Procedura : 2015/2973(RSP)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : B8-1355/2015

Teksty złożone :

B8-1355/2015

Debaty :

Głosowanie :

PV 17/12/2015 - 9.13
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P8_TA(2015)0474

PROJEKT REZOLUCJI
PDF 153kWORD 89k
Patrz też projekt wspólnej rezolucji RC-B8-1348/2015
9.12.2015
PE573.397v01-00
 
B8-1355/2015

złożony w następstwie oświadczenia wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa

zgodnie z art. 123 ust. 2 Regulaminu


w sprawie sytuacji w Burundi (2015/2973(RSP))


Hilde Vautmans, Louis Michel, Beatriz Becerra Basterrechea, Dita Charanzová, Ivan Jakovčić, Ilhan Kyuchyuk, Jozo Radoš, Marietje Schaake, Jasenko Selimovic, Pavel Telička w imieniu grupy ALDE

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie sytuacji w Burundi (2015/2973(RSP))  
B8-1355/2015

Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie Burundi, w szczególności rezolucję z dnia 9 lipca 2015 r.(1),

–  uwzględniając zmienioną umowę z Kotonu, zwłaszcza jej art. 96,

–  uwzględniając Porozumienie z Aruszy na rzecz pokoju i pojednania w Burundi,

–  uwzględniając konstytucję Republiki Burundi,

–  uwzględniając Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych (MPPOiP),

–  uwzględniając Afrykańską kartę praw człowieka i ludów,

–  uwzględniając Konwencję w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania,

–  uwzględniając wstępne oświadczenie misji obserwacji wyborów w Burundi Organizacji Narodów Zjednoczonych (MENUB) z dnia 27 lipca 2015 r.,

–  uwzględniając oświadczenie Unii Afrykańskiej z dnia 17 października 2015 r.,

–  uwzględniając Afrykańską kartę na rzecz demokracji, wyborów i dobrych rządów,

–  uwzględniając wstępne oświadczenie misji obserwacji wyborów prezydenckich w Republice Burundi Wspólnoty Wschodnioafrykańskiej z dnia 21 lipca 2015 r.,

–  uwzględniając decyzję prezydium Wspólnego Zgromadzenia Parlamentarnego AKP–UE z dnia 14 czerwca 2015 r. w sprawie zawieszenia organizowanej przez Zgromadzenie misji obserwacji wyborów w Burundi ze względu na sytuację w kraju,

–  uwzględniając wytyczne UE w sprawie obrońców praw człowieka i wytyczne UE w sprawie praw człowieka dotyczące wolności wypowiedzi, a także konkluzje Rady z czerwca 2014 r., w których zobowiązała się ona do zintensyfikowania działań na rzecz obrońców praw człowieka,

–  uwzględniając konkluzje Rady UE z dnia 22 czerwca 2015 r. w sprawie Burundi oraz oświadczenie wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa Federiki Mogherini z dnia 23 lipca 2015 r. wydane w imieniu UE po wyborach prezydenckich w Burundi,

–  uwzględniając oświadczenie Zespołu międzynarodowych wysłanników i przedstawicieli w regionie Wielkich Jezior Afrykańskich z dnia 28 sierpnia 2015 r. w sprawie sytuacji w Burundi,

–  uwzględniając decyzję Rady (WPZiB) 2015/1763 z dnia 1 października 2015 r. w sprawie środków ograniczających w związku z sytuacją w Burundi(2),

–  uwzględniając pismo zatwierdzone przez Radę w dniu 26 października 2015 r., w którym UE zaprasza Burundi do konsultacji przewidzianych w art. 96 umowy o partnerstwie AKP–UE (umowy z Kotonu) w przypadku nieprzestrzegania jej zasadniczych postanowień, czyli praw człowieka, zasad demokracji i praworządności,

–  uwzględniając konkluzje Rady z dnia 16 listopada 2015 r. w sprawie Burundi,

–  uwzględniając rezolucję Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 2248 (2015) z dnia 12 listopada 2015 r.,

–  uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że ogłoszenie przez prezydenta Nkurunzizę w dniu 26 kwietnia 2015 r. zamiaru ubiegania się o trzecią kadencję pogrążyło kraj w chaosie, wywołując szeroko zakrojone protesty oraz nieudaną próbę zamachu stanu w dniu 13 maja 2015 r.; mając na uwadze, że kilku wyższych rangą członków różnych organów instytucjonalnych, w tym przewodniczący Zgromadzenia Narodowego, wiceprzewodniczący, dwóch członków Niezależnej Krajowej Komisji Wyborczej (CENI) oraz wyższy rangą sędzia Trybunału Konstytucyjnego, w następstwie tych wydarzeń uciekło z kraju z obawy o własne bezpieczeństwo; mając na uwadze, że napięcia polityczne zmusiły setki tysięcy ludzi do opuszczenia kraju; mając na uwadze, że UE zawiesiła swoją misję obserwacji wyborów;

B.   mając na uwadze, że wybory odbyły się bez poszanowania zasad demokracji oraz z naruszeniem ducha i litery Porozumienia z Aruszy, w związku z czym zostały zbojkotowane przez partie opozycyjne i społeczeństwo obywatelskie; mając na uwadze, że Pierre Nkurunziza rozpoczął sprawowanie trzeciej kadencji jako prezydent Burundi pomimo protestów ze strony międzynarodowych darczyńców oraz oświadczenia misji obserwacji wyborów w Burundi Organizacji Narodów Zjednoczonych (MENUB), że wybory prezydenckie nie były ani wiarygodne, ani wolne;

C.  mając na uwadze, że po wyborach prezydenckich, które odbyły się w dniu 21 lipca 2015 r., gwałtownie nasiliły się represje ze strony państwa oraz ograniczenia wolności słowa i wolności zgromadzeń; mając na uwadze, że w dniu 28 września 2015 r. Biuro Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców poinformowało o niepokojącym wzroście liczby aresztowań, zatrzymań i zabójstw od początku września oraz zaapelowało do władz państwa o przeciwdziałanie bezkarności; mając na uwadze, że Wysoki Komisarz Narodów Zjednoczonych ds. Praw Człowieka Zeid Ra’ad powiedział, że „prawie codziennie na ulicach niektórych dzielnic Bużumbury znajdowane są martwe ciała” oraz że „w wielu przypadkach wydaje się, że ofiary zostały zastrzelone z bliskiej odległości; mając też na uwadze, że czasami ciała noszą ślady tortur i zazwyczaj są odnajdowane z rękami związanymi za plecami”;

D.  mając na uwadze, że wzrost przemocy na tle politycznym oraz braku bezpieczeństwa w Bużumburze doprowadził do celowych zabójstw członków partii opozycyjnych, jak również członków partii rządzącej; mając na uwadze, że sytuacja pogorszyła się, gdy celem zamachów stały się osoby wysokiego szczebla z obydwu stron: generał Adolphe Nshimirimana, bliski współpracownik prezydenta Nkurunzizy, został zabity w ataku rakietowym w dniu 2 sierpnia 2015 r.; Pierre Claver Mbonimpa, obrońca praw człowieka, został postrzelony i ciężko raniony następnego dnia; pułkownik Jean Bikomagu, były naczelny dowódca sił zbrojnych, został zastrzelony w dniu 15 sierpnia 2015 r.; Patrice Gahungu, rzecznik opozycyjnej Unii na rzecz Pokoju i Rozwoju, został zabity w dniu 7 września 2015 r.; generał Prime Niyongabo, naczelny dowódca sił zbrojnych Burundi, przeżył zamach w dniu 11 września 2015 r.; a ciało Charlotte Umugwanezy, liderki opozycji i bojowniczki przeciwko korupcji, znaleziono w rzece Gikoma w dniu 18 października 2015 r., dzień po zgłoszeniu jej zaginięcia;

E.  mając na uwadze, że w dniu 3 października ponownie doszło do wybuchów przemocy w północnej części Bużumbury, w dzielnicach Mutakura, Cibitoke i Ngagara – stanowiących centrum sprzeciwu wobec objęcia przez prezydenta Nkurunzizę trzeciej kadencji – w wyniku których śmierć poniosło co najmniej ośmiu cywilów; mając na uwadze, że Wysoki Komisarz Narodów Zjednoczonych ds. Praw Człowieka poinformował, że tylko od początku września zabite zostały 134 osoby i zgłoszono setki przypadków nieuzasadnionych aresztowań i zatrzymań, w tym 704 aresztowania; mając na uwadze, że uciekło 215 000 osób;

