Procedura : 2021/2642(RSP)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : B9-0252/2021

Teksty złożone :

B9-0252/2021

Debaty :

PV 28/04/2021 - 10
CRE 28/04/2021 - 10

Głosowanie :

Teksty przyjęte :

P9_TA(2021)0159

<Date>{26/04/2021}26.4.2021</Date>
<NoDocSe>B9‑0252/2021</NoDocSe>
PDF 179kWORD 50k

<TitreType>PROJEKT REZOLUCJI</TitreType>

<TitreSuite>złożony w następstwie oświadczenia wiceprzewodniczącego Komisji / wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa</TitreSuite>

<TitreRecueil>zgodnie z art. 132 ust. 2 Regulaminu</TitreRecueil>


<Titre>w sprawie Rosji – sprawa Aleksieja Nawalnego, koncentracja oddziałów wojska na granicy z Ukrainą i rosyjski zamach w Republice Czeskiej</Titre>

<DocRef>(2021/2642(RSP))</DocRef>


<RepeatBlock-By><Depute>Anna Fotyga, Alexandr Vondra, Ryszard Antoni Legutko, Jan Zahradil, Jadwiga Wiśniewska, Roberts Zīle, Veronika Vrecionová, Adam Bielan, Ruža Tomašić, Eugen Jurzyca, Dace Melbārde, Evžen Tošenovský, Hermann Tertsch, Elżbieta Rafalska, Bogdan Rzońca, Witold Jan Waszczykowski, Ryszard Czarnecki</Depute>

<Commission>{ECR}w imieniu grupy ECR</Commission>

</RepeatBlock-By>

Patrz też projekt wspólnej rezolucji RC-B9-0236/2021

B9‑0252/2021

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie Rosji – sprawa Aleksieja Nawalnego, koncentracja oddziałów wojska na granicy z Ukrainą i rosyjski zamach w Republice Czeskiej

(2021/2642(RSP))

Parlament Europejski,

 uwzględniając Konwencję o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (EKPC) oraz Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych,

 uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka (PDPC), której Federacja Rosyjska jest stroną,

 uwzględniając konwencję genewską z dnia 12 sierpnia 1949 r. o ochronie osób cywilnych podczas wojny,

 uwzględniając rezolucję Zgromadzenia Ogólnego ONZ 68/262 z 27 marca 2014 r. zatytułowaną „Integralność terytorialna Ukrainy”, rezolucje Zgromadzenia Ogólnego ONZ 71/205 z 19 grudnia 2016 r., 72/190 z 19 grudnia 2017 r., 73/263 z 22 grudnia 2018 r., 74/168 z 18 grudnia 2019 r. i 75/192 z 16 grudnia 2020 r. zatytułowane „Sytuacja w zakresie praw człowieka w Republice Autonomicznej Krymu i w Sewastopolu (Ukraina)”, a także rezolucje Zgromadzenia Ogólnego ONZ 74/17 z 9 grudnia 2019 r. i 75/29 z 7 grudnia 2020 r. zatytułowane „Problem militaryzacji w Republice Autonomicznej Krymu i w Sewastopolu (Ukraina), a także na niektórych obszarach Morza Czarnego i Morza Azowskiego”,

 uwzględniając Kartę Narodów Zjednoczonych oraz akt końcowy z Helsinek z 1975 r., opublikowany przez Organizację Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE),

 uwzględniając Konwencję Narodów Zjednoczonych o prawie morza (UNCLOS), której Federacja Rosyjska jest stroną,

 uwzględniając protokół w sprawie wyników konsultacji trójstronnej grupy kontaktowej (protokół miński), podpisany 5 września 2014 r., oraz pakiet środków na rzecz wdrożenia porozumień mińskich, przyjęty i podpisany w Mińsku 12 lutego 2015 r.,

 uwzględniając decyzję Rady 2014/145/WPZiB z 17 marca 2014 r. w sprawie środków ograniczających w związku z działaniami podważającymi integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażającymi[1],

 uwzględniając Układ o stowarzyszeniu między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Ukrainą, z drugiej strony, w szczególności jego tytuł II dotyczący dialogu politycznego i konwergencji w dziedzinie spraw zagranicznych i bezpieczeństwa[2],

 uwzględniając oświadczenie ministrów spraw zagranicznych państw grupy G7 z 18 marca 2021 r. w sprawie Ukrainy,

