Procedura : 2021/2643(RSP)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : B9-0228/2021

Teksty złożone :

B9-0228/2021

Debaty :

PV 28/04/2021 - 14
CRE 28/04/2021 - 14

Głosowanie :

PV 29/04/2021 - 19

Teksty przyjęte :

P9_TA(2021)0160

<Date>{26/04/2021}26.4.2021</Date>
<NoDocSe>B9-0228/2021</NoDocSe>
PDF 165kWORD 50k

<TitreType>PROJEKT REZOLUCJI</TitreType>

<TitreSuite>złożony w następstwie oświadczenia Wiceprzewodniczącego Komisji / Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa</TitreSuite>

<TitreRecueil>zgodnie z art. 132 ust. 2 Regulaminu</TitreRecueil>


<Titre>w sprawie piątej rocznicy porozumienia pokojowego w Kolumbii</Titre>

<DocRef>(2021/2643(RSP))</DocRef>


<RepeatBlock-By><Depute>Manu Pineda</Depute>

<Commission>{The Left}w imieniu grupy The Left</Commission>

</RepeatBlock-By>


B9-0228/2021

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie piątej rocznicy porozumienia pokojowego w Kolumbii

(2021/2643(RSP))

Parlament Europejski,

 uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie procesu pokojowego i sytuacji w Kolumbii,

 uwzględniając Ostateczne porozumienie w sprawie zakończenia konfliktu zbrojnego oraz budowy stabilnego i trwałego pokoju podpisane przez rząd Kolumbii i FARC w dniu 24 listopada 2016 r.,

 uwzględniając powołanie specjalnej jurysdykcji na rzecz pokoju jako mechanizmu zapewniającego sprawiedliwość i zadośćuczynienie,

 uwzględniając oświadczenie rzecznik Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie Kolumbii – przemoc wobec obrońców praw człowieka,

 uwzględniając Umowę o handlu między Unią Europejską a Kolumbią i Peru podpisaną w dniu 26 lipca 2012 r., do której w dniu 1 stycznia 2017 r. przystąpił Ekwador,

 uwzględniając sprawozdanie Sekretarza Generalnego ONZ z dnia 26 marca 2021 r. w sprawie misji weryfikacyjnej ONZ w Kolumbii,

 uwzględniając roczne sprawozdanie Wysokiego Komisarza ONZ ds. Praw Człowieka z dnia 10 lutego 2021 r. w sprawie sytuacji w zakresie praw człowieka w Kolumbii,

 uwzględniając wspólne oświadczenie systemu ONZ w Kolumbii i misji weryfikacyjnej ONZ w Kolumbii z dnia 17 sierpnia 2020 r.,

 uwzględniając art. 132 ust. 2 Regulaminu,

A. mając na uwadze, że w 2016 r., po czterech latach negocjacji, rząd Kolumbii i Fuerzas Armadas Revolucionarias de Colombia – Ejército del Pueblo (FARC) osiągnęły w Hawanie ostateczne porozumienie w sprawie zakończenia trwającego ponad 50 lat konfliktu; mając na uwadze, że porozumienie to uznaje prawo narodu kolumbijskiego do życia w pokoju i zobowiązuje państwo do promowania praw człowieka i zapewnienia rozwoju gospodarczego i społecznego;

B. mając na uwadze, że w ostatecznym porozumieniu uwzględniono strukturalne przyczyny konfliktu w Kolumbii, zapewniono kompleksowe rozwiązania w różnych dziedzinach oraz zawarto punkty dotyczące kompleksowego rozwoju obszarów wiejskich, udziału w życiu politycznym i demokratycznej przejrzystości w celu budowania pokoju, zakończenia konfliktu, rozwiązania problemu nielegalnych narkotyków i ochrony praw ofiar; mając na uwadze, że wdrażanie zobowiązań pozostaje nierównomierne i nie przyniosło efektów niezbędnych do zapewnienia pokoju;

C. mając na uwadze, że kwestia kompleksowych reform rolnych, które obejmują m.in. zapewnienie dostępu do gruntów, zagwarantowanie usług publicznych na obszarach wiejskich oraz rozwój rolnictwa pod względem bezpieczeństwa żywnościowego, charakteryzuje się najniższym poziomem wdrożenia; mając na uwadze, że przepisy dotyczące polityki równości płci również mają niski poziom wdrożenia przez rząd Kolumbii;

D. mając na uwadze, że w punkcie dotyczącym praw ofiar przewidziano powołanie komisji ds. ustalenia prawdy, współistnienia i zapobiegania powtórzeniu konfliktu, a także stworzenie specjalnej jurysdykcji na rzecz pokoju w celu prowadzenia dochodzeń i ścigania osób odpowiedzialnych za naruszanie praw człowieka i międzynarodowego prawa humanitarnego w sytuacji konfliktu; mając na uwadze, że zadośćuczynienie ofiarom i gwarancja, że konflikt więcej się nie powtórzy, mają zasadnicze znaczenie dla zapewnienia sprawiedliwego i trwałego pokoju;

E. mając na uwadze, że FARC zakończył w czerwcu 2017 r. proces rozbrojenia monitorowany przez ONZ; mając na uwadze, że pomimo postanowień ostatecznego porozumienia rząd Kolumbii nie przyjął polityki określonej w porozumieniu pokojowym w odniesieniu do rozwiązania nielegalnych ugrupowań zbrojnych, organizacji przestępczych i ich sieci wsparcia; mając na uwadze, że według specjalnej jurysdykcji na rzecz pokoju środki podjęte w tym obszarze oraz w celu ochrony obrońców praw człowieka i byłych bojowników są niewystarczające;

F. mając na uwadze, że w ostatnich latach wzrosła siła niepaństwowych ugrupowań zbrojnych, w tym skrajnie prawicowych kontynuacyjnych grup paramilitarnych; mając na uwadze, że grupy te uzyskały kontrolę terytorialną i społeczną w niektórych częściach kraju, co ma szczególnie katastrofalne skutki dla społeczności rolniczych na obszarach wiejskich, ludności wiejskiej oraz społeczności tubylczych i ludności afrokolumbijskiej;

G. mając na uwadze, że UE odgrywa ważną rolę we wdrażaniu ostatecznego porozumienia, zapewniając wsparcie techniczne i finansowe za pośrednictwem Funduszu Powierniczego UE dla Kolumbii; mając na uwadze, że nakłada to na UE obowiązek uważnego monitorowania wdrażania porozumienia;

H. mając na uwadze, że pięć lat po podpisaniu ostatecznego porozumienia przemoc polityczna w Kolumbii nadal jest rozpowszechniona; mając na uwadze, że tylko w 2020 r. zamordowano 133 obrońców praw człowieka, a 795 padło ofiarą udokumentowanych gróźb i ataków; mając na uwadze, że 53 % zabitych na całym świecie w 2020 r. obrońców praw człowieka zginęło w Kolumbii; mając na uwadze, że nie zastosowano się do zaleceń dotyczących perspektywy płci przewidzianych w mechanizmach bezpieczeństwa stworzonych przez porozumienie, co dodatkowo zagraża sytuacji obrończyń praw człowieka i liderek społecznych;

I. mając na uwadze, że liczba zabójstw byłych bojowników FARC, którzy sprawowali przywództwo społeczne i polityczne po zawarciu porozumienia, w ostatnich latach nadal rosła, osiągając liczbę 248 od czasu podpisania ostatecznego porozumienia, w tym 73 w 2020 r.;

J. mając na uwadze, że związkowcy i przywódcy chłopscy są nadal prześladowani w Kolumbii na różne sposoby; mając na uwadze, że według danych Międzynarodowej Konfederacji Związków Zawodowych (ITUC) w 2020 r. w Kolumbii zamordowano 15 działaczy związków zawodowych, podjęto cztery próby zabójstwa, a 198 osobom grożono śmiercią;

