Procedura : 2015/2760(RSP)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : B8-0680/2015

Teksty złożone :

B8-0680/2015

Debaty :

Głosowanie :

PV 09/07/2015 - 12.6
CRE 09/07/2015 - 12.6
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P8_TA(2015)0270

PROJEKT REZOLUCJI
PDF 157kWORD 86k
Patrz też projekt wspólnej rezolucji RC-B8-0680/2015
6.7.2015
PE559.049v01-00
 
B8-0680/2015

złożony w następstwie oświadczenia wiceprzewodniczącej Komisji/wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa

zgodnie z art. 123 ust. 2 Regulaminu


w sprawie sytuacji w Jemenie (2015/2760(RSP))


Alyn Smith, Barbara Lochbihler, Michel Reimon, Bodil Valero, Igor Šoltes w imieniu grupy Verts/ALE

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie sytuacji w Jemenie (2015/2760(RSP))  
B8‑0680/2015

Parlament Europejski,

–       uwzględniając rezolucje Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 2201 (2015), 2204 (2015) oraz 2216 (2015) w sprawie Jemenu, a także rezolucję Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 2140 (2014) nakładającą sankcje;

–       uwzględniając sprawozdanie zespołu ekspertów ONZ ds. Jemenu sporządzone na mocy rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 2140 (2014) z dnia 20 lutego 2015 r.,

–       uwzględniając sankcje polegające na zamrożeniu aktywów i zakazie podróży, których obiektem jest następujące pięć osób: dowódcy wojskowy Hutich Abd Al-Khaliq Al-Huthi i Abdullah Yahya Al Hakim, przywódca Hutich Abdumalik Al-Houthi, a także były prezydent Ali Abdullah Saleh i jego syn Ahmed Ali Abdullah Saleh,

–       uwzględniając oświadczenia rzecznika Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych w sprawie sytuacji w Jemenie z dni 20 marca, 26 marca, 1 kwietnia, 26 kwietnia i 9 czerwca 2015 r.,

–       uwzględniając konkluzje Rady z dnia 20 kwietnia 2015 r. w sprawie Jemenu,

–       uwzględniając uwagi na temat Jemenu wygłoszone przez zastępcę sekretarza generalnego ONZ do spraw humanitarnych Stephena O’Briena w dniu 25 czerwca 2015 r.,

–       uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,

A.     mając na uwadze, że obecny kryzys w Jemenie jest wynikiem tego, iż kolejnym rządom nie udało się zaspokoić uzasadnionych dążeń narodu jemeńskiego do demokracji, rozwoju gospodarczo-społecznego, stabilności i bezpieczeństwa; mając na uwadze, że nieudana transformacja po rezygnacji wieloletniego prezydenta Aliego Abdullaha Saleha na rzecz wiceprezydenta Abd Rabu Mansura Hadiego stworzyła warunki do wybuchu gwałtownego konfliktu z powodu stałego ignorowania licznych napięć międzyplemiennych w kraju, a także powszechnego braku bezpieczeństwa i paraliżu gospodarczego;

B.     mając na uwadze, że opierając się na rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 2051 (2012), Rada Współpracy Państw Zatoki zainicjowała konferencję dialogu narodowego, podczas gdy ze stanowiska ustąpił prezydent Ali Abdullah Saleh, a w Sanie w marcu 2013 r. toczyły się rozmowy na temat procesu transformacji; mając na uwadze, że konferencja ta zakończyła się w styczniu 2014 r., kiedy przedstawiciel Hutich Ahmed Sharif Al-Din został zamordowany w stolicy w drodze na obrady (był to już drugi zamach na przedstawiciela Hutich), co doprowadziło do nasilenia napięć między Hutimi a siłami prorządowymi;

C.     mając na uwadze, że konflikt między ludnością Huti a centralnym rządem jemeńskim ma historyczne korzenie, które są częściowo związane z pretensjami Hutich z powodu dyskryminacji i próbami upowszechniania wahhabickiego nauczania w Jemenie; mając na uwadze, że do pierwszego konfliktu zbrojnego doszło w 2004 r., a saudyjskie i amerykańskie ataki lotnicze trwają od co najmniej 2009 r.;

D.     mając na uwadze, że brak pluralizmu politycznego stworzył warunki do rozwoju bojówek tworzonych przez pochodzących z północy kraju Hutich, którzy wykorzystali próżnię w systemie rządów i bezpieczeństwa i dokonali poważnych zdobyczy w całym kraju po zajęciu Sany we wrześniu 2014 r.; mając na uwadze, że w rezultacie prawowity prezydent Jemenu Abd Rabu Mansur Hadi zbiegł do Arabii Saudyjskiej i od tego czasu przebywa w Rijadzie;

E.     mając na uwadze, że w reakcji na postępy Hutich w dniu 26 marca 2015 r. koalicja państw arabskich pod przywództwem Arabii Saudyjskiej rozpoczęła w Jemenie operację „Decydująca Burza”, aby odzyskać tereny zajęte przez Ansar Allah (główną bojówkę Hutich), przywrócić prezydenta Hadiego do władzy oraz zapewnić bezpieczeństwo i stabilność w kraju; mając na uwadze, że mimo intensywnych ataków lotniczych na pozycje Hutich dotychczas nie udało się osiągnąć tych celów; mając na uwadze, że od rozpoczęcia działań wojennych zginęło około 3000 osób, a ponad 10 000 odniosło rany;

F.     mając na uwadze, że zbrojne ugrupowania Hutich i sprzymierzone z nimi siły doprowadziły do wielu ofiar cywilnych w Jemenie, stosując między innymi pociski przeciwlotnicze, które eksplodują po trafieniu w zamieszkałe tereny, zabijając i okaleczając ludność cywilną; mając na uwadze, że wskutek ataków lotniczych koalicji wojskowej pod przywództwem Arabii Saudyjskiej w Jemenie wielokrotnie ginęli cywile, co oznacza pogwałcenie międzynarodowego prawa humanitarnego, które nakłada obowiązek podjęcia wszelkich możliwych kroków, by zapobiec stratom wśród ludności cywilnej lub je zminimalizować;

G.     mając na uwadze, że oprócz ataków lotniczych Arabia Saudyjska nałożyła na Jemen blokadę morską, co przyniosło dramatyczne skutki dla ludności cywilnej – 22 miliony ludzi, tj. prawie 80% ludności, pilnie potrzebuje dostaw żywności, wody i środków medycznych; mając na uwadze, że ONZ ogłosiła najwyższy stopień kryzysu humanitarnego w Jemenie oraz ostrzegła, że kraj ten jest obecnie o krok od klęski głodu, natomiast Światowy Program Żywnościowy ostrzegł, że około 12 mln ludzi już cierpi głód, co wywoła długotrwałe szkody fizyczne i psychiczne u całej generacji dzieci;

H.     mając na uwadze, że Arabia Saudyjska należy do czwórki krajów, które wydają najwięcej na zbrojenia na świecie, a według Sztokholmskiego Międzynarodowego Instytutu Badań nad Pokojem (SIPRI) w 2014 r. wydatki te wzrosły o 17%;

I.      mając na uwadze, że po atakach lotniczych pod dowództwem Arabii Saudyjskiej, które trafiły w obiekty Programu Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju w Sadzie, powodując poważne szkody, sekretarz generalny Ban Ki-Moon wezwał do przeprowadzenia dochodzenia;

J.      mając na uwadze, że wszystkie strony konfliktu wykazują całkowity brak poszanowania dla ludzkiego życia, wielokrotnie atakując infrastrukturę cywilną, w tym szpitale, szkoły, elektrownie i wodociągi;

K.     mając na uwadze, że jemeński system opieki zdrowotnej jest na krawędzi upadku, rośnie liczba przypadków dengi, choroby przewlekłe nie są leczone, a dostawy podstawowych środków medycznych i personel medyczny nie mogą dotrzeć do potrzebujących;

L.     mając na uwadze, że w kraju szybko kończy się paliwo, co już poważnie utrudnia udzielanie pomocy i wkrótce doprowadzi do zagrażającego życiu braku wody, ponieważ dotknięty suszą Jemen jest całkowicie zależny od napędzanych paliwem pomp głębinowych koniecznych do zapewnienia dostaw wody;

M.    mając na uwadze, że Al-Kaida Półwyspu Arabskiego (AQAP) zdołała odnieść korzyści w wyniku pogorszenia sytuacji politycznej i stanu bezpieczeństwa w Jemenie, rozszerzając zasięg swej obecności oraz zwiększając liczbę i skalę ataków terrorystycznych;

N.     mając na uwadze, że tzw. Państwo Islamskie (IS)/Daisz ugruntowało swoją obecność w Jemenie i przeprowadziło ataki terrorystyczne na meczety szyickie, zabijając setki ludzi; mając na uwadze, że oczekuje się, iż AQAP i IS/Daisz wykorzystają brak bezpieczeństwa w Jemenie, by zwiększyć swoje zdolności i spiskować przeciwko jemeńskim siłom bezpieczeństwa, Hutim i obecności Zachodu;

O.     mając na uwadze, że trwająca wojna i ekspansja AQAP i IS/Daisz w Jemenie stanowią bezpośrednie zagrożenie dla stabilności i bezpieczeństwa innych państw w regionie;

P.     mając na uwadze, że w połowie czerwca 2015 r. w Genewie odbyły się rozmowy pokojowe pod auspicjami ONZ między walczącymi stronami w Jemenie, w których pośredniczył specjalny wysłannik ONZ do Jemenu Ismail Ould Szejk Ahmed, jednak rozmowy te zakończyły się fiaskiem; mając na uwadze, że Oman, który nie przystąpił do operacji „Decydująca Burza” i który utrzymuje bliskie stosunki z obiema głównymi stronami konfliktu, prowadzi wysiłki dyplomatyczne w regionie, aby osiągnąć zawieszenie broni;

Q.     mając na uwadze, że po rozpoczęciu wojny w Jemenie Stare Miasto w Sanie, obiekt światowego dziedzictwa UNESCO, ucierpiało w wyniku nalotu bombowego; mając na uwadze, że w efekcie wiele zabytków, pomników, muzeów, stanowisk archeologicznych i miejsc kultu zostało bezpowrotnie uszkodzonych lub zniszczonych;

1.      potwierdza swoje zdecydowane poparcie dla jedności, suwerenności, niezależności i integralności terytorialnej Jemenu oraz stoi u boku narodu jemeńskiego;

2.      jest poważnie zatrwożony gwałtownie pogarszającą się sytuacją polityczną, stanem bezpieczeństwa i sytuacją humanitarną w Jemenie, która pozostawia jedynie wybór między pokojem a zagłodzeniem znacznej części ludności;

3.      wzywa wszystkie strony, by natychmiast zaprzestały konfrontacji militarnej, a przynajmniej zgodziły się na wstrzymanie walk ze względów humanitarnych podczas obecnego świętego miesiąca muzułmańskiego – ramadanu, aby umożliwić dostarczenie ludności rozpaczliwie potrzebnej pomocy;

4.      potępia destabilizujące jednostronne działania podejmowane przez Hutich i oddziały wojskowe lojalne wobec byłego prezydenta Saleha, a także potępia naloty lotnicze prowadzone przez koalicję pod przywództwem Arabii Saudyjskiej i blokadę morską nałożoną przez tę koalicję na Jemen, które spowodowały śmierć tysięcy ludzi, pogłębiły destabilizację Jemenu, stworzyły warunki bardziej sprzyjające ekspansji organizacji terrorystycznych i ekstremistycznych, takich jak IS/Daisz i AQAP, oraz doprowadziły do pogorszenia już i tak krytycznej sytuacji humanitarnej;

5.      wzywa koalicję pod przywództwem Arabii Saudyjskiej do natychmiastowego zniesienia blokady morskiej Jemenu, co umożliwi całkowite wznowienie komercyjnego przywozu towarów do portów jemeńskich, aby uniknąć jeszcze poważniejszego głodu i braków, w szczególności żywności, paliw i środków medycznych;

6.      apeluje w związku z tym do UE, państw członkowskich i USA o nasilenie presji na rząd Arabii Saudyjskiej, aby skoncentrował się jedynie na zatrzymywaniu i przeszukiwaniu pojedynczych statków, co do których istnieją uzasadnione przesłanki, by wierzyć, że przemycają broń;

7.      wzywa państwa członkowskie, by wstrzymały wszelkie dostawy broni stronom konfliktu, gdyż jest to sprzeczne ze wspólnym stanowiskiem UE w sprawie kontroli wywozu broni; krytykuje w szczególności zapowiedziane niedawno francuskie i brytyjskie umowy w sprawie wywozu broni zawarte z Arabią Saudyjską;

8.      wzywa wszystkie strony do zapewnienia ochrony ludności cywilnej i powstrzymania się od ataków na infrastrukturę cywilną, w szczególności placówki medyczne i sieci wodociągowe; wzywa do przeprowadzenia niezależnego i bezstronnego dochodzenia w sprawie morderstw ludności cywilnej, które noszą znamiona nieproporcjonalnych i zmasowanych ataków; ponadto wzywa do upublicznienia wszelkich wyników tych dochodzeń oraz do postawienia przed wymiarem sprawiedliwości osób podejrzewanych o poważne naruszenia prawa wojennego oraz przeprowadzenie sprawiedliwych procesów; podkreśla, że wszystkie ofiary bezprawnych ataków oraz ich rodziny powinny otrzymać pełne zadośćuczynienie;

9.      wzywa wszystkie strony, by zezwoliły pracownikom organizacji humanitarnych i podmiotom niosącym pomoc na nieograniczony dostęp, tak aby można było natychmiast udzielić podstawowej pomocy osobom w najtrudniejszej sytuacji; podkreśla, że arbitralna odmowa dostępu pomocy humanitarnej i pozbawienie ludności cywilnej artykułów niezbędnych do przeżycia stanowią naruszenie międzynarodowego prawa humanitarnego;

10.    wzywa do przeprowadzenia niezależnego dochodzenia międzynarodowego w sprawie domniemanych naruszeń międzynarodowego prawa praw człowieka i międzynarodowego prawa humanitarnego;

11.    podkreśla, że konflikt można rozwiązać jedynie drogą polityczną, przy udziale wszystkich stron i w drodze negocjacji; wzywa w związku z tym wszystkie strony w Jemenie, by dążyły do rozwiązania sporów w drodze dialogu, kompromisu i podziału władzy prowadzącego do sformowania rządu jedności narodowej w celu przywrócenia pokoju, uniknięcia zapaści gospodarczej i finansowej oraz zaradzenia zbliżającej się katastrofie humanitarnej;

12.    wyraża pełne poparcie dla wysiłków ONZ i specjalnego wysłannika Sekretarza Generalnego ONZ do Jemenu Ismaila Oulda Szejka Ahmeda, mających na celu pośredniczenie w negocjacjach pokojowych między stronami; popiera wysiłki Omanu, by doprowadzić do zawieszenia broni między Hutimi i siłami lojalnymi wobec rządu jemeńskiego, co stanowiłoby pierwszy krok w kierunku wynegocjowania rozwiązania politycznego;

13.    wzywa wiceprzewodniczącą Komisji/wysoką przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, aby we współpracy z państwami członkowskimi w trybie pilnym zdobyła poparcie na forum ONZ dla obszernego międzynarodowego planu na rzecz zabezpieczenia dostaw wody w Jemenie, gdyż taki krok – będący absolutną koniecznością – może mieć decydujące znaczenie dla sukcesu ewentualnego procesu pokojowego oraz dać ludności widoki na poprawę stanu rolnictwa, zapewnienie żywności i odbudowę kraju;

14.    potępia w najostrzejszych słowach przeprowadzone przeze IS/Daisz ataki terrorystyczne na meczety szyickie w Sanie i w Sadzie, w których zginęło i odniosło rany setki ludzi; ostrzega przed niebezpieczeństwem rozprzestrzeniania się ekstremistycznej ideologii o podłożu religijnym, która stanowi podstawę przestępczych aktów IS/Daisz;

15.    jest zaniepokojony zdolnością AQAP do wykorzystywania pogarszającej się sytuacji politycznej i stanu bezpieczeństwa w Jemenie; nalega na wszystkie strony konfliktu, by wykazały zdecydowane zaangażowanie i determinację w walce z grupami ekstremistycznymi i terrorystycznymi, takimi jak IS/Daisz i AQAP, uznając ją za najwyższy priorytet; ostrzega, że wszelkie próby instrumentalizacji tych grup jako zastępców w walce z postrzeganymi wrogami przyniesie odwrotny skutek i przyczyni się jedynie do jeszcze większej niestabilności, przelewu krwi na tle religijnym i destabilizacji krajów ościennych;

16.    zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącej Komisji/wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, parlamentom i rządom państw członkowskich, specjalnemu wysłannikowi Sekretarza Generalnego ONZ do Jemenu, rządom Jemenu i Królestwa Arabii Saudyjskiej, a także parlamentom i rządom państw Rady Współpracy Państw Zatoki i Ligii Państw Arabskich.

Zastrzeżenia prawne - Polityka ochrony prywatności