Ontwerpresolutie - B8-0080/2016Ontwerpresolutie
B8-0080/2016

    ONTWERPRESOLUTIE over de associatieovereenkomsten / diepe en brede vrijhandelsruimten met Georgië, Moldavië en Oekraïne

    15.1.2016 - (2015/3032(RSP))

    naar aanleiding van een verklaring van de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid
    ingediend overeenkomstig artikel 123, lid 2, van het Reglement

    Helmut Scholz, Barbara Spinelli, Stelios Kouloglou, Kateřina Konečná, Jiří Maštálka namens de GUE/NGL-Fractie

    Procedure : 2015/3032(RSP)
    Stadium plenaire behandeling
    Documentencyclus :  
    B8-0080/2016
    Ingediende teksten :
    B8-0080/2016
    Debatten :
    Aangenomen teksten :

    B8-0080/2016

    Resolutie van het Europees Parlement over de associatieovereenkomsten / diepe en brede vrijhandelsruimten met Georgië, Moldavië en Oekraïne

    (2015/3032(RSP))

    Het Europees Parlement,

    –  gezien artikel 123, lid 2, van zijn Reglement,

    Algemene aspecten

    A.  overwegende dat de EU erop heeft aangestuurd Georgië, Moldavië en Oekraïne door middel van de ondertekening van associatieovereenkomsten, die diepe en brede vrijhandelsruimten (DCFTA's) omvatten, binnen haar economische en politieke invloedssfeer te brengen, zonder hierbij naar behoren rekening te houden met de intensiteit van de handelsbetrekkingen en de in het verleden ontstane onderlinge afhankelijkheid tussen de economieën van deze landen en de andere landen in de regio, met inbegrip van Rusland; overwegende dat dit beleid, in combinatie met interne problematiek, tot een toename van de politieke instabiliteit heeft geleid, en het geweld en de oorlog in Oekraïne in de hand heeft gewerkt;

    B.  overwegende dat de DCFTA's, ten koste van het welzijn van de plaatselijke bevolking, ruimte hebben gegeven voor het ontstaan van een stormloop van het bedrijfsleven op de natuurlijke hulpbronnen van de drie landen, en dan in het bijzonder op het landbouwpotentieel en de rijkdom aan bodemschatten waar Oekraïne bekend om staat;

    C.  overwegende dat de aanhoudende spanningen tussen de EU, Oekraïne, de VS en andere westerse landen enerzijds en de Russische Federatie anderzijds ervoor zorgen dat de vrede en de stabiliteit op Europees en internationaal niveau op het spel komen te staan; overwegende dat zich een uiterst gevaarlijke politieke en militaire escalatie tussen het Westen en Rusland heeft voorgedaan, waarbij de afgelopen jaren ook NAVO-lidstaten betrokken waren en het bijna tot vijandigheden kwam;

    Oekraïne

    D.  overwegende dat de DCFTA tussen de EU en Oekraïne op 1 januari 2016 voorlopig in werking is getreden, nadat de inwerkingtreding op verzoek van Oekraïne een jaar was uitgesteld, en ondanks het mislukken van de besprekingen over handelskwesties tussen Rusland, de EU en Oekraïne, welke gevoerd werden met het oog op het oplossen van de problemen die zowel verband houden met de inwerkingtreding van de DCFTA als met de verenigbaarheid ervan met het drijven van handel binnen de handelszone van het GOS (Gemenebest van Onafhankelijke Staten);

    E.  overwegende dat de problemen die in 2013 tot de onrust in Oekraïne hebben geleid onopgelost blijven, met inbegrip van corruptie, de economische en sociale crisis, wantrouwen jegens de politiek en ontgoocheling over het politieke systeem van Oekraïne als gevolg van de voortdurende politieke invloed van oligarchische structuren; overwegende dat het falen van de regering en het parlement in de strijd tegen de corruptie het vertrouwen van de Oekraïense bevolking en de internationale gemeenschap aan het wankelen heeft gebracht; overwegende dat de huidige regering de problemen nog heeft verergerd door het land met behulp van paramilitaire groeperingen een neoliberale bedrijfs- en nationalistische agenda op te leggen;

