ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ σχετικά με την αντιμετώπιση της παγκόσμιας πρόκλησης σχετικά με την Covid-19: αντίκτυπος της παρέκκλισης από τη συμφωνία TRIPS του ΠΟΕ όσον αφορά τα εμβόλια κατά της Covid-19, τη θεραπεία, τον εξοπλισμό και την αύξηση της ικανότητας παραγωγής και παρασκευής σε αναπτυσσόμενες χώρες
2.6.2021 - (2021/2692(RSP))
σύμφωνα με το άρθρο 132 παράγραφος 2 του Κανονισμού
Michiel Hoogeveen, Geert Bourgeois, Jan Zahradil
εξ ονόματος της Ομάδας ECR
B9‑0310/2021
Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την αντιμετώπιση της παγκόσμιας πρόκλησης σχετικά με την Covid-19: αντίκτυπος της παρέκκλισης από τη συμφωνία TRIPS του ΠΟΕ όσον αφορά τα εμβόλια, τη θεραπεία και τον εξοπλισμό και την αύξηση της ικανότητας παραγωγής και παρασκευής σε αναπτυσσόμενες χώρες
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,
– έχοντας υπόψη την κοινή δήλωση, της 20ής Απριλίου 2020, των Γενικών Διευθυντών του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ) και του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας σχετικά με τη στήριξη των προσπαθειών για τη διασφάλιση της κανονικής διασυνοριακής ροής ιατρικών εφοδίων ζωτικής σημασίας και άλλων αγαθών και υπηρεσιών,
– έχοντας υπόψη το ενημερωτικό σημείωμα του ΠΟΕ, της 22ας Δεκεμβρίου 2020, σχετικά με θέματα που έχουν εμπορικό αντίκτυπο στην ανάπτυξη και την παράδοση εμβολίων κατά της νόσου COVID-19 σε ολόκληρο τον κόσμο,
– έχοντας υπόψη τη δήλωση της Ρώμης που εγκρίθηκε στην παγκόσμια σύνοδο κορυφής για την υγεία στις 21 Μαΐου 2021,
– έχοντας υπόψη την έκθεση της ομάδας επιστημονικών εμπειρογνωμόνων της παγκόσμιας συνόδου κορυφής για την υγεία της 21ης Μαΐου 2021,
– έχοντας υπόψη τη δήλωση της Προέδρου της Επιτροπής, Ursula von der Leyen, μετά την παγκόσμια σύνοδο κορυφής για την υγεία της 21ης Μαΐου 2021,
– έχοντας υπόψη τη συμφωνία του ΠΟΕ για τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας στον τομέα του εμπορίου (TRIPS), όπως τροποποιήθηκε στις 23 Ιανουαρίου 2017, και ιδίως τα άρθρα 31 και 31α,
– έχοντας υπόψη τη δήλωση σχετικά με τη συμφωνία TRIPS και τη δημόσια υγεία που εγκρίθηκε στο πλαίσιο της τέταρτης υπουργικής διάσκεψης του ΠΟΕ στη Ντόχα, Κατάρ, στις 14 Νοεμβρίου 2001,
– έχοντας υπόψη την ανακοίνωση που εξέδωσαν στις 2 Οκτωβρίου 2020 η Ινδία και η Νότια Αφρική, και η οποία υποστηρίχθηκε από τη Βολιβία, την Αίγυπτο, το Εσουατίνι, την Κένυα, τη Μογγολία, τη Μοζαμβίκη, το Πακιστάν, τη Βενεζουέλα, τη Ζιμπάμπουε, την Αφρικανική Ομάδα και την Ομάδα των Λιγότερο Αναπτυγμένων Χωρών, σχετικά με την παρέκκλιση από ορισμένες διατάξεις της συμφωνίας TRIPS για την πρόληψη, τον περιορισμό και τη θεραπεία της νόσου COVID-19,
– έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Νότιας Αφρικής, της 23ης Νοεμβρίου 2020, σχετικά με παραδείγματα ζητημάτων διανοητικής ιδιοκτησίας και φραγμών στην πανδημία COVID-19,
– έχοντας υπόψη την ανακοίνωση του Προέδρου των ΗΠΑ, Biden, της 5ης Μαΐου 2021, σχετικά με προσωρινή παρέκκλιση από τη συμφωνία TRIPS,
– έχοντας υπόψη το άρθρο 132 παράγραφος 2 του Κανονισμού του,
Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι, ενώ η ανάπτυξη των εμβολιασμών για τη νόσο COVID-19 προχωρά σταθερά στα κράτη μέλη της ΕΕ, σε πολλές χώρες εκτός ΕΕ —ιδίως σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος— δεν συμβαίνει το ίδιο·
Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι υψίστης σημασίας να εξασφαλιστούν εμβολιασμοί, με προσιτό κόστος, για τους πλέον ευάλωτους πληθυσμούς σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος·
Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, πέραν του ότι συνιστά τρομερή ανθρωπιστική κρίση, η δεινή κατάσταση που βιώνει επί του παρόντος η Ινδία έχει επίσης αντίκτυπο στον παγκόσμιο εμβολιασμό·
Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με εκτιμήσεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, εάν επιταχυνθεί η διανομή εμβολίων, θα μπορούσαν να προστεθούν στο παγκόσμιο ΑΕγχΠ περισσότερα από 7 τρισεκατομμύρια EUR εάν ο ιός παραμείνει υπό έλεγχο·
Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ εξακολουθεί να διαδραματίζει ηγετικό ρόλο στην καταπολέμηση της νόσου COVID-19 σε παγκόσμιο επίπεδο εξάγοντας περισσότερες από 210 εκατομμύρια δόσεις εμβολίων από την ΕΕ και συμβάλλοντας μαζικά στον μηχανισμό COVAX, μέσω του οποίου έχει προχωρήσει σε διαμοιρασμό έως 67 εκατομμυρίων ευρωπαϊκών δόσεων εμβολίων, καθώς και σε διμερές επίπεδο·
ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο πλέον αποτελεσματικός τρόπος για την επίτευξη του παγκόσμιου εμβολιασμού είναι να συνεχιστεί η επιτάχυνση της παραγωγής, να καταστούν τα εμβόλια προσιτά από οικονομικής άποψης και να πραγματοποιηθεί ευρύτερος και ταχύτερος διαμοιρασμός των εμβολίων·
Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η παγκόσμια παραγωγή εμβολίων κατά της νόσου COVID-19 αυξάνεται ραγδαία, με εκτιμήσεις που δείχνουν ότι το 2021 θα παραχθούν 10 δισεκατομμύρια δόσεις· λαμβάνοντας υπόψη ότι έχουν συναφθεί περισσότερες από 200 συμφωνίες παραχώρησης άδειας εκμετάλλευσης και τεχνολογικές συμφωνίες μεταξύ φαρμακευτικών εταιρειών·
Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι, ενώ οι συμβατικές άδειες είναι αποτελεσματικότερες ως μέσο διευκόλυνσης της επέκτασης της παραγωγής και της ανταλλαγής τεχνογνωσίας, οι υποχρεωτικές άδειες αποτελούν απολύτως νόμιμο εργαλείο στο πλαίσιο μιας πανδημίας·
Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η προστασία των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας αποτελεί βασικό κίνητρο για την καινοτομία και την έρευνα και, κυρίως, κινητήρια δύναμη για την επιτυχή και ταχεία ανάπτυξη μιας σειράς αποτελεσματικών εμβολίων κατά της νόσου COVID-19· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας δημιουργούν ένα περιβάλλον εμπιστοσύνης και δίνουν τη δυνατότητα στις εταιρείες να χορηγούν νομίμως άδειες εκμετάλλευσης των καινοτομιών τους, προωθώντας έτσι την πρόσβαση στην καινοτομία·
Ι. λαμβάνοντας υπόψη ότι η υπονόμευση του συστήματος προστασίας της διανοητικής ιδιοκτησίας θα μπορούσε επίσης να θέσει σε κίνδυνο την ικανότητα της ΕΕ να καινοτομεί στο μέλλον·
Αύξηση της ικανότητας παραγωγής
