Projekt rezolucji - B9-0409/2021Projekt rezolucji
B9-0409/2021

PROJEKT REZOLUCJI w sprawie represji wobec opozycji w Turcji, w szczególności Ludowej Partii Demokratycznej (HDP)

6.7.2021 - (2021/2788(RSP))

złożony w następstwie oświadczenia wiceprzewodniczącego Komisji / wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa
zgodnie z art. 132 ust. 2 Regulaminu

Sergey Lagodinsky, Ernest Urtasun, Hannah Neumann, Ignazio Corrao, Jordi Solé, François Alfonsi, Henrike Hahn, Gwendoline Delbos‑Corfield, Mounir Satouri, Diana Riba i Giner, Francisco Guerreiro
w imieniu grupy Verts/ALE

Patrz też projekt wspólnej rezolucji RC-B9-0406/2021

Procedura : 2021/2788(RSP)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury :  
B9-0409/2021
Teksty złożone :
B9-0409/2021
Głosowanie :
Teksty przyjęte :

B9‑0409/2021

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie represji wobec opozycji w Turcji, w szczególności Ludowej Partii Demokratycznej (HDP)

(2021/2788(RSP))

Parlament Europejski,

 uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Turcji, w szczególności rezolucję z dnia 19 maja 2021 r. w sprawie sprawozdań Komisji dotyczących Turcji za lata 2019–2020[1], rezolucję z dnia 21 stycznia 2021 r. w sprawie sytuacji w zakresie praw człowieka w Turcji, w szczególności sprawy Selahattina Demirtaşa i innych więźniów sumienia[2], rezolucję z dnia 19 września 2019 r. w sprawie sytuacji w Turcji, w szczególności odwołania burmistrzów wyłonionych w wyborach[3], rezolucję z dnia 8 lutego 2018 r. w sprawie bieżącej sytuacji w zakresie praw człowieka w Turcji[4], rezolucję z dnia 13 marca 2019 r. w sprawie sprawozdania Komisji za rok 2018 r. dotyczącego Turcji[5] oraz rezolucję z dnia 27 października 2016 r. w sprawie sytuacji w dziennikarzy Turcji[6],

 uwzględniając najnowsze sprawozdania Komisji na temat Turcji, a mianowicie sprawozdania z lat 2018, 2019 i 2020,

 uwzględniając wspólne oświadczenie z 18 marca 2021 r. wiceprzewodniczącego Komisji / wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa Josepa Borrella i komisarza do spraw europejskiej polityki sąsiedztwa i rozszerzenia Olivéra Várhelyiego na temat ostatnich działań wobec Ludowej Partii Demokratycznej (HDP),

 uwzględniając odnośne oświadczenia rzecznik Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych, w szczególności oświadczenia z 21 i 25 grudnia 2020 r.,

 uwzględniając odnośne konkluzje Rady i Rady Europejskiej, w szczególności konkluzje Rady Europejskiej z 24 czerwca 2021 r. w sprawie stosunków zewnętrznych,

 uwzględniając wyrok Wielkiej Izby Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 22 grudnia 2020 r. w sprawie Selahattin Demirtaş przeciwko Turcji,

 uwzględniając wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 10 grudnia 2019 r. w sprawie Kavala przeciwko Turcji, który 11 maja 2020 r. stał się prawomocny, oraz decyzje Komitetu Ministrów Rady Europy z 1 października 2020 r. i 3 grudnia 2020 r. wzywające Turcję do natychmiastowego uwolnienia Osmana Kavali,

 uwzględniając rezolucję nr 2347 Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy z 23 października 2020 r. zatytułowaną „New crackdown on political opposition and civil dissent in Turkey: urgent need to safeguard Council of Europe standards” [Nowe represje wobec opozycji politycznej i dysydentów w Turcji: pilna potrzeba ochrony standardów Rady Europy],

 uwzględniając rezolucję nr 2260 Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy z 24 stycznia 2019 r. zatytułowaną „The worsening situation of opposition politicians in Turkey: what can be done to protect their fundamental rights in a Council of Europe member State?” [Pogarszająca się sytuacja opozycyjnych polityków w Turcji: co można zrobić, aby chronić ich prawa podstawowe w państwie członkowskim Rady Europy?],

 uwzględniając sprawozdanie Biura Wysokiego Komisarza NZ ds. Praw Człowieka z marca 2018 r. w sprawie wpływu stanu wyjątkowego na prawa człowieka w Turcji, obejmujące aktualną sytuację na południowym–wschodzie kraju,

 uwzględniając sprawozdanie grupy roboczej ONZ ds. przymusowych lub wymuszonych zaginięć z 30 lipca 2019 r.,

 uwzględniając oświadczenie kilku specjalnych sprawozdawców ONZ z 2 września 2020 r.,

 uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej,

 uwzględniając Wytyczne UE w sprawie obrońców praw człowieka,

 uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka,

 uwzględniając Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych,

 uwzględniając art. 132 ust.2 Regulaminu,

A. mając na uwadze, że Turcja jest krajem kandydującym do UE i wieloletnim członkiem Rady Europy; mając na uwadze, że jako członek Rady Europy Turcja jest stroną europejskiej konwencji praw człowieka (EKPC) i jest związana przepisami i orzecznictwem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPC);

