ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ σχετικά με τη στρατηγική της ΕΕ για τους άστεγους
8.1.2014 - (2013/2994(RSP))
σύμφωνα με το άρθρο 110 παράγραφος 2 του Κανονισμού
Inês Cristina Zuber, Willy Meyer, Paul Murphy, Jacky Hénin, Martina Anderson, Marie-Christine Vergiat, Younous Omarjee, Κυριάκος Τριανταφυλλίδης, Νικόλαος Χουντής εξ ονόματος Ομάδας GUE/NGL
B7‑0012/2014
Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τη στρατηγική της ΕΕ για τους άστεγους
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,
– έχοντας υπόψη τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 34 αυτού,
– έχοντας υπόψη τον αναθεωρημένο Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Χάρτη του Συμβουλίου της Ευρώπης, και ιδίως το άρθρο 31 αυτού,
– έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 14ης Σεπτεμβρίου 2011 σχετικά με τη στρατηγική της ΕΕ για τους αστέγους[1],
– έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 11ης Ιουνίου 2013, σχετικά με την κοινωνική στέγαση στην Ευρωπαϊκή Ένωση[2],
– έχοντας υπόψη το άρθρο 110, παράγραφος 2 του Κανονισμού του,
A. λαμβάνοντας υπόψη ότι η πρόσβαση στη στέγαση αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα και προϋπόθεση για την άσκηση και την απόκτηση της ιδιότητας του πολίτη υπό συνθήκες πλήρους αξιοπρέπειας· λαμβάνοντας υπόψη ότι η εξασφάλιση της πρόσβασης σε αξιοπρεπή και κατάλληλη στέγαση συνιστά διεθνή υποχρέωση των κρατών μελών, την οποία η Ένωση οφείλει να σεβαστεί, δεδομένου ότι το δικαίωμα της πρόσβασης στη στέγαση και στην στεγαστική βοήθεια είναι κατοχυρωμένο στα συντάγματα πολλών κρατών μελών και αναγνωρίζεται στο άρθρο 34 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στα άρθρα 30 και 31 του αναθεωρημένου Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Χάρτη που έχει εγκρίνει το Συμβούλιο της Ευρώπης και στο άρθρο 25 της Οικουμενικής Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου·
B. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα νεοφιλελεύθερα μέτρα λιτότητας, που έχουν ενισχυθεί από τα λεγόμενα μνημόνια συμφωνίας της Τρόικας, ιδίως στο πλαίσιο των λεγόμενων εθνικών μεταρρυθμιστικών σχεδίων, της οικονομικής διακυβέρνησης και του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου και που θα επιδεινωθούν με το Δημοσιονομικό Σύμφωνο, συμβάλλουν στην όξυνση της κοινωνικής και οικονομικής κρίσης σε μια σειρά χωρών με περισσότερο εύθραυστες οικονομίες, επιβάλλοντας μια κοινωνική οπισθοδρόμηση πολιτισμικής εμβέλειας·
Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι πολιτικές αυτές οδηγούν σε μείωση των μισθών των εργαζομένων, σε ελάττωση της εγχώριας ζήτησης και των φορολογικών εσόδων, στη διάλυση των συστημάτων κοινωνικής προστασίας και στην κατακόρυφη μείωση των δημόσιων επενδύσεων· λαμβάνοντας υπόψη ότι, ως αποτέλεσμα των προαναφερθέντων, η ζωή γίνεται όλο και πιο δύσκολη για τις οικογένειες της εργατικής τάξης, και ιδίως για τις γυναίκες, τα παιδιά και τους μετανάστες από τα εν λόγω κοινωνικά στρώματα, που είναι τα κύρια θύματα της αύξησης της φτώχειας, της ανεργίας και της επισφαλούς και χαμηλά αμειβόμενης εργασίας·
Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι στην ΕΕ περισσότεροι από 26 εκατομμύρια άνθρωποι είναι άνεργοι, το 19% των παιδιών απειλούνται από τη φτώχεια, το 8% των ανθρώπων αντιμετωπίζουν σοβαρές υλικές στερήσεις, το 24,2% των ανθρώπων κινδυνεύουν από φτώχεια, ότι οι εργαζόμενοι που αντιμετωπίζουν πρόβλημα φτώχειας αντιπροσωπεύουν το ένα τρίτο των ενηλίκων σε ηλικία εργασίας που απειλούνται από τη φτώχεια και ότι υπάρχουν 410.000 άστεγοι κάθε νύχτα·
E. λαμβάνοντας υπόψη ότι η επιδεινούμενη οικονομική και χρηματοπιστωτική κρίση και η εφαρμογή μέτρων λιτότητας καθώς και η συνακόλουθη μείωση των μισθών και αύξηση της ανεργίας, σε συνδυασμό με τα υψηλά ενοίκια και την αύξηση των δόσεων για την εξόφληση ενυπόθηκων δανείων, έχουν ως αποτέλεσμα την αύξηση του αριθμού των εξώσεων και των κατασχέσεων ιδιόκτητων κατοικιών από τις τράπεζες, ιδίως σε χώρες όπως η Ισπανία, όπου έχουν σημειωθεί περισσότερες από 400.000 εξώσεις από το 2008· λαμβάνοντας υπόψη ότι η απουσία μεταβίβασης αντί πληρωμής (datio in solutum) συνεπάγεται κοινωνικό και οικονομικό αποκλεισμό, πράγμα που συνιστά μείζον εμπόδιο για την εξεύρεση άλλης κατοικίας·
ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η μαζική κερδοσκοπία στον τομέα της στέγασης οδήγησε σε εκρηκτική αύξηση των κερδών των τραπεζών και των κερδοσκόπων ακινήτων και στη δημιουργία μιας τεράστιας «στεγαστικής φούσκας»· λαμβάνοντας υπόψη ότι το μετέπειτα σκάσιμο αυτής της φούσκας είχε ως αποτέλεσμα εκατομμύρια άνθρωποι σε ολόκληρη την Ευρώπη να βρεθούν σε αρνητική καθαρή θέση και να κινδυνεύσουν να χάσουν τα σπίτια τους, καταλήγοντας σε δεκάδες χιλιάδες αναγκαστικές εξώσεις·
Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η κοινωνική και οικογενειακή κατάσταση των ατόμων που χρησιμοποιούν τις κοινωνικές κατοικίες έχει μεταβληθεί και ότι επί του παρόντος υπάρχει αυξημένη ζήτηση για αυτού του είδους τις κατοικίες·
H. λαμβάνοντας υπόψη ότι στα περισσότερα κράτη μέλη υπάρχει έλλειψη εγκαταστάσεων κοινωνικής στέγασης και αυξημένη ανάγκη για οικονομικά προσιτές κατοικίες·
1. θεωρεί αναγκαίο να αντιμετωπιστούν οι νέες αυτές κοινωνικές συνθήκες ως κατεπείγον ζήτημα, ούτως ώστε να καταρτιστούν κατάλληλες στρατηγικές στέγασης προσαρμοσμένες στην πραγματικότητα του κάθε κράτους μέλους ξεχωριστά·
2. υπενθυμίζει ότι η υλοποίηση του δικαιώματος στη στέγαση αποτελεί προϋπόθεση για την πλήρη υλοποίηση των λοιπών θεμελιωδών δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων των πολιτικών και κοινωνικών δικαιωμάτων· θεωρεί ότι το δικαίωμα στη στέγαση θα πρέπει να υλοποιηθεί μέσω της εξασφάλισης σε πολίτες και οικογένειες κατάλληλης κατοικίας που θα καλύπτει τις ανάγκες τους και θα διαφυλάσσει την ευημερία, την ιδιωτική ζωή και την ποιότητα ζωής τους, συνδράμοντας με τον τρόπο αυτόν στην επίτευξη κοινωνικής δικαιοσύνης και συνοχής και στην αντιμετώπιση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού·