    F.  overwegende dat Oekraïne economisch en maatschappelijk gezien op instorten staat en daardoor in feite een mislukte staat is; overwegende dat de buitenlandse schuld van Oekraïne in twee jaar tijd meer dan verdubbeld is en dat het land heeft verklaard zijn schuld aan Rusland niet te kunnen aflossen, en dat terwijl de inflatie tussen december 2014 en december 2015 is opgelopen tot 43,3 % en de afgelopen twintig jaar nog nooit zo hoog is geweest; overwegende dat 80 % van de Oekraïense bevolking volgens de VN onder de armoedegrens leeft; overwegende dat het minimumloon in Oekraïne, ondanks de rijkdommen van het land, ongeveer 50 EUR per maand bedraagt en daarmee het laagste minimumloon van Europa is;

    G.  overwegende dat er een verbod is ingesteld op de Oekraïense communistische partij;

    H.  overwegende dat vakbondsleden en politieke partijen te maken hebben met onderdrukking en dat democratische grondrechten en burgerrechten, zoals de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van vereniging, niet worden geëerbiedigd, hetgeen in schril contrast staat met de associatieovereenkomst die Oekraïne met de EU heeft gesloten;

    I.  overwegende dat de akkoorden van Minsk niet volledig ten uitvoer zijn gelegd en dat de tenuitvoerlegging ervan vereist dat alle partijen politieke bereidheid aan de dag leggen om op basis van een onderling overeengekomen compromis tot politieke en technische oplossingen te komen voor elk van de twaalf punten van de akkoorden;

    Moldavië

    J.  overwegende dat tot dusver niemand verantwoordelijk is gehouden voor het feit dat er gewoonweg 1 miljard EUR van het budget van Moldavië is verdwenen, een bedrag dat overeenkomt met meer dan 15 % van het bbp van het land; overwegende dat de DCFTA tussen de EU en Moldavië in werking is getreden ondanks de welige tierende corruptie onder de politieke elite die in stand wordt gehouden door de uitblijvende hervormingen van het rechtsstelsel en het bankwezen;

    K.  overwegende dat de massaprotesten waar Moldavië in 2015 getuige van was, grootschaliger waren dan alle protesten die de afgelopen decennia in het land hebben plaatsgevonden;

    L.  overwegende dat de regering heeft bevolen de leider van een van de oppositiepartijen, Grigory Petrenko, gevangen te nemen, evenals een groot aantal andere politieke tegenstanders, en tracht te voorkomen dat de politieke oppositie zich hiertegen uitspreekt; overwegende dat 32 leden van de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa, een vertegenwoordiging van alle politieke stromingen en 20 lidstaten, naar aanleiding van de "zaak Petrenko" een schriftelijke verklaring hebben ondertekend, waarmee Moldavië in ondubbelzinnige bewoordingen wordt opgeroepen tot "de onmiddellijke vrijlating van alle politieke gevangenen";

    M.  overwegende dat het bezuinigingsbeleid, in combinatie met de welig tierende corruptie, ertoe heeft geleid dat de industrie en de hulpbronnen van Moldavië zijn verkocht en dat de inwoners hun broodwinning hebben zien verdwijnen, waardoor het vertrouwen van de jongere generatie in het politieke leiderschap van Moldavië nog verder aan het wankelen is gebracht en massale emigratie inmiddels aan de orde van de dag is;

    Georgië

    N.  overwegende dat de geopolitieke strijd om invloed op Georgië te krijgen averechtse gevolgen voor het land blijkt te hebben gehad;

    O.  overwegende dat de belangrijkste conjunctuurindicatoren van Georgië, zoals de inflatie, de staatsschuld, het groeipercentage van de economie, de uitvoer, de invoer, het nationaal inkomen per hoofd van de bevolking, de pensioenen en het bestaansminimum, de afgelopen drie jaar een daling hebben laten zien; overwegende dat dit ongunstige omstandigheden zijn als het gaat om de inwerkingtreding van de DCFTA;

