Projekt rezolucji - B9-0483/2021Projekt rezolucji
B9-0483/2021

    PROJEKT REZOLUCJI w sprawie sytuacji na Białorusi po roku protestów i ich brutalnych represji

    4.10.2021 - (2021/2881(RSP))

    złożony w następstwie oświadczenia wiceprzewodniczącego Komisji / wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa
    zgodnie z art. 132 ust. 2 Regulaminu

    Manu Pineda
    w imieniu grupy The Left

    Procedura : 2021/2881(RSP)
    Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
    Dokument w ramach procedury :  
    B9-0483/2021
    Teksty złożone :
    B9-0483/2021
    Głosowanie :
    Teksty przyjęte :

    B9‑0483/2021

    Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie sytuacji na Białorusi po roku protestów i ich brutalnych represji

    (2021/2881(RSP))

    Parlament Europejski,

     uwzględniając Kartę Narodów Zjednoczonych,

     uwzględniając konstytucję Republiki Białorusi,

     uwzględniając konkluzje jedynej międzynarodowej misji obserwacji wyborów przeprowadzonej przez Wspólnotę Niepodległych Państw oraz brak terminowego zaproszenia ODIHR/OBWE do obserwacji wyborów prezydenckich,

     uwzględniając oświadczenia sekretarza generalnego ONZ z 10 i 14 sierpnia 2020 r. oraz 24 maja 2021 r.,

     uwzględniając oświadczenie specjalnej sprawozdawczyni ONZ ds. stanu praw człowieka na Białorusi z 19 listopada 2020 r. na temat praworządności i pluralistycznego dialogu politycznego,

     uwzględniając traktat o utworzeniu Państwa Związkowego Rosji i Białorusi, podpisany 8 grudnia 1999 r.,

     uwzględniając najnowsze umowy między Rosją a Białorusią, podpisane 9 września 2021 r. w kontekście Państwa Związkowego,

     uwzględniając oświadczenie Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców (UNHCR) i Międzynarodowej Organizacji ds. Migracji (IOM) z 21 września 2021 r. w sprawie zgonów w pobliżu granicy białorusko-polskiej,

     uwzględniając stan wyjątkowy ogłoszony przez Polskę 2 września 2021 r.,

     uwzględniając zmiany wprowadzone w lipcu i sierpniu 2021 r. do litewskiej ustawy o statusie prawnym cudzoziemców oraz proponowane reformy ustawodawstwa litewskiego w zakresie zatrzymania, ogłoszone przez rząd tego kraju 15 września 2021 r.,

     uwzględniając art. 132 ust. 2 Regulaminu,

    A. mając na uwadze, że od czasu wyborów prezydenckich z dnia 9 sierpnia 2020 r. sytuacja na Białorusi stale się pogarsza; mając na uwadze, że instytucje ONZ doniosły o represjach wobec demonstrantów i przedstawicieli opozycji oraz wezwały do zapewnienia praworządności w systemie sądownictwa; mając na uwadze, że specjalna sprawozdawczyni ONZ ds. stanu praw człowieka na Białorusi stwierdziła, iż jedynym sposobem na wyjście z tej sytuacji jest pluralistyczny dialog polityczny i rozliczalność;

    B. mając na uwadze, że w ostatnich miesiącach wzrosła liczba osób ubiegających się o ochronę międzynarodową w szeregu krajów i wjeżdżających do UE przez granice Białorusi z Polską i Litwą; mając na uwadze, że według władz polskich od 1 września 2021 r. próbę wjazdu do Polski z Białorusi podjęło 3800 osób; mając na uwadze, że odpowiedzią władz polskich na ten wzrost liczby przyjazdów było rozmieszczenie żołnierzy na granicy i ogłoszenie stanu wyjątkowego na tym obszarze, co uniemożliwia organizacjom pozarządowym i dziennikarzom swobodną pracę w tym rejonie; mając na uwadze, że z tych samych powodów stan wyjątkowy ogłosiły również Łotwa i Litwa;

