Procedura : 2016/2695(RSP)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : B8-0851/2016

Teksty złożone :

B8-0851/2016

Debaty :

PV 05/07/2016 - 14
CRE 05/07/2016 - 14

Głosowanie :

PV 06/07/2016 - 6.11
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P8_TA(2016)0311

PROJEKT REZOLUCJI
PDF 351kWORD 95k
Patrz też projekt wspólnej rezolucji RC-B8-0851/2016
29.6.2016
PE585.286v01-00
 
B8-0851/2016

złożony w następstwie oświadczenia Komisji

zgodnie z art. 123 ust. 2 Regulaminu


w sprawie synergii dla innowacji: europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne, „Horyzont 2020” i inne europejskie fundusze i programy UE na rzecz innowacji (2016/2695(RSP))


Ernest Maragall, Davor Škrlec, Bronis Ropė w imieniu grupy Verts/ALE

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie synergii dla innowacji: europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne, „Horyzont 2020” i inne europejskie fundusze i programy UE na rzecz innowacji (2016/2695(RSP))  
B8-0851/2016

Parlament Europejski,

–  uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 4, 162 oraz 174–178,

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (zwane dalej „rozporządzeniem w sprawie wspólnych przepisów”)(1),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1301/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz w sprawie przepisów szczegółowych dotyczących realizacji celu „Inwestycje na rzecz wzrostu i zatrudnienia” i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1080/2006(2),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1304/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Społecznego i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1081/2006(3),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1299/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie przepisów szczegółowych dotyczących wsparcia z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach celu „Europejska współpraca terytorialna”(4),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1302/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1082/2006 w sprawie europejskiego ugrupowania współpracy terytorialnej (EUWT) w celu doprecyzowania, uproszczenia i usprawnienia procesu tworzenia takich ugrupowań oraz ich funkcjonowania(5),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1300/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1084/2006(6),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005(7),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1291/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. ustanawiające „Horyzont 2020” – program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji (2014–2020) oraz uchylające decyzję nr 1982/2006/WE(8),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 stycznia 2014 r. w sprawie inteligentnej specjalizacji: tworzenie sieci doskonałości na rzecz skutecznej polityki spójności(9),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 9 września 2015 r. w sprawie inwestycji na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia: wspieranie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej w Unii(10),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 26 listopada 2015 r. w sprawie dążenia do uproszczenia polityki spójności na lata 2014–2020 i ukierunkowania jej na wyniki(11),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 10 czerwca 2014 r. zatytułowany „Badania naukowe i innowacje jako źródło ponownego wzrostu gospodarczego” (COM(2014)0339),

–  uwzględniając szóste sprawozdanie Komisji w sprawie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej z dnia 23 lipca 2014 r. zatytułowane „Inwestycje na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia”,

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 26 listopada 2014 r. zatytułowany „Plan inwestycyjny dla Europy” (COM(2014)0903),

–  uwzględniając dokument roboczy służb Komisji z dnia 20 czerwca 2014 r. pt. „Wykorzystywanie synergii między europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi, programem »Horyzont 2020« oraz innymi unijnymi programami związanymi z badaniami naukowymi, innowacjami i konkurencyjnością” (SWD(2014)0205),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 6 października 2010 r. zatytułowany „Polityka regionalna jako czynnik przyczyniający się do inteligentnego rozwoju w ramach strategii Europa 2020” – (COM(2010)0553),

–  uwzględniając opinię Komitetu Regionów z dnia 30 lipca 2013 r. zatytułowaną „Zlikwidować przepaść innowacyjną”,

–  uwzględniając opinię Komitetu Regionów z dnia 20 listopada 2014 r. zatytułowaną „Środki wspierające tworzenie ekosystemów sprzyjających zakładaniu nowych przedsiębiorstw sektora zaawansowanych technologii”,

–  uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że polityka spójności w okresie programowania finansowego 2014–2020 nadal stanowi główny unijny instrument obejmujący wszystkie regiony, który służy inwestowaniu w rzeczywistą gospodarkę, a jednocześnie stanowi wyraz europejskiej solidarności poprzez rozszerzanie wzrostu i dobrobytu oraz ograniczanie nierówności gospodarczych, społecznych i terytorialnych, zaostrzonych przez kryzys gospodarczy i finansowy;

B.  mając na uwadze, że polityka spójności jest w pełni zgodna ze strategią „Europa 2020” na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu oraz zbudowana jest wokół realizacji jej trzech instrumentów – Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR), Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS) i Funduszu Spójności (FS) – przy szerszej koordynacji, na gruncie wspólnych ram strategicznych, ze środkami finansowymi na rzecz rozwoju obszarów wiejskich, a mianowicie z Europejskim Funduszem Rolnym na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), jak również na rzecz sektora morskiego i sektora rybołówstwa, tj. z Europejskim Funduszem Morskim i Rybackim (EFMR);

