Procedura : 2016/2537(RSP)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : B8-0180/2016

Teksty złożone :

B8-0180/2016

Debaty :

Głosowanie :

PV 04/02/2016 - 8.6
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :


PROJEKT REZOLUCJI
PDF 264kWORD 92k
1.2.2016
PE576.541v01-00
 
B8-0180/2016

złożony w następstwie oświadczenia wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa

zgodnie z art. 123 ust. 2 Regulaminu


w sprawie sytuacji w Libii (2016/2537(RSP))


Javier Couso Permuy, Sabine Lösing, Paloma López Bermejo, Neoklis Sylikiotis, Fabio De Masi, Ángela Vallina, Sofia Sakorafa, Kostas Chrysogonos, Stelios Kouloglou, Kostadinka Kuneva w imieniu grupy GUE/NGL

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie sytuacji w Libii (2016/2537(RSP))  
B8-0180/2016

Parlament Europejski,

–  uwzględniając poświęcone Libii rezolucje Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 2009 z dnia 16 września 2011 r., nr 1973 z dnia 17 marca 2011 r., nr 2017 z dnia 31 października 2011 r., nr 2022 z dnia 2 grudnia 2011 r., nr 2040 z dnia 13 marca 2012 r., nr 2174 z dnia 27 sierpnia 2014 r., nr 2238 z dnia 10 września 2015 r. oraz nr 2259 z dnia 23 grudnia 2015 r.,

–  uwzględniając mianowanie w dniu 4 listopada 2015 r. Martina Koblera na specjalnego przedstawiciela Sekretarza Generalnego ONZ ds. Libii,

–  uwzględniając konkluzje Rady do Spraw Zagranicznych z dni 30 sierpnia, 20 października, 17 i 18 listopada i 15 grudnia 2014 r., a także z dni 19 stycznia, 9 lutego, 16 marca i 12 października 2015 r. oraz z dnia 18 stycznia 2016 r.,

–  uwzględniając oświadczenia wiceprzewodniczącej Komisji/ wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa (wiceprzewodniczącej Komisji/ wysokiej przedstawiciel) Federiki Mogherini w sprawie Libii z dni 30 kwietnia, 26 i 27 maja, 30 czerwca, 12 lipca, 17 sierpnia, 13 i 22 września, 9 października, 19 i 26 listopada 2015 r. oraz 7 stycznia 2016 r., a także jej oświadczenie w sprawie podpisania libijskiego porozumienia politycznego w dniu 17 grudnia 2015 r.,

–  uwzględniając konwencje genewskie z 1949 r. i protokoły dodatkowe do nich z 1977 r. oraz zobowiązanie stron konfliktu zbrojnego do przestrzegania i dbania o przestrzeganie międzynarodowego prawa humanitarnego w każdych okolicznościach,

–  uwzględniając oświadczenia misji ONZ ds. wspierania Libii (UNSMIL), wspólny raport z dnia 4 września 2014 r. sporządzony przez UNSMIL oraz Biuro ONZ ds. Praw Człowieka w sprawie naruszania międzynarodowych prawa człowieka i prawa humanitarnego w trakcie obecnych brutalnych wydarzeń w Libii, a także jego aktualizacje z dni 27 grudnia 2014 r., 12 stycznia i 16 listopada 2015 r.,

–  uwzględniając decyzję Rady 2013/233/WPZiB z dnia 22 maja 2013 r. w sprawie misji Unii Europejskiej dotyczącej pomocy w zintegrowanym zarządzaniu granicami w Libii (EUBAM Libya)(1),

–  uwzględniając libijskie porozumienie polityczne podpisane w dniu 17 grudnia 2015 r., które obejmuje porozumienie w sprawie rządu zgody narodowej,

–  uwzględniając swoje rezolucje z dni 15 września 2011 r.(2), 18 września 2014 r.(3) i 15 stycznia 2015 r.(4) w sprawie sytuacji w Libii,

–  uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że skutkiem interwencji NATO w Libii, w tym wysłania do tego kraju wojsk francuskich i specjalnej brytyjskiej jednostki antyterrorystycznej SAS w 2011 r., były ofiary wśród niewinnej ludności cywilnej, kryzys humanitarny i znaczne zniszczenia, co doprowadziło do całkowitej destabilizacji państwa libijskiego; mając na uwadze, że eskalacja przemocy doprowadziła Libię do stanu chaosu i powszechnej wojny, co ma negatywny wpływ na kraje sąsiednie;