B. mając na uwadze, że w ostatnich miesiącach nasiliły się represje wobec opozycji politycznej i dysydentów w Turcji – prowadzone są liczne dochodzenia i postępowania karne wobec lokalnych polityków, posłów i byłych parlamentarzystów, członków opozycyjnych partii politycznych i prawników; mając na uwadze, że trwające ataki wymierzone w turecką opozycję polityczną, w szczególności Ludową Partię Demokratyczną (HDP), mają miejsce w kontekście kurczącej się przestrzeni dla demokracji i praworządności oraz ciągłych działań władz tureckich mających na celu uciszenie głosów sprzeciwu, m.in. dziennikarzy, obrońców praw człowieka, pracowników naukowych, sędziów i prawników;

C. mając na uwadze, że 17 marca 2021 r. prokurator naczelny tureckiego Sądu Kasacyjnego po raz pierwszy zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego z żądaniem zamknięcia HDP; mając na uwadze, że 7 czerwca 2021 r. przedłożono zmieniony akt oskarżenia, w którym domagano się, oprócz zamknięcia partii, wprowadzenia zakazu prowadzenia działalności politycznej wobec około 451 polityków HDP oraz zamrożenia rachunków bankowych partii; mając na uwadze, że 21 czerwca 2021 r. Zgromadzenie Ogólne Trybunału Konstytucyjnego jednogłośnie zaakceptowało zmieniony akt oskarżenia;

D. mając na uwadze, że większość oskarżeń wniesionych przez prokuratora naczelnego przeciwko HDP dotyczy protestów związanych z sytuacją w Kobane, w sprawie których toczy się postępowanie sądowe przeciwko 108 politykom HDP, w tym byłym współprzewodniczącym Selahattinowi Demirtaşowi i Figen Yüksekdağ; mając na uwadze, że oskarżenia dotyczą ich roli w protestach popierających Kobane w 2014 r. i opierają się głównie na tweecie zamieszczonym przez centralny zarząd HDP, wzywającym ludzi do protestów w duchu solidarności z ludnością Kobane przeciwko ISIS oraz przeciwko embargu nałożonemu przez Turcję na Kobane; mając na uwadze, że podczas protestów zginęło ponad 50 osób, w przeważającej większości członków lub sympatyków HDP zamordowanych podczas ostrzału przez turecką policję;

E. mając na uwadze, że jako trzecia co do wielkości partia w tureckim parlamencie HDP reprezentuje znaczną część głosów politycznych w Turcji; mając na uwadze, że w więzieniach przebywa około 4000 członków i działaczy funkcyjnych HDP, w tym wielu parlamentarzystów;

F. mając na uwadze, że Selahattin Demirtaş, były współprzewodniczący HDP i kandydat opozycji w wyborach prezydenckich w 2014 r. i 2018 r., w których uzyskał 9,76 % i 8,32 % głosów, jest od 4 listopada 2016 r. przetrzymywany w więzieniu typu F w Edirne pod zarzutem terroryzmu i w przypadku skazania może mu grozić kara 142 lat pozbawienia wolności; mając na uwadze, że we wrześniu 2019 r. wszczęto przeciwko niemu odrębne postępowanie dotyczące terroryzmu ze względu na jego domniemaną rolę w incydentach, w związku z którymi został wcześniej zatrzymany i jest już sądzony; mając na uwadze, że Selahattin Demirtaş jest jednym z licznych więźniów sumienia w Turcji;

G. mając na uwadze, że w wyroku w sprawie Selahattin Demirtaş przeciwko Turcji, wydanym 22 grudnia 2020 r., Wielka Izba ETPC potępiła Turcję za naruszenie prawa do wolności w związku z przedłużeniem okresu zatrzymania oraz prawa do wolnych i uczciwych wyborów, a także stwierdziła, że ukrytym motywem przetrzymywania Selahattina Demirtaşa przez Turcję było tłumienie pluralizmu i ograniczenie swobody debaty politycznej; mając na uwadze, że Trybunał nie dopatrzył się wyraźnego związku między wypowiedziami Selahattina Demirtaşa a przestępstwami terrorystycznymi i orzekł, że Turcja powinna podjąć natychmiastowe kroki w celu jego uwolnienia;

H. mając na uwadze, że w tym samym wyroku ETPC stwierdził, że apel zarządu HDP o solidarność z ludnością Kobane nie przekracza granic wypowiedzi politycznej, a zatem nie można go interpretować jako wezwania do przemocy; mając na uwadze, że Trybunał stwierdził, iż akty przemocy, do których doszło w dniach 6–8 października 2014 r., choć godne ubolewania, nie mogą być postrzegane jako bezpośrednia konsekwencja tweetów zarządu HDP;

I. mając na uwadze, że pięć lat po próbie zamachu stanu nadal wykorzystuje się na masową skalę oskarżenia o terroryzm wobec kurdyjskich przywódców demokratycznych i innych osób w celu ograniczenia prawa do wolności wypowiedzi i zrzeszania się; mając na uwadze, że kryminalizacja partii opozycyjnych, przywódców i dysydentów następuje w kontekście rosnącej polaryzacji i przemocy, której kulminacją było zabójstwo członkini HDP Deniz Poyraz podczas zbrojnego ataku na biuro partii w prowincji Izmir 17 czerwca 2021 r.;

1. wzywa rząd Turcji, aby bezzwłocznie odstąpił od autokratycznej polityki i dążył do umocnienia demokracji, praworządności oraz praw człowieka i praw obywatelskich, w tym pluralizmu politycznego, a także wolności zrzeszania się, zgromadzeń i wypowiedzi; podkreśla, że demokracja zakłada istnienie otoczenia, w którym partie polityczne, społeczeństwo obywatelskie i media mogą funkcjonować bez gróźb i arbitralnych ograniczeń;

2. potępia decyzję o zakazie działalności HDP, podtrzymaną przez Zgromadzenie Ogólne tureckiego Trybunału Konstytucyjnego; odnotowuje z wielkim niepokojem, że HDP i jej organizacje młodzieżowe stały się szczególnym i stałym celem ataków ze strony władz tureckich; zdecydowanie potępia ciągłe przetrzymywanie parlamentarzystów i działaczy funkcyjnych HDP, w tym byłych współprzewodniczących Figen Yüksekdağ i Selahattina Demirtaşa; wzywa władze tureckie do natychmiastowego i bezwarunkowego uwolnienia Selahattina Demirtaşa i innych uwięzionych członków opozycji, do wycofania wszystkich stawianych im zarzutów oraz do przywrócenia statusu prawnego HDP;

3. apeluje o ścisłe trzymanie się norm praworządności podczas toczącego się postępowania sądowego w sprawie Kobane, w szczególności niezawisłości sądów, bezstronności, całkowitej rzetelności i gwarancji proceduralnych;

4. jest głęboko zaniepokojony ignorowaniem przez turecki wymiar sprawiedliwości i władze tureckie orzeczeń ETPC oraz coraz częstszymi przypadkami niestosowania się przez sądy niższej instancji do wyroków tureckiego Trybunału Konstytucyjnego; podkreśla, że Wielka Izba ETPC w prawomocnym wyroku z 22 grudnia 2020 r. nakazała natychmiastowe uwolnienie Selahattina Demirtaşa; podkreśla, że niewykonanie wyroku stanowiłoby naruszenie zobowiązania Turcji do przestrzegania orzeczeń ETPC; wzywa Turcję do zapewnienia pełnej zgodności z postanowieniami EKPC i decyzjami ETPC; domaga się pełnej współpracy z Radą Europy we wzmacnianiu praworządności, praw mniejszości, demokracji i praw podstawowych; wzywa Komitet Ministrów Rady Europy, aby nadal nadzorował wykonanie decyzji ETPC dotyczącej Selahattina Demirtaşa;

5. wyraża głębokie zaniepokojenie, że ciągłe ataki i presja na partie opozycyjne osłabiają właściwe funkcjonowanie systemu demokratycznego; zauważa polityczne, ustawodawcze i administracyjne środki podjęte przez rząd turecki, aby sparaliżować gminy kierowane przez burmistrzów z partii opozycyjnych w Stambule, Ankarze i Izmirze; potępia fakt, że burmistrzów miast na wschodzie kraju, takich jak Kars, Van, Diyarbakır i Mardin, zamieszkiwanych w większości przez Kurdów, zwolniono, zastąpiono mianowanymi zarządcami i zatrzymano; ubolewa, że obecny rząd nadużywa środków finansowych i władzy administracyjnej państwa do osłabienia lub uciszenia opozycji;