C.  mając na uwadze, że dla wszystkich pięciu funduszy – europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych – ustanowiono wspólne przepisy w postaci rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów, podczas gdy zasady szczególne odnoszące się do poszczególnych funduszy strukturalnych i inwestycyjnych oraz celu europejskiej współpracy terytorialnej podlegały odrębnym przepisom;

D.  mając na uwadze, że przeprowadzona niedawno reforma polityki spójności wprowadziła ograniczoną liczbę celów i priorytetów, powodując tym samym koncentrację tematyczną, a jednocześnie dopuszczając pewien stopień elastyczności i adaptacji do określonej specyfiki; mając ponadto na uwadze, że zapewniło to lepszą zasadę partnerstwa i solidne wielopoziomowe sprawowanie rządów, dobrze zdefiniowane podejście do rozwoju terytorialnego, zwiększoną synergię między pięcioma funduszami, ale również z innymi istotnymi funduszami (np. programem „Horyzont 2020”, programem Unii Europejskiej na rzecz zatrudnienia i innowacji społecznych, programem COSME i programem LIFE), dalsze uproszczenie zasad wdrażania, skuteczny system monitorowania i oceny, przejrzyste ramy wykonania, jasne zasady dotyczące stosowania instrumentów finansowych, rozsądny system zarządzania i kontroli oraz skuteczny system zarządzania finansowego;

E.  mając na uwadze, że w celu ułatwienia koncentracji na wykonaniu i osiągnięciu celów strategii „Europa 2020” w każdym państwie członkowskim wprowadzono rezerwę wykonania, stanowiącą 6% zasobów przydzielonych na EFRR (bez celu w zakresie europejskiej współpracy terytorialnej), EFS, FS, EFRROW i EFMR, mając na uwadze, że – w oparciu o przegląd wykonania przewidziany w 2019 r. – planuje się przydzielenie rezerwy tylko na te programy i priorytety, w których zrealizowane zostały wyznaczone etapy, jak również mając na uwadze, że uwarunkowania ex ante zostały wprowadzone z myślą o zapewnieniu skuteczności wydatków w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych, podczas gdy rygorystyczne monitorowanie i oceny oznaczają, że polityka spójności na lata 2014–2020 jest najbardziej ocenianą polityką w budżecie UE;

F.  mając na uwadze, że 14 grudnia 2015 r. Komisja przyjęła komunikat w sprawie wkładu europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych w strategię wzrostu UE, plan inwestycyjny dla Europy, a także priorytety Komisji na kolejną dekadę, który to komunikat de facto stanowi sprawozdanie przewidziane w art. 16 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów dotyczących europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych, odnoszące się do ich dotychczasowego wdrażania, co obejmuje również wyniki negocjacji ze wszystkimi państwami członkowskimi w sprawie umów o partnerstwie, programów operacyjnych i najważniejszych wyzwań dla każdego z państw;

G.  mając na uwadze, że dotacje są odpowiednim sposobem na wspieranie projektów o wysoce pozytywnych efektach zewnętrznych, tj. takich, które przynoszą korzyść społeczeństwu jako całości, a przez to trudno dokonać ich pomiaru na podstawie krótkoterminowego i średnioterminowego zwrotu gospodarczego, a także mając na uwadze, że instrumenty finansowe są odpowiednim sposobem na wspieranie projektów o mniejszych pozytywnych efektach zewnętrznych, w przypadku których pomiary muszą być w rezultacie dokonywane na podstawie zwrotu gospodarczego, jaki przynoszą;

1.  zwraca ponownie uwagę, że powiązania między polityką spójności a innymi unijnymi politykami i inicjatywami („Horyzont 2020”, instrument „Łącząc Europę”, rozwój obszarów wiejskich, jednolity rynek treści cyfrowych i unia energetyczna) zostały wzmocnione we wspólnych ramach strategicznych wprowadzonych rozporządzeniem w sprawie wspólnych przepisów, a przez to poprzez wszystkie instrumenty i cele, w tym agendę miejską, agendę terytorialną, inwestycje w MŚP, strategie inteligentnego rozwoju i inteligentnej specjalizacji, przyczynia się to do realizacji celów strategii „Europa 2020”;

2.  podkreśla, że wspomniana synergia jest uwzględniana już od etapu planowania strategicznego, a przez to od samego początku wymaga od regionów i państw członkowskich strategicznych decyzji i planowania, co pozwala na określenie i tworzenie możliwości; zauważa, że w przypadku programu „Horyzont 2020” obejmuje to zwiększanie świadomości, przekazywanie informacji, angażowanie się w kampanie informacyjne oraz zapewnianie jak największego kontaktu między krajowymi punktami kontaktowymi a krajowymi i regionalnymi decydentami oraz instytucjami zarządzającymi ds. europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych;

