Πρόταση ψηφίσματος - B8-0121/2017Πρόταση ψηφίσματος
B8-0121/2017

ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ σχετικά με την κρίση του κράτους δικαίου στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και στη Γκαμπόν

25.1.2017 - (2017/2510(RSP))

εν συνεχεία δήλωσης της Αντιπροέδρου της Επιτροπής / Ύπατης Εκπροσώπου της Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας
σύμφωνα με το άρθρο 123 παράγραφος 2 του Κανονισμού

Hilde Vautmans, Petras Auštrevičius, Izaskun Bilbao Barandica, Marielle de Sarnez, Javier Nart, Carolina Punset, Pavel Telička εξ ονόματος της Ομάδας ALDE

Βλ. επίσης την κοινή πρόταση ψηφίσματος RC-B8-0120/2017

Διαδικασία : 2017/2510(RSP)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου :  
B8-0121/2017
Κείμενα που κατατέθηκαν :
B8-0121/2017
Κείμενα που εγκρίθηκαν :

B8-0121/2017

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την κρίση του κράτους δικαίου στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και στη Γκαμπόν

(2017/2510(RSP))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη την από 24 Σεπτεμβρίου 2016 κοινή δήλωση της Αντιπροέδρου της Επιτροπής / Ύπατης Εκπροσώπου της Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας (AΕ/ΥΕ), Federica Mogherini, και του Επιτρόπου Neven Mimica, σχετικά με την ανακήρυξη από το Συνταγματικό Δικαστήριο της Γκαμπόν των τελικών αποτελεσμάτων των προεδρικών εκλογών,

–  έχοντας υπόψη το δελτίο τύπου που εκδόθηκε από την Αφρικανική Ένωση στις 1 Σεπτεμβρίου 2016, με την οποία καταδικάζεται η βία της μετεκλογικής σύγκρουσης στη Γκαμπόν και ζητείται η ειρηνική επίλυσή της,

–  έχοντας υπόψη τη δήλωση της Αντιπροέδρου της Επιτροπής/Ύπατης Εκπροσώπου, της 11ης Σεπτεμβρίου 2016, σχετικά με τη Γκαμπόν,

–  έχοντας υπόψη τη δήλωση της 29ης Αυγούστου 2016 της αντιπροσωπείας εκλογικής παρακολούθησης της ΕΕ (ΕΕΠ),

–  έχοντας υπόψη τη συμφωνία του Κοτονού που υπογράφηκε το 2000 από την ομάδα κρατών ΑΚΕ και την ΕΕ, και τις διαδοχικές αναθεωρήσεις της,

–  έχοντας υπόψη τις αρχές του Χάρτη του ΟΗΕ και την Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου,

–  έχοντας υπόψη το πρωτόκολλο του Αφρικανικού Χάρτη για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και των Λαών σχετικά με τα Δικαιώματα των Γυναικών στην Αφρική, το οποίο εγκρίθηκε στις 11 Ιουλίου 2003, και ιδίως το άρθρο 9,

–  έχοντας υπόψη την κοινή δήλωση της 24ης Σεπτεμβρίου 2016 της Αφρικανικής Ένωσης, των Ηνωμένων Εθνών, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Διεθνούς Οργάνωσης Γαλλοφωνίας, σχετικά με την κατάσταση στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό,

–  έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα που ενέκρινε η Κοινοβουλευτική Συνέλευση Ίσης Εκπροσώπησης ΑΚΕ-ΕΕ, στις 18 Μαΐου 2011 σχετικά με τις προκλήσεις για το μέλλον της δημοκρατίας και τον σεβασμό της συνταγματικής τάξης στις χώρες ΑΚΕ και της ΕΕ, της 27ης Νοεμβρίου 2013, σχετικά με τον σεβασμό του κράτους δικαίου και τον ρόλο μιας αμερόληπτης και ανεξάρτητης δικαιοσύνης, και της 13ης Ιουνίου 2016, σχετικά με την προεκλογική και την κατάσταση της ασφάλειας στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό,

–  έχοντας υπόψη τη δήλωση της 7ης Απριλίου 2016 της AΕ/ΥΕ, Federica Mogherini, για την πολιτική κατάσταση στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό μετά τις προεδρικές εκλογές,

