Διαδικασία : 2020/2774(RSP)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου : B9-0270/2020

Κείμενα που κατατέθηκαν :

B9-0270/2020

Συζήτηση :

PV 15/09/2020 - 6
CRE 15/09/2020 - 6

Ψηφοφορία :

Κείμενα που εγκρίθηκαν :

P9_TA(2020)0230

<Date>{14/09/2020}14.9.2020</Date>
<NoDocSe>B9‑0270/2020</NoDocSe>
PDF 176kWORD 49k

<TitreType>ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ</TitreType>

<TitreSuite>εν συνεχεία δηλώσεων του Συμβουλίου και της Επιτροπής</TitreSuite>

<TitreRecueil>σύμφωνα με το άρθρο 132 παράγραφος 2 του Κανονισμού</TitreRecueil>


<Titre>σχετικά με την προετοιμασία του έκτακτου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, που θα επικεντρωθεί στην επικίνδυνη κλιμάκωση και στον ρόλο της Τουρκίας στην ανατολική Μεσόγειο</Titre>

<DocRef>(2020/2774(RSP))</DocRef>


<RepeatBlock-By><Depute>Michael Gahler, Kris Peeters, David McAllister, Antonio López‑Istúriz White, Μανώλης Κεφαλογιάννης, Βαγγέλης Μεϊμαράκης, David Lega, Λουκάς Φουρλάς, Λευτέρης Χριστοφόρου, Άννα‑Μισέλ Ασημακοπούλου</Depute>

<Commission>{PPE}εξ ονόματος της Ομάδας PPE</Commission>

</RepeatBlock-By>

Βλ. επίσης την κοινή πρόταση ψηφίσματος RC-B9-0260/2020

B9‑0270/2020

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την προετοιμασία του έκτακτου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, που θα επικεντρωθεί στην επικίνδυνη κλιμάκωση και στον ρόλο της Τουρκίας στην ανατολική Μεσόγειο

(2020/2774(RSP))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

 έχοντας υπόψη τη συζήτηση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις 9 Ιουλίου 2020 σχετικά με τη σταθερότητα και την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο και τον αρνητικό ρόλο της Τουρκίας,–  έχοντας υπόψη τα αποτελέσματα της άτυπης συνόδου των Υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ (Gymnich) της 28ης Αυγούστου 2020,

 έχοντας υπόψη τη δήλωση του Αντιπροέδρου της Επιτροπής/Ύπατου Εκπροσώπου της Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας (ΑΠ/ΥΕ), Josep Borrell, της 16ης Αυγούστου 2020, σχετικά με τις νέες γεωτρητικές δραστηριότητες της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο,

 έχοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που διατύπωσε ο ΑΠ/ΥΕ κ. Borrell στη συνέντευξη Τύπου μετά τη συνάντησή του με τον Τούρκο Υπουργό Εξωτερικών Mevlut Çavuşoğlu στις 6 Ιουλίου 2020,

 έχοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που διατύπωσε ο ΑΠ/ΥΕ κ. Borrell μετά τη συνάντησή του με τον Έλληνα Υπουργό Άμυνας Νικόλαο Παναγιωτόπουλο στις 25 Ιουνίου 2020,

 έχοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που διατύπωσε ο ΑΠ/ΥΕ κ. Borrell μετά τη συνάντησή του με τον Κύπριο Υπουργό Εξωτερικών Νίκο Χριστοδουλίδη στις 26 Ιουνίου 2020,

 έχοντας υπόψη το σχετικό εθιμικό διεθνές δίκαιο και τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), και ιδίως λαμβάνοντας υπόψη το μέρος V σχετικά με την οριοθέτηση αποκλειστικών οικονομικών ζωνών (ΑΟΖ),

 έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 22ας Μαρτίου 2018, της 28ης Ιουνίου 2018, της 22ας Μαρτίου 2019, της 20ής Ιουνίου 2019, της 12ης Δεκεμβρίου 2019 και τα προηγούμενα σχετικά συμπεράσματα του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

 έχοντας υπόψη νέου τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 17ης-18ης Οκτωβρίου 2019 σχετικά με τις παράνομες δραστηριότητες γεώτρησης της Τουρκίας στην κυπριακή ΑΟΖ·

