Procedura : 2016/2537(RSP)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : B8-0170/2016

Teksty złożone :

B8-0170/2016

Debaty :

Głosowanie :

PV 04/02/2016 - 8.6
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P8_TA(2016)0048

PROJEKT REZOLUCJI
PDF 350kWORD 90k
Patrz też projekt wspólnej rezolucji RC-B8-0146/2016
1.2.2016
PE576.531v01-00
 
B8-0170/2016

złożony w następstwie oświadczenia wiceprzewodniczącej Komisji/wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa

zgodnie z art. 123 ust. 2 Regulaminu


w sprawie sytuacji w Libii (2016/2537(RSP))


Barbara Lochbihler, Igor Šoltes, Ernest Urtasun, Bronis Ropė, Klaus Buchner, Bodil Valero w imieniu grupy Verts/ALE

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie sytuacji w Libii (2016/2537(RSP))  
B8-0170/2016

Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Libii, w szczególności rezolucję z dnia 15 stycznia 2015 r.(1),

–  uwzględniając rezolucje Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych w sprawie Libii, w tym rezolucję nr 2259 z dnia 23 grudnia 2015 r.,

–  uwzględniając raporty i oświadczenia specjalnego przedstawiciela sekretarza generalnego ONZ i szefa misji wsparcia ONZ w Libii (UNSMIL),

–  uwzględniając konkluzje Rady do Spraw Zagranicznych w sprawie Libii,

–  uwzględniając niedawne oświadczenia wiceprzewodniczącej Komisji/ wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa Federiki Mogherini w sprawie Libii,

–  uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że od czasu obalenia w 2011 r. Muammara Kaddafiego przez grupy rebeliantów wspomagane przez siły NATO w Libię dramatycznie uderzają następujące po sobie kryzysy: polityczny, instytucjonalny i bezpieczeństwa;

B.  mając na uwadze, że kraj ten jest wyniszczany przez nasilającą się spiralę walk trwających od lata 2014 r., a uczestniczą w nich przede wszystkim dwie oderwane i podzielone rywalizujące ze sobą grupy, a mianowicie oddziały wojskowe działające w ramach operacji „Godność” dowodzone przez emerytowanego generała Chalifa Haftara, sprzymierzone ze zbrojnymi grupami z Az-Zintan oraz koalicja „Libya Dawn”, do której należą głównie zbrojne grupy z Misraty i mniejszość berberyjska wraz z ugrupowaniami islamistycznymi i lokalnymi grupami zbrojnymi z innych miast w zachodniej Libii;

C.  mając na uwadze, że oba rywalizujące ze sobą obozy głoszą, że posiadają legitymację do sprawowania władzy i roszczą sobie do niej prawo, w związku z czym istnieją dwa konkurujące ze sobą rządy i parlamenty z siedzibą odpowiednio w Trypolisie i Tobruku; mając na uwadze, że obie zwalczające się strony otrzymują prawdopodobnie wsparcie ze strony podmiotów zewnętrznych;

D.  mając na uwadze, że zbrojne grupy powiązane tzw. Państwem Islamskim wykorzystują wojnę domową i próżnię władzy, aby zwiększać swoją obecność w tym kraju i przeprowadzać coraz więcej aktów terroryzmu i brutalnych nadużyć wobec lokalnych mieszkańców; mając na uwadze, że na początku stycznia 2016 r. grupy te przeprowadziły ofensywę wymierzoną w podstawową infrastrukturę naftową na środkowo-wschodnim wybrzeżu, przeprowadzając jednocześnie najkrwawsze ataki terrorystyczne w Libii od 2011 r., w których zginęły dziesiątki rekrutów policyjnych w Zalitanie; mając na uwadze, że siatki terrorystyczne i przestępcze w Libii zacieśniają więzi z Mali i północną Nigerią i zajmują się – poza innymi rodzajami nielegalnej działalności handlowej – sprzedażą broni i przemytem narkotyków;