F.   mając na uwadze, że różne źródła, na przykład FIDH, HRW itd., donoszą, że policja stosuje bardzo brutalne środki oraz używa nadmiernej i niewspółmiernej siły, a nawet mogła dokonać zbiorowych egzekucji pozasądowych; mając na uwadze, że Rada Praw Człowieka ONZ przyjęła w dniu 2 października 2015 r. rezolucję w sprawie Burundi, w której zaapelowała o monitorowanie sytuacji w zakresie prawa człowieka w tym kraju od zaraz przez cały 2016 r.;

G.   mając na uwadze, że w dniu 17 października 2015 r. Rada Pokoju i Bezpieczeństwa Unii Afrykańskiej zaleciła przyspieszenie realizacji swoich planów wysłania wojsk do Burundi, gdyby przemoc w kraju się nasiliła, zaapelowała o przeprowadzenie dochodzeń w sprawie łamania praw w Burundi oraz ogłosiła rozpoczęcie szczegółowego dochodzenia w sprawie naruszenia praw człowieka i aktów przemocy wobec ludności cywilnej w Burundi;

H.  mając na uwadze, że Unia Afrykańska apeluje o natychmiastowe nawiązanie dialogu w Kampali lub Addis Abebie, w którym wzięłyby udział wszystkie burundyjskie zainteresowane strony, w tym Burundyjczycy żyjący poza granicami kraju i społeczeństwo obywatelskie; mając na uwadze, że UE popiera ten wniosek o podjęcie otwartego dialogu, oraz mając na uwadze, że Sekretarz Generalny ONZ również zaapelował o podjęcie takiego wszechstronnego dialogu;

I.  mając na uwadze, że władze Burundi twierdzą, że są gotowe do podjęcia rozmów z opozycją oraz że w dniu 23 września 2015 r. prezydent podpisał dekret, na mocy którego utworzono krajową komisję ds. wewnętrznego dialogu w Burundi; mając na uwadze, że większość przedstawicieli opozycji lub społeczeństwa obywatelskiego, którzy są przeciwni trzeciej kadencji prezydenta Nkurunzizy, jest ściganych pod zarzutem organizacji powstania i współudziału w próbie zamachu stanu w dniu 13 maja 2015 r.; mając na uwadze, że przewodniczący nowego Zgromadzenia Narodowego Pascal Nyabenda oświadczył, że „osoby, które były zaangażowane w organizację i przeprowadzenie zamachu stanu (...), nie zostaną włączone do dialogu”;

J.  mając na uwadze, że chociaż ugandyjscy mediatorzy zapowiedzieli wznowienie dialogu w listopadzie, władze Burundi wydały międzynarodowe nakazy aresztowania oponentów w celu ich ekstradycji z trzech państw – Belgii, Niderlandów i Rwandy;

K.   mając na uwadze, że regionalne wysiłki zmierzające do zakończenia kryzysu w kraju jak dotąd nie doprowadziły do podjęcia negocjacji między opozycją a rządem Burundi oraz że organizacjom pozarządowym uniemożliwiono wykonywanie ich pracy; mając na uwadze, że konflikty pomiędzy siłami bezpieczeństwa i uzbrojonymi napastnikami stały się prawie codziennością oraz że dramatyczny wzrost przemocy może przyczynić się do ponownego wybuchu wojny domowej w kraju;

1.  wyraża swoje najgłębsze zaniepokojenie sytuacją polityczną i humanitarną w Burundi oraz jej wpływem na stabilność całego podregionu; wzywa władze Burundi do zapobieżenia dalszemu łamaniu praw człowieka; zdecydowanie potępia wszystkie akty przemocy i nadużycia oraz przypomina, że ci, którzy odpowiadają za przemoc, powinni zostać pociągnięci do odpowiedzialności i postawieni przed wymiarem sprawiedliwości; popiera w tym zakresie oświadczenie prokurator Międzynarodowego Trybunału Karnego Fatou Bensoudy z dnia 6 listopada;

2.  potępia próbę zamachu stanu z dnia 13 maja, jak również wszystkie akty przemocy lub łamania porządku konstytucyjnego bez względu na to, kim są ich sprawcy, a także przypomina apel wystosowany przez UA, UE i ONZ do wszystkich podmiotów w Burundi, by rozstrzygnęły różnice między sobą w sposób pokojowy;

3.  wzywa rząd Burundi do przestrzegania swoich regionalnych i międzynarodowych zobowiązań w zakresie praw człowieka oraz do udostępnienia wszelkich środków mogących ułatwić działalność obserwatorów praw człowieka z ramienia UA i Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Praw Człowieka (OHCHR) w Burundi;

4.  wzywa wszystkie burundyjskie strony – rząd, opozycję i społeczeństwo obywatelskie – do przywrócenia zaufania oraz do podjęcia otwartego dialogu w celu zapobieżenia dalszemu pogarszaniu się sytuacji w kraju; przypomina, że tylko poprzez poszukiwanie kompromisowego rozwiązania w drodze merytorycznych negocjacji można osiągnąć znaczący efekt polityczny leżący w interesie ludności burundyjskiej i demokracji w celu wyprowadzenia kraju z obecnego impasu oraz niedopuszczenia do ponownego wybuchu wojny domowej – taki rozwój wypadków bez wątpienia wywarłby negatywny wpływ na bezpieczeństwo w szerszym regionie Wielkich Jezior oraz mógłby zagrozić wyborom w Demokratycznej Republice Konga i Rwandzie;

5.  ponownie przedstawia stanowisko wyrażone przez Wspólnotę Wschodnioafrykańską i Unię Afrykańską w rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 2248 (2015) z dnia 12 listopada 2015 r., zgodnie z którym trwałe rozwiązanie polityczne, leżące w interesie ludności Burundi, można wypracować wyłącznie poprzez dialog i osiągnięcie konsensusu zgodnie z Porozumieniem z Aruszy i konstytucją Burundi;

6.  wzywa Unię Europejską i państwa członkowskie do podjęcia działań wspierających wysiłki dokonywane przez Wspólnotę Wschodnioafrykańską i Unię Afrykańską w celu znalezienia trwałego rozwiązania politycznego w drodze wewnętrznego dialogu w Burundi; z zadowoleniem przyjmuje sankcje przyjęte przez Radę UE w odniesieniu do czterech Burundyjczyków, których działania podważają zasady demokracji i niweczą wysiłki zmierzające do znalezienia politycznego rozwiązania kryzysu;

7.  z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę UE dotyczącą wykorzystania w pozytywnym duchu klauzuli ochronnej przewidzianej w art. 96 umowy z Kotonu w celu osiągnięcia pozytywnego rezultatu poprzez zaproszenie władz Burundi do udziału w konsultacjach mających na celu znalezienie rozwiązania akceptowalnego dla wszystkich stron i zajęcie się kwestią łamania praw człowieka, zasad demokracji i praworządności oraz umożliwiających szybkie osiągnięcie porozumienia w sprawie przedsięwzięcia środków na rzecz deeskalacji, które mogłyby utorować drogę do znaczących postępów w kierunku zakończenia kryzysu oraz stworzenia atmosfery pojednania, co pomoże w uniknięciu działań wojennych;

8.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do rozważenia zamrożenia całej pomocy innej niż humanitarna udzielanej rządowi Burundi do czasu zakończenia nadużywania siły i łamania praw człowieka przez siły rządowe, których przypadki odnotowało Biuro Wysokiego Komisarza ONZ ds. Praw Człowieka, oraz znalezienia politycznego rozwiązania w drodze prawdziwego dialogu wewnątrzburundyjskiego;

9.  wzywa Unię Europejską i państwa członkowskie do wsparcia dalszych działań podejmowanych przez Organizację Narodów Zjednoczonych, w tym silniejszej obecności ONZ, gdyby sytuacja w Burundi ulegała dalszemu pogorszeniu;

10.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, rządom państw członkowskich, rządowi Burundi, wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, rządom regionu Wielkich Jezior, rządom Wspólnoty Wschodnioafrykańskiej, sekretarzowi generalnemu ONZ, współprzewodniczącym Wspólnego Zgromadzenia Parlamentarnego AKP–UE oraz Parlamentowi Panafrykańskiemu.

(1)

Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0275.

(2)

Dz.U. L 257 z 2.10.2015, s. 37.

Zastrzeżenia prawne - Polityka ochrony prywatności