–  έχοντας υπόψη το Σύνταγμα της Γκαμπόν,

–  έχοντας υπόψη το Σύνταγμα του Kογκό,

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμα 19/36 της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των HΕ, της 23ης Μαρτίου 2012, σχετικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα, τη δημοκρατία και το κράτος δικαίου,

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμα της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών 67/97 της 14ης Δεκεμβρίου 2012, σχετικά με το κράτος δικαίου σε εθνικό και διεθνές επίπεδο,

–  έχοντας υπόψη τη δήλωση της Αφρικανικής Ένωσης για τις αρχές που διέπουν τις δημοκρατικές εκλογές στην Αφρική (2002),

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 123 παράγραφος 2 του Κανονισμού του,

Α.  λαμβάνοντας υπόψη ότι στις 27 Αυγούστου 2016 διεξήχθησαν προεδρικές εκλογές στην Γκαμπόν· λαμβάνοντας υπόψη ότι στις 31 Αυγούστου 2016, ο απερχόμενος πρόεδρος Ali Bongo, ανακηρύχθηκε νικητής των προεδρικών εκλογών μετά την ανακοίνωση από το Υπουργείο Εσωτερικών του προσωρινού αποτελέσματος, με βάση τα αποτελέσματα που έδωσε η Εθνική Εκλογική Επιτροπή (CENAP), με περίπου 5600 ψήφους περισσότερες από τον κύριο αντίπαλό του, Jean Ping· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο Jean Ping και οι υποστηρικτές του αμφισβήτησαν αμέσως και καταδίκασαν αυτά τα αποτελέσματα· λαμβάνοντας υπόψη ότι ασκήθηκε ενώπιον του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Δημοκρατίας της Γκαμπόν προσφυγή για εικαζόμενες εκλογικές παρατυπίες και με αίτημα την επανακαταμέτρηση των ψήφων·

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι διεθνείς παρατηρητές, και ιδίως η αποστολή παρατηρητών της ΕΕ, διαπίστωσαν ανωμαλίες σε ό,τι αφορά την εξαγωγή των αποτελεσμάτων, ιδίως στην επαρχία Haut-Ogooué, προπύργιο του Ali Bongo· λαμβάνοντας υπόψη ότι η αντιπολίτευση ζήτησε, επίσης, επανακαταμέτρηση των ψήφων στην εν λόγω επαρχία, όπου ο πρόεδρος Ali Bongo συγκέντρωσε το 95% των ψήφων, με ποσοστό συμμετοχής 99%, με τον ισχυρισμό ότι οι ψήφοι που αντιστοιχούσαν στο επίσημο ποσοστό συμμετοχής στην εν λόγω επαρχία, ήταν από μόνες τους αρκετές για να κερδίσει τις εκλογές· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα μέλη της εκλογικής επιτροπής της Γκαμπόν αμφισβήτησαν επίσης την καταμέτρηση των ψήφων στην επαρχία Haut-Ogooué·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕΠ της ΕΕ, η οποία υπήρξε ιδιαίτερα επικριτική όσον αφορά την εκλογική διαδικασία, αποτέλεσε στόχο επανειλημμένων πράξεων εκφοβισμού στη Γκαμπόν, ιδίως με τη μορφή εντονότατης δυσφημιστικής εκστρατείας μέσω του Τύπου ενώ αντιμετώπισε επίσης και σοβαρές απειλές και πιέσεις από τις αρχές της Γκαμπόν, οι οποίες άσκησαν προσφυγή και διεξήγαγαν έρευνα σχετικά με το έργο της ΕΕΠ, σε μια προσπάθεια να αποδομήσουν την έκθεση της αποστολής·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις 24 Σεπτεμβρίου 2016, το Συνταγματικό Δικαστήριο ανακοίνωσε το οριστικό επίσημο αποτέλεσμα των προεδρικών εκλογών, επιβεβαιώνοντας την νίκη του Ali Bongo· λαμβάνοντας υπόψη ότι, ωστόσο, η εξέταση της ένστασης δεν έχει εξαλείψει όλες τις αμφιβολίες ως προς την έκβαση των προεδρικών εκλογών·

