Procedura : 2018/2885(RSP)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : B8-0500/2018

Teksty złożone :

B8-0500/2018

Debaty :

Głosowanie :

PV 25/10/2018 - 13.18

Teksty przyjęte :

P8_TA(2018)0434

PROJEKT REZOLUCJI
PDF 350kWORD 54k
Patrz też projekt wspólnej rezolucji RC-B8-0498/2018
22.10.2018
PE624.195v01-00
 
B8-0500/2018

złożony w następstwie oświadczenia wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa

zgodnie z art. 123 ust. 2 Regulaminu


w sprawie zabójstwa dziennikarza Dżamala Chaszukdżiego w konsulacie Arabii Saudyjskiej w Stambule  (2018/2885(RSP))


Barbara Lochbihler, Ernest Urtasun, Ana Miranda, Josep‑Maria Terricabras, Bodil Valero, Jordi Solé, Klaus Buchner, Rebecca Harms, Florent Marcellesi, Margrete Auken, Yannick Jadot w imieniu grupy Verts/ALE

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie zabójstwa dziennikarza Dżamala Chaszukdżiego w konsulacie Arabii Saudyjskiej w Stambule (2018/2885(RSP))  
B8‑0500/2018

Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Arabii Saudyjskiej, w szczególności rezolucję z dnia 31 maja 2018 r. w sprawie sytuacji obrońców praw kobiet w Arabii Saudyjskiej(1), z dnia 11 marca 2014 r. w sprawie Arabii Saudyjskiej – jej stosunków z UE oraz jej roli na Bliskim Wschodzie i w Afryce Północnej(2), z dnia 12 lutego 2015 r. w sprawie Raifa Badawiego(3) oraz z dnia 8 października 2015 r. w sprawie Alego Mohammeda al-Nimra(4),

–  uwzględniając przyznanie w 2015 r. Nagrody im. Sacharowa za wolność myśli saudyjskiemu blogerowi Raifowi Badawiemu,

–  uwzględniając uwagi wiceprzewodniczącej/wysokiej przedstawiciel Federiki Mogherini z 9 i 15 października 2018 r. oraz jej oświadczenie z 20 października 2018 r.;

–  uwzględniając oświadczenie rzecznika Sekretarza Generalnego ONZ z 19 października 2018 r.,

–  uwzględniając oświadczenie wysokiej komisarz ONZ ds. praw człowieka Michelle Bachelet, która 16 października 2018 r. wezwała Arabię Saudyjską do ujawnienia wszystkiego, co jej wiadomo o zaginięciu Dżamala Chaszukdżiego,

–  uwzględniając oświadczenie z przewodniczącego grupy roboczej ONZ ds. przedsiębiorstw i praw człowieka Dantego Pesce z 19 października 2018 r.,

–  uwzględniając oświadczenie ekspertów ONZ z dnia 9 października 2018 r. zawierające żądanie dochodzenia w sprawie zaginięcia saudyjskiego dziennikarza Dżamala Chaszukdżiego w Stambule,

–  uwzględniając oświadczenie ekspertów ONZ z dnia 18 października 2018 r. wyrażające głębokie zaniepokojenie „nowymi praktykami” uprowadzeń na zlecenie władz państwowych,

–  uwzględniając fakt, że Arabia Saudyjska jest członkiem Rady Praw Człowieka ONZ,

–  uwzględniając Konwencję ONZ w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania,

–  uwzględniając Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych,

–  uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka,

–  uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że 2 października 2018 r. Dżamal Chaszukdżi wszedł do konsulatu Arabii Saudyjskiej w Stambule, ale żadne nagranie nie pokazuje, żeby wychodził z budynku;

B.  mając na uwadze, że 15 saudyjskich urzędników przyleciało z Rijadu do Stambułu w dniu 2 października i wyjechało tego samego wieczoru; mając na uwadze, że większość z nich to osoby blisko powiązane z saudyjskim następcą tronu księciem Mohammadem bin Salmanem al‑Saudem, w tym jego ochroniarz i lekarz medycyny sądowej zajmujący wysokie stanowisko w saudyjskim ministerstwie spraw wewnętrznych; mając na uwadze, że tureckiemu personelowi pracującemu w konsulacie saudyjskim nakazano wzięcie urlopu w dniu, w którym zaginął Chaszukdżi;