E.  mając na uwadze, że w dniu 17 grudnia 2015 r. przedstawiciele dwóch konkurujących ze sobą parlamentów oraz gmin i społeczeństwa obywatelskiego podpisali, przy mediacji ONZ, porozumienie o podziale władzy; mając na uwadze, że na mocy tego porozumienia powołano dziewięcioosobową Radę Prezydencką pod przewodnictwem biznesmena Fayeza al-Sarraja jako premiera, której powierzono zadanie utworzenia rządu jedności narodowej;

F.  mając na uwadze, że w dniu 25 stycznia 2016 r. uznany przez społeczność międzynarodową parlament w Tobruku odrzucił rząd powołany przez Radę Prezydencką i wyznaczył jej termin dziesięciu dni na uformowanie nowego, mniejszego składu rządu lub ustąpienie;

G.  mając na uwadze, że sytuacja w zakresie praw człowieka i sytuacja humanitarna znacznie się pogorszyły, odkąd Libia pogrążyła się w wojnie domowej; mając na uwadze, że w świetle doniesień wszystkie strony dopuściły się całego szeregu naruszeń praw człowieka i międzynarodowego prawa humanitarnego, doprowadzając do setek ofiar śmiertelnych, masowych przesiedleń i kryzysu humanitarnego na wielu obszarach; mając na uwadze, że dziesiątki działaczy politycznych, obrońców praw człowieka, pracowników mediów i innych osobistości publicznych padły ofiarą uprowadzeń lub pogróżek; mając na uwadze, że do ONZ dotarły informacje o arbitralnych zatrzymaniach oraz o stosowaniu tortur i przemocy przez obie strony;

H.  mając na uwadze, że w dniu 26 lutego 2011 r. Rada Bezpieczeństwa ONZ skierowała sprawę dotyczącą sytuacji w Libii do Międzynarodowego Trybunału Karnego; mając na uwadze, że Międzynarodowy Trybunał Karny jest właściwym organem do prowadzenia dochodzeń w sprawie naruszeń praw człowieka popełnionych w tym kraju oraz do ścigania winnych takich naruszeń; mając na uwadze, że w dniu 27 czerwca 2011 r. Międzynarodowy Trybunał Karny wydał trzy nakazy aresztowania: Muammara Kaddafiego, Saifa al-Islama Kaddafiego oraz Abdullaha al-Sanussiego za zbrodnie przeciwko ludzkości; mając na uwadze, że pozostali podejrzani nie zostali aresztowani przez Trybunał; mając na uwadze, że władze libijskie nalegają, aby byli oni sądzeni przed libijskim wymiarem sprawiedliwości;

I.  mając na uwadze, że według szacunków UNSMIL co najmniej 400 000 Libijczyków zostało wewnętrznie przesiedlonych w wyniku ostatniej fali walk, a dalsze 150 000 osób, w tym wielu pracowników migrujących, opuściło kraj; mając na uwadze, że zagraniczni pracownicy humanitarni i dyplomaci, w tym personel UE i UNSMIL, zostali ewakuowani z Libii; mając na uwadze, że masowy napływ uchodźców libijskich do sąsiedniej Tunezji wciąż stanowi znaczne obciążenie z punktu widzenia możliwości tego kraju i jego własnej stabilności;

J.  mając na uwadze, że Libia jest głównym punktem tranzytowym i wyjazdowym dla migrantów próbujących przedostać się do Europy, zwłaszcza dla migrantów z Afryki Subsaharyjskiej;

K.  mając na uwadze, że dochody ze sprzedaży ropy naftowej stanowiły 95% dochodów Libii i 65% PKB tego państwa; mając na uwadze, że Libia dysponuje największymi zasobami ropy naftowej w Afryce i piątymi co do wielkości zasobami ropy naftowej na świecie; mając na uwadze, że dochody z ropy naftowej gwałtownie spadły, odkąd grupy zbrojne przejęły kontrolę nad polami naftowymi, rurociągami i infrastrukturą eksportową w całym kraju;

L.  mając na uwadze, że państwa członkowskie UE, w tym Włochy, Wielka Brytania i Niemcy, zobowiązały się szkolić nowe siły bezpieczeństwa mające służyć przyszłemu rządowi jedności narodowej;

M.  mając na uwadze, że libijscy decydenci z różnych obozów wielokrotnie sprzeciwiali się wszelkim zagranicznym interwencjom wojskowym;

