Projekt rezolucji - B9-0407/2021Projekt rezolucji
B9-0407/2021

PROJEKT REZOLUCJI w sprawie represji wobec opozycji w Turcji, w szczególności Ludowej Partii Demokratycznej (HDP)

6.7.2021 - (2021/2788(RSP))

złożony w następstwie oświadczenia wiceprzewodniczącego Komisji / wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa
zgodnie z art. 132 ust. 2 Regulaminu

Özlem Demirel, Nikolaj Villumsen, Giorgos Georgiou, Manu Pineda
w imieniu grupy The Left

Patrz też projekt wspólnej rezolucji RC-B9-0406/2021

Procedura : 2021/2788(RSP)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury :  
B9-0407/2021
Teksty złożone :
B9-0407/2021
Głosowanie :
Teksty przyjęte :

B9‑0407/2021

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie represji wobec opozycji w Turcji, w szczególności Ludowej Partii Demokratycznej (HDP)

(2021/2788(RSP))

Parlament Europejski,

 uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej z 24 czerwca 2021 r. oraz inne odnośne konkluzje Rady i Rady Europejskiej w sprawie Turcji,

 uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Turcji, w szczególności z 5 maja 2021 r. w sprawie sprawozdania Komisji za lata 2019–2020 dotyczącego Turcji[1], z 20 stycznia 2021 r. w sprawie sytuacji w zakresie praw człowieka w Turcji, w szczególności sprawy Selahattina Demirtaşa i innych więźniów sumienia[2], oraz z 19 września 2019 r. w sprawie sytuacji w Turcji, w szczególności odwołania burmistrzów wyłonionych w wyborach[3],

 uwzględniając wspólny komunikat Komisji oraz wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa z 22 marca 2021 r. w sprawie aktualnej sytuacji w zakresie stosunków politycznych, gospodarczych i handlowych między UE a Turcją (JOIN(2021)0008),

 uwzględniając oświadczenie rzecznik Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa z 19 sierpnia 2019 r. w sprawie odwołania burmistrzów wyłonionych w wyborach i zatrzymania setek osób w południowo-wschodniej Turcji,

 uwzględniając oświadczenie wiceprzewodniczącego Komisji / wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa oraz komisarza do spraw europejskiej polityki sąsiedztwa i negocjacji w sprawie rozszerzenia z 4 listopada 2016 r. w sprawie zatrzymania kilku członków HDP, w tym współprzewodniczących partii,

 uwzględniając ramy negocjacyjne dla Turcji z 3 października 2005 r. oraz fakt, że przystąpienie Turcji do UE zależy od zapewnienia pełnej zgodności z kryteriami kopenhaskimi, podobnie jak w przypadku wszystkich krajów kandydujących,

 uwzględniając art. 46 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, który stanowi, że umawiające się strony zobowiązują się do przestrzegania ostatecznego wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPC) we wszystkich sprawach, w których są stronami, co oznacza, że Turcja jest zobowiązana do wykonania wszystkich wyroków sądów europejskich, w tym ETPC,

 uwzględniając wyrok ETPC z 20 listopada 2018 r. w sprawie Selahattin Demirtaş przeciwko Turcji oraz wyrok wielkiej izby ETPC z 22 grudnia 2020 r. w sprawie Selahattin Demirtaş przeciwko Turcji (14305/17),

 uwzględniając rezolucję nr 2260 Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy z 24 stycznia 2019 r. zatytułowaną „The worsening situation of opposition politicians in Turkey: what can be done to protect their fundamental rights in a Council of Europe member State?” [Pogarszająca się sytuacja opozycyjnych polityków w Turcji: co można zrobić, aby chronić ich prawa podstawowe w państwie członkowskim Rady Europy?],