6. zdecydowanie potępia ponowne aresztowania i stałe przetrzymywanie ważnych osób, w tym Osmana Kavali i Selahattina Demirtaşa; wzywa władze tureckie do ich natychmiastowego uwolnienia, podobnie jak wszystkich uwięzionych obrońców praw człowieka, dziennikarzy, pracowników naukowych i innych osób przetrzymywanych na podstawie niepopartych dowodami zarzutów, m.in. Cana Dündara i Erola Önderoğlu, oraz do wycofania wszystkich stawianych im zarzutów;

7. zwraca się do delegatury UE w Turcji, aby nadal monitorowała sytuację więźniów politycznych i obrońców praw człowieka, w tym obserwowała procesy sądowe, wydawała publiczne oświadczenia i żądała zezwoleń na wizyty w więzieniach;

8. wyraża głębokie zaniepokojenie atakami na społeczeństwo obywatelskie i propagowanie podstawowych praw i wolności; potępia arbitralne zamykanie organizacji społeczeństwa obywatelskiego, w tym czołowych organizacji pozarządowych zajmujących się prawami człowieka oraz mediów; ostrzega przed dodatkowym szkodliwym wpływem, jaki ustawa z 31 grudnia 2020 r. mająca zapobiegać finansowaniu rozprzestrzeniania broni masowego rażenia wywrze na prawo do wolności zrzeszania się, ponieważ daje ona Ministerstwu Spraw Wewnętrznych szerokie uprawnienia dyskrecjonalne do zawężania i ograniczania legalnej działalności organizacji pozarządowych; piętnuje ponadto negatywny wpływ, jaki na wolność wypowiedzi ma ustawa z lipca 2020 r. o regulacji publikacji w internecie i zwalczaniu przestępstw popełnionych za pomocą takich publikacji;

9. jest zbulwersowany licznymi i stałymi doniesieniami o zastraszaniu i nękaniu obrońców praw człowieka, dziennikarzy, pracowników naukowych, lekarzy, którzy udzielali pomocy ofiarom tortur, oraz innych działaczy, zwłaszcza ze społeczności kurdyjskiej, oraz o stosowanej wobec nich przemocy; wzywa Turcję, aby powstrzymała się od zatrzymywania i ścigania dziennikarzy i obrońców praw człowieka w celu zastraszenia ich lub zniechęcenia do swobodnego informowania o kwestiach praw człowieka; wzywa Turcję do niezwłocznego i niezależnego zbadania zgłoszonych przypadków zastraszania i prześladowania obrońców praw człowieka, dziennikarzy, pracowników naukowych i działaczy społeczeństwa obywatelskiego oraz do pociągnięcia do odpowiedzialności osób odpowiedzialnych za takie nadużycia;

10. zdecydowanie potępia decyzję tureckiego rządu o wycofaniu się z konwencji stambulskiej, zwłaszcza w czasach rosnącej przemocy wobec kobiet podczas pandemii oraz z uwagi na wysoki wskaźnik kobietobójstw w tym kraju; wzywa rząd turecki do natychmiastowego wycofania się z tej decyzji; wyraża głębokie zaniepokojenie naruszeniami praw człowieka osób LGBTI, w szczególności atakami fizycznymi, przedłużanymi zakazami organizowania marszów równości na terenie całego kraju, a także ograniczaniem wolności zgromadzeń, zrzeszania się i wypowiedzi;

11. wzywa UE i jej państwa członkowskie, aby wywierały większą presję na rząd turecki i zwiększyły wsparcie dla obrońców praw człowieka w Turcji, w tym poprzez dotacje w sytuacjach nadzwyczajnych, ułatwiły wydawanie wiz nadzwyczajnych, zapewniły tymczasowe schronienie w państwach członkowskich UE oraz zadbały o pełne wdrożenie Wytycznych UE w sprawie obrońców praw człowieka przez delegaturę UE oraz ambasady i konsulaty państw członkowskich;

12. przypomina Radzie Europejskiej, że wszelka poprawa oficjalnych stosunków UE-Turcja i wszelkie démarche prowadzące do pozytywnego programu, jak stwierdzono w jej konkluzjach z grudnia 2020 r., marca 2021 r. i czerwca 2021 r., są uzależnione od poprawy sytuacji w zakresie praw obywatelskich i praw człowieka oraz praworządności w Turcji;

13. apeluje o przetłumaczenie niniejszej rezolucji na język turecki;

14. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącemu Komisji / wysokiemu przedstawicielowi Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, państwom członkowskim UE, a także prezydentowi, rządowi i parlamentowi Republiki Turcji.

 

Ostatnia aktualizacja: 7 lipca 2021
Informacja prawna - Polityka ochrony prywatności