N.  mając na uwadze, że na państwach członkowskich UE biorących udział w wojnie w 2011 r. i na UE jako całości spoczywa szczególny obowiązek niesienia pomocy ludności Libii i wspierania starań o pokój i stabilność w tym kraju;

O.  mając na uwadze, że według przecieków były przedstawiciel ONZ Bernardino León, który pomagał w mediacjach dotyczących porozumienia o podziale władzy, potajemnie wynegocjował w czasie swojego mandatu lukratywne stanowisko ze Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi, które popierają parlament w Tobruku;

1.  z zadowoleniem przyjmuje podpisanie w grudniu 2015 r. libijskiego porozumienia politycznego jako zachęcający pierwszy krok w kierunku politycznego rozwiązania konfliktu libijskiego, lecz jest poważnie zaniepokojony stałymi przeszkodami, które opóźniają formowanie rządu jedności narodowej;

2.  wzywa rywalizujące frakcje do wykazania się przywództwem i wyrażenia zgody na powołanie tego rządu jedności narodowej, aby stawić czoło ogromowi wyzwań dotyczących rządów, gospodarki, kwestii humanitarnych i bezpieczeństwa w tym kraju; w związku z tym wyraża pełne poparcie dla wysiłków ONZ, a w szczególności dla jej specjalnego przedstawiciela Martina Koblera, zmierzających do ułatwienia tego procesu; podkreśla, że ​​szczególną uwagę należy zwrócić na udział kobiet i mniejszości;

3.  wzywa wspólnotę międzynarodową do wywierania nacisku na osoby utrudniające polityczne rozmowy pokojowe i do skutecznego wdrożenia nałożonego na Libię embarga ONZ na broń;

4.  jest zatrwożony ekspansją Państwa Islamskiego (IS) w Libii, którą należy pilnie powstrzymać; domaga się jednak, by wszystkie działania na szczeblu libijskim i międzynarodowym zmierzające do powstrzymania i zwalczania grup powiązanych z IS realizowano, ściśle przestrzegając międzynarodowego prawa dotyczącego praw człowieka i międzynarodowego prawa humanitarnego;

5.  uważa, że najskuteczniejszą odpowiedzią na obecność radykalnych zbrojnych grup w Libii jest ostatecznie utworzenie pluralistycznych instytucji krajowych, które będą w stanie utrzymać rządy prawa, zapewniać usługi publiczne i bezpieczeństwo lokalne oraz skutecznie zwalczać ugrupowania, które zagrażają stabilności kraju i szeroko pojmowanego regionu;

6.  wzywa wysoką przedstawiciel/ wiceprzewodniczącą, państwa członkowskie i Komisję do pilnego opracowania kompleksowego programu rozbrojenia, demobilizacji i reintegracji (DDR) oraz reformy sektora bezpieczeństwa (RSB), które należy wdrożyć po osiągnięciu porozumienia pokojowego; podkreśla, że kwestią zasadniczą jest anulowanie prowadzonych w tym kraju wcześniejszych programów UE RSB, które w bardzo wąskim zakresie dotyczyły zarządzania granicami i kontroli migracji; jest przekonany, że tylko faktyczny, realizowany na szeroką skalę i wyposażony w odpowiednie środki finansowe program dla całego kraju, obejmujący straż graniczną, ma potencjał zapoczątkowania pozytywnych zmian w Libii; ma poważne wątpliwości co do obecnego brytyjsko-włoskiego pakietu pomocy wojskowej, zakładającego udział 1000 brytyjskich i 5000 włoskich żołnierzy w szkoleniu libijskich sił zbrojnych odpowiedzialnych za ochronę nowego rządu;

7.  jest zaniepokojony doniesieniami mediów o tym, że USA, Wielka Brytania, Włochy i Francja wysyłają obecnie więcej lotów rozpoznawczych i nasiliły gromadzenie danych wywiadowczych, a także gotowością tych krajów do interwencji wojskowej w Libii przeciwko bojownikom IS, bez zgody władz libijskich ani wyraźnego mandatu od Rady Bezpieczeństwa ONZ; przestrzega przed wszelką jednostronną lub wielostronną interwencją wojskową, która nie ma podstawy prawnej, ani nie uzyskała zgody politycznej ze strony przyszłego rządu jedności narodowej;