K. mając na uwadze, że w Kolumbii zamordowano najwyższą liczbę obrońców środowiska na świecie – w 2020 r. odnotowano 64 przypadki; mając na uwadze, że zabójstwa te popełniono w kontekście nasilającego się wylesiania, oprysków z powietrza i nielegalnego wydobycia na dużą skalę, które to działania stanowią zagrożenie dla różnorodności biologicznej i zrównoważonego charakteru zasobów wodnych i będą miały nieodwracalne skutki na całym świecie, jeżeli nie zostaną natychmiast zatrzymane;

L. mając na uwadze, że kontynuacyjne ugrupowania przestępcze i paramilitarne nadal w nieproporcjonalny sposób biorą sobie na cel ludność afrokolumbijską i ludy tubylcze; mając na uwadze, że w 2020 r. zamordowano 53 osoby z rdzennych społeczności, w tym w departamencie Nariño 17 osób z plemienia Awá, a w departamencie Cauca 19 osób z plemienia Nasa; mając na uwadze, że w ostatnich latach wysiedlono przymusowo setki członków społeczności tubylczych i ludności afrokolumbijskiej;

M. mając na uwadze, że w 2020 r. w Kolumbii udokumentowano 76 masakr, w wyniku których zginęły 292 osoby, w tym 24 dzieci; mając na uwadze, że liczba masakr nadal rośnie, a w 2020 r. osiągnęła ona najwyższy poziom od 2014 r., przed podpisaniem ostatecznego porozumienia;

N. mając na uwadze, że sprawcy większości zabójstw, gróźb i ataków w kraju uchodzą bezkarni; mając na uwadze, że jest to związane ze stanowiskiem, jakie kontynuacyjne ugrupowania zbrojne i paramilitarne zajmują nadal w strukturze społecznej i politycznej kraju, oraz z innymi problemami strukturalnymi, takimi jak brak dostępu do wymiaru sprawiedliwości oraz innych praw i usług na obszarach wiejskich;

O. mając na uwadze, że w dniu 23 lutego 2021 r. specjalna jurysdykcja na rzecz pokoju opublikowała sprawozdanie, w którym ujawniono, że w latach 2002–2008 w Kolumbii co najmniej 6402 osoby zostały zabite w pozasądowych egzekucjach wojskowych i zostały fałszywie odnotowane jako zabite w czasie walk; mając na uwadze, że przypadki te, znane jako „fałszywie pozytywne”, istnieją od dziesięcioleci i dochodziło do nich również po 2008 r., co oznacza, że faktyczna liczba ofiar jest znacznie wyższa; mając na uwadze, że osoby odpowiedzialne za tę systematyczną politykę muszą zostać pociągnięte do odpowiedzialności;

P. mając na uwadze, że w 2020 r. zgłoszono 42 przypadki śmierci osób podczas operacji policyjnych i wojskowych lub w areszcie państwowym; mając na uwadze, że prokurator generalny wszczął dochodzenia w tych sprawach;

Q. mając na uwadze, że siły policyjne w Bogocie używały śmiercionośnej broni podczas protestów przeciwko przemocy ze strony policji, które miały miejsce we wrześniu 2020 r.; mając na uwadze, że podczas tłumienia tych protestów zginęło 11 osób; mając na uwadze, że dochodziło do arbitralnych zatrzymań osób, spośród których według doniesień dwie padły ofiarą przemocy seksualnej, a dziennikarze byli brutalnie atakowani przez siły policyjne;

R. mając na uwadze, że w Kolumbii przebywa 8,1 mln osób wewnętrznie przesiedlonych, co stanowi ponad 16 % ludności; mając na uwadze, że w 2020 r. 25 366 osób padło ofiarą masowych przesiedleń w Kolumbii, głównie w departamentach Antioquia, Chocó i Nariño; mając na uwadze, że w pierwszym kwartale 2021 r. UNHCR udokumentował już 32 masowe przesiedlenia wewnętrzne obejmujące 15 937 osób;

S. mając na uwadze, że UE i Kolumbia są stronami wielostronnej umowy handlowej od 2012 r., czemu sprzeciwiały się różne grupy kolumbijskiego społeczeństwa między innymi z powodu przemocy i braku gwarancji praw człowieka; mając na uwadze, że art. 1 umowy stanowi, że poszanowanie zasad określonych w Powszechnej deklaracji praw człowieka oraz zasady praworządności są zasadniczymi elementami umowy; mając na uwadze, że zgodność z tymi zasadami nie została narzucona jako warunek umowy;

T. mając na uwadze, że koncesje przyznawane korporacjom wielonarodowym miały i nadal mają negatywny wpływ zarówno na środowisko naturalne, jak i na prawa człowieka w odniesieniu do ludności i obszarów, na których prowadzą działalność; mając na uwadze, że działalność w sektorach takich jak górnictwo, energetyka i przemysł rolny, za których część odpowiadają przedsiębiorstwa z UE, jest nadal prowadzona bez odpowiednich badań oddziaływania społecznego lub środowiskowego, co pociąga za sobą takie konsekwencje jak utrzymujące się problemy zdrowotne ludności tubylczej Wayuu w departamencie La Guajira po rozpoczęciu odkrywkowego wydobycia w pobliżu ich ziem; mając na uwadze, że okoliczności te doprowadziły do masowych przesiedleń i były związane z aktami przemocy ze strony kontynuacyjnych ugrupowań przestępczych lub paramilitarnych, takimi jak zabójstwo działaczki na rzecz środowiska Juany Maríi Perei Platy w dniu 29 października 2020 r. w departamencie Chocó, znanej z jej sprzeciwu wobec budowy portu w Tribugá, który miałby katastrofalne skutki dla środowiska;

U. mając na uwadze, że społeczeństwo Kolumbii charakteryzuje się bardzo dużymi nierównościami; mając na uwadze, że w ostatnich latach wzrósł poziom ubóstwa, a 34 % ludności żyje obecnie poniżej granicy ubóstwa, przy czym odsetek ten jest dwukrotnie wyższy w takich departamentach jak Chocó; mając na uwadze, że kobiety są bardziej narażone na wzrost ubóstwa spowodowany pandemią ze względu na ich nadmierną reprezentację na nieformalnym rynku pracy oraz to, że stopa bezrobocia wśród kobiet jest niemal dwukrotnie wyższa niż wśród mężczyzn;

V. mając na uwadze, że pandemia COVID-19 pokazała, czym skutkuje brak powszechnego dostępu do opieki zdrowotnej w tym kraju, a także brak dostępu do wody i urządzeń sanitarnych, nadal charakterystyczny dla niektórych obszarów; mając na uwadze, że wirus dotknął w sposób nieproporcjonalny ludzi na obszarach wiejskich oraz ludy tubylcze i ludność afrokolumbijską, czego dowodem jest fakt, że departamentem o najwyższym wskaźniku zakażeń i umieralności jest departament Amazonas, gdzie większość mieszkańców to ludność tubylcza;

1. potwierdza swoje pełne poparcie dla porozumienia pokojowego w Kolumbii i wzywa do pełnego wdrożenia wszystkich postanowień ostatecznego porozumienia, a także przypomina, że nie można podchodzić do poszczególnych jego części osobno; podkreśla, że głównym obowiązkiem kolumbijskiego rządu i państwa jest dopilnowanie, by porozumienie wdrożono w sposób kompleksowy jako gwarancję pokoju;

2. wyraża głębokie zaniepokojenie sytuacją w zakresie praw człowieka i jej pogarszaniem się w ciągu ostatnich pięciu lat oraz potępia ciągłe zabójstwa i akty przemocy wobec byłych bojowników FARC, przywódców i przedstawicieli opozycji politycznej, obrońców praw człowieka, działaczy związkowych, działaczy na rzecz ochrony środowiska oraz ludów tubylczych i ludności afrokolumbijskiej; apeluje do Wiceprzewodniczącego Komisji / Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa oraz ESDZ o wyrażenie – w kontaktach z władzami Kolumbii – zaniepokojenia i wdrożenie mechanizmów dialogu i monitorowania realizacji ostatecznego porozumienia;

3. wspiera całościowy system na rzecz prawdy, sprawiedliwości, zadośćuczynienia i zapobiegania powtórzeniu konfliktu oraz jego działania na rzecz zapewnienia prawa do prawdy jako podstawowej gwarancji zapobiegania powtórzeniu konfliktu, rozliczalności i praw ofiar, a także wzywa UE do dalszego monitorowania wszystkich elementów systemu; przypomina, że mają one zasadnicze znaczenie dla osiągnięcia sprawiedliwości i trwałego pokoju, co ujęto w ostatecznym porozumieniu; wyraża zaniepokojenie oświadczeniami niektórych kolumbijskich władz publicznych, które kwestionują specjalną jurysdykcję na rzecz pokoju stanowiącą centralny element porozumienia; wzywa wszystkie strony i grupy społeczeństwa kolumbijskiego, w tym prywatny sektor biznesu, do współpracy z komisją ds. ustalenia prawdy w celu dopilnowania, by mogła ona wykonywać swój mandat;

4. przypomina, że rząd Kolumbii odpowiada za ochronę całej ludności kraju; ubolewa nad ciągłymi aktami przemocy, groźbami i zabójstwami, z którymi nadal na co dzień spotykają się obrońcy praw człowieka, przywódcy społeczni, działacze na rzecz ochrony środowiska, działacze związkowi i inni; wzywa rząd Kolumbii, aby dopilnował wdrożenia art. 3 ust. 4 ostatecznego porozumienia, który gwarantuje prawo do ochrony w sposób kompleksowy, w przeciwieństwie do obecnej rządowej polityki militaryzacji niektórych terytoriów; ubolewa nad przypadkami pogróżek i ataków pod adresem ofiar konfliktu zbrojnego, a także ich rodzin i organizacji, po tym jak zwróciły się one do instytucji wchodzących w skład systemu na rzecz prawdy, sprawiedliwości, zadośćuczynienia i zapobiegania powtórzeniu konfliktu; ubolewa nad prześladowaniem i atakami, jakich doświadczają obrońcy praw człowieka uczestniczący w postępowaniach sądowych z udziałem wysokich rangą urzędników państwowych i członków sił zbrojnych;

5. zwraca się do władz Kolumbii, aby podjęły skuteczne środki w celu rozwiązania kontynuacyjnych grup przestępczych i ugrupowań paramilitarnych; podkreśla, że władze muszą dopilnować, by organizacje paramilitarne nie były bezkarne, oraz zagwarantować dochodzenia w sprawie zbrodni i nakładanie kar, w tym w przypadku osób uwięzionych za inne zbrodnie poza granicami Kolumbii, obecnie powracających do kraju; wyraża głębokie zaniepokojenie współudziałem tych grup w interesach zagranicznych korporacji wielonarodowych, w tym przedsiębiorstw z UE; podkreśla, że nie przeprowadzono jeszcze szczegółowego dochodzenia na ten temat oraz że potrzeba pełnej przejrzystości i rozliczalności;

6. wzywa rząd Kolumbii do uznania, że obrońcy praw człowieka doświadczają prześladowań ze względu na swoją pracę, oraz do podjęcia skutecznych kroków w celu rozwiązania tego problemu; odrzuca próby umniejszania wagi tej sytuacji przez stwierdzenie, że panuje powszechna atmosfera przemocy;

7. wzywa rząd Kolumbii do realizacji wszystkich postanowień odzwierciedlonych w porozumieniu, w tym przez wdrożenie kompleksowej reformy rolnej, zagwarantowanie dostępu do gruntów oraz zapewnienie osobom z obszarów wiejskich równego dostępu do usług publicznych i praw; wzywa władze Kolumbii do dopilnowania, by wszystkie środki opracowane w porozumieniu pokojowym były wdrażane z uwzględnieniem odzwierciedlonej w nim perspektywy płci i osób LGBTI;

8. uważa, że zaangażowanie grup społeczeństwa obywatelskiego w ten proces to zasadniczy element ostatecznego porozumienia i dlatego grupy te powinny uczestniczyć w opracowywaniu, wdrażaniu i ocenie wszystkich strategii politycznych związanych z porozumieniem, w tym finansowanych przez UE;

9. wzywa rząd Kolumbii i Armię Wyzwolenia Narodowego (ELN), aby wznowiły negocjacje, które pozwolą poczynić postępy na drodze do osiągnięcia pokoju w Kolumbii; uważa, że porozumienie między rządem Kolumbii a FARC, jeśli zostanie w pełni wdrożone, będzie wzorem tego, jak rozwiązać trwający konflikt w drodze dialogu i z pełnymi gwarancjami dla ofiar;

10. uważa, że pierwotne przyczyny konfliktu w Kolumbii dotyczą nierówności, dlatego też wzywa do podjęcia konkretnych kroków, które pozwolą ograniczyć nierówności i zapewnić powszechny dostęp do usług publicznych i praw, w szczególności ludności wiejskiej oraz ludom tubylczym i ludności afrokolumbijskiej; podkreśla, że w obecnej sytuacji powinno to być jednym z głównych celów finansowania z UE;

11. wzywa Komisję do odejścia od modelu funduszy powierniczych, które nie zapewniają wystarczającej przejrzystości ani odpowiedzialności demokratycznej za wykorzystanie funduszy; wzywa do dalszego finansowania przez UE wdrażania porozumienia pokojowego, tak aby zagwarantować kontrolę demokratyczną, rozliczalność i udział organizacji społeczeństwa obywatelskiego w całym procesie; nalega, aby wszelkie formy wsparcia finansowego, którego UE udziela Kolumbii w sposób bezpośredni lub pośredni, podlegały ocenie wpływu na prawa człowieka;

12. ze względu na powtarzające się naruszenia art. 1 umowy o handlu między Kolumbią a UE wzywa do zawieszenia tej umowy przez uruchomienie klauzuli dotyczącej demokracji i praw człowieka, umożliwiającej całkowite lub częściowe zawieszenie umowy o handlu w odniesieniu do konkretnych produktów, których produkcja jest ściśle związana z przemocą, takich jak olej palmowy czy wołowina; wzywa do promowania nowego modelu handlu między UE a Kolumbią w oparciu o zasady zrównoważonego rozwoju, a także o wspieranie w przypadku obu stron produkcji na małą skalę oraz pracy i przysługujących z jej tytułu praw;

13. wyraża zaniepokojenie alarmującym poziomem wylesiania, oprysków z powietrza i innych działań szkodliwych dla środowiska, takich jak górnictwo odkrywkowe i górnictwo na dużą skalę, które wywierają również głęboki wpływ na społeczności lokalne, a tym samym przyczyniają się do pogorszenia sytuacji; przypomina o zaangażowaniu korporacji wielonarodowych w działania szkodliwe dla środowiska, które stały się przyczyną wielu przypadków przemocy w Kolumbii, i wzywa do szybkiego wdrożenia w UE obowiązkowych i ambitnych przepisów dotyczących należytej staranności; wzywa UE i jej państwa członkowskie, aby na forum ONZ i innych forach międzynarodowych wspierały opracowanie wiążącego traktatu w sprawie biznesu i praw człowieka; wzywa władze Kolumbii, by ratyfikowały umowę z Escazú o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa i sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, co zwiększyłoby ochronę obrońców środowiska;

14. wzywa władze Kolumbii do zagwarantowania prawa do demonstracji i do protestów, w tym przez dostosowanie ustawodawstwa krajowego do standardów międzynarodowych w dziedzinie określonej w prawie międzynarodowym i różnych zaleceniach na ten temat wydanych przez Biuro Wysokiego Komisarza NZ ds. Praw Człowieka (OHCHR);

15. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, Wiceprzewodniczącemu Komisji / Wysokiemu Przedstawicielowi Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa, parlamentom i rządom państw członkowskich, rządowi Kolumbii oraz Europejsko‑Latynoamerykańskiemu Zgromadzeniu Parlamentarnemu.

 

Ostatnia aktualizacja: 28 kwietnia 2021Informacja prawna - Polityka ochrony prywatności