3. ζητεί την ανάπτυξη μίας φιλόδοξης και ολοκληρωμένης στρατηγικής που να βασίζεται σε ολοένα και μεγαλύτερη στήριξη και πόρους από τον προϋπολογισμό για τις εθνικές στρατηγικές, με στόχο την εξάλειψη του προβλήματος των αστέγων το συντομότερο δυνατόν εντός του ευρύτερου πλαισίου της κοινωνικής ένταξης·
4. τονίζει ότι η στρατηγική αυτή θα επιτύχει αποτελέσματα μόνο εάν ενσωματωθεί σε ένα συνολικό σχέδιο καταπολέμησης της φτώχειας και της ανεργίας, προαγωγής της οικονομικής ανάπτυξης και τερματισμού της υπονόμευσης των εργατικών δικαιωμάτων, των προτύπων και του επιπέδου των μισθών και συνδυαστεί με μια πολιτική χωροταξικού σχεδιασμού και στέγασης που να αποσκοπεί στην κάλυψη των αναγκών των ανθρώπων και στον σεβασμό των δικαιωμάτων τους αντί να υπηρετεί οικονομικά ή κερδοσκοπικά συμφέροντα·
5. φρονεί ότι η ΕΕ πρέπει να υποστηρίξει τα κράτη μέλη κατά την εφαρμογή των στρατηγικών μετάβασης για τους άστεγους με τους εξής συγκεκριμένους τρόπους:
• εγκρίνοντας νόμους εναντίον της κερδοσκοπίας μέσω του ελέγχου των τιμών των κατοικιών·
• δημιουργώντας ένα δίκτυο αξιοπρεπών και κατάλληλων καταφυγίων στις αστικές περιοχές·
• διασφαλίζοντας τον καθολικό και ελεύθερο χαρακτήρα αυτών των καταφυγίων μέσω μιας νομοθεσίας πλαισίου·
• εξασφαλίζοντας την τακτική παρακολούθηση του πληθυσμού κάθε καταφυγίου από πολυτομεακές ομάδες, συμπεριλαμβανομένου ιατρικού προσωπικού, και την εφαρμογή σχεδίων κοινωνικής ένταξης για ανθρώπους η αναπηρία των οποίων δεν αποτελεί εμπόδιο για μια ενεργό ζωή·
• δημιουργώντας «προγράμματα άμεσης στέγασης», βασιζόμενα στη χρήση του αποθέματος κατοικιών στα κράτη μέλη (εφόσον υπάρχουν τέτοια αποθέματα) ή στην ανακαίνιση αχρησιμοποίητων ή κενών κτιρίων, εξασφαλίζοντας με αυτόν τον τρόπο την ύπαρξη κατοικιών για όλους τους άστεγους·
• συστήνοντας διατομεακές ομάδες που θα παρακολουθούν όλους όσους συμμετέχουν σε αυτά τα σχέδια και θα επεμβαίνουν σε κάθε είδος προβλήματα (έξεις, ψυχικές και σωματικές ασθένειες, δυσκολίες ένταξης στο χώρο εργασίας, κλπ.) που αντιμετωπίζουν αυτοί οι άνθρωποι·
• υιοθετώντας μέτρα όπως η θέσπιση ρυθμίσεων για την καθιέρωση μεταβίβασης αντί πληρωμής (datio in solutum) - εφόσον δεν υπάρχει - ή η κήρυξη κατάστασης έκτακτης ανάγκης στον τομέα της στέγασης, εφόσον χρειάζεται, ούτως ώστε να εξασφαλιστεί το δικαίωμα στη στέγαση·
• επιβάλλοντας άμεσο μορατόριουμ στις εξώσεις και εγκρίνοντας νόμους που να απαγορεύουν τις εξώσεις με θύματα ιδιοκτήτες κατοικιών που δεν είναι σε θέση να πληρώσουν τις δόσεις των ενυπόθηκων δανείων τους εξαιτίας της οικονομικής κρίσης·
• καταρτίζοντας ένα πρόγραμμα δημοσίων έργων για την κατασκευή νέων και αξιοπρεπών εγκαταστάσεων κοινωνικής στέγασης για όλους·
6. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή καθώς και στις κυβερνήσεις και στα κοινοβούλια των κρατών μελών.
- [1] ΕΕ C 51 E, 22.2.2013, σ. 101.
- [2] Κείμενα που εγκρίθηκαν, P7_TA(2013)0246.