8.  wyraża również zaniepokojenie niedawnym oświadczeniem francuskiego ministra obrony Jeana-Yves'a Le Driana o potrzebie operacji wojskowej na libijskich wodach przybrzeżnych w celu skutecznej walki z przemytnikami ludzi i handlarzami ludźmi; zwraca uwagę na wiele negatywnych opinii libijskich decydentów w sprawie planów rozmieszczenia sił EUNAVFOR Sophia na libijskich wodach terytorialnych; przypomina, że takie działanie wojskowe, przeprowadzone bez zgody władz libijskich lub mandatu ONZ na mocy rozdziału VII Karty Narodów Zjednoczonych, będzie uznane za bezprawne i za akt agresji; niepokoi się o ogólną skuteczność tego podejścia w świetle niedawnych doświadczeń na lądzie dotyczących EUNAVFOR Atalanta w Somalii, ewentualnych dodatkowych szkód i możliwości spowodowania cierpienia mieszkańców wybrzeża, a także faktu, że takie niewłaściwe i bezprawne działanie wojskowe ze strony państw członkowskich UE mogłoby skutkować większym poparciem dla brutalnych ekstremistów takich jak IS;

9.  wyraża głębokie zaniepokojenie losem migrantów, osób ubiegających się o azyl i uchodźców w Libii, których już niepewna sytuacja ulega dalszemu pogorszeniu; wzywa UE i państwa członkowskie do niesienia skutecznej pomocy Włochom w wysiłkach tego państwa zmierzających do opanowania spirali napływu migrantów i uchodźców z Afryki Północnej, w szczególności z Libii; wzywa wszystkie państwa członkowskie, a przede wszystkim Włochy, do ścisłego przestrzegania unijnego i międzynarodowego prawa dotyczącego uchodźców, w tym do poszanowania zasady niewydalania i indywidualnej oceny sytuacji; wzywa libijskie władze i grupy zbrojne do zapewnienia dostępu z zewnątrz do ośrodków detencyjnych, zwłaszcza tych, w których przebywają migranci;

10.  jest głęboko zaniepokojony niedawnymi atakami IS na terminale naftowe i infrastrukturę naftową w miejscach takich jak Ras al-Unuf oraz ich skutkami dla zdrowia ludności lokalnej oraz dla środowiska;

11.  potępia rażący konflikt interesów i niedochowanie standardów etycznych przez byłego specjalnego przedstawiciela ONZ Bernardina Leóna, który zapewnił sobie lukratywne stanowisko jako kierownik Akademii Dyplomacji w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, kiedy jeszcze pełnił mandat mediatora w rozmowach pokojowych dotyczących konfliktu, w który jego przyszły pracodawca był bezpośrednio zaangażowany; przypomina, że Bernardino León zajmował kilka wysokich stanowisk w hiszpańskich i unijnych służbach dyplomatycznych; wzywa wysoką przedstawiciel/ wiceprzewodniczącą do wskazania środków umożliwiających uniknięcie w przyszłości podobnych sytuacji, które mogłyby dotyczyć specjalnych wysłanników UE lub wspieranych przez UE wysłanników międzynarodowych, w tym przez wprowadzenie ścisłych okresów karencji; postanawia przeprowadzić śledztwo w tej sprawie;

12.  potępia nieustanne akty przemocy i naruszenia międzynarodowego prawa humanitarnego popełniane w całym kraju przez zwalczające się strony; pozostaje głęboko zaniepokojony ciągłym pogarszaniem się sytuacji w zakresie praw człowieka, w tym przypadkami arbitralnych zatrzymań, uprowadzeń, bezprawnych zabójstw i tortur oraz przemocy wobec dziennikarzy, działaczy politycznych, obrońców praw człowieka i mniejszości, w tym mieszkańców miasta Tawurgha;