    P.  overwegende dat naar voren is gekomen dat de handel met Rusland van belang is voor de economische stabiliteit van Georgië; overwegende dat de Russische president, Vladimir Poetin, onlangs niet alleen heeft bevestigd dat Rusland klaar is voor het herstellen van de in verband met de oorlog van augustus 2008 verbroken betrekkingen met Georgië, dat voorheen deel uitmaakte van de Sovjet-Unie, maar ook heeft aangeboden de visumverplichtingen voor Georgische burgers op te heffen;

    Algemene aspecten

    1.  geeft aan zich ernstig zorgen te maken over de vernietigende gevolgen van de DCFTA's voor Moldavië, Georgië en Oekraïne als het aankomt op het welzijn van de plaatselijke bevolking en de vrede in de regio, en roept op tot de voorlopige opschorting van de DCFTA's;

    2.  dringt erop aan werk te maken van nieuwe vormen van samenwerking en betrekkingen tussen de EU en de Euraziatische Economische Ruimte;

    3.  verwerpt het huidige oostelijk nabuurschapsbeleid van de EU; wijst er nogmaals op dat elk oostelijk nabuurschapsbeleid waarin geen rekening wordt gehouden met de belangen van alle actoren, waaronder Rusland, is gedoemd te mislukken; benadrukt hoe belangrijk het is om een nabuurschapsbeleid te ontwikkelen dat de regionale samenwerking bevordert, zonder dat er landen wordt buitengesloten die ook deel willen uitmaken van de samenwerking; verzoekt Rusland proactief deel te nemen aan een dergelijk proces;

    4.  keurt de uitbreiding van de NAVO af, evenals het feit dat, ten gevolge van deze uitbreiding en het oostelijk nabuurschapsbeleid van de EU, op de grens met Rusland een nieuw ijzeren gordijn is opgetrokken; waarschuwt dat het niet-heropenen van de resultaatgerichte dialoog met Rusland gevaarlijke gevolgen kan hebben voor de vrede en veiligheid in Europa en in de wereld;

    5.  dringt er bij de EU op aan de resultaatgerichte politieke dialoog met Rusland te heropenen, teneinde het vertrouwen te herstellen en oplossingen te vinden voor alle onopgeloste en controversiële kwesties; dringt aan op de herinvoering, op alle niveaus van de EU-instellingen, van de dialoogstructuren die tussen de EU en Rusland bestonden voor het begin van de Oekraïnecrisis; verzoekt de EU met klem haar sanctiebeleid tegen Rusland te laten varen, dat niet alleen tot een handelsoorlog heeft geleid maar bovenal politiek ondoeltreffend is gebleken en averechtse gevolgen heeft gehad;

    Oekraïne

    6.  betreurt het ten zeerste dat de Commissie de realiteit in Oekraïne niet onder ogen lijkt te zien en haar ogen sluit voor het feit dat de Oekraïense regering heeft nagelaten de fundamentele hervormingen door te voeren waartoe zij zich op grond van de associatieovereenkomst en het Europees Verdrag voor de rechten van de mens (EVRM) heeft verbonden, zoals:

    Øconsistente corruptiebestrijding;

    Øtotstandbrenging van de rechtsstaat;

    Ødecentralisatie en krachtige garanties ten aanzien van de democratische deelname van de bevolking van Oekraïne aan alle belangrijke besluitvormingsprocessen, met name op het gebied van sociale en economische ontwikkeling;

    Ødefinitieve ontkoppeling, onder democratisch toezicht, van de oligarchen en de politiek;

    Øeerbiediging van de mensenrechten en de democratische rechten, met inbegrip van taalrechten;

    Øontbinding van de paramilitaire eenheden en herstel van strikte overheidscontrole over de politie en het leger;

    Øonmiddellijke transparante, democratische en wettelijke parlementaire controle over alle veiligheidstroepen in het land en ontwapening van alle zogenaamde paramilitaire en private veiligheidstroepen;

    Øhet niet langer voeren van een bezuinigingsbeleid.