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι από το 2001 ο Joseph Kabila είναι Πρόεδρος της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό (ΛΔΚ)· λαμβάνοντας υπόψη ότι η εντολή του Προέδρου Kabila έληξε στις 20 Δεκεμβρίου 2016 και, λαμβάνοντας υπόψη ότι η εντολή στο αξίωμα του Προέδρου της ΛΔΚ περιορίζεται από το Σύνταγμα σε δύο θητείες και ότι οι επόμενες προεδρικές και βουλευτικές εκλογές είχαν αρχικά προγραμματιστεί να πραγματοποιηθούν μέχρι το τέλος του 2016·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι μια πρώτη προσπάθεια για την τροποποίηση του Συντάγματος της ΛΔΚ προκειμένου να επιτραπεί στον Πρόεδρο Kabila να θέσει υποψηφιότητα και για τρίτη θητεία, ματαιώθηκε το 2015 λόγω της έντονης αντίδρασης και της κινητοποίησης της κοινωνίας των πολιτών· λαμβάνοντας υπόψη ότι τέτοιου είδους απόπειρες έχουν προκαλέσει αυξανόμενη πολιτική ένταση, αναταραχή και βία σε ολόκληρη τη χώρα·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι στις 18 Οκτωβρίου 2016 υπεγράφη συμφωνία μεταξύ του Προέδρου Kabila και ενός τμήματος της αντιπολίτευσης για αναβολή των προεδρικών εκλογών έως τον Απρίλιο 2018· λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με τους όρους της συμφωνίας, ο Πρόεδρος Kabila, στον οποίο δόθηκε έτσι η δυνατότητα να παραμείνει στην εξουσία μετά το 2016, τοποθέτησε νέο προσωρινό πρωθυπουργό τον Samy Βadibanga, μέλος του αντιπολιτευόμενου κόμματος, με εντολή για τον σχηματισμό νέας κυβέρνησης·

Η.  λαμβάνοντας υπόψη ότι μετά από διαπραγματεύσεις μηνών, τα μέρη της συμφωνίας της 18ης Σεπτεμβρίου κατέληξαν στις 31 Δεκεμβρίου 2016 σε μια γενική και χωρίς αποκλεισμούς πολιτική συμφωνία·

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η κατάσταση στις δύο χώρες είναι πολύ διαφορετική, αλλά οδήγησαν σε παρόμοιες καταστάσεις, όσον αφορά την πολιτική αστάθεια και τη βία·

Ι.  λαμβάνοντας υπόψη η μακροχρόνια παραμονή στην εξουσία οδηγεί σε μεγαλύτερη συσσώρευση και παγίωση της προσωπικής εξουσίας και επηρεάζει προνόμια και περιπτώσεις διαφθοράς ενώ δεν συμβάλλει στην ανανέωση της πολιτικής τάξης·

ΙΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ένα από τα χαρακτηριστικά των δημοκρατιών είναι ο σεβασμός του Συντάγματος πάνω στο οποίο θεμελιώνονται το κράτος, οι θεσμοί και το κράτος δικαίου, αλλά και οι ελεύθερες και δίκαιες εκλογές, μέσω των οποίων η ισχύς μεταβιβάζεται ειρηνικά σε πρόσωπα που έχουν νομιμοποιηθεί μέσω της άσκησης του δικαιώματος ψήφου, της ελευθερίας της έκφρασης και του συνέρχεσθαι και της ελευθερίας του Τύπου·

ΙΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ομάδες για τα ανθρώπινα δικαιώματα αναφέρουν επανειλημμένα ότι παρατηρείται επιδείνωση στην κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και στην ελευθερία της έκφρασης, του συνέρχεσθαι και της διαδήλωσης σε χώρες πριν από την περίοδο των εκλογών, περιλαμβανομένης και χρήσεως υπέρμετρης βίας κατά ειρηνικών διαδηλωτών, δημοσιογράφων, πολιτικών ηγετών και άλλων·

1.  εκφράζει τη λύπη του για την απώλεια ζωών κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων τους τελευταίους μήνες σε αμφότερες τις χώρες και δηλώνει την ειλικρινή συμπαράστασή του στις οικογένειες των θυμάτων και στους λαούς της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό και της Γκαμπόν·

2.  εκφράζει τη βαθιά του ανησυχία για την ολοένα και πιο ασταθή κατάσταση στο προεκλογικό και μετεκλογικό σκηνικό και στις δύο χώρες· υπενθυμίζει στις αρχές, και κυρίως στους προέδρους των χωρών, ότι είναι δική τους ευθύνη να προστατεύουν τους πολίτες που ζουν σε ολόκληρη την εθνική τους επικράτεια, ιδίως δε να τους προστατεύουν από καταχρήσεις και εγκλήματα, και ότι οφείλουν να ασκούν τα καθήκοντα διακυβέρνησης της χώρας τηρώντας στο έπακρο τις αρχές του κράτους δικαίου·