3.  podkreśla, że rozwój strategii na rzecz inteligentnej specjalizacji poprzez zaangażowanie krajowych lub regionalnych instytucji zarządzających i zainteresowanych stron, takich jak uniwersytety i inne instytucje szkolnictwa wyższego, przemysł i partnerzy społeczni, w proces odkrywania potencjału innowacyjności przedsiębiorstw jest obowiązkowe dla regionów i państw członkowskich, które chcą inwestować zasoby Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w badania i innowacje, zważywszy, że strategie na rzecz inteligentnej specjalizacji powinny obejmować działania wyższego szczebla (budowanie potencjału oraz poprawa krajowych/regionalnych systemów BiR) oraz niższego szczebla (innowacje/rynek) w ramach programu „Horyzont 2020”, co z kolei stanowi bodziec do współpracy na szczeblu UE w celu likwidacji przepaści innowacyjnej w Europie, jak również prowadzi do inwestowania szczególnie w relacje między pionierami a naśladowcami w kontekście działań na rzecz rozpowszechniania doskonałości i poszerzania uczestnictwa, podczas gdy metodyka inteligentnej specjalizacji może stać się ważnym modelem realizacji polityki spójności w okresie po 2020 roku;

4.  uważa, że należy jaszcze bardziej zwiększyć ukierunkowanie na wyniki w polityce spójności; podkreśla pilną potrzebę zwiększenia synergii z innymi strategiami UE w dziedzinie konkurencyjności, zwłaszcza w dziedzinie badań i rozwoju, ICT, energii ze źródeł odnawialnych i MŚP, z myślą o zwiększeniu stopnia wykorzystania wyników UE w dziedzinie badań i rozwoju, utworzeniu nowych miejsc pracy o wysokiej jakości i utrzymaniu istniejących miejsc pracy, a także wspieraniu zielonej gospodarki; apeluje do Komisji o ocenę możliwości zwiększenia synergicznego wykorzystania różnych instrumentów unijnych, w szczególności między programem „Horyzont 2020” i inicjatywami na rzecz inteligentnej specjalizacji (RIS3);

5.  zauważa, że w okresie programowania 2014–2020 polityka spójności umożliwia odegranie większej roli przez instrumenty finansowe oraz że instrumenty finansowe, jeżeli będą wdrażane skutecznie, mogą zwiększyć oddziaływanie finansowania na rynkowe przyjmowanie innowacji, np. w obszarze efektywności energetycznej; podkreśla przy tym, że do zrozumienia, w jaki sposób tego rodzaju instrumenty finansowe mogą być skutecznie stosowane, potrzeba więcej dowodów; przypomina, że dotacje i instrumenty finansowe nie finansują takich samych rodzajów działań oraz że takie różne formy wsparcia ukierunkowane są na różnego rodzaju beneficjentów i projekty; wyraża poważne obawy co do przyszłości przyznawania dotacji w programach unijnych; podkreśla, jak ważne jest kontynuowanie dotacji dla określonych sektorów lub rodzajów działalności; podkreśla, że w przyszłości konieczne jest utrzymanie odpowiedniej równowagi między dotacjami a instrumentami finansowymi; przypomina o potrzebie dalszego wzmacniania rozliczalności i przejrzystości instrumentów finansowych oraz ukierunkowania ich na wyniki;

6.  podkreśla, że ponieważ Europejski Fundusz na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS) oraz strategie europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych (spójność, rozwój obszarów wiejskich i rybołówstwo) są ukierunkowane na różne szczeble polityczne i instytucjonalne, muszą się wzajemnie uzupełniać, zwłaszcza w kwestii zasobów; wyraża zaniepokojenie wnioskiem Komisji, w którym wymagane jest, aby w sytuacji łączenia instrumentów obciążona największym ryzykiem transza inwestycji była pokrywana z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych, a nie z EFIS; uważa, że prowadzi to do niepewności prawnej w korzystaniu z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych, oraz sprzeciwia się początkowemu uzasadnianiu istnienia EFIS zapewnianiem nowych możliwości w zakresie ponoszenia ryzyka na potrzeby unijnych inwestycji;

7.  zauważa, że synergia z innymi strategiami i instrumentami muszą być dalej doskonalona w celu zwiększania do maksimum oddziaływania inwestycji; przypomina w tym kontekście o pilotażowym projekcie budżetowym UE, „Schody do doskonałości” (S2E), w ramach którego regiony 13 państw członkowskich nadal otrzymują wsparcie na rzecz rozwijania i wykorzystywania synergii między europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi; podkreśla, jak ważne jest również rozpoznanie powiązanych obszarów specjalizacji w innych regionach i państwach członkowskich z myślą o współpracy z nimi i lepszym przygotowaniu na możliwości realizowania projektów przez większą liczbę państw oraz budowaniu międzynarodowej więzi;