    7.  weigert nog financiële steun aan Oekraïne te verstrekken als deze hervormingen niet worden doorgevoerd; dringt er bij de Commissie en de EDEO op aan alle verdere samenwerking met de Oekraïense autoriteiten te koppelen aan de doelstellingen om de activiteiten van vakbonden en sociale bewegingen te waarborgen, alsmede de vrijheid van vereniging en de vrijheid van meningsuiting;

    8.  veroordeelt het verbod op de Oekraïense communistische partij met de grootst mogelijke nadruk en dringt aan op de onmiddellijke opheffing van het verbod; geeft aan zich ernstig zorgen te maken over deze aanslag op de vrijheid van meningsuiting en op het bestaan van een democratische politieke partij in Oekraïne en verzoekt de EU-instellingen, alsook andere democratische Europese en internationale instanties, krachtig stelling te nemen en deze ernstige bedreiging van de democratie in Oekraïne scherp te veroordelen;

    9.  spreekt zijn krachtige steun uit voor het Minsk-proces, met inbegrip van de handelsgerelateerde verbintenissen ervan, en roept alle partijen op de reeds bereikte akkoorden na te leven en nieuwe onderhandelingen aan te gaan om deze akkoorden uit te werken tot een transparantere en duidelijkere routekaart met concrete criteria waar alle onderhandelende partijen aan moeten voldoen;

    10.  is tegen het gezamenlijke beleid van de Commissie en het IMF om de buitenlandse schulden van Oekraïne enorm te laten oplopen, waardoor Oekraïne afhankelijk wordt van internationale financiële instellingen;

    11.  maakt zich ernstig zorgen over de grote invloed van extreemrechts op de Oekraïense politiek; benadrukt dat het een onmiskenbare bedreiging vormt voor de democratie om mensen met extreemrechtse overtuigingen posities te laten bekleden waarmee ze aanzienlijke rechtshandhavingsmiddelen in handen krijgen; verzoekt de Oekraïense regering dringend om, in toepassing van de associatieovereenkomst en het VN-Verdrag voor de rechten van de mens, de gewelddadige extreemrechtse groeperingen te ontmantelen;

    Moldavië

    12.  maakt zich ernstig zorgen dat Moldavië er niet in slaagt een rechtsstaat tot stand te brengen; roept ertoe op een einde te maken aan de straffeloosheid ten aanzien van het verdwijnen van 1 miljard EUR van het budget van Moldavië, alsook ten aanzien van andere corruptiezaken; wijst erop dat er geen onafhankelijk rechtsstelsel tot stand is gebracht, hoewel in de associatieovereenkomst tussen de EU en Moldavië wel degelijk hiertoe werd opgeroepen;

    13.  eist de onmiddellijke vrijlating van alle politieke gevangenen in Moldavië, met inbegrip van Grigory Petrenko en zijn zeven medestanders in de oppositie, en roept ertoe op de gerechtelijke willekeur onverwijld en volledig uit te bannen; verlangt dat de regering van Moldavië de verplichtingen nakomt waartoe het land zich als lidstaat van de Raad van Europa en als verdragsluitende partij bij het EVRM heeft verbonden;

    14.  verzoekt de regering van Moldavië haar bezuinigingsbeleid te herzien, ervoor te zorgen dat de nationale industrie zich kan ontwikkelen en rekening te houden met de dringende sociale behoeften van de bevolking, met name op het gebied van gezondheidszorg, verwarming en onderwijs;

    15.  roept ertoe op het conflict in Transnistrië op vreedzame wijze op te lossen, en wel door de onderhandelingen over de rechtsstatus te heropenen, zowel overeenkomstig het 5+2-model als gebruik makend van alle middelen van het OVSE-mechanisme op basis van de Verklaring van Dublin van 2012, waarin de territoriale integriteit van Moldavië wordt erkend maar tegelijkertijd rekening wordt gehouden met de belangen van alle betrokken actoren, waaronder Oekraïne en Rusland;

    Georgië

    16.  verzoekt de EU het proces van de normalisering van de betrekkingen tussen Georgië en Rusland te ondersteunen;

    17.  verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de parlementen en regeringen van de lidstaten, de parlementen en regeringen van Oekraïne, Moldavië en Georgië, het IMF, de OVSE en de Raad van Europa.