PROJEKT REZOLUCJI w sprawie sytuacji Ujgurów w Chinach (China Cables)
16.12.2019 - (2019/2945(RSP))
złożony zgodnie z art. 132 ust. 2 Regulaminu
Anna Fotyga, Bert‑Jan Ruissen, Ruža Tomašić, Assita Kanko, Charlie Weimers, Zdzisław Krasnodębski, Jadwiga Wiśniewska, Veronika Vrecionová, Valdemar Tomaševski, Alexandr Vondra
w imieniu grupy ECR
Fabio Massimo Castaldo
Patrz też projekt wspólnej rezolucji RC-B9-0246/2019
B9‑0247/2019
Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie sytuacji Ujgurów w Chinach (China Cables)
Parlament Europejski,
– uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje, w szczególności rezolucję z dnia 10 marca 2011 r. w sprawie sytuacji i dziedzictwa kulturowego w Kaszgarze (Region Autonomiczny Sinciang-Ujgur w Chinach)[1] oraz z dnia 4 października 2018 r. w sprawie masowych arbitralnych zatrzymań Ujgurów i Kazachów w Regionie Autonomicznym Sinciang-Ujgur[2],
– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 12 września 2018 r. w sprawie stanu stosunków między UE a Chinami[3],
– uwzględniając trzydziestą siódmą rundę dialogu UE-Chiny dotyczącego praw człowieka przeprowadzoną w dniach 1 i 2 kwietnia 2019 r. w Brukseli,
– uwzględniając oświadczenie UE (pkt 4) wydane na 39. sesji Rady Praw Człowieka ONZ w dniu 18 września 2018 r. zatytułowane „Sytuacja w zakresie praw człowieka wymagająca uwagi Rady”,
– uwzględniając zapoczątkowane w 2003 r. partnerstwo strategiczne UE–Chiny,
– uwzględniając podręcznik China Cables („telegram”) oraz biuletyny nr 2, 9, 14 i 20 dotyczące codziennego korzystania ze zintegrowanej platformy wspólnych operacji,
– uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka z 1948 r.,
– uwzględniając art. 132 ust. 2 Regulaminu,
A. mając na uwadze, że Region Autonomiczny Sinciang-Ujgur (XUAR) w północno-zachodnich Chinach zamieszkuje około 11 mln etnicznych Ujgurów i Kazachów;
B. mając na uwadze, że 24 listopada 2019 r. upublicznione zostały tajne dokumenty chińskiego rządu z 2017 r. znane pod hasłem China Cables; ujawnione w wyniku wycieku dokumenty zawierają podręcznik operacyjny dotyczący zarządzania obozami masowego przetrzymywania w regionie Sinciang oraz ukazują aspekty praktyczne masowego nadzoru i systemu policyjnej prewencji w tym regionie, co jest potwierdzeniem opublikowanych w ostatnich latach ustaleń ekspertów bazujących na zdjęciach satelitarnych, danych i zeznaniach naocznych świadków;
C. mając na uwadze, że wśród ujawnionych dokumentów znajduje się podręcznik operacyjny, tzw. „telegram”, zawierający szczegółowe wytyczne dotyczące zarządzania obozami, oraz cztery krótsze instrukcje wywiadowcze zwane biuletynami, zawierające wytyczne dotyczące codziennego korzystania ze zintegrowanej platformy wspólnych operacji – programu masowego nadzoru oraz systemu politycznej prewencji, który analizuje dane pochodzące z Sinciang; mając na uwadze, że dokumenty te zostały zweryfikowane przez lingwistów i ekspertów, którzy potwierdzili ich autentyczność;
D. mając na uwadze, że jest to pierwszy wyciek tajnych dokumentów chińskiego rządu ukazujący wewnętrzne mechanizmy funkcjonowania obozów, surowe warunki w nich panujące oraz nieludzkie zasady kierujące codziennym życiem więźniów;
E. mając na uwadze, że rząd Chin oświadczył, że ujawnione dokumenty są sfabrykowane i że są to nieprawdziwe informacje;
F. mając na uwadze, że sytuacja praw człowieka w regionie Sinciang drastycznie pogorszyła się w ciągu ostatnich lat, w szczególności od momentu ogłoszenia w 2014 r. w Sinciang „kampanii mocnego uderzenia w brutalny terroryzm”; mając na uwadze, że wojna z terroryzmem prowadzona przez rząd Chin w regionie Sinciang w coraz większym stopniu staje się wojną przeciwko religii i mniejszościom etnicznym; mając na uwadze, że od czasu objęcia w 2016 r. rządów w Sinciang przez sekretarza Komunistycznej Partii Chin Chena Quanguo represje dramatycznie się nasiliły; mając na uwadze, że w imię walki z „ekstremizmem religijnym” i zachowania „stabilności społecznej” muzułmańska mniejszość Ujgurów i mniejszości kazachskie są arbitralnie przetrzymywane w aresztach tymczasowych, więzieniach i pozasądowych ośrodkach reedukacji politycznej;
