Διαδικασία : 2019/2582(RSP)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου : B8-0201/2019

Κείμενα που κατατέθηκαν :

B8-0201/2019

Συζήτηση :

Ψηφοφορία :

PV 14/03/2019 - 11.15
Αιτιολογήσεις ψήφου

Κείμενα που εγκρίθηκαν :


<Date>{11/03/2019}11.3.2019</Date>
<NoDocSe>B8‑0201/2019</NoDocSe>
PDF 202kWORD 59k

<TitreType>ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ</TitreType>

<TitreSuite>εν συνεχεία δηλώσεων του Συμβουλίου και της Επιτροπής</TitreSuite>

<TitreRecueil>σύμφωνα με το άρθρο 123 παράγραφος 2 του Κανονισμού</TitreRecueil>


<Titre>σχετικά με την κλιματική αλλαγή: ένα ευρωπαϊκό, στρατηγικό, μακρόπνοο όραμα για μια ευημερούσα, σύγχρονη, ανταγωνιστική και κλιματικά ουδέτερη οικονομία</Titre>

<DocRef>(2019/2582(RSP))</DocRef>


<RepeatBlock-By><Depute>Jadwiga Wiśniewska, Zdzisław Krasnodębski</Depute>

<Commission>{ECR}εξ ονόματος της Ομάδας ECR</Commission>

</RepeatBlock-By>


B8‑0201/2019

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την κλιματική αλλαγή: ένα ευρωπαϊκό, στρατηγικό, μακρόπνοο όραμα για μια ευημερούσα, σύγχρονη, ανταγωνιστική και κλιματικά ουδέτερη οικονομία

(2019/2582(RSP))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

 έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 28ης Νοεμβρίου 2018 με τίτλο «Καθαρός πλανήτης για όλους – Ένα ευρωπαϊκό, στρατηγικό, μακρόπνοο όραμα για μια ευημερούσα, σύγχρονη, ανταγωνιστική και κλιματικά ουδέτερη οικονομία» (COM (2018)0773),

 έχοντας υπόψη τη σύμβαση-πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για τις κλιματικές μεταβολές (UNFCCC) και το πρωτόκολλο του Κιότο,

 έχοντας υπόψη τη Συμφωνία του Παρισιού, την απόφαση 1/CP.21, την 21η Διάσκεψη των μερών (CΟΡ21) της UNFCCC, και την 11η Διάσκεψη των μερών, η οποία λογίζεται ως Σύνοδος των μερών του Πρωτοκόλλου του Κιότο (CMP11), η οποία διεξήχθη στο Παρίσι, (Γαλλία) από τις 30 Νοεμβρίου έως τις 11 Δεκεμβρίου 2015,

 έχοντας υπόψη την 24η Διάσκεψη των μερών (CΟΡ24) της UNFCCC, τη 14η Σύνοδο των μερών του Πρωτοκόλλου του Κιότο (CMP14), και το τρίτο μέρος της πρώτης Διάσκεψης των μερών που λογίζεται ως Σύνοδος των μερών της Συμφωνίας του Παρισιού (CMA1.3), η οποία διεξήχθη στο Κατοβίτσε (Πολωνία) από τις 2 έως τις 14 Δεκεμβρίου 2018,

 έχοντας υπόψη το θεματολόγιο των Ηνωμένων Εθνών του 2030 για τη βιώσιμη ανάπτυξη και τους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης (ΣΒΑ),

 έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 25ης Οκτωβρίου 2018 σχετικά με τη διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή το 2018 στο Κατοβίτσε της Πολωνίας (COP24)[1],

 έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου, της 22ας Μαρτίου 2018,

 έχοντας υπόψη την ειδική έκθεση της Διακυβερνητικής επιτροπής για την κλιματική αλλαγή (IPCC) με τίτλο «Υπερθέρμανση του πλανήτη κατά 1,5°C», την 5η έκθεση αξιολόγησής της (AR5) και τη συγκεφαλαιωτική έκθεσή της,

 έχοντας υπόψη την ένατη έκθεση του Προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών για το περιβάλλον σχετικά με το χάσμα των εκπομπών, η οποία δημοσιεύτηκε στις 27 Νοεμβρίου 2018,

 έχοντας υπόψη το άρθρο 123 παράγραφος 2 του Κανονισμού του,

A. λαμβάνοντας υπόψη ότι η COP24 στο Κατοβίτσε οδήγησε στην έκδοση του εγχειριδίου κανόνων του Κατοβίτσε το οποίο προβλέπει νομική σαφήνεια για την εφαρμογή της Συμφωνίας του Παρισιού·

B.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τρία έτη μετά την ιστορική επιτυχία της συμφωνίας του Παρισιού, στη γαλλική πρωτεύουσα σημειώθηκαν ισχυρές κοινωνικές αναταραχές σχετικά με την κλιματική πολιτική· λαμβάνοντας υπόψη ότι αυτό αποδεικνύει ότι οι κοινωνικές διατάξεις είναι απαραίτητες προκειμένου να περιοριστούν τυχόν αρνητικές οικονομικές συνέπειες της νομοθεσίας για το κλίμα· λαμβάνοντας υπόψη ότι το εγχειρίδιο κανόνων του Κατοβίτσε συνιστά μια απόπειρα οικοδόμησης μιας κλιματικής πολιτικής που μεριμνά για όλους·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ είναι υπεύθυνη για λιγότερο από το 10 % των παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και δεν μπορεί από μόνη της να επιτύχει τους στόχους της συμφωνίας του Παρισιού  λαμβάνοντας υπόψη ότι μόνο η παγκόσμια δράση με τη συμμετοχή των μεγαλύτερων οικονομιών στον κόσμο μπορεί να οδηγήσει στην επίτευξη αυτών των στόχων·

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Συμφωνία του Παρισιού κατέστη δυνατή μόνο όταν εγκαταλείφθηκε η ιδέα της «απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές» και προωθήθηκε στη θέση της μια ισορροπία μεταξύ εκπομπών και συλλεκτών (καθαρές μηδενικές εκπομπές)·

E. λαμβάνοντας υπόψη ότι η μακροπρόθεσμη ενωσιακή στρατηγική για τη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου θα πρέπει πάντοτε να συνοδεύεται από μία στρατηγική που θα υποστηρίζει τις περιοχές που έχουν πληγεί σε μεγάλο βαθμό, ιδίως τις περιοχές εξόρυξης άνθρακα, να πραγματοποιήσουν μια δίκαιη μετάβαση που θα μπορούσε να τις βοηθήσει να διατηρήσουν θέσεις εργασίας και να εξασφαλίσουν τη στήριξη της κοινωνίας για την κλιματική πολιτική·

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η μακροπρόθεσμη ενωσιακή πολιτική σχετικά με τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις διαφορετικές δυνατότητες των κρατών μελών σε επίπεδο υποδομών·

1. τονίζει ότι οι Ευρωπαίοι πολίτες βρίσκονται ήδη αντιμέτωποι με τις άμεσες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής· υπογραμμίζει ότι, σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος, η μέση ετήσια ζημία που προκαλείται από ακραία καιρικά και κλιματικά φαινόμενα στην Ένωση ανήλθε σε περίπου 12,8 δισεκατομμύρια EUR από το 2010 έως το 2016

2. σημειώνει ότι, σύμφωνα με την ειδική έκθεση της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή (ΔΕΚΑ) για την άνοδο της θερμοκρασίας κατά 1,5°C, ο περιορισμός της υπερθέρμανσης του πλανήτη στους 1,5 C με μηδενική ή περιορισμένη υπέρβαση θα απαιτούσε μια ταχεία και εκτεταμένη μετάβαση στους τομείς της ενέργειας, της χρήσης γης και των αστικών υποδομών (συμπεριλαμβανομένων των μεταφορών και των κτιρίων) καθώς και στα βιομηχανικά συστήματα σε μια πρωτοφανή κλίμακα και συνεπάγεται πολύ μεγάλες μειώσεις στις εκπομπές σε όλους τους τομείς, ένα ευρύ φάσμα μέτρων μείωσης και μια σημαντική αύξηση των επενδύσεων για τα μέτρα αυτά·

3. επισημαίνει την έκθεση των Ηνωμένων Εθνών του 2018 για το περιβάλλον σχετικά με τις αποκλίσεις όσον αφορά τις εκπομπές, σύμφωνα με την οποία οι τρέχουσες άνευ όρων εθνικά καθορισμένες συνεισφορές υπερβαίνουν κατά πολύ το όριο αύξησης της θερμοκρασίας κάτω από 2°C που προβλέπεται στη Συμφωνία του Παρισιού και, αντιθέτως, έχουν ως αποτέλεσμα μια εκτιμώμενη αύξηση της θερμοκρασίας κατά 3,2°C[2] έως το 2100· τονίζει την επείγουσα ανάγκη να αυξήσουν όλα τα συμβαλλόμενα μέρη της UNFCCC τις δεσμεύσεις τους για το κλίμα σε εύθετο χρόνο·

4. λαμβάνει υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τη μακροπρόθεσμη στρατηγική με τίτλο «Καθαρός πλανήτης για όλους –ένα ευρωπαϊκό, στρατηγικό, μακρόπνοο όραμα για μια ευημερούσα, σύγχρονη, ανταγωνιστική και κλιματικά ουδέτερη οικονομία», στην οποία υπογραμμίζονται οι ευκαιρίες και οι προκλήσεις που θα επιφέρει η μετάβαση σε μια οικονομία μηδενικού ισοζυγίου εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου για τους πολίτες και την οικονομία της Ένωσης, και θέτει τις βάσεις για μια ευρεία συζήτηση όπου θα συμμετάσχουν τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα, τα εθνικά κοινοβούλια, ο επιχειρηματικός τομέας, μη κυβερνητικοί οργανισμοί, πόλεις, κοινότητες και πολίτες· καλεί το Συμβούλιο να συμφωνήσει σε μια οικονομικά αποδοτική μέθοδο για την επίτευξη της ισορροπίας μεταξύ εκπομπών και συλλεκτών βάσει της συμφωνίας του Παρισιού, λαμβάνοντας υπόψη τις διαφορετικές ικανότητες των κρατών μελών·

Οδοί προς μια ευρωπαϊκή στρατηγική μηδενικών εκπομπών έως τα μέσα του αιώνα

5. σημειώνει ότι στη μακροπρόθεσμη στρατηγική αναφέρονται οκτώ μέθοδοι για τον οικονομικό, τεχνολογικό και κοινωνικό μετασχηματισμό που απαιτείται ώστε να τηρήσει η Ένωση τον μακροπρόθεσμο στόχο της Συμφωνίας του Παρισιού για τη θερμοκρασία· σημειώνει ότι αρκούν δύο εξ αυτών προκειμένου η Ευρώπη να επιτύχει τον στόχο της για μηδενικό ισοζύγιο εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου έως το 2050· τονίζει ότι αυτό απαιτεί την ανάληψη ταχείας δράσης και την καταβολή σημαντικών προσπαθειών τόσο σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο όσο και σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς και τη συμμετοχή όλων των μη δημόσιων φορέων· αναγνωρίζει ότι οι περιφερειακά και τοπικά καθορισμένες συνεισφορές θα μπορούσαν να αποτελέσουν σημαντικά εργαλεία για τη γεφύρωση του χάσματος στις εκπομπές· υπενθυμίζει την υποχρέωση των κρατών μελών να θεσπίσουν εθνικές μακροπρόθεσμες στρατηγικές, σύμφωνα με τον κανονισμό για τη διακυβέρνηση[3] που θα πρέπει να διέπει τη δράση της ΕΕ· υπογραμμίζει τον ρόλο που διαδραματίζει μια τεχνολογικά ουδέτερη προσέγγιση για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου σύμφωνα με τη Συμφωνία του Παρισιού·

6. επισημαίενι ότι, σύμφωνα με εκτιμήσεις της Επιτροπής, το ενωσιακό ΑΕγχΠ αναμένεται να αυξηθεί περισσότερο στο πλαίσιο σεναρίων μηδενικών εκπομπών απ’ ό,τι στο πλαίσιο σεναρίων με μικρότερες μειώσεις των εκπομπών, και ότι οι συνέπειες και στις δύο περιπτώσεις θα είναι άνισα κατανεμημένες στις χώρες της ΕΕ, λόγω διαφορών μεταξύ των κρατών μελών, μεταξύ άλλων ως προς το κατά κεφαλήν ΑΕγχΠ και την ένταση χρήσης άνθρακα στο πλαίσιο διαφορετικών εθνικών μιγμάτων ενεργειακής πολιτικής·

7. επισημαίνει με ανησυχία ότι η εξάρτηση της ΕΕ από τις εισαγωγές ενέργειας ανέρχεται σήμερα σε 55 % περίπου· τονίζει ότι, στο πλαίσιο ενός σεναρίου μηδενικού ισοζυγίου εκπομπών, το ποσοστό αυτό θα μειωθεί κατά 20 % έως το 2050, πράγμα που θα έχει θετικό αντίκτυπο στο εμπορικό ισοζύγιο και στη γεωπολιτική θέση της ΕΕ·

8. τονίζει ότι οι μέθοδοι για την επίτευξη των μηδενικών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου περιλαμβάνουν τη χρήση ορισμένων τεχνολογιών κατάργησης του άνθρακα, μεταξύ άλλων μέσω της δέσμευσης, χρήσης και αποθήκευσης του άνθρακα και της άμεσης δέσμευσης του αέρα, που δεν έχουν ακόμη αναπτυχθεί σε μεγάλη κλίμακα· θεωρεί, ωστόσο, ότι η ενωσιακή στρατηγική μηδενικού ισοζυγίου θα πρέπει να δίνει προτεραιότητα στους τρόπους άμεσης μείωσης των εκπομπών και στις δράσεις για τη συντήρηση και ενίσχυση των φυσικών συλλεκτών και ταμιευτήρων της ΕΕ, και θα πρέπει να επιδιώκει τη χρήση τεχνολογιών αφαίρεσης άνθρακα μόνον όταν δεν διατίθενται επιλογές για την άμεση μείωση των εκπομπών·

9. τονίζει ότι, μέχρι να αποδειχθεί η εφικτότητα των εν λόγω τεχνολογιών, όλες οι μέθοδοι για το 2050 ή πέραν αυτού στο δεύτερο ήμισυ του αιώνα θα πρέπει να βασίζονται στις εμπορικά διαθέσιμες τεχνολογίες μετάβασης, λαμβάνοντας υπόψη τα διαφορετικά σημεία εκκίνησης των κρατών μελών μέσω της υποστήριξης της δίκαιης μετάβασης σε περιοχές με μεγαλύτερη ένταση άνθρακα και της μείωσης των εκπομπών σε όλους τους τομείς πρόκλησης εκπομπών·

Κοινωνικές πτυχές της κλιματικής αλλαγής και δίκαιη μετάβαση

10. χαιρετίζει τη διαβεβαίωση της Επιτροπής ότι είναι εφικτή η επίτευξη μηδενικού ισοζυγίου εκπομπών χωρίς καθαρή απώλεια θέσεων εργασίας, και επισημαίνει με ικανοποίηση την αναλυτική αξιολόγηση της μετάβασης στις ενεργοβόρες βιομηχανίες· επισημαίνει ότι, εάν αντιμετωπιστεί ικανοποιητικά με την κατάλληλη στήριξη για τις πλέον ευάλωτες περιφέρειες, τομείς και πολίτες, η δίκαιη μετάβαση προς καθαρά μηδενικές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου έχει τη δυνατότητα να δημιουργήσει καθαρό όφελος για την απασχόληση στην Ένωση· θεωρεί, ως εκ τούτου, ότι η Επιτροπή θα πρέπει να αναπτύξει έναν ανανεωμένο έλεγχο δεξιοτήτων στο πλαίσιο του πανοράματος δεξιοτήτων στην ΕΕ, με περιφερειακά δεδομένα σχετικά με τις ανάγκες δεξιοτήτων για μια κλιματικά ουδέτερη Ευρώπη, με σκοπό την υποστήριξη των περιφερειών, τομέων και ανθρώπων που βρίσκονται σε επισφαλέστερη θέση μέσω επαγγελματικού αναπροσανατολισμού, ώστε να εξασφαλιστούν, στις ίδιες αυτές περιφέρειες, ποιοτικές θέσεις εργασίας που θα είναι ανθεκτικές στις μελλοντικές εξελίξεις·