C.  mając na uwadze, że tureckiemu zespołowi kryminalistycznemu zezwolono na przeszukanie konsulatu saudyjskiego oraz rezydencji saudyjskiego konsula generalnego Mohammeda al-Otaibiego dopiero dwa tygodnie po zniknięciu Chaszukdżiego; mając na uwadze, że są zdjęcia przedstawiające ekipę sprzątającą wchodzącą do konsulatu z „wiadrami, mopami i butelkami płynu wyglądającego na płyn do czyszczenia” kilka godzin przed wejściem tureckiego zespołu kryminalistycznego;

D.  mając na uwadze, że władze saudyjskie potwierdziły zamordowanie w konsulacie saudyjskim Dżamala Chaszukdżiego, po tym, jak przez dwa tygodnie twierdziły, że opuścił on swobodnie konsulat po krótkiej wizycie; mając na uwadze, że dotychczas podawane do wiadomości publicznej informacje wskazują bezpośrednio na morderstwo na zlecenie władz państwowych; mając na uwadze, że całkowita kontrola Mohammada Bin Salmana Al Sauda nad służbami bezpieczeństwa sprawia, że jest bardzo mało prawdopodobne, aby akcja ta została przeprowadzona bez jego wiedzy;

E.  mając na uwadze, że te poważne zarzuty wywołały oburzenie na całym świecie; mając na uwadze, że kilka ważnych organizacji medialnych, w tym CNN, Financial Times i New York Times, a także międzynarodowi goście wysokiego szczebla, odwołali swój udział w inicjatywie na rzecz przyszłych inwestycji, znanej również jako „Davos na pustyni”, która ma się odbyć w Rijadzie w dniach 23–25 października;

F.  mając na uwadze, że reżim saudyjski rozpoczął szeroko zakrojoną międzynarodową kampanię public relations, aby przedstawić następcę tronu księcia Mohammada bin Salmana jako inicjatora modernizacji kraju; mając na uwadze, że kilka firm lobbingowych zrezygnowało z reprezentowania Arabii Saudyjskiej po zniknięciu i domniemanym zabójstwie Chaszukdżiego na zlecenie władz państwowych;

G.  mając na uwadze, że zabójstwo Chaszukdżiego może być związane z jego krytyką polityki saudyjskiej w ostatnich latach; mając na uwadze, że zapowiedziom dotyczącym reform społecznych, które firmuje książę Mohammad bin Salman w ramach tak nagłaśnianej wizji 2030 r., paradoksalnie towarzyszy coraz intensywniejsze rozprawienie się z obrońcami praw człowieka, dziennikarzami i adwokatami; wiele osób zostało aresztowanych, grożono im ściganiem i stosowano inne formy zastraszania; mając na uwadze, że od maja 2018 r. aresztowano kilka osób broniących praw kobiet znanych z kampanii przeciwko zakazowi kierowania pojazdami przez kobiety i orędownictwa za zniesieniem systemu opieki mężczyzn nad kobietami;

H.  mając na uwadze, że grupa robocza ONZ ds. przymusowych lub wymuszonych zaginięć wyraziła oburzenie z powodu nowej i niepokojącej praktyki tajnych operacji uprowadzeń eksterytorialnych za granicę;

I.  mając na uwadze, że napaść na Chaszukdżiego w saudyjskim konsulacie w Stambule stanowi rażące naruszenie Konwencji wiedeńskiej o stosunkach konsularnych z dnia 24 kwietnia 1963 r; mając na uwadze, że art. 41 tej samej konwencji stanowi, że immunitet dyplomatyczny może zostać uchylony w przypadku „poważnego przestępstwa”;