G. mając na uwadze, że według wiarygodnych szacunków liczba zatrzymanych osób, które przebywały lub przebywają w ośrodkach reedukacji politycznej, sięga 1 miliona; mając na uwadze, że ośrodki te nazywane są również „ośrodkami kształcenia zawodowego”;
H. mając na uwadze, że według doniesień więźniowie są przetrzymywani w złych warunkach, poddaje się ich indoktrynacji politycznej, włącznie z obowiązkowymi kursami patriotyzmu, i zmusza do wyrzekania się własnej tożsamości etnicznej i religijnej;
I. mając na uwadze, że zeznania naocznych świadków i wiarygodne badania akademickie wskazują, że celem zamierzonych ataków są Ujgurzy mający związki z osobami przebywającymi za granicą lub mający przekonania religijne;
J. mając na uwadze, że Ujgurzy przebywający za granicą są zmuszani do powrotu do Chin, często przy wsparciu państw przyjmujących; mając na uwadze, że ambasady Chin za granicą odmówiły wielu Ujgurom odnowienia paszportów, co prowadziło do niepewności związanej z zatrudnieniem i nauką; mając na uwadze, że dokumenty China Cables zawierają wyraźne wytyczne zalecające aresztowanie Ujgurów z regionu Sinciang posiadających obywatelstwo innego kraju oraz śledzenie Ujgurów mieszkających zagranicą, przy czym niektórzy z nich zostali deportowani do Chin przez autorytarne rządy; mając na uwadze, że dokumenty pokazują, iż chińskie ambasady i konsulaty odgrywają zasadniczą rolę w tej praktyce;
K. mając na uwadze, że w biuletynie nr 2 jest mowa o liście zintegrowanej platformy wspólnych operacji, na której są nazwiska1 535 osób pochodzących z regionu Sinciang, „które uzyskały obywatelstwo innego kraju i które ubiegały się również o wizy chińskie”; mając na uwadze, że ustalono, iż 75 z nich przebywało w Chinach, a 12 to obywatele UE;
L. mając na uwadze, że na niektórych zagranicznych dziennikarzy wywiera się presję, by nie informowali o sensytywnych kwestiach, takich jak prawa człowieka Ujgurów i wykorzystanie obozów dla internowanych, łącznie z odmawianiem im w niektórych przypadkach odnowienia legitymacji prasowej;
M. mając na uwadze, że zatrzymanego w styczniu 2014 r. ujgurskiego profesora ekonomii Ilhama Tohtiego skazano 23 września tego samego roku na karę dożywotniego więzienia pod zarzutem separatyzmu; mając na uwadze, że Ilham Tohti zawsze potępiał separatyzm i przemoc oraz dążył do pojednania opartego na poszanowaniu kultury ujgurskiej; mając na uwadze, że w 2019 r. Parlament Europejski przyznał Ilhamowi Tohtiemu Nagrodę im. Sacharowa;
N. mając na uwadze, że Kongres USA przyjął niedawno akt o ochronie praw człowieka Ujgurów, w którym zobowiązał rząd federalny do ochrony Ujgurów mieszkających w USA przed nękaniem i prześladowaniem ze strony Chin;
O. mając na uwadze, że w ostatnich latach rząd Chin przeznaczył ogromne środki finansowe, ludzkie i techniczne na kontrolę społeczną w regionie Sinciang w celu zapewnienia „kompleksowego nadzoru” za pomocą nadzoru elektronicznego, instalowania urządzeń GPS w pojazdach silnikowych, stosowania skanerów do rozpoznawania twarzy w punktach kontrolnych oraz kampanii pobierania krwi prowadzonej przez policję regionu Sinciang w celu dalszego rozszerzenia bazy danych DNA Chin; mając na uwadze, że ujawnione dokumenty pokazują, jak system jest w stanie gromadzić ogromne ilości prywatnych danych osobowych w drodze ręcznych przeszukań bez nakazu, kamer do rozpoznawania twarzy i innych środków identyfikacji potencjalnych zatrzymanych, wskazania setek tysięcy ludzi jako potencjalnych przedmiotów dochodzenia tylko za to, że używały one pewnych popularnych aplikacji na telefony komórkowe, oraz jak wykorzystuje sztuczną inteligencję do sporządzania na podstawie tych danych obszernych list tzw. podejrzanych;
P. mając na uwadze, że władze ściśle monitorują rodziny i sieci społecznościowe poszczególnych osób jako wskaźniki poziomu ich wiarygodności politycznej; mając na uwadze, że rząd zatrzymuje ludzi i poddaje ich zwiększonemu nadzorowi nie tylko ze względu na ich własne zachowanie lub przekonania, ale również na zachowania i przekonania członków ich rodzin, jako formę kary zbiorowej, co jest sprzeczne z międzynarodowymi prawami człowieka;
Q. mając na uwadze, że władze regionu Sinciang uznały utrzymywanie więzi z zagranicą za podlegające karze przestępstwo, przy czym celem są osoby mające związek z którymś z 26 problematycznych państw znajdujących się na oficjalnej liście; mając na uwadze, że osoby, które były w tych krajach, mają tam członków rodziny lub komunikują się z ludźmi w nich mieszkającymi, były przesłuchiwane, przetrzymywane, a nawet sądzone i więzione;
R. mając na uwadze, że podstępne i brutalne represje wobec Ujgurów w regionie Sinciang to tylko jeden aspekt szerszego ataku na wolność wyznania w całych Chinach, dodatkowo nasilonego zmianami ram prawnych, takimi jak ustawa o bezpieczeństwie narodowym z 2015 r., ustawa o zwalczaniu terroryzmu z 2016 r., ustawa o cynerbezpieczeństwie z 2017 r. oraz zmiany w przepisach dotyczących spraw wyznaniowych z 2018 r., co zwiększyło kontrolę rządu Chin nad Ujgurami mieszkającymi w regionie Sinciang oraz nad innymi mniejszościami etnicznymi i wyznaniowymi, oraz pozwoliło ustanowić obszerną definicję przestępstw przeciwko bezpieczeństwu narodowemu związanych z terroryzmem i ekstremizmem;
1. wyraża głębokie zaniepokojenie systemem obozów reedukacji politycznej, który został ustanowiony w Regionie Autonomicznym Sinciang-Ujgur, oraz wdrożeniem szerokiego wachlarza środków nadzoru w tym regionie; jest zaniepokojony wymuszoną indoktrynacją polityczną i złym traktowaniem więźniów w ośrodkach reedukacji;
2. wzywa władze Chin do natychmiastowego zamknięcia wszystkich obozów reedukacji politycznej w regionie Sinciang oraz do uwolnienia osób, które według doniesień są tam przetrzymywane za swoje przekonania i praktyki kulturowe; wzywa rząd Chin do poszanowania prawa do wolności słowa, zgromadzeń, zrzeszania się, wyznania i kultury;
3. wyraża głębokie zaniepokojenie wdrażaniem przez państwo środków mających zapewnić „kompleksowy nadzór” nad regionem, takich jak instalowanie chińskiego systemu nadzoru elektronicznego „Skynet” w dużych metropoliach, instalowanie lokalizatorów GPS w pojazdach silnikowych, stosowanie skanerów do rozpoznawania twarzy w punktach kontrolnych, na dworcach kolejowych i stacjach benzynowych oraz prowadzenie kampanii pobierania krwi przez policję prowincji Sinciang w celu dalszego rozszerzenia bazy danych DNA Chin;
4. wzywa UE i społeczność międzynarodową do ustanowienia niezależnego mechanizmu dochodzeniowego w celu gromadzenia informacji na temat arbitralnych zatrzymań i innych nadużyć w regionie Sinciang;
5. ponawia apel do rządu chińskiego o natychmiastowe i bezwarunkowe uwolnienie ujgurskiego intelektualisty Ilhama Tohtiego i wszystkich innych osób przetrzymywanych wyłącznie z powodu pokojowego korzystania z prawa do wolności wypowiedzi, a do czasu ich uwolnienia wzywa Chiny, aby zapewniły im regularny i nieograniczony dostęp do rodzin i prawników, których sami wybiorą;
6. wzywa władze chińskie, aby umożliwiły dziennikarzom i obserwatorom międzynarodowym swobodny i nieograniczony dostęp do prowincji Sinciang;
7. podkreśla, że propagowanie praw człowieka i praworządności musi stanowić podstawę współpracy UE z Chinami; podkreśla, jak ważne jest, by UE i społeczność międzynarodowa podjęły zdecydowane działania na rzecz propagowania pełnego poszanowania praw człowieka w stosunkach z Chinami;
8. z zadowoleniem przyjmuje decyzję kilku państw członkowskich UE dotyczącą zawieszenia powrotu wszystkich etnicznych Ujgurów, Kazachów i innych muzułmanów turkijskich do Chin oraz wzywa wszystkie pozostałe państwa członkowskie do pójścia w ich ślady; ponadto wzywa państwa członkowskie UE do zbadania przypadków zastraszania przez rząd Chin muzułmańskich diaspor turkijskich w Europie, w stosownych przypadkach na mocy prawa krajowego;
9. wzywa UE do ścisłego monitorowania sytuacji praw człowieka w regionie Sinciang oraz do poruszania tej kwestii podczas wszystkich odnośnych spotkań na wszystkich szczeblach ze stroną chińską; wzywa UE do sporządzenia listy osób w Chinach, którym mogłyby grozić indywidualne ukierunkowane sankcje za współudział w prześladowaniach Ujgurów, innych chińskich mniejszości etnicznych i religijnych oraz obrońców praw człowieka;
10. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Komisji, Radzie, Europejskiej Służbie Działań Zewnętrznych, państwom członkowskim, rządowi Chińskiej Republiki Ludowej i Ogólnochińskiemu Zgromadzeniu Przedstawicieli Ludowych.
- [1] Dz.U. C 199 E z 7.7.2012, s. 185.
- [2] Teksty przyjęte, P8_TA(2018)0377.
- [3] Teksty przyjęte, P8_TA(2018)0343.