11. επισημαίνει ότι η μετάβαση πρέπει να είναι δίκαιη για όλα τα μέρη της κοινωνίας· σημειώνει ότι αυτό απαιτεί μια προσέγγιση της δίκαιης μετάβασης που εμπεριέχει αρνητικές και θετικές συνέπειες σχετικά με την επιταχυμένη δράση για το κλίμα, όπως απώλεια θέσεων εργασίας και νέες ευκαιρίες απασχόλησης·

12. πιστεύει ότι η κλιματική μετάβαση της Ευρώπης πρέπει να είναι βιώσιμη από οικολογικής, οικονομικής και κοινωνικής πλευράς· τονίζει ότι, προκειμένου να διασφαλιστεί η πολιτική αποδοχή από όλους τους πολίτες, είναι σημαντικό να ληφθούν υπόψη οι διανεμητικές επιπτώσεις των πολιτικών που αφορούν το κλίμα και την απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές, ιδίως για τα άτομα με χαμηλό εισόδημα· θεωρεί, ως εκ τούτου, ότι θα πρέπει να συνεκτιμάται πλήρως ο κοινωνικός αντίκτυπος σε όλες τις ενωσιακές και εθνικές πολιτικές για το κλίμα, με γνώμονα τη διασφάλιση του κοινωνικού και οικολογικού μετασχηματισμού στην Ευρώπη·

13. επαναλαμβάνει ότι ένα ορισμένο επίπεδο ευελιξίας στην επίτευξη μιας οικονομίας ουδέτερης από κλιματική άποψη θα άμβλυνε το κοινωνικό κόστος, ιδίως στις περιοχές που εξαρτώνται από τον άνθρακα και θα συνέβαλλε στον μετασχηματισμό τους·

14. υπενθυμίζει ότι αυτή τη στιγμή περίπου 50 έως 125 εκατομμύρια Ευρωπαίοι πολίτες πλήττονται από την ενεργειακή φτώχεια[4]· τονίζει ότι η ενεργειακή μετάβαση μπορεί να επηρεάσει δυσανάλογα τα άτομα χαμηλού εισοδήματος και να εντείνει περαιτέρω την ενεργειακή πενία· αναγνωρίζει ότι η ενεργειακή πολιτική πρέπει να λαμβάνει επίσης υπόψη την κοινωνική διάσταση και να διασφαλίζει ότι κανείς δεν μένει πίσω· καλεί τα κράτη μέλη να λάβουν μακρόπνοα μέτρα για τη διασφάλιση της δίκαιης ενεργειακής μετάβασης και της πρόσβασης όλων των πολιτών της ΕΕ στην ενέργεια·

15. υπογραμμίζει ότι η ένταξη και συμμετοχή των Ευρωπαίων πολιτών είναι καίριας σημασίας, προκειμένου η Ευρώπη να επιτύχει τον στόχο της για μηδενικό ισοζύγιο εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου· προτρέπει όλα τα επίπεδα εθνικής, περιφερειακής και τοπικής διακυβέρνησης να εφαρμόσουν συγκεκριμένα μέτρα που ενθαρρύνουν και διευκολύνουν τη συμμετοχή των πολιτών στη μετάβαση σε μια κοινωνία απαλλαγμένη από τις ανθρακούχες εκπομπές·

Κλαδική συνεισφορά

16. τονίζει ότι οι καθαρές εκπομπές θα πρέπει ενδεχομένως να μειωθούν σε μηδενικά σχεδόν επίπεδα σε όλους τους τομείς της οικονομίας, οι οποίοι θα πρέπει στο σύνολό τους να συμβάλουν στις κοινές προσπάθειες για τη μείωση των εκπομπών· καλεί, ως εκ τούτου, την Επιτροπή να αναπτύξει μεθόδους για την επίτευξη της κλιματικής ουδετερότητας σε όλους τους τομείς·

17. επισημαίνει ωστόσο ότι για την επίτευξη μιας οικονομίας μηδενικού ισοζυγίου αερίων του θερμοκηπίου απαιτούνται σημαντικές πρόσθετες επενδύσεις στο ενεργειακό σύστημα της ΕΕ, καθώς και στις σχετικές υποδομές, συγκριτικά με την υφιστάμενη κατάσταση, ύψους από 175 έως 290 δισεκατομμύρια EUR ετησίως·

18. τονίζει ότι υπάρχουν διάφοροι τρόποι για να επιτευχθεί μια ουδέτερη από κλιματική άποψη οικονομία και πιστεύει ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να είναι σε θέση να επιλέγουν τη δική τους μέθοδο μετάβασης προς τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου με βάση τα στρατηγικά τους σχέδια για την ενέργεια και το κλίμα·

19. τονίζει τον ρόλο που θα διαδραματίσουν οι ενεργοβόρες βιομηχανίες στην επίτευξη της μακροπρόθεσμης μείωσης των αερίων θερμοκηπίου στην ΕΕ· θεωρεί ότι η διατήρηση της ηγετικής θέσης της ΕΕ στον τομέα των βιομηχανιών με χαμηλές εκπομπές άνθρακα και της βιομηχανικής παραγωγής της ΕΕ, η διατήρηση της ανταγωνιστικότητας των ευρωπαϊκών βιομηχανιών και η πρόληψη του κινδύνου διαρροής άνθρακα απαιτούν ευφυή και στοχοθετημένα πλαίσια πολιτικής· καλεί την Επιτροπή να παρουσιάσει μια νέα και ολοκληρωμένη ενωσιακή βιομηχανική στρατηγική για το κλίμα που να αφορά τις ενεργοβόρες βιομηχανίες, ώστε να υποστηρίξει τη μετάβαση σε μια ανταγωνιστική βαριά βιομηχανία μηδενικού ισοζυγίου εκπομπών·

20. καλεί την Επιτροπή να αναπτύξει μια βιομηχανική πολιτική με μέτρα που να επιτρέπουν στην ευρωπαϊκή βιομηχανία να ανταγωνίζεται παγκοσμίως με ίσους όρους ανταγωνισμού· θεωρεί ότι, στο πλαίσιο της πολιτικής αυτής, η Επιτροπή θα πρέπει να εξετάσει την αποτελεσματικότητα πρόσθετων μέτρων, τα οποία θα αντικαταστήσουν, θα προσαρμόσουν ή θα συμπληρώσουν υφιστάμενα μέτρα σχετικά με τη διαρροή άνθρακα, καθώς και τη συμβατότητά τους με τους κανόνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου, για την προστασία των βιομηχανιών που διατρέχουν κίνδυνο διαρροής άνθρακα έναντι των εισαγωγών προϊόντων·

21. τονίζει ότι, δεδομένων των διαφορετικών αφετηριών της ενεργειακής μετάβασης, θα καταβληθούν προσπάθειες, ενδεχομένως σε διαφορετικό βαθμό, από τις χώρες της ΕΕ για τη μείωση των αερίων θερμοκηπίου, προκειμένου να επιτευχθεί η κλιματική ουδετερότητα σε ενωσιακό επίπεδο·

22. καλεί τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν αμελλητί τη δέσμη μέτρων για καθαρή ενέργεια· υπενθυμίζει ότι εμπίπτει στην αρμοδιότητα των κρατών μελών να αποφασίζουν σχετικά με το ενεργειακό τους μείγμα εντός του ενωσιακού πλαισίου για το κλίμα και την ενέργεια·

23. επισημαίνει ότι, στην έκθεση της Επιτροπής, του 2018, σχετικά με τις τιμές και το κόστος της ενέργειας στην Ευρώπη[5], τονίζεται η συνεχιζόμενη υψηλή έκθεση της ΕΕ στις ασταθείς και αυξανόμενες τιμές των ορυκτών καυσίμων και ότι το μελλοντικό κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας αναμένεται να αυξηθεί για την ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται από ορυκτά καύσιμα και να μειωθεί για εκείνη που παράγεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας· τονίζει ότι οι ενωσιακές δαπάνες εισαγωγής ενέργειας αυξήθηκαν το 2017 κατά 26 % και ανήλθαν σε 266 δισεκατομμύρια EUR, κυρίως λόγω της αυξανόμενης τιμής του πετρελαίου· επισημαίνει ότι, σύμφωνα με την έκθεση, οι αυξήσεις στην τιμή του πετρελαίου είχαν αρνητικό αντίκτυπο στη μεγέθυνση (-0,4 % του ΑΕγχΠ το 2017) και στον πληθωρισμό (+0,6) στην ΕΕ·

24. υπενθυμίζει ότι το 71 % της συνολικής ενέργειας χρησιμοποιείται μόνο για θέρμανση χώρων· συμφωνεί με την Επιτροπή ως προς το ότι σε μια κλιματικά ουδέτερη ΕΕ οι ενεργειακά αποδοτικές κατοικίες θα αποτελούν τον κανόνα, με αποτέλεσμα τη βελτίωση της υγείας και της άνεσης όλων των Ευρωπαίων πολιτών.

25. επισημαίνει τον κεντρικό ρόλο που διαδραματίζουν οι πηγές ανανεώσιμης ενέργειας και άλλες ενεργειακές πηγές με χαμηλότερες εκπομπές στη μετάβαση προς μια οικονομία με καθαρά μηδενικές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, δεδομένου ότι, αυτή τη στιγμή το 75% των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου στην Ευρώπη οφείλεται στην παραγωγή ενέργειας·

26. ζητεί ένα ενεργειακό σύστημα υψηλής ενεργειακής απόδοσης, το οποίο να βασίζεται σε πηγές χαμηλών εκπομπών που δεν θέτουν σε κίνδυνο την ενεργειακή ασφάλεια· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να λάβουν εν προκειμένω όλα τα απαιτούμενα μέτρα, δεδομένου ότι αυτό θα επηρεάσει όλους τους κλάδους της οικονομίας·

27. αναγνωρίζει τον ρόλο που διαδραματίζει η δέσμευση και αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα (CCS) στα περισσότερα σενάρια για την υπερθέρμανση κατά 1,5°C που αναλύονται στη συναφή ειδική έκθεση της IPCC· τονίζει την ανάγκη να επιδιώξει η ΕΕ πιο φιλόδοξους στόχους στον τομέα αυτόν· επισημαίνει επιπλέον τους στόχους που έθεσαν τα κράτη μέλη στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού στρατηγικού σχεδίου ενεργειακών τεχνολογιών (SET) για την υλοποίηση έργων CCS σε εμπορική κλίμακα στους ευρωπαϊκούς τομείς της ενέργειας και της βιομηχανίας τη δεκαετία του 2020· θεωρεί αναγκαία την αύξηση της αξιοποίησης της περιβαλλοντικά ασφαλούς δέσμευσης και χρήσης διοξειδίου του άνθρακα (CCU) και CCS στις βιομηχανικές διεργασίες, καθώς συμβάλλει στην καθαρή μείωση των εκπομπών με την αποφυγή εκπομπών ή τη μόνιμη αποθήκευση CO2·

28. επισημαίνει ότι ο εξηλεκτρισμός στους τομείς των οικοδομών, της βιομηχανίας και των μεταφορών θα διαδραματίσει βασικό ρόλο στη μείωση των εκπομπών στους εν λόγω τομείς και θα απαιτήσει μια αξιόπιστη παροχή ηλεκτρισμού στο μέλλον καθώς και βελτιωμένες δυνατότητες αποθήκευσης·

29. υπογραμμίζει τη σημασία να διασφαλιστεί η αλλαγή του τρόπου εκτέλεσης των μεταφορών, από τις αεροπορικές στις σιδηροδρομικές μετακινήσεις, καθώς και προς τις δημόσιες μεταφορές και τη συλλογική κινητικότητα· επισημαίνει ότι οι οδικές μεταφορές συμβάλλουν στο ένα πέμπτο περίπου των συνολικών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα στην ΕΕ· καλεί, συνεπώς, τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να λάβουν αποφασιστικά μέτρα για να διευκολύνουν την πρόσβαση των καταναλωτών σε όλα τα κράτη μέλη σε οχήματα μηδενικών και χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών, και ταυτόχρονα να αποτρέπουν την αύξηση των εισαγωγών παλαιών, ιδιαίτερα ρυπογόνων οχημάτων σε κράτη μέλη χαμηλού εισοδήματος· υπογραμμίζει, περαιτέρω, τον ρόλο των έξυπνων τεχνολογιών, όπως οι έξυπνες υποδομές φόρτισης, στη δημιουργία συνεργειών ανάμεσα στον εξηλεκτρισμό των μεταφορών και στην ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας·

30. υπογραμμίζει ότι η ΕΕ θα πρέπει να προωθήσει τον ρόλο και τις προσπάθειες των περιφερειών καθώς και των μεγάλων και μικρών πόλεων· ζητεί από την Επιτροπή να βασιστεί στο έργο του Συμφώνου των Δημάρχων της ΕΕ, που εκπροσωπεί 200 εκατομμύρια ευρωπαίους πολίτες, και να τους βοηθήσει να διαδραματίσουν καταλυτικό ρόλο για περαιτέρω μετάβαση·

Μεγιστοποίηση του κλιματικού δυναμικού των δασών στο πλαίσιο μιας βιώσιμης βιοοικονομίας

31. υποστηρίζει την ενεργό και βιώσιμη διαχείριση των δασών σε εθνικό επίπεδο, καθώς και τη λήψη συγκεκριμένων μέτρων για την παροχή κινήτρων για μια αποδοτική και βιώσιμη ενωσιακή βιοοικονομία, δεδομένου του σημαντικού δυναμικού που έχουν τα δάση για να συμβάλουν στην ενίσχυση των ευρωπαϊκών προσπαθειών για το κλίμα (με την παγίδευση, την αποθήκευση και την υποκατάσταση) και στην επίτευξη του στόχου των μηδενικών εκπομπών έως το 2050 το αργότερο· αναγνωρίζει ότι υπάρχει ανάγκη προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή, και ότι πρέπει να ανακοπεί η απώλεια βιοποικιλότητας και η υποβάθμιση των οικοσυστημικών υπηρεσιών στην ΕΕ έως το 2020· τονίζει την ανάγκη να αναπτυχθούν τεκμηριωμένες πολιτικές που συμβάλλουν στην υλοποίηση και χρηματοδότηση των μέτρων της ΕΕ για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας·

32. επισημαίνει ότι είναι αναγκαίο να καταστεί περισσότερο ανταγωνιστική με εμπορικούς όρους η βιώσιμη διαχείριση των δασών και να στηριχθούν σημαντικά τα πρακτικά μέτρα μέσω των σημαντικών επιπτώσεων της αποθήκευσης και της δέσμευσης, όπως με τη χρήση του ξύλου ως δομικού υλικού τόσο στις αστικές όσο και στις αγροτικές περιοχές, ως μέσο αντικατάστασης των ορυκτών καυσίμων και ως εργαλείο για καλύτερη συγκράτηση των υδάτων·

33. συνιστά να επικεντρωθούν σημαντικές προσπάθειες στη γεωργοδασοκομία και στα πραγματικά οφέλη που μπορούν να προκύψουν – σε οικολογικό επίπεδο και σε επίπεδο βιοποικιλότητας – από την ενσωμάτωση δέντρων και ποικίλης βλάστησης σε επαγγελματικές γεωργικές εκτάσεις·

34. αναγνωρίζει τις υπαρκτές δυνατότητες αναδάσωσης στην Ευρώπη· πιστεύει ότι οι πρωτοβουλίες αναδάσωσης πρέπει να συμπληρώνονται με συγκεκριμένες πρωτοβουλίες και κίνητρα με στόχο να ενισχυθεί το δυναμικό παγίδευσης, και ταυτόχρονα να διασφαλιστεί και να βελτιωθεί η υγεία των υφιστάμενων δασικών εκτάσεων, προκειμένου να αντληθούν οφέλη για το κλίμα, τη βιώσιμη βιοοικονομία και τη βιοποικιλότητα· υποστηρίζει, ως εκ τούτου, την αναδάσωση εγκαταλελειμμένων και οριακά παραγωγικών γεωργικών εκτάσεων, τη γεωργοδασοκομία και την ελαχιστοποίηση της αλλαγής της χρήσης δασικών εκτάσεων·

Χρηματοδότηση και έρευνα

35. ζητεί να υλοποιηθεί ταχέως το Ταμείο Καινοτομίας για το σύστημα εμπορίας εκπομπών (ΣΕΔΕ) της ΕΕ και να ξεκινήσει η πρώτη πρόσκληση υποβολής προσφορών το 2019 προκειμένου να τονωθούν οι επενδύσεις στην επίδειξη τεχνολογιών αιχμής χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα στον βιομηχανικό κλάδο σε ένα ευρύ φάσμα τομέων, όχι μόνο στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά και στην τηλεθέρμανση και τις βιομηχανικές διεργασίες· ζητεί το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο 2021-2027 και όλα τα προγράμματα του να ευθυγραμμίζονται πλήρως με τη Συμφωνία του Παρισιού·

36. πιστεύει ότι πρέπει να πραγματοποιηθούν σημαντικές ιδιωτικές επενδύσεις, προκειμένου η Ένωση να επιτύχει μηδενικές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου· πιστεύει ότι για την επίτευξη του στόχου αυτού απαιτείται μακροπρόθεσμος προγραμματισμός και κανονιστική σταθερότητα και προβλεψιμότητα για τους επενδυτές, και απαιτείται, κατ’ αναλογία, να λαμβάνεται δεόντως υπόψη ο στόχος κατά την εκπόνηση μελλοντικών κανονισμών της ΕΕ·

37. τονίζει τη σημασία που έχει για τις περιφέρειες στις οποίες είναι επιτακτικότερη η ανάγκη απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές, ιδίως στις περιοχές εξόρυξης άνθρακα, η δημιουργία ενός ταμείου για τη δίκαιη μετάβαση σε συνδυασμό με μία γενική εκτίμηση των κοινωνικών επιπτώσεων στην υφιστάμενη χρηματοδότηση για το κλίμα· επισημαίνει, στο πλαίσιο αυτό, την ανάγκη να εξασφαλιστεί η ευρεία αποδοχή της μακροπρόθεσμης στρατηγικής από το κοινό, δεδομένου του μετασχηματισμού που απαιτείται σε ορισμένους τομείς·

38. τονίζει ότι η γεωγραφική ισορροπία στην κατανομή της στήριξης από τα προγράμματα έρευνας και καινοτομίας μεταξύ των κρατών μελών είναι καίριας σημασίας για την αποτελεσματική τους συμβολή σε μια κλιματικά ουδέτερη οικονομία·

Ο ρόλος των καταναλωτών και της κυκλικής οικονομίας

39. τονίζει τη σημασία να επιτευχθεί στην ΕΕ όχι μόνο η υποκατάσταση ενέργειας, αλλά και η υποκατάσταση προϊόντων ή υλικών, δηλαδή η υποκατάσταση προϊόντων και υλικών που βασίζονται σε ορυκτά καύσιμα ή που συνεπάγονται υψηλές εκπομπές κατά τη διάρκεια της παραγωγής τους, με προϊόντα που βασίζονται σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας·

40. υπογραμμίζει ότι ένα πολύ μεγάλο ποσοστό της χρήσης ενέργειας και, κατ’ επέκταση, των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου συνδέεται άμεσα με την απόκτηση, την επεξεργασία, τη μεταφορά, τη μετατροπή, τη χρήση και τη διάθεση των πόρων· επισημαίνει τις δυνατότητες πολύ σημαντικής εξοικονόμησης σε κάθε στάδιο κατά μήκος της αλυσίδας διαχείρισης πόρων· τονίζει, ως εκ τούτου, ότι η αύξηση της παραγωγικότητας των πόρων με τη βελτίωση της αποδοτικότητας και ο περιορισμός της σπατάλης των πόρων με τη λήψη μέτρων, λόγου χάρη για την επαναχρησιμοποίηση, την ανακύκλωση και την ανακατασκευή, μπορούν να μειώσουν σημαντικά τόσο την κατανάλωση πόρων όσο και τις εκπομπές αερίων θερμοκηπίου, και ταυτόχρονα να βελτιώσουν την ανταγωνιστικότητα και να δημιουργήσουν επιχειρηματικές ευκαιρίες και θέσεις εργασίας· τονίζει την οικονομική αποδοτικότητα των μέτρων κυκλικής οικονομίας· υπογραμμίζει ότι με τη βελτίωση της αποδοτικής χρήσης των πόρων και των προσεγγίσεων όσον αφορά την κυκλική οικονομία, καθώς και με τον κυκλικό σχεδιασμό προϊόντων, θα επέλθει μια αλλαγή στα πρότυπα παραγωγής και κατανάλωσης και θα μειωθεί ο όγκος των αποβλήτων·

41. τονίζει τη σημασία της πολιτικής προϊόντων, όπως οι πράσινες δημόσιες συμβάσεις προμήθειας και ο οικολογικός σχεδιασμός, η οποία μπορεί να συμβάλει σημαντικά στην εξοικονόμηση ενέργειας και στη μείωση του αποτυπώματος άνθρακα των προϊόντων, και ταυτόχρονα στη βελτίωση του αποτυπώματος των χρησιμοποιούμενων υλικών, καθώς και του συνολικού αντικτύπου στο περιβάλλον· υπογραμμίζει την ανάγκη να θεσπιστούν απαιτήσεις για την κυκλική οικονομία στο πλαίσιο των ενωσιακών προτύπων για τον οικολογικό σχεδιασμό, καθώς και να εφαρμοστεί η υφιστάμενη μεθοδολογία οικολογικού σχεδιασμού και σε άλλες κατηγορίες προϊόντων, πέραν των συνδεόμενων με την ενέργεια προϊόντων·

42. επισημαίνει ότι η επιτυχία της μετάβασης σε μια κλιματικά ουδέτερη Ευρώπη θα εξαρτηθεί από τη συμμετοχή και τη δέσμευση των πολιτών, και μπορεί να διευκολυνθεί από την ενεργειακή απόδοση και την ενέργεια από επιτόπιες ανανεώσιμες πηγές ή από γειτνιάζουσες τεχνολογίες ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές·

43. θεωρεί ότι θα πρέπει να συνεχιστούν οι εργασίες για την εκπόνηση ενός αξιόπιστου μοντέλου ώστε να εκτιμώνται οι κλιματικές επιπτώσεις με βάση την κατανάλωση· λαμβάνει υπόψη το γεγονός ότι βάσει των υφιστάμενων μοντέλων, από την εμπεριστατωμένη ανάλυση προκύπτει το συμπέρασμα ότι οι προσπάθειες της ΕΕ για τον περιορισμό των εκπομπών που προέρχονται από την παραγωγή της αμβλύνονται κατά κάποιον τρόπο από τις εισαγωγές προϊόντων με μεγαλύτερο αποτύπωμα άνθρακα·

Η ΕΕ και η παγκόσμια δράση για το κλίμα

44. υπογραμμίζει τη σημασία της αύξησης των πρωτοβουλιών και του διαρκούς διαλόγου στα σχετικά διεθνή φόρουμ, καθώς και της αποτελεσματικής διπλωματίας για το κλίμα, με στόχο να δοθεί έναυσμα για τη λήψη παρόμοιων πολιτικών αποφάσεων, προκειμένου να υπάρξουν πιο φιλόδοξοι στόχοι για το κλίμα και σε άλλες περιοχές και τρίτες χώρες, δεδομένου ότι μόνο η ανάληψη παγκόσμιας δράσης μπορεί να αποτελέσει καθοριστικό παράγοντα για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου σε παγκόσμια κλίμακα·

45. αποδοκιμάζει το γεγονός ότι πολλές άλλες σημαντικές οικονομίες δεν έχουν αρχίσει ακόμη να επεξεργάζονται μακροπρόθεσμες στρατηγικές, ενώ σε άλλες σημαντικές οικονομίες δεν γίνεται σχεδόν καμία συζήτηση σχετικά με την αύξηση των ΕΚΣ ώστε να εναρμονιστούν με τον παγκόσμιο στόχο στο πλαίσιο της συμφωνίας του Παρισιού· ζητεί, συνεπώς, από το Συμβούλιο και την Επιτροπή να ενισχύσουν την κλιματική διπλωματία και να λάβουν άλλα κατάλληλα μέτρα που θα παροτρύνουν και άλλες σημαντικές οικονομίες, ώστε, μαζί, να μπορέσουμε να επιτύχουμε τους μακροπρόθεσμους στόχους της συμφωνίας του Παρισιού·

46. τονίζει τα πλεονεκτήματα που αποφέρει η ενίσχυση της διαλειτουργικότητας μεταξύ των μέσων πολιτικής της ΕΕ και των αντίστοιχων μέσων τρίτων χωρών, ιδίως όσον αφορά τους μηχανισμούς τιμολόγησης του άνθρακα· καλεί την Επιτροπή να συνεχίσει και να εντείνει τη συνεργασία και την υποστήριξη για την ανάπτυξη μηχανισμών τιμολόγησης του άνθρακα εκτός της Ευρώπης, προκειμένου να επιδιώξει τη μεγαλύτερη μείωση των εκπομπών και τη βελτίωση των όρων ανταγωνισμού σε παγκόσμιο επίπεδο· υπογραμμίζει τη σημασία που έχει η θέσπιση περιβαλλοντικών εγγυήσεων για να διασφαλιστεί η πραγματική και πρόσθετη μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου· καλεί, ως εκ τούτου, την Επιτροπή να ταχθεί υπέρ αυστηρών και αξιόπιστων διεθνών κανόνων, σε συνάρτηση με το άρθρο 6 της Συμφωνίας του Παρισιού, για την πρόληψη των κενών στις μετρήσεις και του διπλού υπολογισμού της μείωσης των εκπομπών·

°

° °

47. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, και στις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών.

 

[1] Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2018)0430.

[2] Έκθεση του Προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών για το περιβάλλον, του 2018, σχετικά με το χάσμα των εκπομπών, σ.10.

[3] Κανονισμός (ΕΕ) 2018/1999 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Δεκεμβρίου 2018, για τη διακυβέρνηση της Ενεργειακής Ένωσης και της Δράσης για το Κλίμα, για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 663/2009 και (ΕΚ) αριθ. 715/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, των οδηγιών 94/22/ΕΚ, 98/70/ΕΚ, 2009/31/ΕΚ, 2009/73/ΕΚ, 2010/31/ΕΕ, 2012/27/ΕΕ και 2013/30/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, των οδηγιών 2009/119/ΕΚ και (ΕΕ) 2015/652 του Συμβουλίου και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 525/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ L 328 της 21.12.2018, σ. 1).

[4]http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2015/563472/IPOL_STU(2015)563472_EN.pdf

[5] https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/?qid=1548155579433&uri=CELEX:52019DC0001

Τελευταία ενημέρωση: 13 Μαρτίου 2019Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου - Πολιτική απορρήτου