 uwzględniając Konwencję o zakazie prowadzenia badań, produkcji, składowania i użycia broni chemicznej oraz o zniszczeniu jej zapasów (konwencja o broni chemicznej),

 uwzględniając memorandum budapeszteńskie o gwarancjach bezpieczeństwa z 5 grudnia 1994 r. dotyczące przystąpienia Białorusi, Kazachstanu i Ukrainy do Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej,

 uwzględniając wspólny komunikat Komisji i Wysokiego Przedstawiciela Unii Europejskiej do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa do Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 kwietnia 2016 r. pt. „Wspólne ramy dotyczące przeciwdziałania zagrożeniom hybrydowym: odpowiedź Unii Europejskiej” (JOIN(2016)0018),

 uwzględniając konstytucję Federacji Rosyjskiej, zwłaszcza rozdział 2 o prawach i wolnościach człowieka i obywatela,

 uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Rosji i Ukrainy,

 uwzględniając propozycję Ukrainy z 29 marca 2021 r. dotyczącą przywrócenia pełnego zawieszenia broni we wschodniej Ukrainie oraz projekt wspólnego planu działania w sprawie realizacji porozumień mińskich,

 uwzględniając propozycję Ukrainy w ramach trójstronnej grupy kontaktowej, by przywrócić pełne zawieszenie broni od 1 kwietnia 2021 r.,

 uwzględniając oświadczenie z 18 kwietnia 2021 r. w sprawie pogarszającego się stanu zdrowia Aleksieja Nawalnego wydane w imieniu Unii Europejskiej przez Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa,

 uwzględniając art. 132 ust. 2 Regulaminu,

A. mając na uwadze, że zwiększona obecność wojsk rosyjskich przy granicy ukraińskiej i na okupowanych terytoriach, ćwiczenia wojskowe, takie jak „ZAPAD-2021”, oraz niedawne znaczące rozmieszczenie sił rosyjskich w liczbie przekraczającej 100 000 żołnierzy wskazują na coraz większą wrogość w polityce Putina wobec Ukrainy i jej sąsiadów; mając na uwadze, że od czasu zawieszenia broni w lipcu 2020 r. odnotowano ponad 15 000 przypadków jego naruszenia zarówno w obwodzie donieckim, jak i ługańskim, z czego większość miała miejsce w ciągu ostatnich kilku miesięcy;

B. mając na uwadze, że Federacja Rosyjska ogłosiła zawieszenie prawa nieszkodliwego przepływu okrętów wojennych i statków handlowych przez część Morza Czarnego w kierunku Cieśniny Kerczeńskiej na okres od 24 kwietnia do 31 października 2021 r., naruszając swobodę żeglugi zagwarantowaną w Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza, której Rosja jest stroną; mając na uwadze, że obszar ten znajduje się na morzu terytorialnym Ukrainy wokół tymczasowo okupowanego terytorium Republiki Autonomicznej Krymu i miasta Sewastopol;

C. mając na uwadze, że odmowa dostarczenia przez Rosję istotnych informacji na temat rozmieszczenia licznych sił zbrojnych wzdłuż granicy z Ukrainą i na tymczasowo okupowanych terytoriach stanowi kolejne naruszenie prawa międzynarodowego, a w szczególności zobowiązań Rosji wynikających z dokumentu wiedeńskiego z 2011 r. w sprawie środków wzmacniających zaufanie i bezpieczeństwo;

D. mając na uwadze, że 18 kwietnia 2021 r. władze czeskie ogłosiły, że w 2014 r. Federacja Rosyjska wysłała oficerów pełniących czynną służbę w jednostce GRU 29155 w celu dokonania aktu sabotażu wojskowego w magazynie amunicji w miejscowości Vrbětice, w którym zginęło dwóch obywateli Czech;

E. mając na uwadze, że eksplozja, do której doszło, oraz działania GRU (rosyjskich służb wywiadowczych GRU) w Republice Czeskiej stanowią niedopuszczalne pogwałcenie suwerenności i bezpieczeństwa narodowego Republiki Czeskiej oraz prawa międzynarodowego;

F. mając na uwadze, że władze czeskie potwierdziły, iż sprawcami są ci sami funkcjonariusze rosyjskiego wywiadu, których wciąż poszukują władze brytyjskie w związku z atakiem przeprowadzonym w Salisbury w 2018 r. z użyciem bojowego środka paralityczno-drgawkowego z grupy nowiczoków;

G. mając na uwadze, że 17 kwietnia Republika Czeska wydaliła 18 rosyjskich urzędników należących do rosyjskich służb wywiadowczych i pracujących w Ambasadzie Rosyjskiej w Pradze w ramach immunitetu dyplomatycznego, a w odwecie Rosja wydaliła 20 czeskich dyplomatów; mając na uwadze, że Słowacja, Litwa, Łotwa i Estonia również wydaliły rosyjskich dyplomatów w geście solidarności z Czechami; mając na uwadze, że kilka dni wcześniej Polska wydaliła rosyjskich dyplomatów w geście solidarności z USA;

H. mając na uwadze, że stan zdrowia Aleksieja Nawalnego, rosyjskiego polityka opozycyjnego zatrzymanego po powrocie do Moskwy 17 stycznia 2021 r., pogarsza się w stopniu na tyle poważnym, że zagrożone jest jego życie, oraz mając na uwadze, że nie zapewniono mu odpowiedniego leczenia, co skłoniło go do podjęcia trzytygodniowego strajku głodowego; mając na uwadze, że w ubiegłym tygodniu aresztowano prawie 2000 zwolenników Nawalnego podczas ogólnokrajowych protestów mających na celu wywarcie presji na urzędników, aby umożliwili mu dostęp do odpowiedniego leczenia;

I. mając na uwadze, że liderzy polityczni w Rosji w odpowiedzi na utratę poparcia społecznego przed zbliżającymi się wyborami parlamentarnymi postanowili zaostrzyć represyjną i autorytarną politykę wobec własnych obywateli, społeczeństwa obywatelskiego, opozycji politycznej i pracowników mediów, którzy są niejednokrotnie obiektem prześladowań, inwigilacji, ataków fizycznych, gróźb, nalotów i rewizji biur i mieszkań, kampanii pomówień i oszczerstw, nękania metodami sądowymi, arbitralnych aresztowań i złego traktowania, a ich prawa do wolności wypowiedzi, zrzeszania się i zgromadzeń są często naruszane;

J. mając na uwadze, że w 2020 r. Rosję sklasyfikowano na 129. miejscu na 180 krajów w rankingu postrzegania korupcji opracowanym przez Transparency International, czyli najniżej w Europie; mając na uwadze, że kleptokratyczne powiązania między oligarchami, funkcjonariuszami służb bezpieczeństwa i urzędnikami związanymi z Kremlem zostały częściowo ujawnione przez działaczy antykorupcyjnych, takich jak nieżyjący już Siergiej Magnitski czy Fundacja Walki z Korupcją (FBK) kierowana przez Aleksieja Nawalnego, której śledztwa obejmują osoby z najwyższych szczebli władzy, w tym Władimira Putina, i dotyczą niewyjaśnionego bogactwa, które zgromadzili na przestrzeni lat; mając na uwadze, że moskiewska prokuratura wystąpiła o uznanie FBK i dwóch innych organizacji powiązanych z Nawalnym – Fundacją Ochrony Praw Obywatelskich i regionalne sztaby Nawalnego – za organizacje ekstremistyczne, co oznaczałoby, że ich pracownicy mogliby zostać aresztowani i skazani na karę od sześciu do dziesięciu lat pozbawienia wolności;

K. mając na uwadze, że próba otrucia Aleksieja Nawalnego wpisuje się w schemat działań wobec przeciwników Putina, które doprowadziły do obrażeń lub śmierci czołowych opozycjonistów, dziennikarzy, działaczy i przywódców zagranicznych, w tym m.in. Borysa Niemcowa, Anny Politkowskiej, Siergieja Protazanowa, Aleksandra Litwinienki, Wiktora Juszczenki i Siergieja Skripala;

L. mając na uwadze, że reakcje zachodnich demokracji na wspomniane zabójstwa i inne akty agresji ze strony Federacji Rosyjskiej nie wystarczyły, by odwieść Kreml od tej wrogiej i opresyjnej polityki;

M. mając na uwadze, że budowa gazociągu Nord Stream 1, zakończona w 2012 r., była jednym z czynników, które umożliwiły Federacji Rosyjskiej wdrożenie agresywnej polityki wobec Ukrainy, a trwająca budowa gazociągu Nord Stream 2 stanowi dalsze zagrożenie dla bezpieczeństwa Ukrainy, a także dla rynku wewnętrznego UE, ponieważ nie jest zgodna z polityką energetyczną UE ani ze strategicznymi interesami Europy, w związku z czym należy ją wstrzymać;

1. jednoznacznie potępia nielegalną okupację i aneksję Krymu przez Rosję oraz faktyczną okupację niektórych części obwodów donieckiego i ługańskiego, a także wzywa UE do zaostrzenia sankcji i zamrożenia stosunków dyplomatycznych do czasu wypełnienia przez Rosję jej zobowiązań międzynarodowych; popiera niezależność, suwerenność i integralność terytorialną Ukrainy w obrębie jej międzynarodowo uznanych granic; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę Ukrainy dotyczącą utworzenia międzynarodowej Platformy Krymskiej, która służyłaby jako międzynarodowe forum negocjacji w sprawie zakończenia okupacji Półwyspu Krymskiego, oraz wzywa przywódców UE do zapewnienia wszelkiego niezbędnego wsparcia dla tych wysiłków;

2. wzywa Rosję do wypełnienia swojego zobowiązania wynikającego z Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza oraz do zagwarantowania swobody żeglugi i tranzytu przez cieśninę międzynarodową do portów Morza Azowskiego; wzywa UE do opracowania, w ścisłej współpracy z państwami członkowskimi i innymi partnerami międzynarodowymi, systemu stałego monitorowania wszystkich statków przepływających przez Cieśninę Kerczeńską;

3. domaga się, by Rosja natychmiast zaprzestała koncentracji sił zbrojnych, prowokacji i wywrotowych działań przeciwko Ukrainie i by zaniechała wszelkich takich planów w przyszłości; podkreśla, że wzmacnianie potencjału wojskowego Rosji stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa europejskiego; podkreśla, że kraje europejskie powinny zwiększyć wsparcie wojskowe dla Ukrainy; wzywa w związku z tym Wiceprzewodniczącego Komisji / Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa do jak najszybszego złożenia wizyty na Ukrainie, w tym w jej wschodniej części, aby monitorować sytuację na miejscu;

4. podkreśla, że aspekt bezpieczeństwa krajów Partnerstwa Wschodniego powinien zostać należycie uwzględniony również w Strategicznym kompasie, ponieważ bezpieczeństwa i odporności UE nie da się osiągnąć bez długoterminowej odporności wszystkich krajów Partnerstwa Wschodniego w zakresie bezpieczeństwa;

5. wspiera ambicje euroatlantyckie Ukrainy i podtrzymuje swoje stanowisko, że o przyszłości narodu ukraińskiego mogą decydować jedynie Ukraińcy; uważa, że zbliżający się szczyt NATO stanowi ważną okazję do przyczynienia się do wzmocnienia odporności wojskowej Ukrainy i wzywa państwa członkowskie NATO do przedstawienia Ukrainie i Gruzji planu działania na rzecz członkostwa, który jest tylko jednym strategicznym warunkiem przyszłej stabilności bezpieczeństwa wspólnoty transatlantyckiej;

6. zdecydowanie potępia rosyjski akt asymetrycznego sabotażu wojskowego przeciwko składowi amunicji w miejscowości Vrbětice w Republice Czeskiej i wzywa państwa członkowskie do skoordynowania działań dyplomatycznych w zakresie sankcji i wydalania rosyjskich dyplomatów; ponadto wzywa wiceprzewodniczącego/wysokiego przedstawiciela i Radę Europejską do rozszerzenia sankcji UE poprzez zamrożenie aktywów i zakaz podróży dla dyplomatów i rosyjskich agentów pracujących pod ochroną immunitetu dyplomatycznego; uważa rosyjski akt sabotażu w Vrběticach za atak na UE i całą NATO;

7. zdecydowanie potępia próbę otrucia i arbitralne aresztowanie Aleksieja Nawalnego i wzywa do jego natychmiastowego i bezwarunkowego uwolnienia; wzywa Radę do przyjęcia środków ograniczających wobec osób odpowiedzialnych za arbitralne zatrzymanie i aresztowanie Nawalnego, a także wobec osób odpowiedzialnych za rozprzestrzenianie i stosowanie broni chemicznej; z zadowoleniem przyjmuje w tym kontekście skoordynowaną politykę sankcji Stanów Zjednoczonych i Unii Europejskiej;