B.  mając na uwadze, że w związku z konfliktem w tym kraju każdy z dwóch rywalizujących ze sobą rządów utrzymuje, że jest tym prawowitym: Powszechny Kongres Narodowy, wybrany w 2012 r. i mający siedzibę w Trypolisie, oraz Izba Reprezentantów wybrana w czerwcu 2014 r., która przeniosła się do Tobruku po przejęciu przez bojówki kontroli nad dwoma największymi miastami w kraju oraz która uznawana jest przez większość wspólnoty międzynarodowej;

C.  mając na uwadze, że po trwających czternaście miesięcy negocjacjach prowadzonych pod auspicjami ONZ obie strony podpisały w dniu 17 grudnia 2015 r. libijskie porozumienie polityczne dotyczące między innymi utworzenia rządu zgody narodowej, którego siedziba ma znaleźć się w Trypolisie; mając na uwadze, że w dniu 25 stycznia 2016 r. wspierany przez ONZ rząd został odrzucony przez libijską Izbę Reprezentantów;

D.  mając na uwadze, że nadal w całym kraju mają miejsce konflikty zbrojne, inne akty przemocy, a także akty łamania międzynarodowych praw człowieka i międzynarodowego prawa humanitarnego i związane z tym nadużycia, doprowadzając do setek ofiar śmiertelnych, masowych przesiedleń i kryzysu humanitarnego na wielu obszarach; mając na uwadze, że według ONZ ponad 2,4 mln osób wymaga bezzwłocznej pomocy humanitarnej, około 435 000 Libijczyków zostało w wyniku walk wewnętrznie przesiedlonych, a dodatkowo 150 000 osób, w tym wielu migrujących pracowników, opuściło kraj w poszukiwaniu schronienia za granicą w krajach sąsiednich, jak Tunezja, której możliwości zostały nadwyrężone;

E.  mając na uwadze, że wielu migrantów, zwłaszcza tych z Afryki Subsaharyjskiej, pada ofiarą arbitralnych zatrzymań ze strony różnych ugrupowań zbrojnych w tym kraju; mając na uwadze, że według doniesień tysiące migrantów i uchodźców uciekających z Libii przed przemocą zginęły podczas prób przedostania się do Europy przez Morze Śródziemne;

F.  mając na uwadze, że tzw. Państwo Islamskie (IS) i grupy, które zadeklarowały lojalność wobec IS, Ansar Al-Sharia i inne zbrojne grupy powiązane z Al-Kaidą wyłoniły się z tego chaosu, korzystając z rozprzestrzenienia się broni w tym kraju w wyniku interwencji wojskowej i przedłużającej się próżni władzy w kraju;

G.  mając na uwadze nasilające się walki o magazyny ropy i porty wydobycia ropy, toczące się w bogatej w złoża ropy wschodniej części kraju, w której znajdują się dziesiąte największe na świecie znane złoża ropy będące jednocześnie największymi złożami w Afryce; mając na uwadze, że w dniu 21 stycznia 2016 r. bojownicy IS podpalili zbiorniki z ropą podczas ataku na libijski port naftowy Ras Lanuf; mając na uwadze, że dwa tygodnie przed tym wydarzeniem w wyniku starć między IS a Strażą Instalacji Naftowych kontrolującą obszary wokół Es Sider i Ras Lanuf spłonęło siedem zbiorników z ropą naftową i zginęło co najmniej 18 strażników;

H.  mając na uwadze, że przedstawiciele wojska USA oświadczyli, że w celu zatrzymania rozprzestrzeniania się IS w Libii niezbędne są pilne i zdecydowane działania wojskowe; mając na uwadze, że kraje sąsiednie, takie jak Algieria, są przeciwne jakiejkolwiek kolejnej zewnętrznej zbrojnej interwencji w Libii; mając na uwadze, że kraje zachodnie wydają się sprzyjać utworzeniu rządu zgody narodowej nie dlatego, że zależy im na znalezieniu politycznego rozwiązania tej sytuacji, ale aby uzasadnić dalszą zewnętrzną interwencję zbrojną w tym kraju, tym razem pod pretekstem walki z IS;

I.  mając na uwadze, że kolejna interwencja zbrojna zwiększy zniszczenia w kraju i nasili destabilizację regionu; mając na uwadze, że wszelka zewnętrzna interwencja zbrojna zostanie przez IS wykorzystana do celów dalszej rekrutacji;

J.  mając na uwadze, że przypuszcza się, iż około 3000 Tunezyjczyków i setki Marokańczyków dołączyły do dżihadystów w Libii; mając na uwadze, że Państwo Islamskie ogłosiło niedawno, że dąży do rekrutowania większej liczby dżihadystów z krajów Afryki Północnej, aby zwiększyć swoje wpływy na tym kontynencie; mając na uwadze, że w reakcji na masowy i nietypowy przepływ Marokańczyków z Casablanki w kierunku Libii poprzez Algierię władze Algierii zatrzymały setki Marokańczyków, którzy nie maja prawa stałego pobytu w Libii; mając na uwadze, że Algieria anulowała niedawno wszystkie lotnicze połączenia komercyjne do Libii;

K.  mając na uwadze, że tymczasem broń dostarczana tzw. rebeliantom rozprzestrzeniła się po całej Afryce Północnej i była stosowana w konfliktach oraz w celu destabilizacji w krajach takich jak Republika Środkowoafrykańska i Mali, a także pojawiła się w Algierii;

L.  mając na uwadze, że członkowie NATO gremialnie poparli w 2011 r. jedną ze stron w konflikcie libijskim – co jest naruszeniem prawa międzynarodowego – twierdząc, że strefa zakazu lotów i dostarczanie broni (tak zwanym) rebeliantom będą zgodne z koncepcją obowiązku ochrony (R2P);

M.  mając na uwadze, że nadal obowiązuje nałożone w 2011 r. przez Radę Bezpieczeństwa ONZ międzynarodowe embargo na dostawy broni do Libii; mając na uwadze, że mimo to członkowie i sojusznicy NATO (tj. USA, Francja, Zjednoczone Królestwo, Katar i Zjednoczone Emiraty Arabskie) złamali to embargo; mając na uwadze, że bez względu na embargo trwa napływ broni do Libii;

N.  mając na uwadze, że Rada Ministrów stwierdziła w konkluzjach z posiedzenia w dniu 18 stycznia 2016 r., że UE jest gotowa do wsparcia władz libijskich, które wyłonione zostaną w ramach rządu zgody narodowej, w przeprowadzaniu reformy sektora bezpieczeństwa; mając na uwadze, że w maju 2013 r. UE ustanowiła misję graniczną UE dla Libii (EUBAM), aby wspierać wojskowo władze libijskie w zakresie ochrony i kontroli granic; mając na uwadze, że głównymi celami tej misji są zapobieganie napływowi uchodźców i emigrantów do Europy oraz przekazanie pól i instalacji naftowych pod kontrolę państwa; mając na uwadze, że ze względu na koszt wynoszący 30 mln EUR EUBAM Libia jest najdroższą misją, jaką kiedykolwiek uruchomiła UE; mając na uwadze, że połowa budżetu jest wydawana na prywatne przedsiębiorstwa zajmujące się ochroną;

O.  mając na uwadze, że jeśli nie zostanie wdrożone kompromisowe rozwiązanie i nie zostanie przeprowadzony obejmujący wszystkie strony proces pojednania, zagrożona zostanie jedność państwa libijskiego oraz powstanie realne ryzyko rozłamu państwa;

P.  mając na uwadze, że 80 % PKB Libii jest uzależnione od sektora naftowego; mając na uwadze, że przed interwencją NATO produkcja ropy wynosiła 1,6 mln baryłek dziennie, a obecnie wynosi około 360 000 baryłek dziennie i prawdopodobnie znacznie jeszcze się obniży w wyniku niedawnych ataków na zbiorniki z ropą naftową i na infrastrukturę naftową; mając na uwadze, że według szacunków National Oil Corporation (krajowego przedsiębiorstwa naftowego) jedynie w okresie od 2013 r. utracone dochody z ropy wynoszą w Libii ponad 68 mld USD;

1.  przyjmuje do wiadomości podpisanie libijskiego porozumienia politycznego dotyczącego utworzenia rządu zgody narodowej; zauważa z niepokojem, że rząd ten został już odrzucony przez libijską Izbę Reprezentantów;

