ONTWERPRESOLUTIE over de uitbraak van Xylella fastidiosa in de olijventeelt
13.5.2015 - (2015/2652(RSP))
ingediend overeenkomstig artikel 128, lid 5, van het Reglement
Ivan Jakovčić namens de ALDE-Fractie
Zie ook gezamenlijke ontwerpresolutie RC-B8-0451/2015
B8‑0458/2015
Resolutie van het Europees Parlement over de uitbraak van Xylella fastidiosa in de olijventeelt
Het Europees Parlement,
– gezien de vraag aan de Commissie van 27 april 2015 over de noodsituatie als gevolg van Xylella fastidiosa (O-000038/2015 – B8-0117/2015),
– gezien Richtlijn 2002/89/EG van de Raad van 28 november 2002 houdende wijziging van Richtlijn 2000/29/EG van de Raad betreffende de beschermende maatregelen tegen het binnenbrengen en de verspreiding in de Gemeenschap van voor planten en voor plantaardige producten schadelijke organismen[1],
– gezien het wetenschappelijk advies van de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (European Food Safety Authority, EFSA) over de risico's van Xylella fastidiosa voor de plantgezondheid op het EU-grondgebied met de identificatie en evaluatie van risicobeperkende opties, dat op 6 januari 2015 werd gepubliceerd,
– gezien de uitvoeringsbesluiten van de Commissie van 13 februari 2014[2], van 23 juli 2014[3] en van 2015 over maatregelen om het binnenbrengen en de verspreiding in de Unie van Xylella fastidiosa te voorkomen,
– gezien het plan van speciaal commissaris Silletti voor de noodsituatie als gevolg van Xylella, dat op 16 maart 2015 werd gepubliceerd,
– gezien Richtlijn 2009/128/EG tot vaststelling van een kader voor communautaire actie ter verwezenlijking van een duurzaam gebruik van pesticiden[4],
– gezien artikel 128, lid 5, en artikel 123, lid 2, van zijn Reglement,
A. overwegende dat Xylella een zeer gevaarlijke, onmiddellijke bedreiging vormt voor de productie van bepaalde gewassen, waaronder olijf-, amandel- en perzikbomen, en bovendien ook voor sierplanten, en een potentiële bedreiging vormt voor andere gewassen, zoals wijngaarden en citrusbomen, en heeft geleid tot verwoestende verliezen, met enorme economische, ecologische en maatschappelijke gevolgen;
B. overwegende dat de ziektekiem enorme schade heeft veroorzaakt aan olijfbomen in de zuidelijkste provincie van Italië, Lecce, en reeds ernstige schade toebrengt aan olijfboomgaarden in andere delen van de regio Apulië, hetgeen ook een bedreiging kan worden voor andere gewassen en regio's;
C. overwegende dat de olijfproductie een van de belangrijkste landbouwsectoren van de regio Apulië is, goed voor 11,6 % (of 522 miljoen EUR) van de totale waarde van de landbouwproductie in de regio en 30 % van de waarde van de Italiaanse olijfproductie in 2013;
D. overwegende dat de aanwezigheid van Xylella fastidiosa ernstige economische schade berokkent, niet alleen aan de olijfproducenten, maar ook aan de gehele productieketen (coöperatieve en particuliere perserijen) en marketing;
E. overwegende dat meer dan één miljoen olijfbomen in Italië zijn aangetast door de bacterie;
F. overwegende dat de Italiaanse autoriteiten op 21 oktober 2013 de eerste melding deden van een uitbraak van Xylella fastidiosa;
G. overwegende dat de in november 2014 in Italië door het Voedsel- en Veterinair Bureau (Food and Veterinary Office, FVO) van het directoraat-generaal Gezondheid en voedselveiligheid uitgevoerde inspecties bevestigen dat de situatie dramatisch is verslechterd en dat een verdere verspreiding van de bacterie niet kan worden uitgesloten;
H. overwegende dat de plaag van de Xylella reeds grote productiegebieden in derde landen heeft verwoest, zoals wijngaarden in Californië en citrusboomgaarden in Brazilië;
I. overwegende dat momenteel geen behandeling beschikbaar is om zieke planten op het veld te verzorgen en dat getroffen planten over het algemeen voor altijd besmet blijven of snel afsterven;
J. overwegende dat meer dan 300 verschillende planten in de Europese Unie de ziekte kunnen dragen, met inbegrip van asymptomatische wilde planten;
K. overwegende dat kappen in de besmette productiegebieden niet voldoende is om de verspreiding van de ziekte tegen te houden en dat er tevens fytosanitaire maatregelen kunnen worden genomen om de insecten die dragers van Xylella fastidiosa zijn, uit te roeien;
L. overwegende dat de EFSA heeft benadrukt dat risicogeoriënteerde preventiemaatregelen tegen de ziektekiem en gericht op de invoer van waardplanten een integraal onderdeel moeten zijn van de strategie om de verspreiding van de bacterie tegen te gaan, omdat het moeilijk is de verspreiding van Xylella een halt toe te roepen zodra een productiegebied is aangetast;
1. benadrukt dat op EU-niveau steun moet worden verleend aan de door de Commissie genomen maatregelen, in overeenstemming met alle lidstaten en overeenkomstig het EU-recht;
2. is van mening dat de Commissie ervoor moet zorgen dat het uitvoeringsbesluit van 2015 in alle getroffen lidstaten consequent wordt uitgevoerd teneinde de verspreiding van de ziektekiem tegen te gaan; wijst erop dat de Commissie deze inspanningen moet faciliteren, indien nodig, en aan de lidstaten in kwestie deskundig advies moet aanbieden;
3. wijst erop dat volgens een studie van de EFSA de doeltreffendheid van maatregelen ter beheersing van de besmetting kan variëren van verwaarloosbaar tot gematigd zodra de ziekte wijdverspreid is; staat er in dit verband op dat uitroeiingsmaatregelen, als laatste optie, en grootschalig gebruik van pesticiden voorzichtig moeten worden uitgevoerd gezien hun bijwerkingen en potentiële risico's voor de gezondheid van mens en dier; is in deze context van mening dat dringend een effectbeoordeling van de economische en gezondheidsgevolgen van alle beschikbare uitroeiingsmaatregelen moet worden uitgevoerd alsook een uitwisseling van beste landbouwpraktijken voor de behandeling van Xylella fastidiosa en soortgelijke ziektekiemen;
4. vraagt de Commissie de bron van de infectie te proberen traceren;
5. dringt er bij de Commissie op aan, in het bijzonder omdat de zomer in aantocht is, om doeltreffendere maatregelen te nemen om de verspreiding van Xylella in de EU te voorkomen, met name door zich te concentreren op de meest bedreigde gewassen, maar andere gewassen die ook ernstig door de ziekte kunnen worden aangetast niet uit het oog te verliezen;
6. is van mening dat de invoer in de EU van planten waarvan wordt vermoed dat ze waardplanten van de ziektekiem zijn, specifieke controles moet ondergaan die zijn ontworpen om de bacterie op te sporen of beperkt moet worden tot planten die van ziektevrije, gemonitorde en gecontroleerde productiegebieden afkomstig zijn; vraagt de Commissie in dit verband concrete maatregelen voor te stellen om de controles van de invoer van deze planten, specifiek gericht op Xylella fastidiosa, te stroomlijnen en ervoor te zorgen dat de bijkomende administratieve last voor de autoriteiten en producenten beperkt is;
7. dringt er bij de Commissie op aan intensievere onderzoeksinspanningen te bevorderen, onder meer door fondsen ter beschikking te stellen van onderzoeksinstellingen, teneinde onze wetenschappelijke kennis over Xylella fastidiosa te verbeteren en de ziektekiem die het sterven van olijfbomen veroorzaakt, precies te identificeren;
8. vraagt de Commissie en de lidstaten de beste manieren te onderzoeken om een economisch en ecologisch herstel snel op gang te brengen in de getroffen gebieden, die met verliezen te kampen hebben, niet alleen op het vlak van landbouwproductie, maar ook van cultureel erfgoed en geschiedenis;
9. moedigt de lidstaten aan het aantal routine-inspecties te verhogen om de verspreiding van de ziekte buiten de afgebakende gebieden tegen te gaan;
10. vraagt de Commissie jaarlijks aan het Parlement te rapporteren over de gevaren van Xylella en andere gevaarlijke organismen voor EU-producenten;
11. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie.