Procedura : 2019/2800(RSP)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : B9-0042/2019

Teksty złożone :

B9-0042/2019

Debaty :

Głosowanie :

PV 19/09/2019 - 7.4
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P9_TA(2019)0020

<Date>{16/09/2019}16.9.2019</Date>
<NoDocSe>B9‑0042/2019</NoDocSe>
PDF 149kWORD 54k

<TitreType>PROJEKT REZOLUCJI</TitreType>

<TitreSuite>złożony w następstwie pytania wymagającego odpowiedzi ustnej B9‑0051/2019</TitreSuite>

<TitreRecueil>zgodnie z art. 136 ust. 5 Regulaminu</TitreRecueil>


<Titre>w sprawie zdolności patentowej roślin i procesów czysto biologicznych</Titre>

<DocRef>(2019/2800(RSP))</DocRef>


<RepeatBlock-By><Depute>Martin Buschmann, Sandra Pereira, Nikolaj Villumsen, Konstantinos Arvanitis, Anja Hazekamp, Manuel Bompard, Pernando Barrena Arza, Anne‑Sophie Pelletier, Leila Chaibi, Mick Wallace, Manon Aubry, Dimitrios Papadimoulis, Stelios Kouloglou</Depute>

<Commission>{GUE/NGL}w imieniu grupy GUE/NGL</Commission>

</RepeatBlock-By>

Patrz też projekt wspólnej rezolucji RC-B9-0040/2019

B9‑0042/2019

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie zdolności patentowej roślin i procesów czysto biologicznych

(2019/2800(RSP))

Parlament Europejski,

 uwzględniając Konwencję o udzielaniu patentów europejskich z dnia 5 października 1973 r., w szczególności jej art. 53 lit. b),

 uwzględniając dyrektywę 98/44/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 lipca 1998 r. w sprawie ochrony prawnej wynalazków biotechnologicznych[1], w szczególności jej art. 4, który stanowi, że nie udziela się patentów na produkty uzyskane w procesach czysto biologicznych,

 uwzględniając art. 2 ust. 2 oraz motyw 33 dyrektywy 98/44/WE, które stanowią, że sposób wytwarzania roślin lub zwierząt jest czysto biologiczny, jeśli w całości składa się ze zjawisk naturalnych, takich jak krzyżowanie lub selekcjonowanie,

 uwzględniając swoją rezolucję z dnia 10 maja 2012 r. w sprawie patentowania procesów o charakterze czysto biologicznym[2],

 uwzględniając swoją rezolucję z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie patentów i praw do ochrony odmian roślin[3],

 uwzględniając decyzję Rozszerzonej Komisji Odwoławczej Europejskiego Urzędu Patentowego (EPO) z dnia 25 marca 2015 r. w sprawach G2/12 (dotyczącej pomidorów) i G2/13 (dotyczącej brokułów),

 uwzględniając zawiadomienie Komisji C/2016/6997 z dnia 8 listopada 2016 r. w sprawie niektórych artykułów dyrektywy 98/44/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ochrony prawnej wynalazków biotechnologicznych,

 uwzględniając decyzję Rady Administracyjnej Europejskiej Organizacji Patentowej (EPOrg) z dnia 29 czerwca 2017 r. zmieniającą zasady 27 i 28 Regulaminu wykonawczego Konwencji o udzielaniu patentów europejskich (CA/D 6/17),

 uwzględniając decyzję Technicznej Komisji Odwoławczej EPO z dnia 5 grudnia 2018 r. w sprawach T 1063/18,

 uwzględniając pytanie do Komisji wymagające odpowiedzi ustnej w sprawie zdolności patentowej roślin i podstawowych procesów biologicznych (O-000026/2019 – B9‑0051/2019),

 uwzględniając art. 136 ust. 5 i art. 132 ust. 2 Regulaminu,

A. mając na uwadze, że dostęp do biologicznego materiału roślinnego obejmującego cechy roślin jest absolutnie niezbędny, by tworzyć nowe odmiany w celu zagwarantowania bezpieczeństwa żywnościowego na świecie, przeciwdziałania zmianie klimatu i zapobiegania monopolom w sektorach hodowli zwierząt i roślin, a tym samym zaoferowania większych szans rolnikom;

B. mając na uwadze, że hodowla roślin to proces stosowany przez rolników i społeczności rolnicze odkąd narodziło się rolnictwo; mając na uwadze, że zarówno odmiany roślin i zwierząt, jak i metody hodowli, mają duże znaczenie dla różnorodności genetycznej;