 έχοντας υπόψη τα προηγούμενα ψηφίσματά του σχετικά με την Τουρκία, και συγκεκριμένα τα ψηφίσματα της 24ης Νοεμβρίου 2016 σχετικά με τις σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας[1] και της 13ης Μαρτίου 2019 σχετικά με την έκθεση της Επιτροπής του 2018 για την Τουρκία[2],

 έχοντας υπόψη τις δηλώσεις των Υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ της 15ης Μαΐου 2020 και της 14ης Αυγούστου 2020 σχετικά με την κατάσταση στην ανατολική Μεσόγειο,

 έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου μετά την εικονοδιάσκεψη των μελών του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου που πραγματοποιήθηκε στις 19 Αυγούστου 2020,

 έχοντας υπόψη το άρθρο 132 παράγραφος 2 του Κανονισμού του,

A. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Τουρκία είναι υποψήφια χώρα και σημαντικός εταίρος της ΕΕ και ότι αναμένεται από αυτήν, ως υποψήφια χώρα, να τηρεί τα υψηλότερα πρότυπα δημοκρατίας, να σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα και το κράτος δικαίου, συμπεριλαμβανομένης της συμμόρφωσης προς τις διεθνείς συμβάσεις·

B. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Τουρκία είναι σύμμαχος του ΝΑΤΟ και θα πρέπει να ενθαρρυνθεί να αξιοποιήσει το δυναμικό της για τη διατήρηση της σταθερότητας στην περιοχή·

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, μετά την ανακάλυψη υπεράκτιων αποθεμάτων φυσικού αερίου στην Ανατολική Μεσόγειο στις αρχές της δεκαετίας του 2000, η Τουρκία αμφισβητεί τους γείτονές της όσον αφορά το διεθνές δίκαιο και την οριοθέτηση των ΑΟΖ τους·

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, τον Ιανουάριο του 2019, οι κυβερνήσεις της Κύπρου, της Αιγύπτου, της Ελλάδας, του Ισραήλ, της Ιταλίας, της Ιορδανίας και της Παλαιστινιακής Αρχής ίδρυσαν το Φόρουμ της Ανατολικής Μεσογείου για το φυσικό αέριο, ένα πολυεθνικό όργανο επιφορτισμένο με την ανάπτυξη μιας περιφερειακής αγοράς φυσικού αερίου και ενός μηχανισμού για την ανάπτυξη πόρων·

E. λαμβάνοντας υπόψη ότι, τον Μάιο του 2019, η Τουρκία κλιμάκωσε τις εντάσεις κατά την αποστολή πολλών πλοίων γεώτρησης συνοδευόμενων από πολεμικά σκάφη στα χωρικά ύδατα της Κύπρου· λαμβάνοντας υπόψη ότι, κατά συνέπεια, η Κύπρος και η Ελλάδα εξέδωσαν ένταλμα σύλληψης για όλα τα τουρκικά πλοία γεώτρησης που παρεμποδίζουν τις δραστηριότητές τους εκμετάλλευσης φυσικού αερίου·

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι στις αρχές Οκτωβρίου 2019, οι εντάσεις αυξήθηκαν περαιτέρω όταν η Τουρκία ανέπτυξε ένα από τα πλοία γεώτρησής της σε μια περιοχή όπου η Κύπρος είχε ήδη παραχωρήσει δικαιώματα έρευνας σε διεθνείς εταιρείες πετρελαίου·

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι τον Νοέμβριο του 2019 η Τουρκία υπέγραψε μνημόνιο συνεννόησης (ΜΣ) με την αναγνωρισμένη από τα Ηνωμένα Έθνη κυβέρνηση εθνικής ενότητας (ΚΕΕ) της Λιβύης, καθορίζοντας μια νέα θαλάσσια οριοθέτηση μεταξύ των δύο χωρών· λαμβάνοντας υπόψη ότι το εν λόγω μνημόνιο δεν συνάδει με τις αρχές του διεθνούς δικαίου και, εάν εφαρμοστεί, θα οδηγούσε στο να χαραχθεί μια διαχωριστική γραμμή μεταξύ του ανατολικού και του δυτικού τμήματος της Μεσογείου, απειλώντας έτσι την ασφάλεια στη θάλασσα, την έρευνα φυσικού αερίου και νέες υποδομές, όπως ο αγωγός EastMed·

H. λαμβάνοντας υπόψη ότι στα συμπεράσματά του στις 12 Δεκεμβρίου 2019 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ανέφερε ότι το ΜΣ «παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συνάδει με το δίκαιο της θάλασσας και δεν μπορεί να παραγάγει έννομα αποτελέσματα για τρίτα κράτη»·

Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, τον Ιανουάριο 2020, η Κύπρος, η Ελλάδα και το Ισραήλ υπέγραψαν συμφωνία για την κατασκευή του αγωγού EastMed, που θα βοηθούσε επίσης την ενεργειακή διαφοροποίηση της ΕΕ·

Ι. λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις 2 Ιουνίου 2020, ο Τούρκος Πρόεδρος Recep Tayyip Erdoğan και ο ηγέτης της ΚΕΕ Fayez al-Sarraj έθιξαν τη δυνατότητα διενέργειας ερευνών γεώτρησης σε ολόκληρη την περιοχή που καλύπτεται από το μνημόνιο συνεννόησης Τουρκίας-Λιβύης·

ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι στις 9 Ιουνίου 2020 στην Αθήνα, η Ελλάδα και η Ιταλία υπέγραψαν διμερή συμφωνία οριοθέτησης των ΑΟΖ τους στο Ιόνιο Πέλαγος, μια επέκταση της υφιστάμενης συμφωνίας του 1977 σε συμφωνία με την UNCLOS·

ΙΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις 10 Σεπτεμβρίου 2020, ηγέτες χωρών στη σύνοδο κορυφής των μεσογειακών κρατών MED 7 εξέφρασαν την πλήρη υποστήριξη και αλληλεγγύη τους προς την Ελλάδα και εξέφρασαν τη λύπη τους για το γεγονός ότι η Τουρκία δεν έχει ανταποκριθεί στις επανειλημμένες εκκλήσεις της ΕΕ να τερματίσει τις μονομερείς και παράνομες ενέργειές της στην Ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο·

ΙΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι τον Ιούλιο του 2020, αμέσως μετά τη σύνοδο κορυφής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, η Τουρκία εξέδωσε NAVTEX για δραστηριότητες έρευνας γύρω από το Καστελόριζο για την περίοδο από 21 Ιουλίου έως 2 Αυγούστου 2020, και, μετά την παρέμβαση της Γερμανίδας Καγκελαρίου Angela Merkel, ο Πρόεδρος Erdoğan σταμάτησε την αποστολή του σκάφους Oruc Reis, αλλά ταυτόχρονα εξέδωσε NAVTEX για γεώτρηση από το πλοίο Barbaros στην κυπριακή ΑΟΖ·

ΙΔ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ορισμένα κράτη μέλη έχουν ήδη λάβει την απόφαση να αναστείλουν τις άδειες εξαγωγών όπλων στην Τουρκία· υπενθυμίζει ότι τα εν λόγω κράτη μέλη δεσμεύονται να υιοθετήσουν ισχυρές εθνικές θέσεις όσον αφορά την πολιτική τους για τις εξαγωγές όπλων στην Τουρκία με βάση τις διατάξεις της κοινής θέσης 2008/944/ΚΕΠΠΑ , συμπεριλαμβανομένης της αυστηρής εφαρμογής του κριτηρίου 4 για την περιφερειακή σταθερότητα·

ΙΕ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η συμπεριφορά της Τουρκίας, πέρα από τα γεωοικονομικά της συμφέροντα, αντικατοπτρίζει μια πιο φιλόδοξη γεωπολιτική ατζέντα για τη διάδοση της επιρροής της χώρας από το βόρειο Ιράκ και τη Συρία έως τη Λιβύη·

ΙΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Τουρκία συνεχίζει τις τρέχουσες παράνομες, μονομερείς στρατιωτικές της ενέργειες στην Ανατολική Μεσόγειο, οι οποίες αντιβαίνουν στην κυριαρχία κρατών μελών της ΕΕ (ιδίως της Ελλάδας και της Κύπρου) και στο διεθνές δίκαιο·

ΙΖ. λαμβάνοντας υπόψη ότι στις 10 Ιουλίου 2020 ο Πρόεδρος Ερντογάν μετέτρεψε την Αγία Σοφία σε τζαμί, μετά από δικαστική απόφαση με την οποία ακυρώθηκε διάταγμα του Kemal Ataturk του 1934 για μετατροπή της σε μουσείο· λαμβάνοντας υπόψη ότι η απόφαση αυτή επικρίθηκε έντονα από την UNESCO·

R. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι κακές προηγούμενες επιδόσεις της Τουρκίας όσον αφορά τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του κράτους δικαίου έχουν οδηγήσει την ΕΕ να αναστείλει τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις και όλα τα προενταξιακά κονδύλια στο πλαίσιο του νέου πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου 2021-2027·

ΙΘ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, αφού πραγματοποίησε έρευνες στην Ανατολική Μεσόγειο για ένα μήνα, το Oruc Reis μάζεψε τα καλώδιά του και επέστρεψε στην Αττάλεια μετά τη λήξη της NAVTEX για τα ύδατα μεταξύ Τουρκίας, Κύπρου και Κρήτης, στα οποία βρισκόταν από τις 10 Αυγούστου 2020· λαμβάνοντας υπόψη ότι το πλοίο, μαζί με ναυτική συνοδεία, αναμενόταν να συνεχίσει τις αποτυπώσεις στα ανοικτά των ελληνικών νησιών Καστελόριζο και Ρόδο έως τις 25 Σεπτεμβρίου, και ότι η αποστολή του φέρεται να έχει ανασταλεί λόγω των διαπραγματευτικών προσπαθειών που δρομολόγησε το ΝΑΤΟ·

1. επαναλαμβάνει τη σημασία των καλών σχέσεων με την Τουρκία, που βασίζονται σε μακρά ιστορία κοινών αξιών· καλεί, εν προκειμένω, την κυβέρνηση της Τουρκίας να θέσει τέλος στις επαναλαμβανόμενες παραβιάσεις του εναέριου χώρου και των χωρικών υδάτων της Ελλάδας και της Κύπρου και να σεβαστεί την εδαφική ακεραιότητα και την κυριαρχία όλων των γειτόνων της· επαναλαμβάνει, επιπλέον, ότι η ΕΕ στηρίζει την Ελλάδα και την Κύπρο στο θέμα αυτό·

2. καταδικάζει απερίφραστα τις παράνομες δραστηριότητες της Τουρκίας στην υφαλοκρηπίδα και στις ΑΟΖ της Ελλάδας και της Κύπρου, οι οποίες αντιβαίνουν στα συμφέροντα της ΕΕ, και καλεί τις τουρκικές αρχές να σταματήσουν αυτές τις δραστηριότητες, να ενεργήσουν σε πνεύμα σχέσεων καλής γειτονίας και να σεβαστούν την κυριαρχία της Κύπρου και της Ελλάδας σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο·

3. τονίζει την ανάγκη σεβασμού της νομικής ικανότητας των κρατών μελών της ΕΕ να συνάπτουν διεθνείς συμφωνίες με άλλα κυρίαρχα κράτη και των κυριαρχικών δικαιωμάτων τους, τα οποία περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, το δικαίωμα έρευνας και εκμετάλλευσης φυσικών πόρων σύμφωνα με το κεκτημένο της ΕΕ και το διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένης της UNCLOS·

4. ζητεί την άμεση έγκριση πρόσθετων καταχωρίσεων στο υφιστάμενο καθεστώς για τις παράνομες γεωτρήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, υπό το πρίσμα των διαδοχικών κλιμακώσεων της επιθετικότητας της Τουρκίας, και, ελλείψει προόδου, ζητεί να καταρτιστεί και να συζητηθεί στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 24ης και 25 Σεπτεμβρίου 2020 κατάλογος περαιτέρω περιοριστικών μέτρων κατά της Τουρκίας·

5. θεωρεί ότι είναι αναγκαία η εξεύρεση λύσης μέσω διπλωματικών μέσων, διαμεσολάβησης και του διεθνούς δικαίου· είναι, ωστόσο, πρόθυμο να προωθήσει περαιτέρω στοχευμένες και αποτελεσματικές κυρώσεις και/ή κλαδικά μέτρα κατά της Τουρκίας, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που στοχεύουν τον τομέα της ενέργειας·

6. καλεί τα κατάλληλα φόρουμ στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, και ιδίως την ειδική ομάδα υψηλού επιπέδου για τον έλεγχο των συμβατικών όπλων, να συζητήσουν επειγόντως τον έλεγχο των όπλων στην Ανατολική Μεσόγειο·

7. χαιρετίζει την πρόσκληση που απηύθυναν στην Τουρκία οι κυβερνήσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Ελλάδας για διαπραγμάτευση καλή τη πίστει της θαλάσσιας οριοθέτησης μεταξύ των αντίστοιχων ακτογραμμών τους· σημειώνει ότι και οι δύο κυβερνήσεις έχουν αποδείξει ότι παραμένουν πλήρως προσηλωμένες σε καλόπιστο διάλογο σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και την UNCLOS· καλεί την Τουρκία να αποδεχθεί την έκκληση των κυβερνήσεων της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Ελλάδας να συμφωνήσουν ειδικό συμβιβασμό για την υποβολή του ζητήματος της οριοθέτησης των αντίστοιχων υφαλοκρηπίδων και ΑΟΖ τους στο Διεθνές Δικαστήριο·

8. χαιρετίζει τη γερμανική διαμεσολάβηση μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας και εκφράζει τις ελπίδες και την πεποίθησή του ότι θα οδηγήσει σε εποικοδομητικό και αμοιβαία αποδεκτό αποτέλεσμα·

9. επαναλαμβάνει τη σημασία της Κύπρου και της Ελλάδας ως ευρωπαϊκών πυλώνων σταθερότητας στην περιοχή και ενίσχυσης της ενεργειακής ασφάλειας της ΕΕ·

10. υπενθυμίζει την πολιτική συναίνεση που επιτεύχθηκε από τους υπουργούς Εξωτερικών της ΕΕ στις 27 και 28 Αυγούστου 2020 σύμφωνα με την οποία οι αρμόδιες ομάδες εργασίας του Συμβουλίου πρέπει να επιταχύνουν τις εργασίες τους, προκειμένου να προσθέσουν άτομα που προτείνει η Κύπρος στον κατάλογο του υφιστάμενου καθεστώτος για όσους εμπλέκονται σε παράνομες γεωτρήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, με σκοπό την ταχεία έγκριση·

11. επαναλαμβάνει την έκκλησή του προς την τουρκική κυβέρνηση να υπογράψει και να κυρώσει την UNCLOS και υπενθυμίζει ότι, παρόλο που η Τουρκία δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος, το εθιμικό δίκαιο προβλέπει αποκλειστικές οικονομικές ζώνες ακόμη και για ακατοίκητα νησιά·

12. επισημαίνει ότι τόσο η ΕΕ και τα κράτη μέλη της όσο και η Τουρκία πρέπει να διατηρούν εντατικό διάλογο και συνεργασία σε θέματα εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας· υπενθυμίζει ότι η Τουρκία είναι επίσης παλαιό μέλος της συμμαχίας του ΝΑΤΟ και σημειώνει ότι η ΕΕ και η Τουρκία εξακολουθούν να συνεργάζονται σε ζητήματα (στρατιωτικής) στρατηγικής σημασίας στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ·

13. υπενθυμίζει το ψήφισμά του του Οκτωβρίου 2019 σχετικά με την τουρκική στρατιωτική δράση στη Συρία[3], στο οποίο το Κοινοβούλιο κάλεσε το Συμβούλιο να εξετάσει το ενδεχόμενο αναστολής των εμπορικών προτιμήσεων στο πλαίσιο της συμφωνίας για τα γεωργικά προϊόντα και, ως έσχατη λύση, αναστολής της τελωνειακής ένωσης ΕΕ-Τουρκίας, που ισχύει από τον Δεκέμβριο του 1995·

14. επιμένει ότι το μνημόνιο συνεννόησης της 27ης Νοεμβρίου 2019 μεταξύ της Τουρκίας και της αναγνωρισμένης από τα Ηνωμένα Έθνη κυβέρνησης εθνικής ενότητας της Λιβύης, το οποίο καθορίζει νέα θαλάσσια οριοθέτηση μεταξύ των δύο χωρών, παραβιάζει το διεθνές δίκαιο και, ως εκ τούτου, δεν είναι νομικά δεσμευτικό για τρίτα κράτη·

15. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή και στην Αντιπρόεδρο της Επιτροπής / Ύπατη Εκπρόσωπο της Ένωσης για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας.

 

[1] ΕΕ C 224 της 27.6.2018, σ. 93.

[2] Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2019)0200.

[3] Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2019)0049.

Τελευταία ενημέρωση: 16 Σεπτεμβρίου 2020Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου - Πολιτική απορρήτου