1. συμφωνεί με το Συμβούλιο και την Επιτροπή ότι η καθολική και δίκαιη πρόσβαση σε εμβόλια και θεραπεία κατά της νόσου COVID‑19 σε όλη την υφήλιο αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα·
2. πιστεύει ότι πρωταρχικός στόχος της ΕΕ θα πρέπει να είναι η επιτάχυνση της παραγωγής εμβολίων και η διευκόλυνση της ευρύτερης, ταχύτερης και δικαιότερης διανομής εμβολίων· τονίζει ότι αυτός είναι ο μόνος και ο πλέον αποτελεσματικός τρόπος για να επιτευχθεί ο παγκόσμιος εμβολιασμός το συντομότερο δυνατόν·
3. παροτρύνει την Επιτροπή να προωθήσει τη συνεργασία μεταξύ φορέων καινοτομίας και παρασκευαστών εμβολίων και να διευκολύνει την εκτεταμένη συνεργασία μεταξύ φορέων ανάπτυξης εμβολίων και παρασκευαστών με βάση τη μεταφορά τεχνολογίας και τεχνογνωσίας· πιστεύει ακράδαντα ότι οι εθελοντικές ρυθμίσεις αποτελούν την πλέον υποσχόμενη οδό για την επιτάχυνση της παραγωγής εμβολίων βραχυπρόθεσμα·
4. εκφράζει την ικανοποίησή του για την πρωτοβουλία της Επιτροπής να συμβάλει στην αύξηση της παρασκευής εμβολίων στην Αφρική·
5. θεωρεί ότι οι φορείς ανάπτυξης εμβολίων θα πρέπει να είναι έτοιμοι να συνάψουν συμφωνίες που θα διευκολύνουν την προμήθεια εμβολίων σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος σε τιμές κόστους παραγωγής και σε χαμηλό κόστος αντίστοιχα· παροτρύνει την Επιτροπή να αξιοποιήσει πλήρως την επιρροή της κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων για την επόμενη γενιά συμβάσεων για τα εμβόλια κατά της νόσου COVID-19, προκειμένου να ενθαρρύνει τους φορείς ανάπτυξης εμβολίων να προμηθεύουν τις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος σε τιμές κόστους παραγωγής και σε χαμηλό κόστος·
Χρήση των διατάξεων της συμφωνίας TRIPS, σύστημα υποχρεωτικής παραχώρησης άδειας εκμετάλλευσης
6. υποστηρίζει τις προτάσεις της Επιτροπής προς τον ΠΟΕ για να καταστούν οι υφιστάμενες δυνατότητες ευελιξίας της συμφωνίας TRIPS όσο το δυνατόν λιγότερο επαχθείς·
7. συμφωνεί, ωστόσο, με την Επιτροπή ότι, κατά τη διάρκεια μιας πανδημίας, είναι απολύτως θεμιτή η προσφυγή σε υποχρεωτική παραχώρηση αδειών εκμετάλλευσης, η απαλλαγή από την υποχρέωση διαπραγμάτευσης με τον κάτοχο των δικαιωμάτων και η χρήση υποχρεωτικής παραχώρησης αδειών εκμετάλλευσης για την κάλυψη των εξαγωγών προς όλες τις χώρες που δεν διαθέτουν ικανότητα παρασκευής·
COVAX και διαμοιρασμός εμβολίων
8. υπενθυμίζει ότι η ΕΕ κατέχει ηγετική θέση παγκοσμίως στην παροχή αποτελεσματικών εμβολίων στον υπόλοιπο κόσμο, δεδομένου ότι έχει εξαγάγει περισσότερες από 210 εκατομμύρια δόσεις σε 45 χώρες μέχρι σήμερα —ισάριθμες με τις δόσεις που έχουν παραδοθεί στους Ευρωπαίους·
9. υποστηρίζει πλήρως τον μηχανισμό COVAX και πιστεύει ότι η ΕΕ θα πρέπει να εξακολουθήσει να συνεισφέρει σημαντικά· υποστηρίζει την αποτελεσματική προσέγγιση της «Ομάδας Ευρώπη» και εκφράζει την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι οι δωρεές θα αυξηθούν σημαντικά μέσω του COVAX κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2021· επισημαίνει ότι ο διαμοιρασμός εμβολίων που ανακοινώθηκε από τα κράτη μέλη της ΕΕ αντιστοιχεί μέχρι στιγμής σε 11,1 εκατομμύρια εμβόλια, εκ των οποίων τα 9 εκατομμύρια διαμοιράστηκαν μέσω του COVAX·
