Procedura : 2019/2819(RSP)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : B9-0097/2019

Teksty złożone :

B9-0097/2019

Debaty :

PV 18/09/2019 - 17
CRE 18/09/2019 - 17

Głosowanie :

PV 19/09/2019 - 7.5
CRE 19/09/2019 - 7.5
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P9_TA(2019)0021

<Date>{17/09/2019}17.9.2019</Date>
<NoDocSe>B9-0097/2019</NoDocSe>
PDF 158kWORD 50k

<TitreType>PROJEKT REZOLUCJI</TitreType>

<TitreSuite>złożony w następstwie oświadczeń Rady i Komisji</TitreSuite>

<TitreRecueil>zgodnie z art. 132 ust. 2 Regulaminu</TitreRecueil>


<Titre>w sprawie 80. rocznicy wybuchu drugiej wojny światowej oraz znaczenia europejskiej pamięci dla przyszłości Europy</Titre>

<DocRef>(2019/2819(RSP))</DocRef>


<RepeatBlock-By><Depute>Michael Gahler, Andrius Kubilius, Rasa Juknevičienė, Željana Zovko, David McAllister, Antonio Tajani, Sandra Kalniete, Traian Băsescu, Radosław Sikorski, Andrzej Halicki, Andrey Kovatchev, Ewa Kopacz, Kinga Gál, Vangelis Meimarakis, Lukas Mandl, György Hölvényi, Alexander Alexandrov Yordanov, Andrea Bocskor, Inese Vaidere, Elżbieta Katarzyna Łukacijewska, Vladimír Bilčík, Ivan Štefanec</Depute>

<Commission>{PPE}w imieniu grupy PPE</Commission>

</RepeatBlock-By>

Patrz też projekt wspólnej rezolucji RC-B9-0097/2019

B9-0097/2019

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie 80. rocznicy wybuchu drugiej wojny światowej oraz znaczenia europejskiej pamięci dla przyszłości Europy

(2019/2819(RSP))

Parlament Europejski,

 uwzględniając uniwersalne zasady praw człowieka i podstawowe zasady Unii Europejskiej jako wspólnoty opartej na wspólnych wartościach,

 uwzględniając Powszechną Deklarację Praw Człowieka przyjętą przez Zgromadzenie Ogólne ONZ 10 grudnia 1948 r.,

 uwzględniając swoją rezolucję z 12 maja 2005 r. w sprawie sześćdziesiątej rocznicy zakończenia II Wojny Światowej 8 maja 1945 r.[1],

 uwzględniając rezolucję nr 1481 Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy z 26 stycznia 2006 r. w sprawie konieczności międzynarodowego potępienia zbrodni totalitarnych reżimów komunistycznych,

 uwzględniając decyzję ramową Rady 2008/913/WSiSW z 28 listopada 2008 r. w sprawie zwalczania pewnych form i przejawów rasizmu i ksenofobii za pomocą środków prawnokarnych[2],

 uwzględniając deklarację w sprawie europejskiego sumienia i komunizmu, przyjętą w Pradze 3 czerwca 2008 r.,

 uwzględniając swoją deklarację z 23 września 2008 r. w sprawie ogłoszenia 23 sierpnia Europejskim Dniem Pamięci Ofiar Stalinizmu i Nazizmu[3],

 uwzględniając swoją rezolucję z 2 kwietnia 2009 r. w sprawie świadomości europejskiej i totalitaryzmu[4],

 uwzględniając sprawozdanie Komisji z 22 grudnia 2010 r. w sprawie pamięci o zbrodniach popełnionych przez reżimy totalitarne w Europie (COM(2010)0783),

 uwzględniając konkluzje Rady z dni 9–10 czerwca 2011 r. w sprawie pamięci o zbrodniach popełnionych przez reżimy totalitarne w Europie,

 uwzględniając deklarację warszawską przyjętą 23 sierpnia 2011 r. z okazji Europejskiego Dnia Pamięci Ofiar Reżimów Totalitarnych,

 uwzględniając wspólne oświadczenie przedstawicieli rządów ośmiu państw członkowskich UE z 23 sierpnia 2018 r. w sprawie upamiętnienia ofiar komunizmu,

 uwzględniając rezolucje i deklaracje w sprawie zbrodni totalitarnych reżimów komunistycznych przyjęte przez kilka parlamentów narodowych,

 uwzględniając art. 132 ust. 2 Regulaminu,

A. mając na uwadze, że w 2019 r. mija 80 lat od wybuchu drugiej wojny światowej, która przysporzyła ludziom cierpień na niewyobrażalną dotąd skalę i doprowadziła do kilkudziesięcioletniej okupacji niektórych państw w Europie;

B. mając na uwadze, że przed 80 laty, 23 sierpnia 1939 r. komunistyczny Związek Radziecki i nazistowskie Niemcy podpisały pakt o nieagresji, zwany paktem Ribbentrop-Mołotow, wraz z tajnymi protokołami, za pośrednictwem którego dwa reżimy totalitarne podzieliły Europę i terytoria niezależnych państw między siebie na sfery wpływów, co doprowadziło do wybuchu drugiej wojny światowej;

C. mając na uwadze, że bezpośrednim następstwem paktu Ribbentrop-Mołotow oraz późniejszego Traktatu o granicach i przyjaźni III Rzesza-ZSRR z 28 września 1939 r. Rzeczpospolita Polska została zaatakowana najpierw przez Hitlera, a dwa tygodnie później przez Stalina, co zadecydowało o utracie niepodległości Rzeczpospolitej Polskiej i spowodowało ogromną tragedię narodu polskiego; mając na uwadze, że w wyniku paktu komunistyczny Związek Radziecki 30 listopada 1939 r. rozpoczął ofensywę przeciwko Finlandii, a w czerwcu 1940 r. zajął i zaanektował część Rumunii (terytoria, których dotychczas nie zwrócono) oraz siłą przyłączył niepodległe republiki Litwy, Łotwy i Estonii;

D. mając na uwadze, że jako sojusznik i partner nazistowskich Niemiec Związek Radziecki politycznie i gospodarczo przyczynił się do podboju Europy Zachodniej przez Hitlera, gdyż przez pierwsze 22 miesiące wojny zabezpieczał tyły armii niemieckiej, dostarczał jej różnych zapasów, w tym zboża i oleju, a także wsparcia politycznego np. nakazując komunistom z Francji, by nie stawiali oporu nazistowskiej inwazji;

E. mając na uwadze, że strategicznym celem przywódców Kremla było szerzenie rewolucji komunistycznej na cały świat przez podżeganie do wojny między nazistowskimi Niemcami a aliantami z Zachodu, co miało doprowadzić do ich wzajemnego wyniszczenia, tak aby stały się podatne na sowietyzację – plany te Józef Stalin przedstawił w tajnym przemówieniu dla Politbiura 19 sierpnia 1939 r.;

F. mając na uwadze, że po klęsce nazistów i zakończeniu drugiej wojny światowej niektóre państwa europejskie korzystały z powojennej odbudowy i pojednania, natomiast inne przez pół wieku pozostawały pod okupacją sowiecką i jarzmem komunistycznym, nadal pozbawione wolności, suwerenności, godności, praw człowieka i możliwości rozwoju społeczno-gospodarczego;

G. mając na uwadze, że zbrodniarze nazistowscy stanęli przed sądem i zostali ukarani podczas procesów norymberskich; mając na uwadze, że nadal istnieje pilna potrzeba pełnego uświadomienia sobie zbrodni popełnionych w dyktaturze stalinowskiej i komunistycznej oraz ich oceny moralnej i prawnej;

H. mając na uwadze, że w niektórych państwach członkowskich UE reżim komunistyczny prawnie uznano za „reżim zbrodniczy”, a partię komunistyczną za „organizację zbrodniczą”;

I. mając na uwadze, że rozszerzenie UE z 2004 r., kiedy do Unii dołączyła część państw europejskich, które boleśnie doświadczyły okupacji sowieckiej i dyktatury komunistycznej, stanowiło ich symboliczny powrót na łono rodziny europejskiej, do której od zawsze przynależą;

J. mając na uwadze, że upamiętnienie ofiar reżimów totalitarnych oraz uznanie wspólnego europejskiego dziedzictwa zbrodni popełnionych przez komunistów, nazistów i innych dyktatorów oraz świadomość tych zbrodni są kluczowe dla zapewnienia jedności Europy i Europejczyków oraz budowania odporności na zagrożenia zewnętrzne, z którymi UE boryka się dzisiaj;

K. mając na uwadze, że w przełomowej rezolucji w sprawie sytuacji w Estonii, na Łotwie i na Litwie, przyjętej 13 stycznia 1983 r.[5] w odpowiedzi na Apel Bałtycki wystosowany przez 45 obywateli tych krajów, Parlament Europejski potępił okupację niepodległych i neutralnych wcześniej republik bałtyckich przez Związek Radziecki, która rozpoczęła się w 1940 r. w wyniku paktu Ribbentrop-Mołotow i w 1983 r. nadal trwała;

L. mając na uwadze, że przed 30 laty, 23 sierpnia 1989 r., w 50. rocznicę podpisania paktu Ribbentrop-Mołotow, upamiętniono ofiary reżimów totalitarnych „łańcuchem bałtyckim” – bezprecedensową demonstracją z udziałem dwóch milionów Litwinów, Łotyszy i Estończyków, którzy chwytając się za ręce, utworzyli żywy łańcuch ciągnący się od Wilna, przez Rygę do Tallina;

1. podkreśla, że druga wojna światowa, będąca najbardziej niszczącą wojną w historii Europy, wybuchła jako natychmiastowy skutek osławionego radziecko-nazistowskiego paktu o nieagresji z 23 sierpnia 1939 r., zwanego także paktem Ribbentrop-Mołotow, i jego tajnych protokołów, na mocy którego dwa totalitarne reżimy dążące do tego samego celu, jakim był podbój świata, podzieliły Europę między siebie na dwie strefy wpływów;

2. przypomina, że w XX w. reżimy nazistowski i komunistyczny doprowadziły do masowych mordów, ludobójstwa, deportacji i śmierci na niespotykaną dotąd w historii skalę; przypomina przerażającą zbrodnię Holokaustu popełnioną przez reżim nazistowski;

3. wyraża głęboki szacunek dla każdej z ofiar totalitarnych reżimów oraz wzywa wszystkie instytucje i podmioty europejskie, aby uczyniły wszystko, co w ich mocy, by zagwarantować pamięć o przerażających totalitarnych zbrodniach przeciwko ludzkości i systematycznych rażących naruszeniach praw człowieka i pociągnąć ich sprawców do odpowiedzialności oraz by dołożyć wszelkich starań, że takie zbrodnie już nigdy się nie powtórzą;

4. potępia w najostrzejszych słowach akty agresji, zbrodnie przeciwko ludzkości i masowe naruszenia praw człowieka popełnione przez totalitarny reżim nazistowski i komunistyczny;

5. wzywa wszystkie państwa członkowskie UE, aby jasno i zgodnie z zasadami osądziły zbrodnie i akty agresji popełnione przez komunistów i nazistów;

6. wyraża zaniepokojenie wzrostem liczby ruchów skrajnie prawicowych i skrajnie lewicowych w państwach członkowskich;

7. wzywa wszystkie państwa członkowskie, aby upamiętniły 23 sierpnia jako Europejski Dzień Pamięci Ofiar Reżimów Totalitarnych, zarówno na szczeblu unijnym, jak i rządowym, oraz by podnosiły świadomość młodego pokolenia przez zagwarantowanie, że historia i analiza skutków reżimów totalitarnych stanowią część programów nauczania i podręczników we wszystkich szkołach europejskich;

8. wzywa Komisję, aby skutecznie wspierała projekty propagujące pamięć historyczną i pamięć w państwach członkowskich oraz działalność Platformy Europejskiej Pamięci i Sumienia, a także by przydzieliła odpowiednie zasoby finansowe w ramach programu Europa dla Obywateli na upamiętnianie ofiar totalitaryzmu;

9. wskazuje, że w świetle przystąpienia państw Europy Wschodniej i Środkowej do UE i NATO kraje te nie tylko powróciły na łono europejskiej rodziny wolnych państw demokratycznych, lecz także osiągnęły – z pomocą UE – niespotykany sukces we wdrażaniu reform i rozwoju społeczno-gospodarczym; podkreśla jednak, że europejski projekt pokoju i integracji nie zostanie w pełni zakończony, aż wszystkie państwa europejskie, które wybrały ścieżkę reform europejskich, takie jak Ukraina, Mołdawia i Gruzja, nie staną się pełnoprawnymi członkami UE;

10. uważa, że dzięki sile precedensu powodzenie Ukrainy, Gruzji i Mołdawii, które można zapewnić jedynie w ramach procesu ich integracji z UE, będzie najsilniejszym instrumentem służącym pozytywnej transformacji w Rosji, co z kolei pomogłoby Rosji przezwyciężyć w końcu tragiczne skutki paktu Ribbentrop-Mołotow;

11. twierdzi, że Rosja pozostaje największą ofiarą komunistycznego totalitaryzmu oraz że jej przemiana w państwo demokratyczne będzie utrudniona, dopóki rząd, elita polityczna i propaganda polityczna będą nadal tuszować zbrodnie komunistyczne i gloryfikować sowiecki reżim totalitarny; wzywa zatem wszystkie kręgi rosyjskiego społeczeństwa do zaakceptowania tragicznej przeszłości;

12. jest głęboko zaniepokojony faktem, że obecni przywódcy Rosji usiłują przeinaczać fakty historyczne i tuszować zbrodnie totalitarnego reżimu radzieckiego; postrzega te próby jako niebezpieczny element wojny informacyjnej prowadzonej przeciwko demokratycznej Europie w celu podziału naszego kontynentu; wzywa zatem Komisję, aby zdecydowanie zwalczała te działania;

13. zwraca uwagę na utrzymujące się wykorzystywanie symboli totalitarnego reżimu komunistycznego w przestrzeni publicznej oraz używanie ich do celów handlowych, przypominając, że wiele państw europejskich zakazało stosowania symboli nazistowskich i komunistycznych;

14. zauważa, że wciąż istniejące w przestrzeni publicznej (parki, place, ulice itd.) niektórych państw członkowskich pomniki i miejsca pamięci gloryfikujące armię radziecką, która okupowała te kraje, stwarza warunki do przeinaczania prawdy o skutkach drugiej wojny światowej i propagowania totalitarnego systemu politycznego;

15. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji oraz rządom i parlamentom państw członkowskich.

[1] Dz.U. C 92 E z 20.4.2006, s. 392.

[2] Dz.U. L 328 z 6.12.2008, s. 55.

[3] Dz.U. C 8 E z 14.1.2010, s. 57.

[4] Dz.U. C 137 E z 27.5.2010, s. 25.

[5] Dz.U. C 42 z 14.2.1983, s. 77.

Ostatnia aktualizacja: 18 września 2019Zastrzeżenia prawne - Polityka ochrony prywatności