3.  καταδικάζει έντονα όλες τις πράξεις βίας, τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τις αυθαίρετες συλλήψεις και τις παράνομες κρατήσεις, ιδίως τη χειραγώγηση του δικαστικού συστήματος και τη βία και τον εκφοβισμό που αντιμετωπίζουν οι υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, οι πολιτικοί αντίπαλοι και οι δημοσιογράφοι, τις παραβιάσεις της ελευθερίας του Τύπου και της ελευθερίας της έκφρασης πριν και μετά τις προεδρικές εκλογές· ζητεί από τις αρχές να άρουν αμέσως όλους τους περιορισμούς στα μέσα ενημέρωσης· ζητεί την άμεση και άνευ όρων απελευθέρωση όλων των πολιτικών κρατουμένων·

4.  ζητεί να διεξαχθεί ανεξάρτητη και αντικειμενική έρευνα σχετικά με τη βία που σχετίζεται με τις εκλογές και τις καταγγελίες για σοβαρές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών και υπογραμμίζει την ανάγκη να διασφαλιστεί ότι όλοι όσοι βρεθούν υπεύθυνοι θα παραπεμφθούν στη δικαιοσύνη· ζητεί, επιπλέον, από την ΕΕ και τις χώρες AKΕ, σε συνεργασία με τον ΟΗΕ και την Αφρικανική Ένωση, να συνεχίσουν να παρακολουθούν εκ του σύνεγγυς τη συνολική κατάσταση σε αμφότερες τις χώρες·

5.  σημειώνει ότι η κατάσταση ασφαλείας έχει χαλαρώσει και καλεί όλες τις πλευρές να απόσχουν από περαιτέρω πράξεις που θα μπορούσαν να υπονομεύσουν την ειρήνη και τη σταθερότητα των χωρών· καλεί όλους τους πολιτικούς φορείς που συμμετέχουν σήμερα στις προεκλογικές και μετεκλογικές διαμάχες να επιδείξουν υπευθυνότητα και αυτοσυγκράτηση και να συμβάλουν στην επίλυση τυχόν διαφορών που μπορεί να έχουν, μέσω των υφιστάμενων συνταγματικών και νομικών διαύλων·

6.  καλεί τις αρχές να λάβουν όλα τα αναγκαία μέτρα για να εγγυηθούν σε κάθε περίπτωση τον σεβασμό της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου, της χρηστής διακυβέρνησης και των αρχών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένης της ελευθερίας της έκφρασης και της ελευθερίας του Τύπου·

7.  σημειώνει την απόφαση ορισμένων υποστηρικτών της αντιπολίτευσης να ανταποκριθούν θετικά στην πρόσκληση για διάλογο που διετύπωσε στις 14 Νοεμβρίου 2016 ο εκλεγείς Πρόεδρος Ali Bongo, με σκοπό την προετοιμασία του εδάφους για τις προσεχείς εκλογές, ιδίως τις βουλευτικές εκλογές που πρόκειται να διενεργηθούν στη χώρα το 2017· επισημαίνει, ωστόσο, ότι η κορυφαία προσωπικότητα της αντιπολίτευσης, ο Jean Ping, αρνείται να συμμετάσχει και επιδιώκει να δρομολογήσει δικό του εθνικό διάλογο· εκφράζει, ως εκ τούτου, επιφυλάξεις ως προς τη βασιμότητα των εν λόγω διαδικασιών και τονίζει την επείγουσα ανάγκη για ανοικτή και διαφανή διαδικασία συμφιλίωσης για τον τερματισμό της μετεκλογικής κρίσης·

8.  ζητεί από τα κράτη μέλη της ΕΕ και τις χώρες AKΕ να ξεκινήσουν συνολικό και ισορροπημένο πολιτικό διάλογο με την κυβέρνηση της Γκαμπόν, με σκοπό την ανάληψη δεσμεύσεων για την ενίσχυση της δημοκρατίας και της χρηστής διακυβέρνησης, τον σεβασμό των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών, αξίες που κατοχυρώνονται από την συμφωνία του Κοτονού και την ιδρυτική πράξη της Αφρικανικής Ένωσης·