 uwzględniając opinie Komisji Weneckiej Rady Europy, w szczególności z 10 i 11 marca 2017 r. w sprawie zmian w konstytucji przyjętych przez Wielkie Zgromadzenie Narodowe 21 stycznia 2017 r. i które mają zostać poddane ogólnokrajowemu referendum 16 kwietnia 2017 r., w sprawie środków przewidzianych w ostatnich nadzwyczajnych dekretach z mocą ustawy w odniesieniu do wolności mediów oraz obowiązków, kompetencji i funkcjonowania sądów w sprawach karnych, z 6 i 7 października 2017 r. w sprawie przepisów dekretu z mocą ustawy nr 674 z 1 września 2016 r. dotyczących sprawowania demokracji lokalnej, z 9 i 10 grudnia 2016 r. w sprawie nadzwyczajnych dekretów z mocą ustawy nr 667–676 przyjętych po nieudanej próbie zamachu stanu 15 lipca 2016 r., a także z 14 i 15 października 2016 r. w sprawie zawieszenia art. 83 Konstytucji dotyczącego nietykalności posłów,

 uwzględniając art. 132 ust. 2 Regulaminu,

A. mając na uwadze, że poszanowanie zasad praworządności i prawa międzynarodowego, w tym w szczególności podziału władzy oraz walki z korupcją i przestępczością zorganizowaną, wolności zrzeszania się i pokojowych protestów, wolności słowa i praw mniejszości etnicznych oraz innych mniejszości i społeczności, jest podstawowym elementem dobrych stosunków między UE a Turcją;

B. mając na uwadze, że sytuacja w zakresie podstawowych wolności w Turcji pogorszyła się przed wprowadzeniem stanu wyjątkowego ogłoszonego po potępionej próbie zamachu stanu w 2016 r.; mając na uwadze, że do prawa włączono mnóstwo przepisów i restrykcyjnych elementów towarzyszących stanowi wyjątkowemu, oraz mając na uwadze, że w związku z tym społeczeństwo tureckie nadal poważnie odczuwa wpływ tej sytuacji na demokrację i prawa podstawowe;

C. mając na uwadze, że w ostatnich latach władze tureckie nieustannie atakowały partie opozycyjne, a dokładniej Ludową Partię Demokratyczną (HDP), oraz wywierały na nie presję, w tym skazując jej członków prawomocnymi wyrokami;

D. mając na uwadze, że 17 marca 2021 r. prokurator naczelny tureckiego Sądu Kasacyjnego po raz pierwszy wniósł do Trybunału Konstytucyjnego akt oskarżenia, w którym domaga się rozwiązania HDP;

E. mając na uwadze, że 31 marca 2021 r. Zgromadzenie Ogólne Trybunału Konstytucyjnego dokonało pierwszego rozpoznania aktu oskarżenia, stwierdziło braki proceduralne i postanowiło zwrócić się do Prokuratury Generalnej o ich usunięcie;

F. mając na uwadze, że 7 czerwca 2021 r. prokurator generalny przekazał Trybunałowi Konstytucyjnego zmieniony akt oskarżenia, w którym domaga się zamknięcia HDP, zakazu działalności politycznej dla blisko 600 członków tej partii i zamrożenia jej rachunków bankowych;

G. mając na uwadze, że 21 czerwca 2021 r. Zgromadzenie Ogólne Trybunału Konstytucyjnego jednogłośnie przyjęło zmieniony akt oskarżenia;

H. mając na uwadze, że podstawą większości oskarżeń prokuratora generalnego wobec HDP są demonstracje w Kobane w październiku 2014 r., które brutalnie stłumiono, w których kilka osób zostało zabitych przez tureckie siły bezpieczeństwa i w związku z którymi toczy się postępowanie sądowe przeciwko politykom HDP, w tym byłym współprzewodniczącym Selahattinowi Demirtaşowi oraz Figen Yüksekdağ;

I. mając na uwadze, że podstawą tych oskarżeń był głównie tweet opublikowany przez centralny zarząd HDP (6 października 2014 r.), w którym zachęcano ludzi, by w duchu solidarności z mieszkańcami Kobane protestowali przeciwko ISIS oraz embargu nałożonemu na to miasto przez Turcję;