10. αναμένει από όλους τους παραγωγούς και τους φορείς ανάπτυξης εμβολίων να αναλάβουν συγκεκριμένες δεσμεύσεις για ενίσχυση του εφοδιασμού σε ευάλωτες αναπτυσσόμενες χώρες·
11. καλεί όλες τις χώρες που μπορούν να παράγουν εμβόλια και έχουν εμβολιάσει μεγάλο μέρος του πληθυσμού τους να ακολουθήσουν το παράδειγμα της ΕΕ και να αρχίσουν αμέσως να μοιράζονται την παραγωγή τους σε προσιτές τιμές με άλλες χώρες που έχουν ανάγκη·
Άρση των περιορισμών στις εξαγωγές και ελαχιστοποίηση των ελέγχων των εξαγωγών
12. υπογραμμίζει ότι είναι απαραίτητο να διασφαλίζεται η ελεύθερη ροή του εμπορίου εμβολίων και συστατικών των εμβολίων ανά πάσα στιγμή· ενθαρρύνει όλα τα κράτη μέλη του ΠΟΕ να άρουν τους ισχύοντες περιορισμούς των εξαγωγών και να διατηρήσουν ανοικτές τις αλυσίδες εφοδιασμού·
13. παροτρύνει τον ΠΟΕ να προωθήσει περαιτέρω κανόνες σχετικά με τη διαφάνεια των αλυσίδων παραγωγής και εφοδιασμού, καθώς και μέτρα διευκόλυνσης του εμπορίου·
Διαρθρωμένος διάλογος για προσωρινή και στοχευμένη παρέκκλιση από τη συμφωνία TRIPS
14. εκφράζει επιφυλάξεις σχετικά με τη χρησιμότητα που θα έχει μια παρέκκλιση από τη συμφωνία TRIPS ως κύρια λύση για την ισότιμη πρόσβαση σε εμβόλια κατά της νόσου COVID-19 παγκοσμίως· τονίζει ότι η προστασία των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας αποτελεί βασικό κίνητρο για καινοτομία και έρευνα σε ολόκληρο τον κόσμο·
15. υπογραμμίζει, στο πλαίσιο αυτό, ότι η προστασία των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας αποτέλεσε βασική κινητήρια δύναμη για την ταχεία έρευνα και την απίστευτα ταχεία και επιτυχημένη ανάπτυξη του εύρους των αποτελεσματικών εμβολίων κατά της νόσου COVID-19 που είναι διαθέσιμα σήμερα· επισημαίνει ότι η προστασία των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας δεν εμπόδισε την εποικοδομητική διεθνή συνεργασία μεταξύ ερευνητών και μεταξύ φορέων καινοτομίας και παρασκευαστών·
16. εκφράζει την προθυμία να συζητήσει όλες τις αποτελεσματικές και ρεαλιστικές λύσεις για την περαιτέρω ενίσχυση της παγκόσμιας παραγωγής εμβολίων και καλεί την Επιτροπή, ειδικότερα, να συνεργαστεί με τις ΗΠΑ και με άλλες χώρες που συμμερίζονται τις ίδιες απόψεις για το θέμα αυτό· πιστεύει, ωστόσο, ότι στο πλαίσιο αυτό η Επιτροπή μπορεί να εξετάσει μόνο συγκεκριμένες προτάσεις σχετικά με μια χρονικά περιορισμένη και στοχευμένη παρέκκλιση ως μέτρο έσχατης ανάγκης, και μόνον αφού έχει εξασφαλιστεί η ευρεία υποστήριξη των κρατών μελών της ΕΕ για ένα τέτοιο στοχευμένο, έκτακτο και προσωρινό μέτρο·
17. παροτρύνει την Επιτροπή να διασφαλίσει, σε περίπτωση που τα κράτη μέλη του ΠΟΕ αποφασίσουν τελικά να κάνουν χρήση της προσωρινής παρέκκλισης από τη συμφωνία TRIPS, ότι η ποιότητα και η ασφάλεια των εμβολίων που παράγονται σε αυτές τις τρίτες χώρες είναι επαρκώς υψηλές, ότι δεν υπάρχει αυξημένος κίνδυνος παραποίησης και ότι μπορεί πάντα να είναι εξασφαλισμένη η δωρεάν προμήθεια βασικών συστατικών των εμβολίων στους παρασκευαστές εμβολίων εντός της ΕΕ·
°
° °
18. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή, καθώς και στις κυβερνήσεις και στα κοινοβούλια των κρατών μελών.