13.  podkreśla potrzebę ustalenia odpowiedzialności za wszystkie przypadki łamania praw człowieka i międzynarodowego prawa humanitarnego; zwraca uwagę na oświadczenie UNSMIL, w którym jest mowa o tym, że wiele naruszeń i nadużyć popełnionych w Libii podlega jurysdykcji Międzynarodowego Trybunału Karnego, i wzywa do wyposażenia Międzynarodowego Trybunału Karnego w środki polityczne, logistyczne i finansowe, które pozwolą mu na przeprowadzanie dochodzeń w sprawie tych przestępstw; uważa, że wzmocnienie międzynarodowego mechanizmu odpowiedzialności może odwieść grupy zbrojne od popełniania kolejnych nadużyć i naruszeń oraz apeluje o rozważenie możliwości ustanowienia komisji śledczej ONZ lub podobnego mechanizmu w celu prowadzenia dochodzeń w sprawie naruszeń praw człowieka i międzynarodowego prawa humanitarnego;

14.  wzywa państwa członkowskie do wsparcia Tunezji w działaniach łagodzących destabilizujące skutki rozlewania się kryzysu libijskiego, m.in. przez pomoc w budowaniu odpowiedzialnych instytucji odpowiadających za bezpieczeństwo;

15.  podkreśla potrzebę zachowania neutralności kluczowych libijskich instytucji, w szczególności Banku Centralnego, National Oil Corporation i państwowego funduszu majątkowego, którym ONZ zezwoliła na przyjmowanie środków ze sprzedaży z ropy naftowej z zagranicy; wzywa w związku z tym do stworzenia międzynarodowego mechanizmu nadzoru w celu zamrożenia tych dochodów – oprócz wydatków na wynagrodzenia – do czasu utworzenia rządu jedności narodowej, tak aby zachęcić zwalczające się frakcje do przystania na polityczny kompromis;

16.  wzywa władze libijskie, aby przyjęły wysokie standardy przejrzystości w krajowym sektorze wydobywczym, tak aby na zasobach naturalnych Libii skorzystali wszyscy mieszkańcy, a zwłaszcza aby jak najszybciej przyjęły wymogi inicjatywy na rzecz przejrzystości w przemyśle wydobywczym (EITI); ponawia swój apel, aby europejskie przedsiębiorstwa działające w Libii ujawniły swoje transakcje finansowe w sektorze energetycznym;

17.  wzywa UE i jej państwa członkowskie do zwiększenia pomocy humanitarnej w odpowiedzi na trudną sytuację ludności libijskiej, w szczególności na obszarach najbardziej dotkniętych kryzysem, oraz do pozostania w gotowości, by móc zareagować w razie dalszego pogorszenia się sytuacji; w związku z tym podkreśla znaczenie konkretnego wsparcia lokalnych zawieszeń broni; wzywa UE do wspierania umocnienia organizacji społeczeństwa obywatelskiego, zwłaszcza organizacji kobiet, które poszukują pokojowych rozwiązań dla licznych kryzysów w kraju;

18.  wyraża zaniepokojenie doniesieniami o niewydolnym wymiarze sprawiedliwości w Libii i o poważnych brakach w zapewnianiu uczciwych standardów procesowych; wzywa władze libijskie do pełnej współpracy z Międzynarodowym Trybunałem Karnym, polegającej na pomocy w jego dochodzeniach oraz stosowaniu się do jego wyroków; wyraża zaniepokojenie faktem, że władzom libijskim nie udaje się zapewnić podstawowych praw procesowych oskarżonym przez Międzynarodowy Trybunał Karny Abdullahowi al-Sanussiemu i Saifowi al-Islamowi Kaddafiemu; przypomina o swoim kategorycznym sprzeciwie wobec kary śmierci we wszystkich przypadkach, niezależnie od charakteru popełnionej zbrodni, i wzywa Libię do zniesienia kary śmierci;

19.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, Europejskiej Służbie Działań Zewnętrznych, wiceprzewodniczącej Komisji Europejskiej/ wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, parlamentom i rządom państw członkowskich, libijskiej Izbie Reprezentantów, Radzie Bezpieczeństwa ONZ, Zgromadzeniu Ogólnemu Narodów Zjednoczonych, Radzie Praw Człowieka ONZ, Lidze Arabskiej i Unii Afrykańskiej.

(1)

Teksty przyjęte w tym dniu, P8_TA(2015)0010.

Informacja prawna - Polityka ochrony prywatności