C. mając na uwadze, że hodowla roślin w ich naturalnym środowisku jest konieczna szczególnie w celu zwalczania wpływu zmiany klimatu na pogodę i higrometrię, a także w kontekście pojawiania się nowych pasożytów i epidemii nowych chorób roślin; mając na uwadze, że w związku z tym rolnicy i hodowcy materiału siewnego powinni mieć otwarty dostęp do materiału hodowlanego;

D. mając na uwadze, że art. 4 dyrektywy 98/44/WE i art. 53 lit. b) Konwencji o udzielaniu patentów europejskich stanowią, że wyłącza się możliwość udzielania patentu na odmiany roślin i rasy zwierząt oraz czysto biologiczne sposoby wytwarzania roślin i zwierząt;

E. mając na uwadze, że w marcu 2015 r. Rozszerzona Komisja Odwoławcza EPO orzekła w sprawach G2/12 (dotyczącej pomidorów) i G2/13 (dotyczącej brokułów), że takie produkty biologiczne mają zdolność patentową, co nie stoi w sprzeczności z art. 53 lit. b) Konwencji o udzielaniu patentów europejskich, który nie zezwala na udzielenie patentu na procesy „czysto biologiczne”;

F. mając na uwadze, że w listopadzie 2016 r. Komisja przyjęła zawiadomienie w sprawie niektórych artykułów dyrektywy 98/44/WE w odniesieniu do zdolności patentowej roślin i zwierząt uzyskanych za pomocą procesów czysto biologicznych i uznała, że – zgodnie z intencją prawodawcy Unii – na mocy dyrektywy nie można udzielać patentów na takie rośliny i zwierzęta;

G. mając na uwadze, że w czerwcu 2017 r. Rada Administracyjna EPO podjęła decyzję o zakazaniu udzielania patentów na rośliny i zwierzęta pochodzące z konwencjonalnej hodowli lub wyprodukowane bez zastosowania inżynierii genetycznej;

H. mając na uwadze, że w grudniu 2018 r. Techniczna Komisja Odwoławcza EPO ogłosiła, iż jeden z jej najnowszych przepisów, który zakazywał udzielania patentów na rośliny lub zwierzęta uzyskane wyłącznie za pomocą procesów czysto biologicznych, jest sprzeczny z artykułami wymienionymi w Konwencji o udzielaniu patentów europejskich;

I. mając na uwadze, że EPO wielokrotnie lekceważył i podważał zakazy ustanowione w Konwencji o udzielaniu patentów europejskich i dyrektywie 98/44/WE;

J. mając na uwadze, że w ostatnich latach w UE wzrosła liczba zgłoszeń patentowych dotyczących roślin i zwierząt, przy czym zaobserwowano stały wzrost liczby zgłoszeń w sprawie patentów na rośliny pochodzące z konwencjonalnej hodowli – wyprodukowane bez zastosowania inżynierii genetycznej; mając na uwadze, że do chwili obecnej złożono ponad 1 600 takich zgłoszeń i udzielono ok. 220 patentów;

K. mając na uwadze, że nowa decyzja Technicznej Komisji Odwoławczej EPO prawdopodobnie doprowadziła do sytuacji korzystnej dla wielkich koncernów międzynarodowych, takich jak Bayer-Monsanto, Syngenta i BASF, których celem jest – przy pomocy praw patentowych – zmonopolizowanie materiału siewnego i roślin, a w efekcie przejęcie kontroli nad podstawowymi zasobami wykorzystywanymi do produkcji żywności;

L. mając na uwadze pilną potrzebę wyjaśnienia zakresu i interpretacji przepisów EPO w obliczu chaosu prawnego; mając na uwadze potrzebę ochrony zakazu dotyczącego udzielania patentów na odmiany roślin i zwierząt;

1. wyraża zaniepokojenie z powodu tego, że niedawna decyzja Technicznej Komisji Odwoławczej EPO w sprawie G3/19 może doprowadzić do wzrostu liczby patentów udzielanych przez EPO w odniesieniu do naturalnych cech obecnych w nowych odmianach dzięki procesom czysto biologicznym, takim jak krzyżowanie i selekcja, lub cech roślin wprowadzanych do nowych odmian z wykorzystaniem takich procesów;

2. podkreśla, że decyzja Technicznej Komisji Odwoławczej EPO z grudnia 2018 r. w sprawie G3/19 stoi w sprzeczności z wcześniejszą decyzją Rady Administracyjnej EPOrg z czerwca 2017 r., zgodnie z którą rośliny i zwierzęta uzyskane wyłącznie za pomocą procesów czysto biologicznych nie mają już zdolności patentowej;

3. wzywa EPO do przestrzegania Konwencji o udzielaniu patentów europejskich, która jest podstawą europejskiego prawa patentowego i wyklucza zdolność patentową roślin i zwierząt;

