Πρόταση ψηφίσματος - B9-0132/2019Πρόταση ψηφίσματος
B9-0132/2019

ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ σχετικά με την έρευνα και διάσωση στη Μεσόγειο

21.10.2019 - (2019/2755(RSP))

εν συνεχεία των ερωτήσεων με αίτημα προφορικής απάντησης B9‑0052/2019 και B9‑0053/2019
σύμφωνα με το άρθρο 136 παράγραφος 5 του Κανονισμού

Lena Düpont
εξ ονόματος της Ομάδας PPE

Διαδικασία : 2019/2755(RSP)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου :  
B9-0132/2019
Κείμενα που κατατέθηκαν :
B9-0132/2019
Κείμενα που εγκρίθηκαν :

B9‑0132/2019

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την έρευνα και διάσωση στη Μεσόγειο

(2019/2755(RSP))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

 έχοντας υπόψη τη Σύμβαση της Γενεύης των Ηνωμένων Εθνών του 1951, και ειδικότερα το άρθρο 33 αυτής, το Πρωτόκολλο του 1967 για το καθεστώς των προσφύγων, τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) του 1982, τη Διεθνή Σύμβαση για την ασφάλεια της ανθρώπινης ζωής στη θάλασσα (SOLAS) του 1974 και τη Διεθνή Σύμβαση για τη ναυτική έρευνα και διάσωση (SAR) του 1979, με τις τροποποιήσεις τους,

 έχοντας υπόψη την κοινή δήλωση προθέσεων για μια ελεγχόμενη διαδικασία έκτακτης ανάγκης – Προαιρετικές δεσμεύσεις από τα κράτη μέλη για έναν προβλέψιμο προσωρινό μηχανισμό αλληλεγγύης της 23ης Σεπτεμβρίου 2019 (από τη Γερμανία, τη Γαλλία, την Ιταλία και τη Μάλτα, παρουσία της φινλανδικής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής),

 έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 27ης Μαΐου 2015, για ένα σχέδιο δράσης της ΕΕ κατά της λαθραίας διακίνησης μεταναστών (2015-2020) (COM(2015)0285),

 έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 18ης Μαΐου 2017 σχετικά με την υλοποίηση της μετεγκατάστασης[1],

 έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 5ης Ιουλίου 2018 σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές για τα κράτη μέλη, προκειμένου να αποτραπεί η ποινικοποίηση της ανθρωπιστικής βοήθειας[2],

 έχοντας υπόψη τις ερωτήσεις προς το Συμβούλιο (O-000024/2019 – B9‑0052/2019) και την Επιτροπή (O-000025/2019 – B9‑0053/2019) σχετικά με την έρευνα και διάσωση στη Μεσόγειο,

 έχοντας υπόψη το άρθρο 136 παράγραφος 5 και το άρθρο 132 παράγραφος 2 του Κανονισμού του,

Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης (ΔΟΜ), το 2019 περίπου 933 άτομα πιστεύεται ότι μέχρι στιγμής έχουν χάσει τη ζωή τους ή φέρονται ως αγνοούμενα στη Μεσόγειο Θάλασσα, προσπαθώντας να περάσουν στην Ευρώπη· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο αριθμός των θανάτων στη Μεσόγειο έχει μειωθεί από το 2015 (3.771 το 2015, 2.277 το 2018)· λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με τον Ύπατο Αρμοστή των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες (UNHCR), παρά τη σημαντική μείωση των αφίξεων (141.472 το 2018 έναντι 1.032.408 το 2015), η διαδρομή από τη Λιβύη στην Ευρώπη εξακολουθεί να είναι η μεταναστευτική οδός με τον υψηλότερο αριθμό θανάτων στον κόσμο (646 θάνατοι μέχρι στιγμής το 2019)·

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι η διάσωση ζωών είναι πράξη αλληλεγγύης προς αυτούς που βρίσκονται σε κίνδυνο, αλλά, πρωτίστως, νομική υποχρέωση τόσο βάσει του διεθνούς δικαίου, καθώς το άρθρο 98 της UNCLOS – που κυρώθηκε από όλα τα κράτη μέλη και την ίδια την Ένωση – απαιτεί από τα κράτη να παρέχουν βοήθεια σε κάθε άτομο που βρίσκεται σε κίνδυνο στη θάλασσα[3], όσο και βάσει του δικαίου της Ένωσης·

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το άρθρο 19 παράγραφος 2 στοιχείο ζ) της UNCLOS, σε συνδυασμό με το άρθρο 17 αυτής, προβλέπει ότι ένα αλλοδαπό πλοίο έχει το δικαίωμα της αβλαβούς διέλευσης από τα χωρικά ύδατα των συμβαλλόμενων κρατών της Σύμβασης και ότι η διέλευση ξένου πλοίου πρέπει να θεωρείται επιζήμια για την ειρήνη, την ορθή τάξη ή την ασφάλεια του παράκτιου κράτους εάν, στην αιγιαλίτιδα ζώνη, πραγματοποιεί φόρτωση ή εκφόρτωση εμπορευμάτων, χρημάτων ή προσώπων, κατά παράβαση των τελωνειακών, φορολογικών, μεταναστευτικών ή υγειονομικών νόμων και ρυθμίσεων του παράκτιου κράτους·