9.  υπενθυμίζει τη δέσμευση που έχει αναλάβει η ΛΔΚ στο πλαίσιο της Συμφωνίας του Κοτονού για σεβασμό της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και των αρχών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, στην οποία περιλαμβάνονται η ελευθερία της έκφρασης, η ελευθερία των μέσων ενημέρωσης, η χρηστή διακυβέρνηση και η διαφάνεια στα πολιτικά αξιώματα· σημειώνει ότι ο διάλογος με τις αρχές της ΛΔΚ στο πλαίσιο του άρθρο 8 του Συμφωνίας του Κοτονού, στόχος του οποίου είναι να δοθούν οριστικές διευκρινίσεις σχετικά με την εκλογική διαδικασία, πνέει τα λοίσθια·

10.  εκφράζει τη λύπη του για την αποτυχία της κυβέρνησης και της ανεξάρτητης εθνικής εκλογικής επιτροπής (CENI) για διεξαγωγή των προεδρικών εκλογών εντός της συνταγματικώς καθορισμένης προθεσμίας· εξακολουθεί να ανησυχεί σοβαρά για την αποτελεσματικότητα του ρόλου της CENI από την οποία θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό η νομιμότητα της εκλογικής διαδικασίας· υπενθυμίζει ότι η εκλογική επιτροπή πρέπει να είναι ένας αμερόληπτος θεσμός χωρίς αποκλεισμούς με επαρκείς πόρους ώστε να επιτρέψει τη διεξαγωγή μιας ολοκληρωμένης και διαφανούς διαδικασίας·

11.  χαιρετίζει τις προσπάθειες που έχει καταβάλει η Εθνική Επισκοπική Διάσκεψη του Κονγκό (CENCO) για την επίτευξη ευρύτερης συναίνεσης για μία πολιτική μετάβαση· αναγνωρίζει ότι είναι απαραίτητη μία μεταβατική περίοδος κατά τη διάρκεια της οποίας η Προεδρία θα μπορούσε να ασκηθεί μόνον υπό την εποπτεία ενός Μεταβατικού Συμβουλίου, στο οποίο η αντιπολίτευση θα διαδραματίζει ρόλο ζωτικής σημασίας·

12.  χαιρετίζει την παγκόσμια και συνολική πολιτική συμφωνία που επιτεύχθηκε στις 31 Δεκεμβρίου 2016· υπενθυμίζει σε όλα τα μέρη τη δέσμευσή τους σε αυτήν τη συμφωνία και, ως εκ τούτου, τα ενθαρρύνει να την εφαρμόσουν σε όλες τις συνιστώσες της και να καθορίσουν συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για τις επόμενες εκλογές το συντομότερο δυνατόν· καλεί την ΕΕ και τα κράτη μέλη να παράσχουν κάθε δυνατή υποστήριξη για την διοργάνωση ειρηνικών, διαφανών και δίκαιων εκλογών·

13.  καταδικάζει απερίφραστα οποιαδήποτε και όλες τις προσπάθειες για παράταση της παραμονής στην εξουσία ενάντια στη θέληση του λαού κατά παράβαση του συντάγματος και άλλων νόμων του κράτους· ενθαρρύνει την ενίσχυση του διαλόγου μεταξύ των χωρών ΑΚΕ ως μέσο για την εξασφάλιση του σεβασμού του κράτους δικαίου και των συνταγμάτων των χωρών· καλεί την ΕΕ και τις χώρες ΑΚΕ να αντιμετωπίσουν πιθανά επερχόμενες πολιτικές κρίσεις μέσα από την εντατικοποίηση του πολιτικού διαλόγου που ορίζεται στο άρθρο 8 της συμφωνίας του Κοτονού·

14.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στην κυβέρνηση και το Κοινοβούλιο της ΛΔK και της Γκαμπόν, το Συμβούλιο Υπουργών ΑΚΕ-ΕΕ, την Επιτροπή, το Συμβούλιο, την Κοινότητα Κρατών Ανατολικής Αφρικής και στις κυβερνήσεις των κρατών μελών της, την αντιπρόεδρο της Επιτροπής/ύπατη εκπρόσωπο της Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας, τα θεσμικά όργανα της Αφρικανικής Ένωσης, και τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ.