Projekt rezolucji - B8-0654/2017Projekt rezolucji
B8-0654/2017

    PROJEKT REZOLUCJI w sprawie sytuacji w Jemenie

    22.11.2017 - (2017/2849(RSP))

    złożony w następstwie oświadczenia wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa
    zgodnie z art. 123 ust. 2 Regulaminu

    Barbara Lochbihler, Ernest Urtasun, Igor Šoltes, Bodil Valero, Michel Reimon, Yannick Jadot, Molly Scott Cato, Alyn Smith w imieniu grupy Verts/ALE

    Patrz też projekt wspólnej rezolucji RC-B8-0649/2017

    Procedura : 2017/2849(RSP)
    Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
    Dokument w ramach procedury :  
    B8-0654/2017

    B8-0654/2017

    Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie sytuacji w Jemenie

    (2017/2849(RSP))

    Parlament Europejski,

    –  uwzględniając spotkanie darczyńców wysokiego szczebla w sprawie kryzysu humanitarnego w Jemenie, które odbyło się w Genewie w dniu 25 kwietnia 2017 r., a także dodatkowe zobowiązanie UE na kwotę 116 mln EUR,

    –  uwzględniając apel Idrissa Jazairy’ego, specjalnego sprawozdawcy ONZ ds. negatywnego wpływu jednostronnych środków przymusu, z dnia 12 kwietnia 2017 r. do zniesienia blokady morskiej Jemenu,

    –  uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje na temat Jemenu, w szczególności rezolucję z dnia 25 lutego 2016 r. w sprawie sytuacji humanitarnej w Jemenie[1] i rezolucję z dnia 9 lipca 2015 r. w sprawie sytuacji w Jemenie[2],

    –  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 28 kwietnia 2016 r. w sprawie ataków na szpitale i szkoły stanowiących pogwałcenie międzynarodowego prawa humanitarnego[3] , a także swoją rezolucję z dnia 27 lutego 2014 r. w sprawie wykorzystywania uzbrojonych dronów[4],

    –  uwzględniając konkluzje Rady z dnia 3 kwietnia 2017 r. w sprawie Jemenu, wspólne oświadczenie w sprawie ataku na klinikę Lekarzy bez Granic w Jemenie wydane w dniu 10 stycznia 2016 r. przez wiceprzewodniczącą Komisji/ wysoką przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa Federikę Mogherini oraz komisarza ds. pomocy humanitarnej i zarządzania kryzysowego Christosa Stylianidesa oraz oświadczenie komisarza C. Stylianidesa z dnia 11 listopada 2017 r. w sprawie sytuacji humanitarnej w Jemenie,

    –  uwzględniając oświadczenie rzecznika Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych (ESDZ) z dnia 15 grudnia 2015 r. w sprawie wznowienia rozmów w sprawie Jemenu prowadzonych pod auspicjami ONZ oraz wspólne oświadczenie w sprawie Jemenu z dnia 2 października 2015 r. wydane przez wiceprzewodniczącą Komisji/ wysoką przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa Federikę Mogherini i komisarza ds. pomocy humanitarnej i zarządzania kryzysowego Christosa Stylianidesa,

    –  uwzględniając wytyczne UE dotyczące propagowania przestrzegania międzynarodowego prawa humanitarnego,

    –  uwzględniając rezolucje Rady Bezpieczeństwa ONZ w sprawie Jemenu, w szczególności rezolucje nr 2216 (2015), 2201 (2015) i 2140 (2014),

    –  uwzględniając oświadczenia rzecznika sekretarza generalnego ONZ w sprawie Jemenu z 8 i 10 stycznia 2016 r.,

    –  uwzględniając sformułowane na pierwszym Forum Rozwoju, które odbyło się w dniach 29 kwietnia–1 maja 2017 r., zalecenia w sprawie nowego podejścia do gospodarki Jemenu,

    –  uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,

    A.  mając na uwadze, że od kiedy koalicja pod przywództwem Arabii Saudyjskiej, w tym Zjednoczone Emiraty Arabskie, Maroko, Jordania i inne państwa wspierane przez Stany Zjednoczone i Zjednoczone Królestwo, rozpoczęły bombardowania Jemenu w marcu 2015 r., kraj ten coraz bardziej pogrąża się w konflikcie zbrojnym, co ma dramatyczne skutki dla ludności cywilnej, która już od wielu lat cierpi z powodu braku bezpieczeństwa i napięć politycznych, wysokiego poziomu ubóstwa, dramatycznej dewastacji środowiska i paraliżu gospodarczego;

    B.  mając na uwadze, że coraz bardziej ugruntowuje się konflikt między, z jednej strony, rebeliantami Huti sprzymierzonymi z byłym prezydentem Alim Abdullahem Salehem, którzy kontrolują część kraju zamieszkiwaną, zgodnie z szacunkami, przez około 70 % ludności, w tym stolicę Sanę, i którzy rzekomo otrzymują wsparcie Iranu, a, z drugiej strony, siłami lojalnymi wobec odsuniętego od władzy, lecz uznawanego przez wspólnotę międzynarodową prezydenta Abdrabbuha Mansoura Hadiego, popieranego przez koalicję pod przywództwem Arabii Saudyjskiej;

    C.  mając na uwadze, że doszło do dalszej eskalacji napięć, gdyż Hutim udało się po raz pierwszy w dniu 4 listopada 2017 r. wystrzelić pocisk dalekiego zasięgu w kierunku lotniska w Rijadzie, który został przechwycony przez saudyjską obronę powietrzną przed wyrządzeniem szkód, lecz uczynił ze stolicy Arabii Saudyjskiej cel ewentualnych ataków; mając na uwadze, że Arabia Saudyjska oskarżyła Iran o dostarczanie władzom Huti pocisków i w odwecie zamknęła wszystkie drogi dojazdowe do Jemenu drogą lądową, morską i powietrzną;

    D.  mając na uwadze, że prawie 90 % podstawowych produktów żywnościowych w kraju pochodzi z importu; mając na uwadze, że specjalny sprawozdawca ONZ ds. negatywnego wpływu jednostronnych środków przymusu podkreślał już w przeszłości, że powietrzna i morska blokada Jemenu narzucona przez siły koalicyjne jest jedną z głównych przyczyn trwającej katastrofy humanitarnej; mając na uwadze, że blokada ta ograniczyła i przerwała przywóz i wywóz żywności, paliwa i środków medycznych, jak również pomoc humanitarną; mając na uwadze nieuzasadnione opóźnienie i/lub odmowy wejścia statków do portów Jemenu, co na mocy prawa międzynarodowego stanowi bezprawny jednostronny środek przymusu (UCM);

    E.  mając na uwadze, że w lutym 2017 r. Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) uznała sytuację w Jemenie za „najpilniejszą pod względem bezpieczeństwa żywnościowego na świecie”; mając na uwadze, że organizacje humanitarne szacują, że z 27 milionów osób mieszkających w Jemenie prawie 70 % potrzebuje pomocy humanitarnej (80 % wszystkich dzieci), a ponad 17 milionów osób odczuwa brak bezpieczeństwa żywnościowego, z czego 7 mln osób jest poważnie zagrożonych głodem; mając na uwadze, że – zgodnie z oświadczeniem w sprawie Jemenu wydanym przez Biuro ONZ ds. Koordynacji Pomocy Humanitarnej w dniu 2 listopada 2017 r. – „najszybciej rozwijająca się epidemia cholery w historii spowodowała wystąpienie 895 000 przypadków”;

    F.  mając na uwadze, że organizacje humanitarne podkreślają, że otwarcie – według doniesień – przez Arabię Saudyjską niektórych portów i punktów wjazdu na obszary znajdujące się pod kontrolą rządu uznawanego przez wspólnotę międzynarodową nie rozwiąże poważnego problemu niedoboru paliwa i żywności, z jakim boryka się większa część ludności zamieszkującej terytorium kontrolowane przez rebeliantów; mając na uwadze, że niedobór paliwa uniemożliwia funkcjonowanie szpitali;

    G.  mając na uwadze, że pomimo zorganizowanego w Genewie w kwietniu 2017 r. spotkania darczyńców wysokiego szczebla w sprawie kryzysu humanitarnego w Jemenie – podczas którego różne kraje i organizacje złożyły zobowiązania na kwotę 1,1 mld USD – na dzień 21 listopada 2017 r. darczyńcy wypłacili fundusze w wysokości jedynie 56,9 % z kwoty 2,3 mld USD na potrzeby humanitarne Jemenu w roku 2017, o którą zaapelowała ONZ;

    H.  mając na uwadze, że według ONZ ponad 90 % ofiar kryzysu to ofiary cywilne, których liczba sięga od 2015 r. dziesiątek tysięcy; mając na uwadze, że sojusz pod przywództwem Arabii Saudyjskiej oskarżono o popełnienie zbrodni wojennych po bezprawnych i na oślep prowadzonych w ciągu kilku ostatnich lat atakach na szkoły, place targowe, szpitale, wesela, pogrzeb i domy oraz na cele cywilne; mając na uwadze, że sojusz Huti–Saleh na oślep zbombardował obszary cywilne w mieście Ta’iz, a także prowadził na oślep ostrzał na granicy z Arabią Saudyjską, zabijając i raniąc osoby cywilne, oraz dokonywał naboru 15-letnich chłopców do walki jako dzieci-żołnierze na froncie;

    I.  mając na uwadze, że pomimo nacisku z całego świata o znalezienie politycznego rozwiązania kryzysu strony konfliktu nie osiągnęły porozumienia;

    J.  mając na uwadze, że – według 18. rocznego sprawozdania UE w sprawie wywozu broni – 16 państw członkowskich UE, w tym Francja i Zjednoczone Królestwo, Niemcy i Hiszpania, dostarczają broń i sprzęt wojskowy (w ramach wywozów o wartości wielu miliardów euro) członkom koalicji pod przywództwem Arabii Saudyjskiej, w tym Arabii Saudyjskiej i Zjednoczonym Emiratom Arabskim; mając na uwadze, że podczas niedawnej wizyty prezydent Trump dolał oliwy do ognia, wyrażając nieograniczone poparcie dla polityki Arabii Saudyjskiej w regionie, i obiecał dodatkowy eksport broni do tego kraju o wartości 110 mld USD; mając na uwadze, że od początku jego kadencji nastąpił gwałtowny wzrost pozasądowych i eksterytorialnych śmiercionośnych operacji USA w Jemenie z wykorzystaniem zwłaszcza dronów, po których donoszono o licznych ofiarach cywilnych; mając na uwadze, że istnieją dowody na to, że państwa członkowskie UE dostarczają pośredniego i bezpośredniego wsparcia tym morderczym operacjom, przekazując dane wywiadowcze i innego rodzaju pomoc; mając na uwadze, że wywóz broni i wsparcie wojskowe umożliwiają blokadę i trwającą ofensywę lotniczą oraz przyczyniają się do kryzysu humanitarnego i nieustannego braku wypracowania politycznego rozwiązania tego konfliktu;

    K.  mając na uwadze, że w rezolucji Parlamentu z dnia 25 lutego 2016 r. w sprawie sytuacji humanitarnej w Jemenie wezwano wiceprzewodniczącą Komisji/ wysoką przedstawiciel do rozpoczęcia inicjatywy mającej na celu nałożenie przez UE embarga na dostawy broni do Arabii Saudyjskiej zgodnie ze wspólnym stanowiskiem Rady 2008/944/WPZiB z dnia 8 grudnia 2008 r.; mając na uwadze, że w październiku 2017 r. czterech przewodniczących grup politycznych w Parlamencie Europejskim zwróciło się na piśmie do wiceprzewodniczącej Komisji/ wysokiej przedstawiciel, wzywając ją do pilnych działań w odpowiedzi na ponawiany przez Parlament apel o nałożenie embarga na dostawy broni do Jemenu;

    1.  wyraża głębokie zaniepokojenie alarmującym pogorszeniem się sytuacji humanitarnej w Jemenie; głęboko ubolewa nad ofiarami śmiertelnymi spowodowanymi konfliktem oraz nad wyjątkowym cierpieniem osób pozbawionych pomocy humanitarnej i artykułów pierwszej potrzeby, zaangażowanych w walkę, wysiedlanych lub tracących dobytek, oraz składa kondolencje rodzinom ofiar; potwierdza swoje zobowiązanie do dalszego wspierania Jemenu i narodu jemeńskiego;

    2.  wzywa sojusz pod przywództwem Arabii Saudyjskiej do natychmiastowego i pełnego zniesienia blokady morskiej i lotniczej Jemenu, a zwłaszcza do ponownego otwarcia portów w Al-Hudajda i Saleef oraz międzynarodowego portu lotniczego w Sanie w celu umożliwienia niesienia pomocy humanitarnej oraz dostarczania wody i paliwa głodującej ludności; wzywa również sojusz Houthi–Saleh do przyznania nieograniczonego dostępu pracownikom organizacji pomocowych i humanitarnych;

    3.  zdecydowanie potępia masowe ataki przeciwko ludności cywilnej, w tym bombardowania, ostrzały, stosowanie amunicji kasetowej i – według doniesień – min przeciwpiechotnych oraz ataki powodujące zniszczenia infrastruktury cywilnej, w tym szkół, placówek medycznych, dzielnic mieszkalnych, targowisk, systemów wodociągowych, portów i lotnisk; ponawia swój apel do wszystkich stron konfliktu o zagwarantowanie ochrony ludności cywilnej i o poszanowanie międzynarodowego prawa humanitarnego i międzynarodowego prawa dotyczącego praw człowieka;

    4.  pilnie wzywa wszystkie strony do uzgodnienia zawieszenia broni monitorowanego przez ONZ jako pierwszego kroku do wznowienia rozmów pokojowych pod auspicjami ONZ, gdyż jedynie natychmiastowe zawieszenie broni może zakończyć dramatyczne cierpienia ludności cywilnej;

    5.  przypomina wszystkim stronom zaangażowanym w konflikt, że trwający chaos i brak stabilności spowodowane konfliktem umacniają grupy ekstremistyczne, takie jak AQAP i ISIS/Daisz; potwierdza zaangażowanie UE w działania przeciwko grupom ekstremistycznym i ich ideologiom oraz podkreśla potrzebę uczynienia tego samego przez strony w regionie;

    6.  ponawia swój apel do wiceprzewodniczącej Komisji/ wysokiej przedstawiciel o podjęcie inicjatywy mającej na celu nałożenie embarga UE na dostawy broni do koalicji pod przywództwem Arabii Saudyjskiej ze względu na poważne naruszenia międzynarodowego prawa humanitarnego i prawa dotyczącego praw człowieka dokonywane przez koalicję w Jemenie oraz fakt, że dalsze wydawanie zezwoleń na przekazywanie broni do tych krajów byłoby sprzeczne ze wspólnym stanowiskiem Rady 2008/944/WPZiB z dnia 8 grudnia 2008 r., z ustawodawstwem krajowym państw członkowskich UE oraz z Traktatem o handlu bronią domaga się od wiceprzewodniczącej Komisji/ wysokiej przedstawiciel sporządzenia sprawozdania, na temat środków, jakie zostały podjęte w celu realizacji poprzedniego apelu, wyrażonego w rezolucji Parlamentu z dnia 25 lutego 2016 r.;

    7.  wyraża głębokie ubolewanie z powodu ogłoszenia przez prezydenta Trumpa znacznego zwiększenia eksportu broni do Arabii Saudyjskiej i podkreśla, że eksporterom broni podsycającym konflikt w Jemenie grozi uznanie za współwinnych zbrodni wojennych; ubolewa z powodu dramatycznego wzrostu liczby amerykańskich śmiercionośnych operacji antyterrorystycznych w Jemenie; wzywa Radę, wiceprzewodniczącą Komisji/ wysoką przedstawiciel i państwa członkowskie do sprzeciwienia się zabójstwom pozasądowym, do potwierdzenia stanowiska UE na mocy prawa międzynarodowego oraz do dopilnowania, aby państwa członkowskie nie dokonywały i nie ułatwiały bezprawnych operacji śmiercionośnych, ani by nie brały w nich udziału; wzywa wiceprzewodniczącą Komisji/ wysoką przedstawiciel, państwa członkowskie i państwa trzecie, aby zobowiązały się do prowadzenia dochodzeń – zgodnie z ich obowiązkami wynikającymi z prawa międzynarodowego – w sprawie wiarygodnych doniesień dotyczących przypadków potencjalnie bezprawnego spowodowania śmierci, oraz by przyjęły wspólne stanowisko w sprawie użycia uzbrojonych bezzałogowych dronów poza sytuacją konfliktu zbrojnego;

    8.  w pełni popiera wysiłki państw członkowskich UE i państw trzecich zmierzające do ustanowienia międzynarodowego mechanizmu w celu zebrania dowodów i pociągnięcia do odpowiedzialności winnych poważnych naruszeń praw człowieka i łamania międzynarodowego prawa humanitarnego; podkreśla, że aby osiągnąć długoterminowe rozwiązanie tego konfliktu niezbędne jest zapewnienie odpowiedzialności za naruszenia; w tym kontekście z zadowoleniem przyjmuje powołanie grupy wysokiej rangi ekspertów międzynarodowych i regionalnych posiadającej mandat do monitorowania i sporządzania sprawozdań na temat sytuacji praw człowieka w Jemenie, a także do przeprowadzenia kompleksowej analizy wszystkich domniemanych naruszeń i nadużyć międzynarodowego prawa dotyczącego praw człowieka i innych odpowiednich i mających zastosowanie obszarów prawa międzynarodowego, których od marca 2015 r. dopuściły się wszystkie strony konfliktu,

    9.  wzywa wszystkie strony konfliktu do podjęcia działań na rzecz usunięcia wszystkich przeszkód logistycznych i finansowych mających wpływ na import i dystrybucję żywności i środków medycznych dla ludności cywilnej znajdującej się w potrzebie;

    10.  apeluje do wszystkich stron, a zwłaszcza do władz Huti, o umożliwienie dziennikarzom nieograniczonego dostępu do wszystkich części Jemenu, z zadowoleniem przyjmuje niedawne uwolnienie Yahyi Abdulraqeeba al-Jubeihiego, Abeda al-Mahziriego i Kamela al-Khozaniego oraz domaga się natychmiastowego i bezwarunkowego zwolnienia wszystkich pozostałych uwięzionych dziennikarzy;

    11.  przypomina, że nie jest dopuszczalne żadne militarne rozwiązanie konfliktu w Jemenie i że kryzys można rozwiązać wyłącznie w drodze procesu negocjacyjnego z udziałem wszystkich zainteresowanych stron, przy pełnym i merytorycznym udziale kobiet, młodzieży i innych grup marginalizowanych, prowadzącego do kompleksowego rozwiązania politycznego; ponownie wyraża poparcie dla wysiłków podejmowanych przez ESDZ z myślą o ułatwieniu wznowienia negocjacji oraz wzywa wszystkie strony konfliktu do udziału w tych wysiłkach w sposób konstruktywny i bez stawiania warunków wstępnych; wzywa UE i jej państwa członkowskie do publicznego i zdecydowanego potępienia blokady i jej skutków oraz do pociągnięcia do odpowiedzialności wszystkich stron konfliktu w związku z ich czynami;

    12.  zwraca się do państw i organizacji, które podjęły zobowiązania w ramach spotkania darczyńców wysokiego szczebla w sprawie kryzysu humanitarnego w Jemenie w Genewie w kwietniu 2017 r., o wywiązanie się z tych zobowiązań bez zwłoki i o zwiększenie zaangażowania w celu pokrycia całości potrzeb przedstawionych przez ONZ;

    13.  wzywa UE i jej państwa członkowskie, aby oprócz nieszczędzenia wysiłków humanitarnych i politycznych wspierały działania na rzecz budowania pokoju i odporności na kryzysy, w tym dzięki wspieraniu podmiotów społeczeństwa obywatelskiego i lokalnych struktur gospodarczych i zarządzających dla zapewnienia szybkiego przywrócenia podstawowych usług i infrastruktury, pobudzenia lokalnej gospodarki oraz propagowania pokoju i spójności społecznej;

    14.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącej Komisji/ wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, rządom i parlamentom państw członkowskich, sekretarzowi generalnemu Organizacji Narodów Zjednoczonych, sekretarzowi generalnemu Rady Współpracy Państw Zatoki, sekretarzowi generalnemu Ligi Państw Arabskich oraz rządowi Jemenu.