J. mając na uwadze, że w tzw. procesie Kobane na ławie oskarżonych zasiada 108 członków HDP; mając na uwadze, że 28 z tych osób tymczasowo aresztowano; mając na uwadze, że nałożono ograniczenia sądowe na sześć osób i wydano nakazy aresztowania 75 osób;

K. mając na uwadze, że tuż po wyborach powszechnych w czerwcu 2015 r., a następnie ponownie w 2016 r. zaatakowano setki biur HDP, w tym siedzibę główną w Ankarze, i wiele z nich spalono; mając na uwadze, że 17 czerwca 2021 r. uzbrojony napastnik zaatakował biuro HDP w Izmirze; mając na uwadze, że doszło do strzelaniny, w której zginęła córka jednego z pracowników partii Deniz Poyraz;

L. mając na uwadze, że budynek HDP w Izmirze był celem ataków wiele miesięcy przed tym zamachem; mając na uwadze, że działacze partii poinformowali lokalną policję i urząd gubernatora o możliwym ataku, ale policja nie zastosowała żadnych środków ostrożności; mając na uwadze, że rządowa retoryka przeciwko HDP ośmieliła napastników do atakowania biur partii;

M. mając na uwadze, że 30 czerwca 2021 r. prokuratorzy ministerstwa sprawiedliwości przedłożyli Wspólnej Parlamentarnej Komisji ds. Konstytucji i Sprawiedliwości Wielkiego Zgromadzenia Narodowego Turcji streszczenia postępowań mających na celu uchylenie immunitetów 20 opozycyjnych posłów z sześciu różnych partii opozycyjnych;

N. mając na uwadze, że postępowania te toczą się przeciwko 15 posłom należącym do HDP, liderowi Republikańskiej Partii Ludowej (CHP) Kemalowi Kılıçdaroğlu i posłom z pozostałych partii opozycyjnych, a mianowicie Demokratycznej Partii Regionów (DBP), Dobrej Partii (İYİ), Robotniczej Partii Turcji (TİP) i Partii Demokratycznej (DP);

O. mając na uwadze, że S. Demirtaș, poseł do parlamentu tureckiego w latach 2007–2018, były współprzewodniczący HDP i kandydat na prezydenta podczas wyborów w 2014 i 2018 r. (odpowiednio z wynikiem 9,76 % i 8,32 % głosów), jest od ponad czterech lat przetrzymywany pod nieuzasadnionymi zarzutami mimo dwóch orzeczeń ETPC przemawiających za jego uwolnieniem;

P. mając na uwadze, że od czasu wyborów lokalnych, które odbyły się 31 marca 2019 r., 59 z 65 demokratycznie wybranych burmistrzów z ramienia HDP w południowo-wschodniej Turcji zastąpiono wyznaczonymi przez rząd gubernatorami prowincji lub zarządcami, przy czym uzasadniono to faktem, że wobec burmistrzów toczą się śledztwa w związku z domniemanymi powiązaniami z terroryzmem; mając na uwadze, że 32 z 36 aresztowanych osób uwolniono podczas postępowania sądowego; mając jednak na uwadze, że w więzieniu nadal przebywa sześciu wyłonionych w wyborach zastępców burmistrzów;

1. wyraża głębokie zaniepokojenie poważnym regresem w dziedzinie podstawowych wolności, sytuacją w dziedzinie praw człowieka oraz postępującą erozją demokracji i praworządności w Turcji, co stanowi naruszenie kryteriów kopenhaskich;

2. podkreśla wyraźny kontrast między pozytywną agendą UE-Turcja a negatywną agendą w Turcji, a także jej skrajnie ograniczający wpływ na życie obywatelskie szeroko rozumianych grup społecznych; w tym kontekście ubolewa z powodu ostatniej negatywnej zmiany, tj. wycofania się Turcji z konwencji stambulskiej w drodze dekretu, który wszedł w życie 1 lipca 2021 r.;

3. wyraża głębokie zaniepokojenie sposobem, w jaki władze tureckie traktują i atakują opozycję, a zwłaszcza HDP; stanowczo potępia represje wobec tej partii i pozostałych tureckich partii opozycyjnych; wzywa władze tureckie, by natychmiast zaprzestały tłumienia opozycji, a szczególnie by położyły kres systematycznym represjom i kampanii nienawiści przeciwko HDP i Kurdom;

4. potępia atak na biura HDP w Izmirze, w którym zginęła Deniz Poyraz; składa kondolencje jej krewnym i przyjaciołom; wzywa władze, by wnikliwie zbadały tę sprawę i postawiły winnych przed sądem; uważa, że to zabójstwo wpisuje się w szersze prześladowania HDP i represjonowanie całej opozycji przez reżim prezydenta Erdogana;

5. jest głęboko zaniepokojony, że prokurator generalny tureckiego Sądu Kasacyjnego ponownie wniósł do Trybunału Konstytucyjnego akt oskarżenia, w którym domaga się rozwiązania HDP i wprowadzenia zakazu działalności politycznej dla ponad 600 działaczy; jest stanowczo przekonany, że decyzja ta jest po prostu punktem kulminacyjnym ogólnych działań podejmowanych od kilku lat, aby rozwiązać partię opozycyjną, której tysiące członków, posłów do parlamentu i burmistrzów ściga się głównie pod zarzutem terroryzmu;

6. zdecydowanie potępia przedłużający się od listopada 2016 r. areszt byłych współprzewodniczących HDP Figen Yüksekdağ i Selahattina Demirtașa, lidera opozycji i byłego kandydata na prezydenta; przypomina orzeczenie ETPC z 20 listopada 2018 r. w sprawie S. Demirtaș przeciwko Turcji, potwierdzone orzeczeniem wielkiej izby z 22 grudnia 2020 r., w którym wezwano władze tureckie do natychmiastowego uwolnienia działacza;

7. potępia decyzję o pozbawieniu posłów HDP Leyli Güven, Ömera Faruka Gergerlioğlu i Musy Farisoğullarıego mandatów parlamentarnych i immunitetów, a także ich późniejsze aresztowania; wzywa władze Turcji do ich natychmiastowego uwolnienia i wycofania wszystkich zarzutów;

8. wyraża poważne zaniepokojenie coraz większą presją wywieraną na wszystkie partie opozycyjne i ostatnią decyzją prokuratorów ministerstwa sprawiedliwości, by przedłożyć Wspólnej Parlamentarnej Komisji ds. Konstytucji i Sprawiedliwości Wielkiego Zgromadzenia Narodowego Turcji streszczenia postępowań mających na celu uchylenie immunitetów 20 opozycyjnych posłów z sześciu różnych partii opozycyjnych;

9. wzywa do natychmiastowego i bezwarunkowego uwolnienia Selahattina Demirtaşa i pozostałych więźniów politycznych odbywających karę więzienia lub oczekujących na jej wykonanie z powodu przynależności do opozycji demokratycznej w Turcji; w związku z tym wzywa, by zakończyć proces Kobane oraz zaprzestać wnoszenia i popierania oskarżeń wobec HDP;

10. odrzuca możliwość wdrożenia pozytywnej agendy Rady, ponieważ nie uzależniono jej w jasny sposób od pełnego poszanowania przez Turcję demokracji, praworządności i praw podstawowych w oparciu o kryteria kopenhaskie i prawo międzynarodowe w stosunku do wszystkich państw członkowskich UE; jest stanowczo przekonany, że pozytywna agenda stosunków zewnętrznych danego kraju jest możliwa tylko, gdy towarzyszy jej polityka wewnętrzna respektująca prawa demokratyczne i podstawowe wolności obywateli oraz wykluczająca arbitralne i niedemokratyczne represje ze strony aparatu państwowego;

11. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji przewodniczącemu Rady Europejskiej, Radzie, Komisji, Wiceprzewodniczącemu Komisji / Wysokiemu Przedstawicielowi Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa oraz rządowi i parlamentowi Republiki Turcji.

Ostatnia aktualizacja: 7 lipca 2021
Informacja prawna - Polityka ochrony prywatności