PROJEKT REZOLUCJI w sprawie stosowania rozporządzenia (UE, Euratom) 2020/2092 – mechanizm warunkowości w zakresie praworządności
17.3.2021 - (2021/2582(RSP))
zgodnie z art. 132 ust. 2 Regulaminu
Bogdan Rzońca, Ryszard Czarnecki, Jadwiga Wiśniewska, Zbigniew Kuźmiuk, Ryszard Antoni Legutko, Raffaele Fitto, Adam Bielan, Joachim Stanisław Brudziński, Jorge Buxadé Villalba, Angel Dzhambazki, Carlo Fidanza, Anna Fotyga, Krzysztof Jurgiel, Karol Karski, Izabela‑Helena Kloc, Joanna Kopcińska, Zdzisław Krasnodębski, Elżbieta Kruk, Beata Mazurek, Andżelika Anna Możdżanowska, Tomasz Piotr Poręba, Nicola Procaccini, Elżbieta Rafalska, Jacek Saryusz‑Wolski, Beata Szydło, Dominik Tarczyński, Grzegorz Tobiszowski, Valdemar Tomaševski, Witold Jan Waszczykowski, Kosma Złotowski
w imieniu grupy ECR
B9‑0207/2021
Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie stosowania rozporządzenia (UE, Euratom) 2020/2092 – mechanizm warunkowości w zakresie praworządności
Parlament Europejski,
– uwzględniając art. 2, 5, 7 i 15 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE),
– uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2020/2092 z dnia 16 grudnia 2020 r. w sprawie ogólnego systemu warunkowości służącego ochronie budżetu Unii[1],
– uwzględniając opinię Europejskiego Trybunału Obrachunkowego nr 1/2018 w sprawie wniosku z dnia 2 maja 2018 r. dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ochrony budżetu Unii w przypadku uogólnionych braków w zakresie praworządności w państwach członkowskich[2],
– uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej przyjęte 11 grudnia 2020 r.[3],
– uwzględniając art. 132 ust. 2 Regulaminu,
A. mając na uwadze, że Unia opiera się na wartościach poszanowania godności osoby ludzkiej, wolności, demokracji, równości, praworządności, jak również poszanowania praw człowieka, w tym praw osób należących do mniejszości;
B. mając na uwadze, że granice kompetencji Unii podlegają zasadzie przyznania, co w rezultacie oznacza, że kompetencje nieprzyznane Unii na mocy Traktatów pozostają w gestii państw członkowskich;
C. mając na uwadze, że w art. 2 TUE nie powierzono Unii żadnych kompetencji rzeczowych, lecz jedynie wymieniono pewne wartości, których przestrzegać powinny instytucje Unii i jej państwa członkowskie, gdy działają w ramach uprawnień powierzonych Unii w Traktatach, bez naruszania ich granic;
D. mając na uwadze, że art. 2 nie jest przepisem o skutku bezpośrednim i nie może być stosowany w ramach procedur określonych w art. 258–260 i 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE);
E. mając na uwadze, że na naruszenie przez państwo członkowskie wartości Unii, w tym praworządności, można się powołać jedynie wtedy, gdy państwo to podejmuje działania w dziedzinie, w której Unia dysponuje kompetencją na podstawie konkretnych traktatowych postanowień ustanawiających kompetencje;
F. mając na uwadze, że poszanowanie praworządności przez państwa członkowskie nie może podlegać działaniom instytucjom Unii, bez względu na to, czy istnieje konkretna kompetencja rzeczowa regulująca takie działanie, a jedyny wyjątek stanowi procedura opisana w art. 7 TUE;
G. mając na uwadze, że tylko art. 7 TUE przewiduje kompetencję Unii do nadzorowania stosowania praworządności jako jednej z wartości Unii w kontekście, który nie jest powiązany z konkretną kompetencją rzeczową lub wykracza poza jej zakres;
H. mając na uwadze, że art. 7 TUE nie stanowi podstawy dalszego rozwijania bądź zmiany opisanej w nim procedury;