2.  wyraża głębokie zaniepokojenie aktualnym rozpadem ekonomicznym i politycznym kraju, pogarszającym i tak już niepewną sytuację ludności; ponownie potępia interwencję zbrojną w Libii przeprowadzoną w 2011 r. przez Francję, Zjednoczone Królestwo, Stany Zjednoczone i Kanadę pod auspicjami NATO pod pretekstem tzw. doktryny obowiązku ochrony, która to interwencja doprowadziła do obecnej sytuacji; jest przekonany, że zewnętrzna interwencja wojskowa stworzyła grunt do rozwoju obecnej sytuacji zniszczenia Libii i destabilizacji regionu;

3.  jest głęboko zaniepokojony obecnością IS w Libii w okolicach miasta Syrta; potępia wszystkie ataki terrorystyczne, jakich dopuszczają się w Libii grupy deklarujące lojalność wobec IS, w tym zamachy popełniane przez osoby lub grupy powiązane z IS lub Al-Kaidą;

4.  zdecydowanie sprzeciwia się wszelkim dalszym zewnętrznym interwencjom wojskowym w tym kraju; jest głęboko zaniepokojony doniesieniami o planowanej kolejnej interwencji wojskowej w tym kraju przez USA, Francję, Zjednoczone Królestwo i Włochy; przestrzega przed konsekwencjami nowej zewnętrznej interwencji; ponownie zapewnia o swoim zaangażowaniu w suwerenność, niepodległość i integralność terytorialną Libii;

5.  odrzuca sięganie po pojęcie „obowiązku ochrony”, gdyż narusza ono prawo międzynarodowe i nie ma odpowiedniej podstawy prawnej uzasadniającej jednostronne użycie siły, w wielu przypadkach służące zmianie reżimu; potępia jednostronne przeświadczenie silnych państw i organizacji, takich jak USA czy NATO, że mają do odegrania rolę światowego policjanta; potępia również tzw. selektywne naloty i wprowadzanie zagranicznych oddziałów lądowych; potępia usiłowania NATO o zajęcie miejsca misji pokojowych i stabilizacyjnych, które mogą być realizowane wyłącznie na podstawie powszechnego porozumienia w Zgromadzeniu Ogólnym ONZ;

6.  ubolewa nad trwającą w Libii przemocą; potępia stosowanie przemocy, wskutek którego wielu cywili zostało rannych, poniosło śmierć bądź zostało przesiedlonych; apeluje o rozliczenie osób odpowiedzialnych za łamanie praw człowieka i nadużycia w tym względzie lub naruszanie międzynarodowego prawa humanitarnego za ich czyny;

7.  wzywa wszystkie strony do zaprzestania łamania prawa międzynarodowego, zwłaszcza do położenia kresu wszystkim aktom, które mogą stanowić zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciwko ludzkości, w tym atakom bez rozróżnienia, atakom na placówki medyczne, wymuszonym zaginięciom, morderstwom, braniu zakładników, torturom i innym formom znęcania się; przypomina wszystkim stronom zaangażowanym w walki w Libii, że podlegają odpowiednim przepisom międzynarodowych praw człowieka i prawa humanitarnego; przypomina, że wszystkie strony muszą przestrzegać zakazu bezpośrednich ataków wymierzonych w cywili i obiekty cywilne, takie jak szpitale, szkoły, lotniska i porty;

8.  zachęca kraje regionu, Ligę Państw Arabskich i Unię Afrykańską do poparcia dalszego konstruktywnego zaangażowania stron, mającego na celu wypracowanie rozwiązania; zachęca zwłaszcza kraje regionu Sahelu, Maghrebu i Maszreku do skoordynowania ich starań w celu niedopuszczenia do przekraczania granic przez grupy terrorystyczne w poszukiwaniu miejsc schronienia w regionie Sahelu; wzywa te państwa do wzmocnienia współpracy i koordynacji w celu opracowania pluralistycznych i skutecznych strategii zapobiegania ekspansji tych grup oraz rozprzestrzenianiu wszelkiego rodzaju broni i rozwoju międzynarodowej przestępczości zorganizowanej, w tym przemytu narkotyków, w regionie; w tym kontekście popiera apel rządu Algierii o dalszą współpracę w tych kwestiach z państwami tego regionu;

9.  apeluje o zaprzestanie wszelkiego eksportu broni oraz jej dostaw do Libii i do całego regionu, o zaprzestanie eksportu broni do krajów Zatoki Perskiej oraz o zaprzestanie finansowania przez kraje Zatoki Perskiej, w tym pośrednio przez kraje zachodnie, wszelkich bojówek, co oznacza w szczególności zaprzestanie nabywania ropy naftowej pochodzącej z pól naftowych kontrolowanych przez bojówki; apeluje o dochodzenie w sprawie łamania embarga na dostawy broni nałożonego na mocy rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1970 (2011);

10.  potwierdza swoje poparcie dla niezbywalnego prawa wszystkich narodów do dostępu do zasobów występujących w ich kraju i do ich kontrolowania; potępia w związku z tym ataki na istotną infrastrukturę naftową, która ma podstawowe znaczenie dla zasobności Libijczyków; potępia również wszelki udział w bezpośrednim i pośrednim handlu z IS lub grupami powiązanymi z IS lub Al-Kaidą, zwłaszcza handlu ropą i produktami ropopochodnymi, rafineriami modułowymi i związanym z nimi wyposażeniem, w tym smarami i chemikaliami; przypomina, że libijska ropa należy do narodu libijskiego i nie powinna być przedmiotem manipulacji żadnej z grup;

11.  jest zdania, że z uwagi na nieskuteczność swojej polityki zewnętrznej UE powinna ją radykalnie zrewidować w ramach trwającego przeglądu europejskiej polityki sąsiedztwa (EPS), zwłaszcza strategię dotyczącą południowego regionu Morza Śródziemnego; wzywa UE do ustanowienia nowych ram stosunków z tymi krajami i regionami, opartych na zasadzie nieingerencji w ich sprawy wewnętrzne i na poszanowaniu ich suwerenności oraz mających na celu wspieranie rozwoju regionów sąsiedzkich w miejsce „układów o stowarzyszeniu” służących głównie ustanowieniu stref wolnego handlu korzystnych dla interesów europejskich przedsiębiorstw, czy w miejsce wojskowych interwencji mających na celu zwiększenie własnego wpływu geopolitycznego w tym regionie;

12.  przypomina, że UE, wiele jej państw członkowskich i Stany Zjednoczone, które przez dziesięciolecia popierały Kaddafiego, a później wojskową interwencję NATO w Libii, ponoszą szczególną odpowiedzialność za obecną sytuację w Libii;

13.  wyraża głębokie zaniepokojenie kryzysem humanitarnym w Libii, który zmusił tysiące uchodźców do ucieczki z kraju; zachęca Radę, Komisję i wiceprzewodniczącą Komisji/ wysoką przedstawiciel do udostępnienia wszelkich niezbędnych środków finansowych i zasobów ludzkich w celu wsparcia uchodźców; podkreśla konieczność zapewnienia odpowiedniej pomocy humanitarnej osobom przesiedlonym; odrzuca plany rozmieszczenia sił EUNAVFOR Sophia na wodach terytorialnych; wzywa UE do natychmiastowej zmiany jej polityki wobec uchodźców z Afryki Północnej; potwierdza swoje stanowisko wobec agencji Frontex i uważa, że zgodnie z zasadą non-refoulement zapisaną w art. 19 ust. 2 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej działania tej agencji nie mogą skutkować odsyłaniem ludzi do Libii lub do jakiegokolwiek innego kraju, w którym grozi im śmiertelne niebezpieczeństwo;

14.  wzywa UE do powstrzymania wznowienia działań misji EUBAM Libia, ponieważ prowadzą one do dalszej militaryzacji granicy libijskiej i prowadzą do śmierci uchodźców; uważa, że UE musi wysyłać do Libii jedynie pomoc humanitarną i cywilną;

15.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji przewodniczącemu Rady Europejskiej, przewodniczącemu Komisji, wiceprzewodniczącej Komisji/wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, prezydentom i parlamentom państw członkowskich, misji pomocy granicznej UE (EUBAM) w Libii, misji ONZ ds. wspierania Libii, Izbie Reprezentantów i Powszechnemu Kongresowi Narodowemu Libii, Lidze Arabskiej i Unii Afrykańskiej.

(1)

Dz.U. L 138 z 24.5.2013, s. 15.

(2)

Dz.U. C 51 E z 22.2.2013, s. 114.

(3)

Teksty przyjęte, P8_TA(2014)0028.

(4)

Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0010.

Informacja prawna - Polityka ochrony prywatności