J.  mając na uwadze, że Arabia Saudyjska zajmuje 169. miejsce spośród 180 krajów w światowym rankingu wolności prasy w 2018 r. prowadzonym przez Reporterów bez Granic i znajduje się na liście organizacji pozarządowych „Wrogowie internetu”; mając na uwadze, że chociaż z internetu korzysta się w Arabii Saudyjskiej powszechnie, a kraj ten ma największą liczbę aktywnych użytkowników Twittera w regionie, to internet jest mocno cenzurowany, tysiące stron internetowych jest blokowanych, a nowe blogi i strony internetowe wymagają licencji Ministerstwa Informacji; mając na uwadze, że laureat nagrody im. Sacharowa Raif Badawi nadal jest więziony wyłącznie za pokojowe wyrażanie poglądów;

K.  mając na uwadze, że brutalność saudyjskiej koalicji w Jemenie spowodowała większość z 16 706 ofiar wśród ludności cywilnej; mając na uwadze, że grupa niezależnych ekspertów międzynarodowych i regionalnych ONZ stwierdziła w sierpniu 2018 r., że Arabia Saudyjska dopuściła się czynów, które mogą być równoznaczne ze zbrodniami wojennymi, w tym okrutnego traktowania i tortur, a także stosowania bomb, rakiet i amunicji kasetowej w celu uderzenia w obiekty cywilne, w tym przyjęcia weselne, autobusy szkolne, obiekty medyczne i tereny mieszkalne;

L.  mając na uwadze, że Arabia Saudyjska jest jednym z pięciu krajów na świecie, w których wykonuje się największą liczbę egzekucji;

1.  w najostrzejszych słowach potępia wymuszone zaginięcie i zabójstwo Dżamala Chaszukdżiego w konsulacie Arabii Saudyjskiej w Stambule w dniu 2 października 2018 r; przypomina władzom saudyjskim, że systematyczne praktyki wymuszonych zaginięć osób stanowią zbrodnię przeciwko ludzkości;

2.  apeluje o międzynarodowe, niezależne i bezstronne dochodzenie w sprawie zaginięcia i pozasądowego zabójstwa Dżamala Chaszukdżiego; w związku z tym wzywa Sekretarza Generalnego ONZ Antónia Guterresa do powołania specjalnego zespołu dysponującego rozległym doświadczeniem w dochodzeniach międzynarodowych w celu zapewnienia pełnej jasności co do wydarzeń związanych z zaginięciem Dżamala Chaszukdżiego oraz do sporządzenia publicznego sprawozdania zawierającego wnioski i zalecenia w celu zagwarantowania, że sprawcy zostaną postawieni przed sądem; wzywa Arabię Saudyjską i Turcję do pełnej współpracy w dochodzeniu i przekazywania wszelkich dowodów, jakimi mogą dysponować, aby umożliwić przejrzyste, szybkie i skuteczne dochodzenie;

3.  wzywa Arabię Saudyjską do natychmiastowego uchylenia ochrony dyplomatycznej zapewnionej przez Konwencję wiedeńską o stosunkach konsularnych z 1963 r., w tym nienaruszalności immunitetu, w odniesieniu do wszystkich odpowiednich pomieszczeń i urzędników, aby umożliwić przejrzyste dochodzenie w sprawie zabójstwa Chaszukdżiego; wzywa wiceprzewodniczącą/wysoką przedstawiciel do przeprowadzenia oceny ryzyka nadużycia immunitetu dyplomatycznego przez władze saudyjskie do ucieszenia głosów sprzeciwu z UE oraz do przedstawienia Parlamentowi sprawozdania z jej ustaleń;

4.  wzywa Europejską Służbę Działań Zewnętrznych (ESDZ) do rozpoczęcia sporządzania „listy Chaszukdżiego” w celu umożliwienia wprowadzenia ukierunkowanych środków, w tym zakazu wydawania wiz i zamrożenia aktywów, skierowanych przeciwko osobom bezpośrednio lub pośrednio odpowiedzialnym za wymuszone zaginięcie i zabójstwo Dżamala Chaszukdżiego; wzywa wiceprzewodniczącą/wysoką przedstawiciel i państwa członkowskie UE do zajęcia zdecydowanego stanowiska publicznego w sprawie zabójstwa Dżamala Chaszukdżiego;