4. wyraża zdecydowany sprzeciw wobec patentowania procesów życiowych, w tym roślin i zwierząt; podkreśla, że udzielane przez EPO patenty dotyczące roślin i zwierząt oraz procesów czysto biologicznych przyczyniają się do koncentracji na rynku i promują niesprawiedliwe prawa monopolisty, a w efekcie zagrażają różnorodności biologicznej ekosystemów w rolnictwie oraz możliwościom przystosowania systemów produkcji żywności do wyzwań wynikających ze zmiany klimatu;

5. zdecydowanie potępia wewnętrzne procesy decyzyjne i postępowanie EPO, które nie są prowadzone pod kontrolą demokratyczną ani polityczną, którym nie towarzyszy kontrola niezależna i które nie przewidują udziału społeczeństwa;

6. podkreśla, że przepisy EPO dotyczące patentów na produkty uzyskane w procesach czysto biologicznych opierają się w dużej mierze na banalnych cechach technicznych i stanowią nadużycie prawa patentowego, wykorzystywanego jako narzędzie sprzeniewierzenia, które przekształca zasoby rolne potrzebne do codziennej produkcji żywności w tak zwaną własność intelektualną garstki wielkich koncernów; stanowi to zagrożenie dla bezpieczeństwa żywnościowego na świecie i niezależności żywieniowej regionów;

7. pilnie wzywa EPO do wyjaśnienia stosowanych w tej dziedzinie przepisów, ponieważ obecnie na decyzję oczekują liczne zgłoszenia patentowe dotyczące produktów uzyskanych w procesach czysto biologicznych; podkreśla, że udzielanie patentów na produkty uzyskane w procesach czysto biologicznych całkowicie podważa zakazy ustanowione w europejskim prawie patentowym;

8. wzywa Rozszerzoną Komisję Odwoławczą EPO do udzielenia pozytywnej odpowiedzi na dwa pytania dotyczące kwestii prawnej skierowanej do Rozszerzonej Komisji Odwoławczej przez przewodniczącego EPO (art. 112 ust. 1 lit. b) Konwencji o udzielaniu patentów europejskich);

9. wzywa Komisję i państwa członkowskie do zapewnienia w UE ochrony gwarantowanego dostępu do materiału uzyskanego w procesach czysto biologicznych i wykorzystywania tego materiału w hodowli roślin i zwierząt, by – w stosownych przypadkach – nie dochodziło do kolizji z praktyką gwarantowania kompleksowych wyłączeń na rzecz hodowców i prawami rolników;

10. wzywa Komisję do złożenia pisemnego oświadczenia do Rozszerzonej Komisji Odwoławczej EPO w sprawie G3/19 dotyczącej opatentowania roślin uzyskanych wyłącznie za pomocą procesów czysto biologicznych w celu zagwarantowania, że produkty powstałe w wyniku naturalnych procesów nie mają zdolności patentowej, zgodnie z wnioskami zawartymi w zawiadomieniu w sprawie niektórych artykułów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 98/44/WE w sprawie ochrony prawnej wynalazków biotechnologicznych[4];

11. wzywa państwa członkowskie EPOrg oraz wszystkie strony Konwencji o udzielaniu patentów europejskich do podjęcia zdecydowanych działań, aby zapobiec udzielaniu kolejnych patentów na rośliny i zwierzęta oraz wzmocnić istniejące zakazy;

12. apeluje do Komisji, by w kontekście dyskusji dotyczących ujednolicenia wielostronnego prawa patentowego dążyła do wykluczenia możliwości udzielania patentów na procesy czysto biologiczne;

13. wzywa Komisję do przedłożenia sprawozdania w sprawie rozwoju i skutków prawa patentowego w dziedzinie biotechnologii i inżynierii genetycznej zgodnie z art. 16 lit. c) dyrektywy 98/44/WE oraz apelem Parlamentu zawartym w rezolucji PE z dnia 10 maja 2012 r. w sprawie patentowania procesów o charakterze czysto biologicznym[5];

14. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, państwom członkowskim i Europejskiemu Urzędowi Patentowemu.

 

[1] Dz.U. L 213 z 30.7.1998, s. 13.

[2] Dz.U. C 261E z 10.9.2013, s. 31.

[3] Dz.U. C 399 z 24.11.2017, s. 188.

[4] Dz.U. C 411/03 z 8.11.2016, s. 3

[5] Dz.U. C 261E z 10.9.2013, s. 31

Ostatnia aktualizacja: 18 września 2019Zastrzeżenia prawne - Polityka ochrony prywatności