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το διεθνές δίκαιο της θαλάσσιας και η ναυτιλιακή νομοθεσία απαιτούν από τα κράτη να λαμβάνουν προληπτικά μέτρα και μέτρα έγκαιρης προειδοποίησης και απόκρισης για τη μείωση του κινδύνου θανάτων στη θάλασσα, συμπεριλαμβανομένης της παροχής κατάλληλων και αποτελεσματικών υπηρεσιών έρευνας και διάσωσης·

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι όλα τα σκάφη που δραστηριοποιούνται στη Μεσόγειο, ακόμη και όταν εμπλέκονται σε επιχειρήσεις διάσωσης, έχουν την υποχρέωση να τηρούν τις σχετικές διεθνείς συμβάσεις και τους άλλους ισχύοντες κανόνες·

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο Frontex διεξάγει επί του παρόντος στη Μεσόγειο Θάλασσα τις επιχειρήσεις Themis (η οποία στηρίζει την Ιταλία στην Κεντρική Μεσόγειο), Poseidon (η οποία στηρίζει την Ελλάδα στα ελληνικά θαλάσσια σύνορα με την Τουρκία) και Indalo (η οποία στηρίζει την Ισπανία στη Δυτική Μεσόγειο)· λαμβάνοντας υπόψη ότι το 2018, σε περιστατικά έρευνας και διάσωσης, διασώθηκαν 37.439 άτομα με άμεση εμπλοκή των μέσων που διαθέτει η Frontex· λαμβάνοντας υπόψη ότι 25.982 μετανάστες έχουν διασωθεί μέχρι σήμερα σε όλες τις κοινές επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης που διεξήγαγε ο Frontex το 2019, εκ των οποίων οι 1.582 διασώθηκαν στην Κεντρική Μεσόγειο· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο Frontex αναγνωρίζει ότι τα περισσότερα περιστατικά έρευνας και διάσωσης λαμβάνουν χώρα εκτός του επιχειρησιακού χώρου της κοινής επιχείρησης Themis·

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι μετανάστες αποτελούν κερδοφόρα επιχείρηση για τους λαθρεμπόρους και τους διακινητές, οι οποίοι επωφελούνται από τους κανόνες έρευνας και διάσωσης και τα κοντινά σκάφη προκειμένου να υλοποιήσουν το επιχειρηματικό τους μοντέλο· λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι σημαντικό η ΕΕ να εντείνει τον αγώνα κατά της λαθραίας διακίνησης·

Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι, τον Ιούνιο του 2018, οι λιβυκές αρχές κοινοποίησαν την ύπαρξη λιβυκής περιοχής έρευνας και διάσωσης· λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με την Επιτροπή, η λιβυκή ακτοφυλακή συνεχίζει να αναχαιτίζει ή να διασώζει μεγάλο αριθμό ατόμων στη θάλασσα – περίπου 15.000 το 2018·

1. επαναλαμβάνει την υποχρέωση που απορρέει από το διεθνές δίκαιο της θάλασσας για την παροχή βοήθειας σε άτομα που βρίσκονται σε κίνδυνο και καλεί όλα τα κράτη μέλη, τόσο μεμονωμένα όσο και ενεργώντας ως κράτη μέλη της ΕΕ ή σε σχετικά διεθνή φόρουμ, να ανταποκριθούν πλήρως στα πρότυπα του σχετικού διεθνούς δικαίου και του δικαίου της Ένωσης· καλεί όλα τα σκάφη που διεξάγουν επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης να συμμορφώνονται με τις οδηγίες που έχουν δοθεί σύμφωνα με το σχετικό διεθνές και ενωσιακό δίκαιο από το αρμόδιο κέντρο συντονισμού διάσωσης και να συνεργάζονται με τις αρχές των κρατών μελών και τον Frontex, προκειμένου να διασφαλίζεται η ασφάλεια των μεταναστών·

2. χαιρετίζει το αποτέλεσμα της υπουργικής συνόδου στη Μάλτα για την ανάπτυξη ενός πιο προβλέψιμου και αποτελεσματικού προσωρινού μηχανισμού αλληλεγγύης και καλεί όλα τα κράτη μέλη να συμμετάσχουν σε αυτόν τον προσωρινό μηχανισμό·

3. καλεί τα κράτη μέλη και τον Frontex να εντείνουν τις προσπάθειές τους για την υποστήριξη των επιχειρήσεων έρευνας και διάσωσης στη Μεσόγειο·

4. καλεί όλους τους παράγοντες στη Μεσόγειο να διαβιβάζουν πληροφορίες σχετικά με τα άτομα που βρίσκονται σε κίνδυνο στη θάλασσα στις αρμόδιες αρχές για επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης·

5. επαναλαμβάνει την έκκλησή του προς την Επιτροπή να εγκρίνει έως το τέλος του τρέχοντος έτους κατευθυντήριες γραμμές για τα κράτη μέλη που θα ορίζουν ποιες μορφές βοήθειας δεν θα πρέπει να ποινικοποιούνται, προκειμένου να εξασφαλιστεί μεγαλύτερη συνέπεια στην ποινική νομοθεσία περί υποβοήθησης σε όλα τα κράτη μέλη και να περιοριστεί η αδικαιολόγητη ποινικοποίηση·

6. καλεί την Επιτροπή να αξιολογήσει ποιες επιπλέον χώρες, διέλευσης και προέλευσης, θα μπορούσαν να είναι σημαντικές για μια στενότερη συνεργασία όσον αφορά τη μετανάστευση προς την ΕΕ·

7. καλεί την Επιτροπή να συνεχίσει να παρακολουθεί τα ανθρώπινα δικαιώματα και να συνεχίσει να παρέχει κατάρτιση, εξοπλισμό και υποστήριξη για την ανάπτυξη ικανοτήτων στη Λιβύη·

8. καλεί την Επιτροπή να συνεχίσει τη συνεργασία της με τη Λιβύη με σκοπό την αντιμετώπιση των δραστηριοτήτων των παράνομων διακινητών και τη μείωση του αριθμού των παράτυπων ταξιδιών σε ολόκληρη τη Μεσόγειο, διασφαλίζοντας επιπλέον ότι οι λιβυκές αρχές σέβονται τα ανθρώπινα δικαιώματα·

9. καλεί την Επιτροπή να αξιολογήσει τους παράγοντες έλξης στην μεταναστευτική πολιτική της ΕΕ και να προτείνει αλλαγές προκειμένου να μειωθεί η παράτυπη οικονομική μετανάστευση από τρίτες χώρες προς την ΕΕ·

10. υπενθυμίζει ότι η μεταναστευτική πολιτική της ΕΕ πρέπει να βασίζεται σε σαφή διάκριση μεταξύ των οικονομικών μεταναστών και των προσφύγων, ότι οι νόμιμες οδοί και οι ανθρωπιστικοί διάδρομοι μπορούν να δημιουργηθούν αποκλειστικά και μόνον για τους πρόσφυγες και ότι η παράτυπη οικονομική μετανάστευση προς την ΕΕ πρέπει να μειωθεί σημαντικά·

11. καλεί την Επιτροπή να αρχίσει να εργάζεται για μια νέα, πιο βιώσιμη, αξιόπιστη και μόνιμη προσέγγιση της έρευνας και διάσωσης, η οποία να αντικαθιστά τις υφιστάμενες ad hoc λύσεις και να παρέχει υλική, οικονομική και επιχειρησιακή στήριξη στα κράτη μέλη με σκοπό τον καλύτερο συντονισμό των επιχειρήσεων έρευνας και διάσωσης·

12. καλεί την Επιτροπή να συνεχίσει περαιτέρω τη συνεργασία της ΕΕ με τις χώρες καταγωγής και διέλευσης με σκοπό την καταπολέμηση της παράτυπης μετανάστευσης, των δικτύων παράνομης διακίνησης μεταναστών και της συναφούς εγκληματικότητας και της εμπορίας ανθρώπων, ενισχύοντας επιπλέον τα κίνητρα για επιστροφές·

13. καλεί την Επιτροπή να υποβάλει προτάσεις για τη δημιουργία κοινών κέντρων άφιξης στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ, όπου οι αρχές της ΕΕ θα μπορούν να αξιολογούν άμεσα το δικαίωμα κάθε ατόμου στο άσυλο·

14. καλεί την Επιτροπή να συμπεριλάβει έναν βιώσιμο και δίκαιο μηχανισμό μετεγκατάστασης για τα άτομα που φθάνουν δια θαλάσσης στο πλαίσιο της σχεδιαζόμενης επανεκκίνησης της μεταρρύθμισης των κανόνων περί ασύλου·

15. καλεί το μελλοντικό μέλος ή τα μελλοντικά μέλη της Επιτροπής με αρμοδιότητα για τα θέματα που εξετάζονται στο παρόν ψήφισμα να ενημερώσουν την Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων για τις σχετικές εξελίξεις στις αρχές του 2020·

16. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στην Επιτροπή, το Συμβούλιο, τις κυβερνήσεις και στα κοινοβούλια των κρατών μελών, τον Frontex, την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Υποστήριξης για το Άσυλο, τη Europol, την UNHCR και τον ΔΟΜ.

Τελευταία ενημέρωση: 23 Οκτωβρίου 2019
Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου - Πολιτική απορρήτου