8.  zauważa, że w programie „Horyzont 2020” nie ma wystarczających środków i że projekty oceniane jako doskonałe nie otrzymują finansowania; podkreśla, że konieczne jest uruchomienie alternatywnego finansowania, np. dotacje z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych mogłyby przejąć doskonałe projekty programu „Horyzont 2020” przy zastosowaniu potwierdzenia doskonałości;

9.  podkreśla, że EFIS musi stanowić uzupełnienie i dodatek do europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych oraz innych programów unijnych, takich jak program „Horyzont 2020”; podkreśla, że należy zapewnić pełną spójność i synergię między wszystkimi instrumentami UE, aby uniknąć pokrywania się lub sprzeczności między nimi lub między poszczególnymi szczeblami realizacji polityki; przypomina, że przegląd strategii „Europa 2020” musi stanowić odpowiedź na to wyzwanie z myślą o skutecznym wykorzystaniu wszystkich dostępnych zasobów oraz osiągnięciu oczekiwanych wyników w kwestii nadrzędnych celów strategicznych, biorąc pod uwagę, że ilość, jakość i oddziaływanie inwestycji BiR powinny być zwiększane poprzez skoordynowane stosowanie instrumentów polityki spójności i programu „Horyzont 2020”;

10.  odnotowuje prace przygotowawcze komisarza ds. badań, nauki i innowacji z myślą o możliwym utworzeniu Europejskiej Rady Innowacji na potrzeby lepszej koordynacji inicjatyw na rzecz innowacji w UE (grudzień 2015 r.); ostrzega przed dodawaniem dodatkowych warstw do i tak złożonego już krajobrazu instrumentów finansowanych przez UE (takich jak Europejski Instytut Innowacji i Technologii, programy na rzecz przyszłych i powstających technologii, kontraktowe partnerstwa publiczno-prywatne, wspólne inicjatywy technologiczne, europejskie partnerstwa innowacyjne, InnovFin oraz finansowanie EFIS), jak również przypomina Komisji, że innowacje zachodzą na szczeblu regionalnym i lokalnym, a zatem scentralizowany instrument lub organ decyzyjny najprawdopodobniej nie byłby najskuteczniejszym instrumentem;

11.  zwraca uwagę na realizowany projekt na rzecz konwergencji gospodarczej (TREC), mający na celu zbliżenie klastrów przemysłowych i ośrodków technologicznych w różnych regionach Unii, zarówno z regionów pionierskich, jak i naśladujących, w celu wspierania analizy porównawczej (benchmarkingu), wymiany najlepszych praktyk, innowacji i strategii nadrabiania zaległości; wzywa do uważnego monitorowania jego wyników oraz ustalenia, czy program stanowi sukces na tyle, aby należało uwzględnić go w bieżących instrumentach finansowania pod hasłem konkurencyjności budżetowej;

12.  podkreśla fakt, iż – jak zauważył Trybunał Obrachunkowy – finansowanie Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii jest nadmiernie skoncentrowane w kilku państwach, a liczba partnerów wspólnoty wiedzy i innowacji jest ograniczona, natomiast 73 % finansowania Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii trafia do pięciu państw; wzywa Komisję i Europejski Instytut Innowacji i Technologii do istotnego wzbogacenia finansowania i działalności w ramach regionalnych programów na rzecz innowacji w celu wsparcia innowacji w większej liczbie regionów i szerszego rozpowszechniania działań wspierających realizowanych przez Europejski Instytut Innowacji i Technologii;

13.  zwraca się do Komisji o wydanie komunikatu w sprawie wdrożenia synergii, biorąc pod uwagę, że z wyjątkiem odwołania do potencjału synergii przy wykorzystywaniu szczupłych zasobów inwestycyjnych oraz ogólnych prognoz radzenia sobie w przyszłości z nowymi wyzwaniami kwestia ta nie została poruszona w sprawozdaniu sporządzonym na podstawie art. 16 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów, podczas gdy zalecenia dla poszczególnych krajów stanowią część tej synergii;

14.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji, a także rządom i parlamentom państw członkowskich.

(1)

Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 320.

(2)

Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 289.

(3)

Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 470.

(4)

Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 259.

(5)

Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 303.

(6)

Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 281.

(7)

Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 487.

(8)

Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 104.

(9)

Teksty przyjęte, P7_TA(2014)0002.

(10)

Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0308.

(11)

Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0419.

Informacja prawna - Polityka ochrony prywatności