Procedure : 2020/2779(RSP)
Stadium plenaire behandeling
Documentencyclus : B9-0275/2020

Ingediende teksten :

B9-0275/2020

Debatten :

PV 15/09/2020 - 7
CRE 15/09/2020 - 7

Stemmingen :

Aangenomen teksten :

P9_TA(2020)0231

<Date>{14/09/2020}14.9.2020</Date>
<NoDocSe>B9‑0275/2020</NoDocSe>
PDF 149kWORD 49k

<TitreType>ONTWERPRESOLUTIE</TitreType>

<TitreSuite>naar aanleiding van een verklaring van de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid</TitreSuite>

<TitreRecueil>ingediend overeenkomstig artikel 132, lid 2, van het Reglement</TitreRecueil>


<Titre>over de situatie in Belarus na de presidentsverkiezingen van 9 augustus 2020</Titre>

<DocRef>(2020/2779(RSP))</DocRef>


<RepeatBlock-By><Depute>Anna Fotyga, Witold Jan Waszczykowski, Ryszard Czarnecki, Jadwiga Wiśniewska, Alexandr Vondra, Bogdan Rzońca, Assita Kanko, Joanna Kopcińska</Depute>

<Commission>{ECR}namens de ECR-Fractie</Commission>

</RepeatBlock-By>

Zie ook gezamenlijke ontwerpresolutie RC-B9-0271/2020

B9‑0275/2020

Resolutie van het Europees Parlement over de situatie in Belarus na de presidentsverkiezingen van 9 augustus 2020

(2020/2779(RSP))

Het Europees Parlement,

 gezien de gezamenlijke verklaringen van de toppen van het Oostelijk Partnerschap van 2009 in Praag, van 2011 in Warschau, van 2013 in Vilnius, van 2015 in Riga en van 2017 in Brussel,

 gezien zijn resoluties over Belarus, met name die van 24 november 2016 over de situatie in Belarus[1], van 6 april 2017 over de situatie in Belarus[2], van 19 april 2018 over Belarus[3], en van 4 oktober 2018 over de achteruitgang van de mediavrijheid in Belarus, met name het geval van Charter ‘97[4],

 gezien de presidentsverkiezingen van 9 augustus 2020 in Belarus,

 gezien de publieke verklaringen van de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (VV/HV) en de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) over de situatie in Belarus na de presidentsverkiezingen van 9 augustus 2020,

 gezien de verklaring van de Voorzitter van het Europees Parlement van 13 augustus 2020, van de leiders van de vijf fracties van 17 augustus 2020 over de situatie in Belarus na de presidentsverkiezingen van 9 augustus 2020, en van de voorzitter en de vicevoorzitter van de Commissie buitenlandse zaken van 11 augustus 2020,

 gezien artikel 132, lid 2, van zijn Reglement,

A. overwegende dat de bevolking van Belarus deelt in het gemeenschappelijke Europese erfgoed en de Europese cultuur; overwegende dat Belarus grenst aan drie EU-lidstaten; overwegende dat de situatie in Belarus rechtstreekse gevolgen kan hebben voor de EU;

B. overwegende dat gedurende de 26 jaar dat Loekasjenko aan de macht is geweest, het beleid gericht is geweest op het ondermijnen van de soevereiniteit en onafhankelijkheid van het land en het verzwakken van de identiteit, het erfgoed en de cultuur van Belarus;

C. overwegende dat de presidentsverkiezingen van 2020 werden ontsierd door wijdverbreide manipulatie, intimidatie en repressie ten aanzien van andere kandidaten, onafhankelijke journalisten en bloggers; overwegende dat dit een patroon is dat zich sinds 1994 bij alle verkiezingen in Belarus heeft voorgedaan;

D. overwegende dat er op de dag van de verkiezingen verschillende onregelmatigheden werden gemeld, waaronder beïnvloeding van kiezers, het ontkennen van het stemrecht van kiezers en het op massale schaal vervalsen van de protocollen van de kiesdistricten; overwegende dat er geen onafhankelijke internationale waarnemers waren in het land; overwegende dat onafhankelijke nationale waarnemers uit heel het land, waaronder degenen die toezicht hebben gehouden op het vervroegd stemmen voor de presidentsverkiezingen van Belarus, zijn vastgehouden nadat zij talloze schendingen van het kiesrecht hadden gedocumenteerd;

E. overwegende dat de centrale kiescommissie Alexander Loekasjenko heeft uitgeroepen tot winnaar van de verkiezingen met naar verluidt 80,1 % van de stemmen, terwijl zijn belangrijkste opponent Svetlana Tichanovskaja slechts 10,12 % van de stemmen zou hebben gekregen; overwegende dat Svetlana Tichanovskaja volgens onafhankelijk onderzoek, onlinepeilingen en echte gegevens van een aantal stembureaus ongeveer 60 % van de stemmen heeft behaald en gezien zou moeten worden als de echte winnaar van de verkiezingen;

F. overwegende dat de bevolking van Belarus na de bekendmaking van de vervalste verkiezingsuitslag onmiddellijk vreedzame protesten organiseerde op ongekende schaal, die hardhandig werden neergeslagen door de veiligheidsdiensten, waarbij duizenden betogers zijn gearresteerd, mishandeld, gewond geraakt en soms zelfs vermoord, waaronder: Alexander Tarajkowski, Kanstantsin Sjysjmakow, Alexander Vichor en Henadz Sjoetaw; overwegende dat vreedzame betogers worden geïntimideerd, door onder andere dreigtelefoontjes, pogingen tot inbraak, en vervolging door de handhavingsdiensten, maar ook door niet-geïdentificeerde goed georganiseerde groepen individuen; overwegende dat er al bijna 40 dagen lang elke dag demonstraties worden gehouden in de hoofdstad, maar ook in kleinere steden en dorpen in het hele land, die door duizenden mensen worden bijgewoond;

G. overwegende dat de protesten vergezeld gaan van wijdverbreide stakingen in fabrieken, bedrijven, scholen, universiteiten, steden en dorpen in het hele land; overwegende dat mensen die deelnemen aan de protesten of de protesten openlijk steunen zijn ontslagen, hun dienstwoning hebben verloren en van hun universiteit of school zijn gestuurd;

H. overwegende dat de Europese Raad van 19 augustus 2020 heeft besloten om sancties op te leggen aan een aanzienlijk aantal personen die verantwoordelijk zijn voor geweld, repressie en de vervalsing van de verkiezingsresultaten in Belarus, door hen te verbieden de EU binnen te komen en hun financiële tegoeden in de EU te bevriezen;

I. overwegende dat de EU, de VS en andere democratische landen na de vervalsing van de verkiezingsuitslag in 2010 en het hardhandige optreden tegen betogers, uitgebreide sancties hebben opgelegd aan degenen die verantwoordelijk waren voor verkiezingsfraude of geweld of banden onderhielden met het regime, waaronder Alexander Loekasjenko en meer dan 160 personen en bedrijven, waaronder personen uit de regeringskringen, de rechtshandhavingsautoriteiten, de rechterlijke macht, de kiescommissie, staatspropagandadiensten en het bedrijfsleven; overwegende dat de sancties in 2016 grotendeels zijn opgeheven, zonder blijvende resultaten, hetgeen de geloofwaardigheid van de EU in de ogen van de democratische oppositie in Belarus heeft aangetast; overwegende dat de recente lijst van voorgestelde sancties zeer beperkt is en niet in verhouding staat tot de schaal waarop het regime geweld gebruikt tegen vreedzame betogers;

J. overwegende dat de toegang tot het internet en vrije media ernstig beperkt is door de autoriteiten; overwegende dat een Europese provider, A1 Telekom Austria Group, naar verluidt zijn Belarussische klanten de toegang tot mobiel internet ontzegt, na hiertoe opdracht te hebben gekregen van de Belarussische autoriteiten;

1. erkent de uitslag van de presidentsverkiezingen van 9 augustus 2020 in Belarus niet, en erkent Alexander Loekasjenko niet als wettige leider en president van Belarus; roept de heer Loekasjenko dienovereenkomstig op om de keuze van het Belarussische volk te eerbiedigen en vreedzaam af te treden;

2. pleit voor nieuwe en transparante presidents- en parlementsverkiezingen in Belarus die voldoen aan de democratische normen; dringt er bij de EU, de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa en de Raad van Europa op aan om de dialoog aan te gaan met het maatschappelijk middenveld van Belarus teneinde nieuwe verkiezingen te organiseren, onder toezicht van een nieuwe kiescommissie, een orgaan dat kan worden vertrouwd door alle partijen, ook de internationale waarnemers, en onder strikt internationaal toezicht;

3. prijst de Belarussische bevolking om hun moed en vastberadenheid en steunt hen in hun verlangen naar democratische verandering en vrijheid en hun wens om op basis van de beginselen van democratie, de rechtsstaat en mensenrechten de toekomst van hun land op te bouwen; betuigt zijn respect aan degenen die hun leven hebben gegeven voor een vrij, democratisch en soeverein Belarus, en uit zijn medeleven met de slachtoffers van foltering en andere vormen van gewelddadige repressie door het regime en hoopt op hun spoedig en volledig herstel;

4. uit zijn diepe bezorgdheid over het feit dat we in de 21e eeuw getuige zijn van foltering en door de staat aangestuurd geweld op ongekende schaal in een land dat direct grenst aan de EU; is van mening dat een krachtig en duidelijk EU-standpunt inzake de situatie in Belarus noodzakelijk is om de geloofwaardigheid van het buitenlands beleid van de EU en haar oprechte inspanning voor Europese waarden te behouden;

5. wijst op de uitzonderlijke vastberadenheid en standvastigheid van Belarussische vrouwen, vaak familieleden van politieke gevangenen of opgesloten en mishandelde betogers, die wekelijkse solidariteitsmarsen houden waartegen elke week steeds agressiever wordt opgetreden door de staat;

6. prijst de acties die ondernomen worden door werkenden van vele verschillende fabrieken en instellingen in het hele land, die zich op verschillende manieren hebben aangesloten bij de protesten; prijst tevens de acties van journalisten en werknemers van publieke omroepen, die ondanks repressie en dreigementen trouw zijn gebleven aan hun journalistieke ethos en de democratische oppositie zijn blijven steunen, ook al werden ze hierna ontslagen; erkent het werk van onafhankelijke media zoals Charter 97, Bielsat, Radio Svoboda en anderen; roept de EU op om via het Europees Fonds voor Democratie (EFD) en andere instrumenten deze omroepen en journalisten die worden geconfronteerd met repressie door het regime, te ondersteunen;

7. betreurt de vervolging van leden van de oppositionele coördinatieraad en roept de autoriteiten op om al het geweld en de repressie een halt toe te roepen; veroordeelt krachtig de willekeurige en ongerechtvaardigde arrestaties, opsluitingen, gedwongen deportaties en ontvoeringen om politieke redenen in Belarus van personen zoals Maria Kolesnikova, Andrej Jahorow, Irina Soechi, Anton Radnjankow en Ivan Krawtsow;

8. eist de onmiddellijke beëindiging van het geweld tegen en de intimidatie van vreedzame betogers, de vrijlating van alle politieke gevangenen en alle leden van maatschappelijke organisaties die voor, tijdens en na de verkiezing willekeurig zijn vastgehouden, en het volledige herstel en de volledige eerbiediging van de mensenrechten en vrijheden, waaronder de persvrijheid, de vrijheid van vergadering en de andere politieke en burgerlijke vrijheden in Belarus;

9. betreurt ten zeerste de ontstellende gewelddadigheden tegen en wrede repressie en mishandeling van vreedzame betogers en gedetineerden; pleit voor een volledig internationaal onderzoek naar deze misdrijven, en met name naar de dood van: Alexander Tarajkowski, Kanstantsin Sjysjmakow, Alexander Vichor en Henadz Sjoetaw;

10. waarschuwt het regime ervoor dat nationale, religieuze, etnische en andere minderheden niet als doelwit mogen worden gebruikt om de aandacht van de bevolking af te leiden van de verkiezingsfraude en de daaropvolgende massale protesten en repressie; veroordeelt het feit dat het hoofd van de katholieke kerk van Belarus, aartsbisschop Tadeusz Kondrusiewicz, niet mag terugkeren naar Belarus; waarschuwt er tevens voor dat er geen onjuiste verhalen mogen worden verspreid over externe dreigingen vanuit de EU en haar lidstaten voor Belarus en zijn territoriale integriteit; uit zijn diepe bezorgdheid over het gebruik van dergelijke verhalen als rechtvaardiging voor militaire activiteiten, zoals de verplaatsing van Belarussische troepen in de regio Grodno richting de grens met Polen en Litouwen;

11. erkent de coördinatieraad van de Belarussische bevolking als de legitieme vertegenwoordiging van de bevolking die democratische verandering, vrijheid en waardigheid in Belarus eist; steunt een vreedzame machtsoverdracht die het resultaat is van een inclusieve nationale dialoog met volledige eerbiediging van de democratische en grondrechten van het Belarussische volk;

12. verzoekt de EDEO en de Europese Commissie om een alomvattende herziening van hun beleid inzake Belarus voor te bereiden, waarbij rekening wordt gehouden met verschillende scenario’s voor de ontwikkelingen in het land, en met een aanzienlijk verhoogde financiële en technische toezegging van de EU indien democratische veranderingen, waaronder nieuwe verkiezingen, werkelijkheid worden;

13. is ingenomen met het besluit van de ministers van Buitenlandse Zaken van de EU en de Europese Raad om degenen die verantwoordelijk zijn voor het geweld na de presidentsverkiezingen op een zwarte lijst te zetten en aan Belarussische ambtenaren die aansprakelijk zijn voor of hebben bijgedragen aan de vervalsing van de uitslag van de presidentsverkiezingen in Belarus en de schendingen van burgerlijke en mensenrechten, individuele sancties op te leggen, waaronder het bevriezen van tegoeden; benadrukt dat deze lijst constant moet worden geactualiseerd en indien nodig uitgebreid, en dat Alexander Loekasjenko en de mensen die nauw met hem samenwerken op deze lijst moeten staan;

14. verzoekt de EU-instellingen en de lidstaten om actieve en rechtstreekse steun te bieden aan Belarussische ngo’s en gemeenschappen, om Belarussische burgers en mensenrechtenverdedigers alle nodige hulp te bieden, om financiële of andere steun aan overheidsinstanties van Belarus te beëindigen, en om steunprogramma’s voor maatschappelijke organisaties, ngo’s en journalisten te versterken, evenals het Europese beursprogramma voor Belarussen en de leningen voor specifieke hervormingsprogramma’s, en zo de weg vrij te maken voor partnerschapsprioriteiten en volledige samenwerking binnen het Oostelijk Partnerschap te waarborgen;

15. betreurt de betrokkenheid bij en steun voor het regime van Loekasjenko van de Russische Federatie en veroordeelt de hybride oorlogvoering van het Kremlin tegen de bevolking van Belarus; maakt zich ernstig zorgen over de manier waarop Russische adviseurs en agenten infiltreren in de publieke omroepen, geheime en veiligheidsdiensten en de overheid, waaronder het kabinet van de president; verzoekt de Raad de wil van het Belarussische volk te steunen door de inmenging van het Kremlin aan banden te leggen, onder meer door Rusland de toegang tot het SWIFT-systeem te ontzeggen en aanvullende gerichte sancties op te leggen;

16. dringt er bij de Russische Federatie op aan om geen acties te ondernemen die een dreiging zouden vormen voor de soevereiniteit en territoriale integriteit van Belarus, en zal eventuele onwettige stappen van de autoriteiten in het kader van de betrekkingen tussen het regime van Loekasjenko en de Russische Federatie, die in strijd zijn met het internationale recht en de wil van het Belarussische volk en zouden leiden tot een inperking van de soevereiniteit en onafhankelijkheid van Belarus, niet accepteren;

17. wijst op de waardevolle solidariteit met Belarussische activisten die aan de dag is gelegd door het prodemocratische maatschappelijke middenveld in Rusland; waarschuwt tegen pogingen om de situatie te militariseren en conflicten met buurlanden uit te lokken;

18. is ingenomen met het besluit van de Republiek Servië om zich terug te trekken uit de militaire oefening “Slavic Brotherhood”;

19. wijst erop dat de East StratCom Task Force en de media in de EU-lidstaten uitgebreider en gedetailleerder verslag moeten doen van de situatie in Belarus; dringt er bij het EFD op aan om de steun voor de maatschappelijke organisaties in Belarus te verhogen;

20. moedigt de lidstaten aan de visumprocedures voor personen die Belarus om politieke redenen ontvluchten te vergemakkelijken en te versnellen, en deze personen en hun gezinnen alle nodige steun en bijstand te verlenen;

21. uit zijn diepe bezorgdheid over de acties van A1 Telekom Austria Group; dringt er bij het bedrijf op aan om zijn Belarussische klanten onbeperkte toegang tot mobiel internet te verschaffen, overeenkomstig de waarden van democratie, de rechtsstaat en de vrijheid van meningsuiting;

22. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, alsmede aan de autoriteiten van de Republiek Belarus.

[1] PB C 224 van 27.6.2018, blz. 135.

[2] PB C 298 van 23.8.2018, blz. 60.

[3] PB C 390 van 18.11.2019, blz. 100.

[4] PB C 11 van 13.1.2020, blz. 18.

Laatst bijgewerkt op: 16 september 2020Juridische mededeling - Privacybeleid