5.  potępia zaangażowanie zagranicznych firm public relations w reprezentowanie Arabii Saudyjskiej i zarządzanie jej wizerunkiem publicznym; wyraża zdziwienie z powodu braku wpisów Arabii Saudyjskiej do unijnego rejestru służącego przejrzystości i wzywa Komisję i Parlament do zajęcia się tą kwestią; wzywa firmy lobbingowe, które jeszcze tego nie zrobiły, do rezygnacji z reprezentacji Arabii Saudyjskiej; wzywa różne unijne firmy lobbingowe do zobowiązania się do odmowy reprezentowania jakiegokolwiek reżimu odpowiedzialnego za ciągłe naruszanie praw człowieka lub prześladowanie obrońców praw człowieka;

6.  z zadowoleniem przyjmuje decyzję wielu urzędników rządów europejskich i kadry kierowniczej przedsiębiorstw o anulowaniu udziału w konferencji poświęconej inicjatywie na rzecz przyszłych inwestycji w Rijadzie w reakcji na zaginięcie Chaszukdżiego; wzywa do pełnego bojkotu tego wydarzenia, a wezwanie to kieruje także do dyrektora naczelnego Siemensa;

7.  przypomina reżimowi saudyjskiemu, że jako strona Konwencji ONZ w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania Arabia Saudyjska jest zobowiązana do podjęcia wszelkich środków w celu zapobiegania torturom, wymuszonym zaginięciom i innym poważnym naruszeniom praw człowieka, do zbadania zarzutów popełnienia czynów stanowiących te zbrodnie oraz do postawienia przed sądem osób podejrzewanych o ich popełnienie;

8.  potępia znaczące umowy na dostawy broni zawarte z Arabią Saudyjską przez niektóre państwa członkowskie, między innymi Hiszpanię, Francję, Niemcy, Belgię i Wielką Brytanię, które to umowy są niezgodne z prawnie wiążącym wspólnym stanowiskiem UE w sprawie wywozu broni(5), w szczególności z kryterium drugim dotyczącym poszanowania praw człowieka w kraju ostatecznego przeznaczenia, a także z poszanowania przez ten kraj międzynarodowego prawa humanitarnego, które jest wyraźnie podważane w związku z prowadzeniem przez Arabię Saudyjską wojny w Jemenie; ponownie apeluje o wprowadzenie ogólnounijnego zakazu eksportu i sprzedaży do Arabii Saudyjskiej wszelkich typów sprzętu wykorzystywanego do obrony, a także unowocześniania i utrzymywania takiego sprzętu, który może być lub jest wykorzystywany do wewnętrznych represji; podkreśla, że zakaz ten musi obejmować technologie nadzoru cybernetycznego, zgodnie ze stanowiskiem Parlamentu Europejskiego z dnia 17 stycznia 2018 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego unijny system kontroli wywozu, transferu, pośrednictwa, pomocy technicznej i tranzytu produktów podwójnego zastosowania(6); wzywa wysoką przedstawiciel do przedstawienia sprawozdania na temat aktualnego stanu współpracy wojskowej i bezpieczeństwa państw członkowskich UE z władzami saudyjskimi;

9.  wzywa UE do przedłożenia rezolucji w sprawie sytuacji obrońców praw człowieka w Arabii Saudyjskiej na następnej sesji Rady Praw Człowieka ONZ, która to rezolucja powinna między innymi wezwać do ustanowienia specjalnego sprawozdawcy ONZ ds. Arabii Saudyjskiej, zgodnie z innymi specjalnymi procedurami Rady Praw Człowieka ONZ stworzonymi dla najpoważniejszych sytuacji w zakresie praw człowieka na świecie; wzywa UE, aby podczas kolejnego posiedzenia Rady Praw Człowieka poruszyła kwestię członkostwa państw o bardzo wątpliwych standardach w zakresie praw człowieka; wyraża ubolewanie z powodu głosowania kilku państw członkowskich UE za członkostwem Arabii Saudyjskiej w Radzie Praw Człowieka ONZ;

