątków wszystkie komunikaty finansowe dotyczące płatności i powiązane dane przechowywane na terytorium EU, jak stanowi art. 1 umowy TFTP;

b)  zakres wniosków składanych zgodnie z art. 4 nie był abstrakcyjny, ale jak najbardziej zawężony;

c)  wyrażenie „jak najbardziej zawężony” w art. 4 było interpretowane w taki sam sposób jak w art. 5;

d)  liczba udostępnionych komunikatów finansowych dotyczących płatności była podawana do wiadomości publicznej;

e)  można było w praktyce w pełni korzystać z praw do dostępu, sprostowania, usunięcia lub zablokowania danych;

f)   stały nadzorca wyznaczony przez Komisję miał pełne uprawnienia do przeprowadzania w czasie rzeczywistym i retrospektywnie przeglądu wszystkich dokonanych wyszukiwań dostarczanych danych, upoważnienie do blokowania niektórych lub wszystkich wyszukiwań, które mogą naruszać postanowienia art. 5, upoważnienie do kwestionowania tych wyszukiwań i, w stosownym wypadku, upoważnienie do złożenia wniosku o dodatkowe uzasadnienie podejrzenia o terroryzm;

5.  ponownie stwierdza konieczność oparcia umów o wymianie danych z USA na spójnych ramach prawnych w zakresie ochrony danych zapewniających prawnie wiążące standardy ochrony danych osobowych, w tym dotyczące ograniczenia celu, minimalizowania danych, informacji, dostępu, korekty, usunięcia i środków odwoławczych;

6.  wyraża zaniepokojenie tym, że umowa TFTP nie została wykonana zgodnie z jej postanowieniami, zwłaszcza z postanowieniami jej art. 1, 4, 12, 13, 15 i 16; zwraca się zatem do Komisji o przedstawienie wniosku prawnego w sprawie zawieszenia umowy TFTP;

7.  nie uznaje komunikatu Komisji w sprawie europejskiego systemu śledzenia środków finansowych należących do terrorystów za odpowiednią podstawę do dalszych szczegółowych dyskusji; w związku z tym zdecydowanie nalega na Komisję, aby bez dalszej zwłoki przedstawiła wniosek prawny w sprawie ram prawnych i technicznych ekstrakcji danych na terytorium UE;

8.  zdecydowanie nalega na trzy instytucje, by dokładnie rozważyły wpływ na prawa człowieka wszelkich przyszłych alternatywnych rozwiązań w zakresie wymiany danych, które są w pełni zgodne z zasadami ochrony danych, szczególnie pod kątem konieczności i proporcjonalności;

9.  wskazuje, że badanie, czy środek ograniczający podstawowe prawa i wolności jest konieczny i proporcjonalny, musi uwzględniać całość istniejących środków bezpieczeństwa wymierzonych przeciwko terroryzmowi i poważnej przestępczości; uważa w związku z tym, że ogólne uzasadnienie środków bezpieczeństwa za pomocą ogólnikowego odwołania do walki z terroryzmem lub poważną przestępczością jest niewystarczające;

10. oczekuje, że wniosek prawny w sprawie ram prawnych i technicznych ekstrakcji danych na terytorium UE zagwarantuje, że:

a)  zachowana zostanie pełna zgodność z prawem UE dotyczącym ochrony danych;

b)  nie będzie dokonywana ekstrakcja danych odnoszących się do jednolitego obszaru płatności w euro (SEPA) lub krajowych danych finansowych, niezależnie od systemu, w jakim te dane są przetwarzane;

c)  nie będzie możliwa ekstrakcja lub przechowywanie danych bez uprzedniego zezwolenia;

11. w świetle powyższego zwraca się do Komisji o tymczasowe zawieszenie umowy TFTP do czasu spełnienia następujących warunków rozpoczęcia negocjacji w sprawie jej przywrócenia:

a)  pełne i wszechstronne wyjaśnienie, czy amerykańska agencja rządowa lub równoważna instytucja uzyskała nieuprawniony dostęp do danych finansowych regulowanych niniejszą umową TFTP poza tą umową lub z jej naruszeniem;

b)  doprowadzenie, tam gdzie to konieczne, do pełnego załagodzenia sytuacji;

c)  przeprowadzenie pełnej analizy wykonania art. 1, 4, 12, 13, 15 i 16 umowy TFTP i określenie rozwiązania służącego ich prawidłowemu wykonaniu;

d)  przedstawienie przez Komisję wniosku prawnego w sprawie ram prawnych i technicznych ekstrakcji danych na terytorium UE;

12. w świetle powyższego zwraca się do Rady i państw członkowskich, by zatwierdziły przeprowadzenie przez Centrum ds. Walki z Cyberprzestępczością Europolu dochodzenia w sprawie zarzutów nieuprawnionego dostępu do danych finansowych dotyczących płatności regulowanych umową TFTP;

13. apeluje o przeprowadzenie przez Komisję Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych specjalnego śledztwa w sprawie masowej inwigilacji obywateli UE, aby dodatkowo zbadać zarzuty nielegalnego dostępu do komunikatów finansowych dotyczących płatności objętych umową TFTP;

14. uważa, że chociaż Parlament nie ma formalnych uprawnień na mocy art. 218 TFUE do inicjowania zawieszenia lub rozwiązania umowy międzynarodowej, Komisja będzie zmuszona do podjęcia działań, jeśli Parlament wycofa swoje poparcie dla konkretnej umowy; wskazuje, że rozważając, czy udzielić zgody na zawarcie międzynarodowych umów w przyszłości, Parlament uwzględni reakcję Komisji i Rady w związku z niniejszą umową TFTP;

15. domaga się natychmiastowego udostępnienia wszystkich istotnych informacji i dokumentów do rozważenia przez Parlament;

16. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji oraz Europolowi.