    C. mając na uwadze, że w regionach przygranicznych między Białorusią a Polską uwięzione są obecnie dziesiątki osób, z których większość pochodzi z Afganistanu i Iraku; mając na uwadze, że UNHCR i IOM potępiły fakt, iż władze polskie nie zezwoliły im na dostęp do tych osób w celu zapewnienia im podstawowych artykułów i usług, których im brakuje, takich jak odpowiednia żywność i woda, warunki sanitarne czy pomoc medyczna; mając na uwadze, że w ciągu ostatniego tygodnia na granicy białorusko-polskiej zmarło pięć osób;

    D. mając na uwadze, że władze polskie i litewskie odmawiają osobom ubiegającym się o azyl przybywającym przez Białoruś prawa do dostępu do ochrony międzynarodowej; mając na uwadze, że władze te regularnie przeprowadzają akcje na granicy z Białorusią, odsyłając dużą liczbę osób bez rzetelnego procesu sądowego, z naruszeniem międzynarodowego prawa azylowego;

    E. mając na uwadze, że tylko w sierpniu 2021 r. funkcjonariusze Fronteksu złożyli 12 sprawozdań dotyczących poważnych incydentów związanych z domniemanym zawracaniem osób i naruszaniem praw podstawowych w ramach wspólnej operacji Fronteksu FOA Land 2021, po tym jak funkcjonariusze Fronteksu przekazali grupy tych osób litewskim funkcjonariuszom straży granicznej; wzywa urzędnika ds. praw podstawowych do przeprowadzenia procedury należytej staranności w odniesieniu do tej operacji i apeluje o zawieszenie operacji zgodnie z art. 46 rozporządzenia w sprawie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej;

    F. mając na uwadze, że organizacje pozarządowe pomagające osobom ubiegającym się o ochronę międzynarodową w regionach przygranicznych Polski i Litwy ujawniły systematyczną przemoc wobec przybywających osób, a także próby zastraszania ich przez władze polskie i litewskie oraz uniemożliwiania udzielania im pomocy; mając na uwadze, że pracownicy litewskiego systemu azylowego ujawnili, iż rząd wywiera na nich naciski, aby odrzucali wnioski o azyl, przeprowadzali fikcyjne przesłuchania i zmuszali osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową do dobrowolnego powrotu;

    G. mając na uwadze, że rząd litewski ogłosił zamiar zniesienia obowiązującego obecnie limitu zatrzymania wynoszącego 6 miesięcy, aby umożliwić zatrzymywanie migrantów na czas nieokreślony, próbując w ten sposób zniechęcić ich do przyjazdu bez względu na konsekwencje w zakresie praw człowieka;

    H. mając na uwadze, że armia USA wysłała jednostki zmechanizowane do rejonów Litwy położonych w pobliżu granicy białoruskiej; mając na uwadze, że w 2020 r. Stany Zjednoczone rozlokowały ponad 20 tys. żołnierzy w Estonii, na Łotwie, Litwie i w Polsce; mając na uwadze, że armia rosyjska rozmieściła dodatkowe oddziały w zachodnim regionie Federacji Rosyjskiej w pobliżu granicy z Białorusią i przeprowadziła ćwiczenia wojskowe w ramach manewrów Zapad 2021;

    I. mając na uwadze, że Białoruś jest częścią inicjatywy UE dotyczącej Partnerstwa Wschodniego; mając na uwadze, że Białoruś i UE podpisały w ostatnich latach szereg porozumień m.in. w dziedzinie sprawowania rządów; mając na uwadze, że w latach 2014–2020 pomoc UE dla Białorusi z Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa wyniosła 170 mln EUR;