10.  zdecydowanie popiera inicjatywę UE na rzecz utworzenia globalnego systemu sankcji wymierzonego w podmioty naruszające prawa człowieka na całym świecie, dzięki któremu to systemowi możliwe byłoby m.in. wprowadzenie zakazu wydawania wiz i zamrożenie aktywów w stosunku do konkretnych osób; oczekuje konkretnych wyników konferencji zorganizowanej przez władze holenderskie, która ma się odbyć w listopadzie w Hadze, i zachęca państwa członkowskie oraz ESDZ do pełnego poparcia tego wniosku;

11.  wzywa ESDZ i państwa członkowskie do opracowania ambitnej i dostosowanej do potrzeb strategii wspierania społeczeństwa obywatelskiego i obrońców praw człowieka w Arabii Saudyjskiej; wzywa Unię Europejską do włączenia dyskusji na temat praw człowieka jako stałego punktu do porządku obrad dorocznego szczytu między UE a Radą Współpracy Państw Zatoki;

12.  wzywa władze Arabii Saudyjskiej do zaniechania dalszego stosowania kary chłosty wobec Raifa Badawiego oraz do jego natychmiastowego i bezwarunkowego uwolnienia, gdyż uznaje się go za więźnia sumienia, aresztowanego i skazanego wyłącznie za korzystanie z prawa do wolności wypowiedzi; wzywa wiceprzewodniczącą/wysoką przedstawiciel i państwa członkowskie do poruszenia tej kwestii we wszystkich kontaktach z władzami saudyjskimi; zaleca wysłanie do Rijadu misji ad hoc w celu bezpośredniego zaangażowania władz saudyjskich w tę sprawę, biorąc pod uwagę całkowity brak postępów w kwestii uwolnienia Raifa Badawiego od czasu przyznania mu nagrody im. Sacharowa;

13.  potępia stosowane przez władze Arabii Saudyjskiej szykany wobec obrońców praw człowieka, prawników, dziennikarzy, pisarzy i blogerów, zarówno w kraju, jak i poza nim, a także nalega, by władze Arabii Saudyjskiej podjęły niezbędne kroki, by umożliwić wszystkim korzystanie z przysługujących im praw bez nękania sądowego lub innych kroków odwetowych;

14.  wzywa rząd Arabii Saudyjskiej do natychmiastowego i bezwarunkowego uwolnienia wszystkich obrońców praw człowieka, w tym obrońców praw kobiet, którzy opowiadali się za zniesieniem zakazu prowadzenia pojazdów przez kobiety i zniesieniem systemu opieki mężczyzn nad kobietami, a także uwolnienia więźniów sumienia przetrzymywanych i skazywanych jedynie za korzystanie z prawa do wolności wypowiedzi;

15.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącej Komisji Europejskiej / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Europejskiej Służbie Działań Zewnętrznych, sekretarzowi generalnemu ONZ, Wysokiemu Komisarzowi ONZ ds. Praw Człowieka, Jego Królewskiej Mości Salmanowi bin Abdulazizowi al‑Saudowi oraz następcy tronu księciu Mohammedowi bin Salmanowi al‑Saudowi, rządowi Królestwa Arabii Saudyjskiej oraz rządowi Stanów Zjednoczonych Ameryki.

 

(1)

Teksty przyjęte, P8_TA(2018)0232.

(2)

Dz.U. C 378 z 9.11.2017, s. 64.

(3)

Dz.U. C 310 z 25.8.2016, s. 29.

(4)

Dz.U. C 349 z 17.10.2017, s. 34.

(5)

Wspólne stanowisko Rady 2008/944/WPZiB z dnia 8 grudnia 2008 r. określające wspólne zasady kontroli wywozu technologii wojskowych i sprzętu wojskowego (Dz.U. L 335 z 13.12.2008, s. 99).

(6)

Teksty przyjęte, P8_TA(2018)0006.

Ostatnia aktualizacja: 24 października 2018Informacja prawna - Polityka ochrony prywatności