8. wzywa społeczność międzynarodową do należytego zbadania niedawno ujawnionych informacji na temat dwóch niemal śmiertelnych chorób, na które zapadł działacz opozycji Władimir Kara-Murza podczas podróży do Rosji w 2015 i 2017 r., a które według ujawnionych dokumentów i niezależnego dochodzenia były spowodowane „umyślnym otruciem”;

9. wzywa Federację Rosyjską do pilnego zajęcia się kwestiami podniesionymi przez społeczność międzynarodową oraz do bezzwłocznego przekazania Organizacji ds. Zakazu Broni Chemicznej pełnych informacji na temat jej programu dotyczącego nowiczoków;

10. jest zaniepokojony poprawkami do konstytucji przyjętymi niedawno w dość dyskusyjnym referendum; jest zdania, że tego rodzaju zmiany w konstytucji Federacji Rosyjskiej to kolejny niepokojący dowód na to, że polityka Kremla wobec rosyjskiego społeczeństwa obywatelskiego nadal będzie zorientowana na represje i wzmocnienie dominacji nad obszarem postradzieckim;

11. uważa, że niedopuszczalne jest posługiwanie się fałszywymi argumentami historycznymi w celu uzasadnienia budowy Nord Stream 2; jest zdania, że tak kontrowersyjny projekt geopolityczny jest sprzeczny z europejską solidarnością i stwarza dalsze zagrożenia polityczne i gospodarcze dla Europy oraz zagrożenia dla jej bezpieczeństwa i środowiska, a także grozi kontynuacją bezpośrednich działań wojskowych przeciwko Ukrainie; wzywa w związku z tym władze niemieckie do wstrzymania wsparcia dla tego szkodliwego przedsięwzięcia i apeluje do podmiotów prywatnych, udziałowców i inwestorów finansowych, w szczególności do niemieckich firm Uniper i Wintershall, francuskiego Engie, austriackiego OMV i holendersko-brytyjskiego Shella, o natychmiastowe wycofanie się z niego;

12. wzywa Komisję do przygotowania ogólnej analizy stosunków UE-Rosja w celu określenia zagrożeń, jakie Rosja stwarza dla państw członkowskich, w tym zagrożeń związanych z kwestiami bezpieczeństwa energetycznego;

13. potępia stosowaną przez Kreml taktykę wojny hybrydowej i apeluje o zablokowanie dostępu Rosji do systemu SWIFT oraz o dalsze ukierunkowane sankcje, w tym odcięcie rosyjskim oligarchom i urzędnikom odpowiedzialnym za łamanie praw człowieka dostępu do zakupów nieruchomości, wiz, produktów finansowych itp.;

14. zaleca, by państwa członkowskie niezwłocznie zacieśniły współpracę kontrwywiadowczą i wymianę informacji w celu ujawnienia tajnych sieci rosyjskich w UE i udaremnienia ich działań;

15. jest zdania, że ciągły brak odpowiedniej reakcji ze strony Europy na długoterminowe pogorszenie jej bezpieczeństwa utwierdza jedynie Rosję w przekonaniu, że może przeprowadzać te ataki bez obaw o konsekwencje; w związku z tym wzywa przywódców europejskich do powstrzymania się od działań, które w sposób niezamierzony zachęcają do rosyjskiej agresji zamiast zniechęcać do niej;

16. apeluje do społeczności międzynarodowej, by w kontekście ustawy Magnitskiego podjęła odpowiednie kroki prawne i wykorzystała wszelkie dostępne narzędzia prawne w celu zapobieżenia i położenia kresu atakom na polityków opozycji i działaczy społeczeństwa obywatelskiego;

17. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, rządom i parlamentom państw członkowskich oraz Administracji Prezydenta, Ministerstwu Spraw Zagranicznych i Dumie Państwowej Federacji Rosyjskiej.

[1] Dz.U. L 78 z 17.3.2014, s. 16.

[2] Dz.U. L 161 z 29.5.2014, s. 3.

Ostatnia aktualizacja: 28 kwietnia 2021Informacja prawna - Polityka ochrony prywatności