    J. mając na uwadze, że od października 2020 r. UE nałożyła na Białoruś cztery pakiety sankcji, z czego ostatni pakiet z 21 czerwca 2021 r. obejmuje 78 osób i 8 białoruskich podmiotów, w tym spółki publiczne; mając na uwadze, że UE zakazała białoruskim przewoźnikom korzystania z portów lotniczych i przestrzeni powietrznej UE w związku z aresztowaniem opozycyjnych dziennikarzy Ramana Pratasiewicza i Sofii Sapiegi po tym, jak samolot, którym podróżowali, został zmuszony do lądowania w Mińsku;

    1. wyraża głębokie zaniepokojenie sytuacją na Białorusi; podkreśla potrzebę pokojowego i demokratycznego rozwiązania obecnego kryzysu;

    2. wyraża głębokie zaniepokojenie sytuacją humanitarną osób ubiegających się o ochronę międzynarodową na granicach między Białorusią a UE i odrzuca wszelkie przypadki instrumentalizacji osób ubiegających się o ochronę międzynarodową; wzywa wszystkie podmioty do pełnego przestrzegania prawa międzynarodowego, w tym zasady non-refoulement;

    3. potępia politykę prowadzoną przez władze Polski, Łotwy i Litwy, mającą na celu powstrzymanie napływu osób ubiegających się o ochronę międzynarodową przez ich granice z Białorusią, co doprowadziło do śmierci pięciu osób w ciągu ostatniego tygodnia i spowodowało kryzys humanitarny; składa wyrazy współczucia rodzinom ofiar tej polityki i wzywa do pociągnięcia do odpowiedzialności decydentów politycznych;

    4. przypomina, że państwa członkowskie muszą przestrzegać odnośnego prawa UE dotyczącego azylu i kodeksu granicznego Schengen, a także przyznać dostęp do swojego terytorium, zapewnić odpowiednie warunki przyjęcia oraz dostęp do sprawiedliwej i wiarygodnej procedury azylowej wszystkim osobom wyrażającym wolę ubiegania się o ochronę międzynarodową; ponownie podkreśla potrzebę zapewnienia solidarności między państwami członkowskimi w celu zagwarantowania odpowiedniego przyjmowania i sprawiedliwego relokowania osób ubiegających się o azyl w całej UE;

    5. wzywa władze polskie, łotewskie i litewskie do natychmiastowego zakończenia stanu wyjątkowego, który wprowadziły jako sposób na utrudnienie udzielania odpowiedniej pomocy osobom ubiegającym się o azyl i umożliwienie prowadzenia niemonitorowanych działań przez służby graniczne; wzywa władze litewskie do porzucenia wszelkich planów pozwalających na bezterminowe zatrzymywanie migrantów oraz do uchylenia ostatnich reform prawa azylowego, w tym możliwości deportacji osób, które wciąż są w trakcie odwoływania się od pierwszej decyzji w sprawie azylu;

    6. jest głęboko zaniepokojony eskalacją napięć między UE a Rosją oraz koncentracją wojska w tym regionie; wzywa wszystkie podmioty, w tym NATO i Rosję, aby zachowały powściągliwość i zaprzestały podsycania napięć w tym regionie;

    7. wyraża zaniepokojenie niepowodzeniami polityki UE dotyczącej Partnerstwa Wschodniego i podkreśla potrzebę zmiany jej kierunku; wzywa wiceprzewodniczącego Komisji / wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa do przedstawienia planu konstruktywnego dialogu z Rosją, z naciskiem na istotną rolę, jaką mają do odegrania kraje sąsiadujące;

    8. jest przeciwny nakładaniu sankcji, które są instrumentem przynoszącym efekty odwrotne do zamierzonych i wywierającym negatywny wpływ na obywateli, co podkreślają różne ugrupowania opozycyjne i pokojowi demonstranci;

    9. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącemu Komisji / wysokiemu przedstawicielowi Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, rządom i parlamentom państw członkowskich oraz rządowi Białorusi.

    Ostatnia aktualizacja: 6 października 2021
    Informacja prawna - Polityka ochrony prywatności