Procedura : 2019/2569(RSP)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : B8-0106/2019

Teksty złożone :

B8-0106/2019

Debaty :

Głosowanie :

PV 14/02/2019 - 10.13
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :


PROJEKT REZOLUCJI
PDF 163kWORD 50k
Patrz też projekt wspólnej rezolucji RC-B8-0104/2019
11.2.2019
PE635.331v01-00
 
B8-0106/2019

złożony w następstwie oświadczenia Komisji

zgodnie z art. 123 ust. 2 Regulaminu


w sprawie prawa do pokojowego protestu i proporcjonalnego użycia siły (2019/2569(RSP))


Marie-Christine Vergiat, Barbara Spinelli, Malin Björk, Marina Albiol Guzmán, Stefan Eck, Marie-Pierre Vieu, Dimitrios Papadimoulis, Stelios Kouloglou, Patrick Le Hyaric, Paloma López Bermejo, Marisa Matias, Xabier Benito Ziluaga, Estefanía Torres Martínez, Takis Hadjigeorgiou w imieniu grupy GUE/NGL

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie prawa do pokojowego protestu i proporcjonalnego użycia siły (2019/2569(RSP))  
B8-0106/2019

Parlament Europejski,

–  uwzględniając traktaty UE, a w szczególności art. 2, 3, 4, 6 i 7 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE),

–  uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej (zwaną dalej „Karta”),

–  uwzględniając europejską konwencję praw człowieka oraz powiązane orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka,

–  uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 1236/2005 z dnia 27 czerwca 2005 r. w sprawie handlu niektórymi towarami, które mogłyby być użyte do wykonywania kary śmierci, tortur lub innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania(1),

–  uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka,

–  uwzględniając Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych oraz Międzynarodowy pakt praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych,

–  uwzględniając oenzetowski kodeks postępowania funkcjonariuszy porządku prawnego oraz podstawowe zasady ONZ dotyczące użycia przymusu i broni palnej przez funkcjonariuszy organów ścigania,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 16 stycznia 2019 r. w sprawie sytuacji w zakresie praw podstawowych w Unii Europejskiej(2),

–  uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że UE opiera się na wartościach takich jak poszanowanie godności ludzkiej, wolność, demokracja, równość, praworządność, jak również poszanowanie praw człowieka, w tym praw osób należących do mniejszości;

B.  mając na uwadze, że międzynarodowe instrumenty dotyczące praw człowieka należą do obowiązków spoczywających na Unii i jej państwach członkowskich oraz muszą być respektowane;

C.  mając na uwadze, że UE jest zobowiązana szanować wolność wypowiedzi i informacji oraz wolność pokojowego zgromadzania się i zrzeszania się;

D.  mając na uwadze, że zgodnie z art. 11 europejskiej konwencji praw człowieka i art. 12 karty każdy ma prawo do korzystania z wolności pokojowego zgromadzania się i wolności zrzeszania się z innymi, w tym również prawo do zakładania związków zawodowych i przyłączania się do nich w celu ochrony własnych interesów;

E.  mając na uwadze, że art. 4 karty i art. 3 europejskiej konwencji praw człowieka stanowią, że nikt nie może być poddawany torturom ani nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu, a art. 3 karty stanowi, że każdy ma prawo do poszanowania swojej integralności fizycznej i psychicznej;

F.  mając na uwadze, że art. 11 europejskiej konwencji praw człowieka stanowi również, iż wolność zgromadzania się „nie stanowi przeszkody w nakładaniu zgodnych z prawem ograniczeń w korzystaniu z tych praw przez członków sił zbrojnych, policji lub administracji państwowej”; mając na uwadze, że zgodnie z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wszelkie ograniczenia praw podstawowych i swobód obywatelskich muszą być zgodne z zasadami legalności, konieczności i proporcjonalności;

G.  mając na uwadze, że prawo do protestu jest prawem podstawowym, które nie może podlegać żadnym zakazom ani środkom kontroli w sposób ogólny i bezwzględny i można ograniczać je wyłącznie uzasadnionymi, proporcjonalnymi i niezbędnymi środkami policyjnymi oraz w wyjątkowych okolicznościach; mając na uwadze, że każdą demonstrację należy uznawać za chronioną tym prawem; mając na uwadze, że organy ścigania muszą w pierwszej kolejności dążyć do dobrowolnego rozproszenia się zgromadzonych bez użycia siły;

H.  mając na uwadze, że należy chronić wolność zrzeszania się; mając na uwadze, że społeczeństwo obywatelskie oraz pluralistyczne i niezależne media odgrywają istotną rolę w propagowaniu obywatelstwa i udziału obywateli w procesach demokratycznych;

I.  mając na uwadze, że wolność zgromadzania się nierozłącznie wiąże się z wolnością wypowiedzi, co gwarantuje art. 11 karty i art. 10 europejskiej konwencji praw człowieka, które stanowią, że każdy ma prawo do wolności wypowiedzi, a prawo to obejmuje wolność posiadania poglądów oraz otrzymywania i przekazywania informacji i idei bez ingerencji władz publicznych i bez względu na granice państwowe;

J.  mając na uwadze, że korzystanie z tych wolności pociągających za sobą obowiązki i odpowiedzialność może podlegać takim wymogom formalnym, warunkom, ograniczeniom i sankcjom, jakie są przewidziane przez ustawę i niezbędne w społeczeństwie demokratycznym w interesie bezpieczeństwa państwowego, integralności terytorialnej lub bezpieczeństwa publicznego ze względu na konieczność zapobiegania zakłóceniom porządku lub przestępstwom, z uwagi na ochronę zdrowia lub moralności, ochronę dobrego imienia i praw innych osób oraz ze względu na zapobieganie ujawnianiu informacji poufnych lub gwarantowanie powagi i bezstronności władzy sądowej, zgodnie z art. 10 europejskiej konwencji praw człowieka;

K.  mając na uwadze, że art. 52 karty stanowi, iż „wszelkie ograniczenia w korzystaniu z praw i wolności uznanych w niniejszej karcie muszą być przewidziane ustawą i szanować istotę tych praw i wolności”; mając na uwadze, że art. 18 europejskiej konwencji praw człowieka stanowi, iż „ograniczenia praw i wolności dozwolone w konwencji nie mogą być stosowane do innych celów niż te, dla których zostały ustanowione”;

L.  mając na uwadze, że UE wprowadziła mechanizmy regionalne na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 1236/2005 i późniejszych rozporządzeń zakazujące handlu towarami, których jedynym praktycznym wykorzystaniem jest zadawanie tortur lub inny rodzaj brutalnego traktowania, oraz kontrolujące wywóz towarów, które mogłyby być użyte do zadawania tortur lub innego rodzaju brutalnego traktowania, w tym niektórych rodzajów nieśmiercionośnej broni wykorzystywanych zabezpieczaniu zgromadzeń przez policję;

M.  mając na uwadze, że organy ścigania w kilku państwach członkowskich były krytykowane za podważanie prawa do protestu i stosowanie nadmiernej siły;

N.  mając na uwadze, że użycie nieśmiercionośnej broni, w tym ręcznych wyrzutni pocisków obronnych Flash‑Ball i LBD 40 oraz granatów typu GLI‑F4 spowodowało znaczną liczbę poważnych obrażeń i co najmniej jedną ofiarę śmiertelną podczas niedawnych demonstracji;

O.  mając na uwadze, że w niektórych państwach członkowskich zezwolono na stosowanie broni elektrycznej z użyciem pocisku, chociaż Komitet ONZ przeciwko Torturom uważa ten rodzaj broni za narzędzie tortur;

P.  mając na uwadze, że od początku protestów „żółtych kamizelek” we Francji Komisarz Praw Człowieka Rady Europy wyraża obawy dotyczące prawa do pokojowego protestu; mając na uwadze, że w czasie tych protestów co najmniej 3 200 osób zostało rannych (w tym 46 dzieci i 44 dziennikarzy), spośród których 188 odniosło rany głowy, 20 raniono w oko lub straciło wzrok w jednym oku, a pięć straciło rękę w wyniku urazu;

1.  apeluje do państw członkowskich o przestrzeganie prawa do protestu, wolności stowarzyszania się i wolności wypowiedzi;

2.  podkreśla, że debata publiczna i prawo do protestu mają zasadnicze znaczenie dla funkcjonowania demokratycznych społeczeństw;

3.  wzywa państwa członkowskie, aby nie przyjmowały ustaw lub praktyk, które w sposób prewencyjny ograniczałyby prawo do protestu lub kryminalizowałyby demonstrantów z wyprzedzeniem bez nadzoru sądowego; podkreśla, że należy unikać masowych aresztowań potencjalnych demonstrantów;

4.  potępia przemoc i nieproporcjonalne interwencje władz podczas protestów i pokojowych demonstracji w kilku państwach członkowskich; apeluje do właściwych władz o zapewnienie przejrzystego, bezstronnego, niezależnego i skutecznego dochodzenia w przypadku podejrzeń lub zarzutów dotyczących nieproporcjonalnego użycia siły; przypomina, że organy ścigania muszą ponosić odpowiedzialność za wypełnianie swoich obowiązków i przestrzeganie ram prawnych i operacyjnych; podkreśla, że do odpowiedzialności powinni być pociągani nie tylko pojedynczy funkcjonariusze organów ścigania, ale również ich przełożeni, w tym przełożeni na szczeblu politycznym, oraz służby jako całość;

5.  potępia państwa członkowskie, które stosują nadmierną siłę przeciwko pokojowym demonstrantom;

6.  apeluje do państw członkowskich, aby stosowały alternatywne rozwiązania w zakresie utrzymywania porządku, które okazały się już skuteczne w niektórych państwach członkowskich – w szczególności bezpośrednie komunikowanie się z demonstrującymi, w tym za pośrednictwem dużych ekranów, unikanie na tyle, na ile jest to możliwe, fizycznego kontaktu z demonstrantami oraz korzystanie z pomocy mediatorów posiadających podstawowe umiejętności w dziedzinie psychologii i socjologii;

7.  podkreśla znaczenie regularnego szkolenia wszystkich funkcjonariuszy organów ścigania w zakresie użycia siły i nieśmiercionośnej broni w ramach utrzymywania porządku publicznego, w oparciu o standardy praw człowieka;

8.  zauważa, że wiele organizacji i organów międzynarodowych, w tym specjalny sprawozdawca ONZ ds. pozasądowych, doraźnych i arbitralnych egzekucji oraz specjalny sprawozdawca ONZ ds. prawa do wolności pokojowego zgromadzania się i zrzeszania się, Komisarz Praw Człowieka Rady Europy i francuski rzecznik praw obywatelskich, zwróciło się o wprowadzenie zakazu stosowania niektórych rodzajów broni nieśmiercionośnej;

9.  wyraża zaniepokojenie faktem, że w państwach członkowskich obowiązują różne progi, po przekroczeniu których możliwe jest użycie siły i broni przez organy ścigania dla utrzymania porządku publicznego; wyraża ubolewanie, że organy ścigania bardzo różnie traktują obywateli UE oraz że ich prawa podstawowe są chronione w różnym stopniu;

10.  wzywa Komisję Petycji, aby z należytą starannością rozpatrywała petycje dotyczące nadmiernego użycia siły oraz by dokonała przeglądu decyzji, na mocy których petycje w tej sprawie uznano za niedopuszczalne;

11.  z zadowoleniem przyjmuje decyzję niektórych państw członkowskich o zawieszeniu możliwości korzystania z niektórych rodzajów nieśmiercionośnej broni lub o zakazie takiej broni; wzywa do wprowadzenia zakazu produkcji i stosowania niektórych rodzajów nieśmiercionośnej broni i urządzeń służących utrzymywaniu porządku publicznego oraz zakazu handlu tą bronią i tymi urządzeniami, do których należą ręczne wyrzutnie pocisków obronnych Flash‑Ball i LBD 40, granaty typu GLI‑F4 i granaty rozpryskowe z ładunkiem gumowych kulek, gdyż ich stosowanie może powodować poważne obrażenia lub zgon i być równoznaczne z torturami;

12.  wyraża ubolewanie z powodu podjętej przez niektóre państwa członkowskie decyzji, która zezwala na stosowanie do utrzymania porządku publicznego broni elektrycznej z użyciem pocisku, uznawanej za narzędzie tortur przez Komitet ONZ przeciwko Torturom;

13.  wzywa Komisję Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych do przeprowadzenia wysłuchań w sprawie użycia siły i nieśmiercionośnej broni przeciwko zgromadzeniom oraz do przygotowania sprawozdania na ten temat we współpracy z Zespołem Ekspertów STOA w celu opracowania wytycznych dotyczących użycia siły i nieśmiercionośnej broni dla państw członkowskich; zachęca Komisję i Agencję Praw Podstawowych do współpracy we wszystkich tych procesach;

14.  wzywa państwa członkowskie do zadbania o to, aby ich zobowiązania w zakresie praw podstawowych były respektowane, a także do zagwarantowania, że użycie siły przez organy ścigania mające do czynienia z protestami i demonstracjami odbywa się zawsze w ostateczności i jest zawsze zgodne z prawem, proporcjonalne i konieczne;

15.  przypomina, że w strategiach politycznych, poleceniach i operacjach dotyczących porządku publicznego należy zwrócić szczególną uwagę na osoby bezbronne w sytuacji użycia siły ogólnie, a także na skutki stosowania niektórych nieśmiercionośnych rodzajów broni wobec dzieci, kobiet ciężarnych, osób starszych, osób z niepełnosprawnościami, osób cierpiących na choroby psychiczne lub osób będących pod wpływem narkotyków lub alkoholu;

16.  wzywa państwa członkowskie, aby wspierały ustawiczne szkolenie pracowników organów ścigania we wszystkich siłach policyjnych w zakresie krajowego i międzynarodowego prawa dotyczącego praw człowieka;

17.  wzywa państwa członkowskie, aby w oparciu o normy, zalecenia i wytyczne ONZ opracowały ogólnounijne wytyczne dotyczące przejrzystego, niezależnego i spójnego procesu selekcji, testowania i wypróbowywania broni używanej przez pracowników organów ścigania; zauważa, że w ocenie tej powinno się określić zgodność z międzynarodowymi normami i prawem w zakresie praw człowieka przed rozpoczęciem procesu wyboru i oddelegowania; wzywa państwa członkowskie, aby gromadziły dane dotyczące wszystkich przypadków użycia siły, co umożliwi zbieranie dowodów na temat użycia, nadużywania, nieoczekiwanych konsekwencji, obrażeń oraz przypadków śmiertelnych i ich przyczyn;

18.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, rządom i parlamentom państw członkowskich, Radzie Europy, Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie oraz Organizacji Narodów Zjednoczonych.

 

(1)

Dz.U. L 200 z 30.7.2005, s. 1.

(2)

Teksty przyjęte, P8_TA(2019)0032.

Ostatnia aktualizacja: 13 lutego 2019Informacja prawna - Polityka ochrony prywatności