I. mając na uwadze, że właściwość Trybunału Sprawiedliwości w zakresie praworządności ogranicza się wyłącznie do kontroli przestrzegania postanowień proceduralnych zawartych w art. 7 TUE i wyłącznie na wniosek zainteresowanego państwa członkowskiego;
J. mając na uwadze, że instytucje UE nie są uprawnione do przyjmowania definicji wartości wymienionych w art. 2 TUE, w szczególności pojęcia praworządności, ponieważ nie przyznano im takiej kompetencji w Traktatach;
K. mając na uwadze, że w przypadku braku odpowiednich kompetencji przyjęcie takiej definicji przez instytucje oznaczałoby naruszenie Traktatów i taka definicja byłaby sprzeczna z Traktatami;
L. mając na uwadze, że Rada Europejska daje Unii impulsy niezbędne do rozwoju oraz określa ogólne kierunki i priorytety polityczne;
M. mając na uwadze, że Rada Europejska jest uprawniona do przyjmowania konkluzji w ramach wykonywania swoich kompetencji na mocy art. 15 TUE, aby pobudzić rozwój Unii;
N. mając na uwadze, że konkluzje te nie stoją w konflikcie z rozporządzeniem, nie są z nim sprzeczne ani go nie zmieniają;
O. mając na uwadze, że przyjęcie przez Komisję wytycznych określających sposób, w jaki będzie stosować i wdrażać prawodawstwo w określonym obszarze, nie jest bezprecedensowe ani nietypowe, a wybór Komisji dotyczący opracowania i przyjęcia wytycznych dotyczących rozporządzenia jest zgodny z prawem;
P. mając na uwadze, że wszystkie interpretacje zawarte w wytycznych będą oświadczeniami dotyczącymi rozumienia rozporządzenia przez Komisję;
Q. mając na uwadze, że Komisja jest niezależna w wykonywaniu swoich zadań i do czasu ostatecznego opracowania wytycznych może podjąć decyzję o nieproponowaniu środków na podstawie przedmiotowego rozporządzenia;
1. podkreśla, że tylko art. 7 TUE daje UE możliwość autorytatywnego ingerowania w sprawy związane z poszanowaniem przez państwa członkowskie wartości Unii jako takich; podkreśla, że art. 7 TUE jest kompletny i wyczerpujący;
2. uważa, że wprowadzenie de facto nowego mechanizmu kontroli praworządności, nawet jeśli jego celem jest ochrona budżetu UE, jest nie do przyjęcia z prawnego punktu widzenia; zwraca uwagę, że nie uniemożliwia to przyjmowania aktów i środków mających na celu ochronę budżetu jako takiego;
3. przywołuje oświadczenie Komisji potwierdzające, że przy stosowaniu rozporządzenia Komisja zobowiąże się do przestrzegania konkluzji Rady Europejskiej z 11 grudnia 2020 r.; przypomina, że Komisja zamierza opracować i przyjąć wytyczne dotyczące sposobu stosowania rozporządzenia;
4. odnotowuje porozumienie, zgodnie z którym rozporządzenie będzie miało zastosowanie wyłącznie do zobowiązań budżetowych od momentu wejścia w życie nowych wieloletnich ram finansowych;
5. odnotowuje porozumienie, zgodnie z którym Komisja nie zaproponuje środków na mocy rozporządzenia do czasu zakończenia prac nad wytycznymi;
6. ponadto odnotowuje porozumienie, zgodnie z którym wytyczne zostaną opracowane w ścisłym porozumieniu z państwami członkowskimi oraz zostaną sfinalizowane dopiero po wydaniu wyroku przez Trybunał Sprawiedliwości, aby uwzględnić wszelkie istotne elementy wynikające z takiego wyroku;
7. wzywa Trybunał Sprawiedliwości do stwierdzenia nieważności rozporządzenia po przeprowadzeniu rzetelnego i bezstronnego postępowania;
8. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji.
- [1] Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 1.
- [2] Dz.U. C 291 z 17.8.2018, s. 1.
- [3] https://www.consilium.europa.eu/media/47296/1011-12-20-euco-conclusions-en.pdf